II UK 174/09

Sygn. akt II UK 174/09

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 3 lutego 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

w sprawie z wniosku T. K.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o emeryturę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 3 lutego 2010 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 3 grudnia 2008 r.,

oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 4 lipca 2007 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił T.

K. przyznania prawa do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Wnioskodawca odwołał się od decyzji.

2

Wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2008 r. Sąd Okręgowy odwołanie oddalił. Sąd

Okręgowy ustalił stan faktyczny i przedstawił jego oceną prawną.

T. K. 29 marca 2000 r. złożył wniosek o przyznanie emerytury na podstawie

ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy

Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby

Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura

Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży

Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j: Dz. U. z 2004 Nr 8, poz. 67 ze

zm.; dalej: ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy).

Decyzją z dnia 20 września 2000 r. wydaną przez Dyrektora Zakładu

Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji zostało

ustalone prawo do emerytury policyjnej wnioskodawcy. W wysłudze emerytalnej

zostały uwzględnione następujące okresy: od 7 maja 1962 r. do 1 października

1963 r. - praca cywilna; od 7 września 1964 r. do 31 sierpnia 1966 r. - praca

cywilna; od 1 października 1958 r. do 6 maja 1962 r. – studia; od 2 października

1963 r. do sierpnia 1964 r. – studia; od 1 września 1966 r. do 25 maja 1990 r. -

służba w Milicji Obywatelskiej.

3 sierpnia 2007 r. T. K. złożył odwołanie od decyzji organu rentowego

odmawiającej mu przyznania prawa do emerytury z FUS. W odpowiedzi na złożone

odwołanie organ rentowy wskazał, że świadczenie emerytalne (mundurowe)

wnioskodawcy zostało ustalone z uwzględnieniem okresów od 7 maja 1962 r. do 1

października 1963 r. oraz od 7 września 1964 r. do 1 sierpnia 1966 r., kiedy to

wnioskodawca wykonywał pracę cywilną. Są to okresy, o których mowa w art. 6

ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z

Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2004 Nr 39, poz. 353 ze zm.;

dalej: ustawa o emeryturach i rentach). Nie jest więc możliwe ustalenie

wnioskodawcy prawa do emerytury na podstawie tej ustawy.

Sąd Okręgowy stwierdził, że w sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości

stron. Spór dotyczy wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego, w

szczególności art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach. Zgodnie z

powołanym przepisem świadczenia emerytalne na warunkach określonych w

ustawie przysługują ubezpieczonym z wyjątkiem ubezpieczonych, którzy mają

3

ustalone prawo do emerytury określonej w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym

funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Wywiadu, Służby

Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura

Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży

Pożarnej i Służby Więziennej, obliczonej z uwzględnieniem okresów składkowych,

o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3, 5 i 7-10 oraz w ust. 2. Unormowanie

zawarte w powołanym przepisie uległo zasadniczej zmianie. Od 1 października

2003 r., na mocy art. 10 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o

systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 166

poz. 1609), wskazany przepis został uzupełniony przez wyłączenie z grona

uprawnionych do świadczenia emerytalnego ubezpieczonych, którzy mają ustalone

prawo do emerytury określonej w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy

zawodowych oraz o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy innych służb

mundurowych. Z powołaniem na wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 28

grudnia 2006 r., III AUa 1147/06, OSA 2008, nr 8, poz. 26, Sąd Okręgowy

stwierdził, że wykładnia przepisu wskazuje, iż wyłączeni z możliwości uzyskania

świadczeń przewidzianych w ustawie o emeryturach i rentach zostali tylko ci

żołnierze zawodowi i funkcjonariusze, którzy mają ustalone prawo świadczeń z

zaopatrzenia emerytalnego, m.in. na mocy ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym

funkcjonariuszy, z uwzględnieniem okresów składkowych. Prawo to zachowują

natomiast żołnierze i funkcjonariusze, którym przy ustalaniu prawa do emerytury na

podstawie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy nie uwzględniono

okresów składkowych a jedynie okresy pozostawania w służbie.

Wnioskodawca ma ustalone prawo do emerytury na mocy ustawy o

zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy z uwzględnieniem okresów

składkowych (praca cywilna) i okresów nieskładkowych (studia). Brak jest więc

podstaw do uwzględnienia odwołania.

Wyrok w całości apelacją zaskarżył wnioskodawca, zarzucając mu

naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 pkt 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy

o emeryturach i rentach polegające na błędnej wykładni powyższych przepisów.

Wnosił o: 1) zmianę zaskarżonego wyroku w całości, obejmującą ustalenie, że

4

przysługuje mu prawo do emerytury z FUS; 2) zasądzenie na rzecz

ubezpieczonego kosztów procesu według norm przepisanych. Podkreślono, że

niesporne w sprawie jest, iż: 1) ubezpieczony uzyskał prawo do emerytury na

podstawie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (dalej; emerytura

policyjna); 2) w okresie od 1 września 1966 r. do 25 maja 1990 r. ubezpieczony

pełnił służbę w Departamencie I Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Okres ten

zaliczono przy ustalaniu prawa do emerytury policyjnej jako okres służby. Ponadto

ubezpieczonemu zaliczono również poprzedzający służbę okres od 1958 r. do

1966 r., kwalifikując go częściowo jako okres pobierania nauki w szkole wyższej,

częściowo jako okres ubezpieczenia; 3) od 1 września 1966 r. do 25 maja 1990 r.,

niezależnie od pełnienia służby w Departamencie I Ministerstwa Spraw

Wewnętrznych, ubezpieczony był zatrudniany nieprzerwanie przez podmioty

niemające charakteru organów bezpieczeństwa państwa na podstawie stosunku

prawnego niebędącego stosunkiem służbowym funkcjonariusza organów

bezpieczeństwa państwa. Po zakończeniu 25 maja 1990 r. służby ubezpieczony

nadal pozostawał w takim zatrudnieniu. W 1992 r. rozpoczął prowadzenie

działalności gospodarczej, odprowadzając z tego tytułu składki na ubezpieczenie

emerytalne. Działalność tą nadal prowadzi. Okres ten nie został mu zaliczony przy

ustalaniu prawa do emerytury policyjnej.

Skarżący wskazał, że regulacja art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i

rentach ma zapobiegać dwukrotnemu zaliczaniu tych samych okresów

składkowych (wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 1-3, 5 i 7-10) na potrzeby ustalania

prawa do emerytury z FUS oraz emerytury ustalanej na podstawie odrębnych

przepisów. Regulacja nie dotyczy „okresów nieskładkowych" w rozumieniu ustawy

emerytalnej, jak również „okresów składkowych" innych niż wymienione w art. 6

ust. 1 pkt 1-3, 5 i 7-10 ustawy. Art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach

nie może być rozumiany w ten sposób, że wyłącza możliwość nabycia prawa do

emerytury z FUS przez osoby posiadające prawo do emerytury policyjnej, przy

ustalaniu którego uwzględniono jakikolwiek okres stanowiący „okres składkowy",

choćby nawet okres ten nie miał być następnie uwzględniany przy ustalaniu prawa

do emerytury z FUS. Prowadziłaby to do arbitralnego różnicowania sytuacji

5

prawnej obywateli pozostających w niemal identycznych okolicznościach

faktycznych, naruszając tym samym konstytucyjną zasadę równości wobec prawa.

Art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach ma jedynie zapobieganie

„podwójnemu" wykorzystywaniu tych samych okresów składkowych przy ustalaniu

prawa do emerytury regulowanej przez przepisy odrębne oraz emerytury z FUS.

Sąd Apelacyjny apelację oddalił. Podzielił ustalenia faktyczne dokonane

przez Sąd Okręgowy i ich ocenę prawną.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach w brzmieniu

obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, prawo do świadczeń

określonych tą ustawą nie przysługuje ubezpieczonym, którzy mają ustalone prawo

do emerytury określonej w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy

Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji

Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i

Służby Więziennej, obliczonej z uwzględnieniem okresów składkowych, o których

mowa w art. 6 ust. 1 pkt. 1-3, 5 i 7-10. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o emeryturach

i rentach możliwe jest nabycie prawa do emerytury lub renty z FUS przez żołnierza

zawodowego i funkcjonariusza w razie niespełnienia przez osoby w stosunku

służby warunków do nabycia prawa do świadczeń określonych w przepisach o

zaopatrzeniu emerytalnym tych osób.

Wnioskodawca ma przyznane prawo do emerytury policyjnej co jest

okolicznością bezsporną. Nie może zatem nabyć prawa do emerytury z

powszechnego systemu. Na mocy ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy

o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 166,

poz. 1609) z ubezpieczenia społecznego wyłączono osoby w stosunku służby,

które w dniu wejścia w życie ustawy emerytalnej nie pozostawały w służbie. W

konsekwencji od 1 października 2003 r. wszyscy żołnierze i funkcjonariusze

podlegają w zakresie nabywania prawa do zaopatrzenia emerytalno-rentowego

przepisom resortowym. Nastąpił w związku z tym powrót do jednolitego systemu

zaopatrzeniowego służb mundurowych. Skutkiem tego jest możliwość doliczenia

okresu podlegania powszechnemu ubezpieczeniu emerytalnemu do wysługi

emerytalnej.

6

Doliczenie do wysługi emerytalnej równoległego ze służbą w Policji

zatrudnienia jako pracownika cywilnego zatrudnionego na podstawie umowy o

pracę w różnych instytucjach i zakładach pracy (od 2 czerwca 1967 r. do 30

czerwca 1992 r.), zatrudnienia po przyznaniu skarżącemu od 1 grudnia 1999 r.

prawa do emerytury policyjnej, a także prowadzenia działalności gospodarczej (od

9 listopada 1992 r. do chwili obecnej) możliwe jest na podstawie art. 14 ustawy o

zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy pod warunkiem, że emerytura wynosi

mniej niż 75 % podstawy jej wymiaru i emeryt ukończył 55 lat w przypadku

mężczyzny albo stał się inwalidą. Z przepisu wynika zatem, że na wniosek emeryta

uprawnionego do emerytury obliczonej na podstawie art. 15 ustawy o zaopatrzeniu

emerytalnym funkcjonariuszy zalicza się do wysługi okresy przypadające po

zwolnieniu ze służby.

Przepis art. 14 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy

pozwala zatem emerytowi policyjnemu na złożenie wniosku o zaliczenie do wysługi

emerytalnej okresów po zwolnieniu ze służby. Art. 16 ustawy o zaopatrzeniu

emerytalnym funkcjonariuszy nakazuje natomiast do wysługi emerytalnej

uwzględnianej przy obliczaniu emerytury na podstawie art. 15 ustawy o

zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy funkcjonariuszowi, który spełnia

określone w art. 12 ustawy warunki do nabycia prawa do policyjnej emerytury,

zaliczyć okresy składkowe i nieskładkowe (w rozumieniu ustawy o emeryturach i

rentach) przypadające przed przyjęciem do służby. Zaliczenie okresów

wymienionych w tym przepisie ma również wpływ na obliczenie wysokości

przyszłej emerytury.

Zaliczenia skarżącemu okresów studiów od 1 października 1958 r. do 6

maja 1962 r. oraz od 2 października 1963 r. do 25 sierpnia 1964 r. stanowiących

okres nieskładkowy w rozumieniu art. 7 pkt 9 ustawy o emeryturach i rentach

dokonano na podstawie art. 16 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym

funkcjonariuszy. Na podstawie tego przepisu wnioskodawcy zaliczono okresy pracy

cywilnej od 7 maja 1962 r. do 1 października 1963 r. (P. G.) oraz od 7 września

1964 r. do 31 sierpnia 1966 r. (C. W. ).

Skarżącemu przy ustalaniu wysokości emerytury uwzględniono wysługę

emerytalną w wymiarze 31 lat, 7 miesięcy i 15 dni. Emerytura z tytułu wysługi lat

7

wynosi 75 % podstawy wymiaru. Z uwagi na uzyskanie maksymalnej podstawy

wymiaru świadczenia nie jest już możliwe doliczenie innych okresów składkowych

zarówno na podstawie art. 14 jak i 16 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym

funkcjonariuszy.

W sprawie nie ma zastosowania art. 95. ust. 1 ustawy o emeryturach i

rentach. Skarżący ma ustalone prawo do emerytury policyjnej z uwzględnieniem

okresów składkowych, a zatem nie jest możliwe ustalenie prawa do emerytury z

powszechnego systemu (art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach).

Z powołaniem się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20 maja 2003 r.

SK 10/02, OTK 2003, nr 5A, poz. 41, stwierdzono, że cechą różniącą adresatów

normy prawnej określonej art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach jest

uprzednie uzyskanie prawa do emerytury przysługującej na podstawie przepisów o

zaopatrzeniu emerytalnym służb mundurowych. Wszystkie podmioty, które

spełniają warunki określone w tym przepisie podlegają takim samym zasadom w

zakresie nabywania prawa do emerytury lub renty z FUS. Przepis wyłącza prawo

do emerytury z FUS funkcjonariuszom służb mundurowych posiadających już

prawo do emerytury mundurowej, jednak wyłączenia tego nie można traktować

jako naruszenia zasady równości. System ubezpieczeń społecznych nie może być

oparty na absolutnej zasadzie równości. Istnieją różne systemy ubezpieczeniowe.

Powszechny, który charakteryzuje się obowiązkiem płacenia składek oraz tzw.

system służb „mundurowych" mający charakter zaopatrzeniowy, w którym nie

istnieje obowiązek płacenia składek. Świadczenia finansowane są z budżetu

państwa. System charakteryzuje się również odrębnymi i korzystniejszymi

zasadami nabywania prawa do świadczeń emerytalno-rentowych.

W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny zaznaczył również, że po zwolnieniu

wnioskodawcy ze służby (25 maja 1990 r.) i po nabyciu prawa do świadczenia

emerytalnego przewidzianego dla służb mundurowych wnioskodawca podlegał

ubezpieczeniu społecznemu, będąc zatrudnionym od 1 czerwca 1991 r. do 30

czerwca 1992 r. w N. oraz prowadząc własną działalność gospodarczą w okresach

od 9 listopada 1992 r. do 31 stycznia 1993 r.; od 1 stycznia 1995 r. do 31 marca

1995 r.; od 29 czerwca 1995 r. do 13 lipca 1995 r.; od 16 listopada 1995 r. do 31

marca 1996 r. oraz od 1 stycznia 1999 r. do 28 lutego 2007 r. Legitymował się

8

łącznym okresem ubezpieczenia w wymiarze 11 lat, 1 miesiąc i 15 dni. Nie spełnia

on zatem warunków do nabycia prawa do emerytury z powszechnego systemu na

podstawie art. 27 i 28 ustawy o emeryturach i rentach.

Wyrok skargą kasacyjną wnioskodawca zaskarżył w całości, zarzucając

naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz art. 27

ustawy o emeryturach i rentach (odpowiednio art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1

oraz art. 27 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych w brzmieniu po nowelizacji dokonanej mocą art. 2

ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń

społecznych oraz ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 8, poz. 38), którą w skardze określono jako

obowiązującą ustawę emerytalną) polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym

zastosowaniu wskazanych przepisów wskutek uznania, że:

1) wnioskodawcy, niezależnie od spełnienia przesłanek wynikających z art. 27 lub

art. 28 ustawy emerytalnej sprzed nowelizacji (odpowiednio: obowiązującej

ustawy emerytalnej), a więc w szczególności od posiadania wymaganych przez

powyższy przepis okresów składkowych, nie przysługuje prawo do emerytury z

FUS tylko ze względu na uzyskanie prawa do emerytury na podstawie ustawy o

zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy.

2) uwzględnienie okresu blisko dwudziestu czterech lat służby wnioskodawcy w

organach bezpieczeństwa publicznego na potrzeby ustalania prawa do

emerytury policyjnej jako okresu służby w rozumieniu odrębnych przepisów o

zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy wyłącza uwzględnienie okresu

równoległego „cywilnego" zatrudnienia wnioskodawcy jako okresu

ubezpieczenia w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach

sprzed nowelizacji (odpowiednio: obowiązującej ustawy emerytalnej) na

potrzeby ustalania prawa do emerytury z FUS na podstawie ustawy emerytalnej

sprzed nowelizacji (odpowiednio: obowiązującej ustawy emerytalnej)

Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepisy prawa, na

podstawie których wydano zaskarżony wyrok budzą poważne wątpliwości

interpretacyjne. W sprawie występuje też istotne zagadnienie prawne.

9

Po wydaniu zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w sposób istotny

zmienił się stan prawny, przez co przesłanki dotyczące przepisów prawa

materialnego, na których oparł się Sąd Apelacyjny w oddalając apelację, nie mogą

mieć znaczenia dla rozstrzygania o prawie wnioskodawcy do emerytury z FUS.

Mocą art. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o systemie

ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 8, poz. 38) dokonano nowelizacji w

szczególności art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i

rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 39, poz.

353, ze zm.), eliminując z treści tego przepisu wyłączenie dotyczące osób

posiadających prawo do emerytury policyjnej ustalone z uwzględnieniem

określonych okresów składkowych. W związku z tym, zważywszy na dyspozycję,

zaskarżony wyrok winien zostać uchylony jako nie odpowiadający obowiązującemu

stanowi prawnemu (art. 316 § 1 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 39821

k.p.c.). Z

tego względu skarga jest oczywiście uzasadniona.

Art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej sprzed nowelizacji stanowił o

wyłączeniu możliwości przyznania prawa do emerytury z FUS osobom

posiadającym prawo do emerytury policyjnej „obliczonej z uwzględnieniem okresów

składkowych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3, 5 i 7-10 oraz w ust. 2 ustawy o

emeryturach i rentach sprzed nowelizacji. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, oznaczało

to, że osoba posiadająca prawo do emerytury policyjnej obliczonej z

uwzględnieniem (choćby w możliwie najmniejszym stopniu) jednego z powyższych

okresów składkowych traciła całkowicie możliwość uzyskania kiedykolwiek prawa

do emerytury z FUS. Pogląd ten jest nietrafny, a wątpliwości wynikają z niejasności

znaczeniowowej art. 2 ust. 1 pkt ustawy emerytalnej sprzed nowelizacji. Celem

wskazanego przepisu mogło być jedynie wyłączenie możliwości dwukrotnego

„korzystania" z tych samych okresów składkowych na potrzeby emerytury z FUS

oraz emerytury policyjnej, a nie dożywotnie pozbawianie tego świadczenia

ubezpieczonych, którzy skorzystali z prawa do emerytury policyjnej. Ma to

świadczyć o potrzebie wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości.

10

Istotne zagadnienie prawne, jakie pojawiło się w sprawie dotyczy określenia,

czy w sytuacji równoległego zatrudnienia wnioskodawcy w organach

bezpieczeństwa publicznego oraz przez podmioty „cywilne", zaliczenie

wnioskodawcy danego okresu jako okresu służby w rozumieniu przepisów o

zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, na potrzeby emerytury policyjnej,

wyłącza zaliczenie wnioskodawcy tego samego okresu jako okresu ubezpieczenia

w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach na potrzeby emerytury z FUS.

Skarżący wniósł o: 1) przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania do

rozpoznania przez Sąd Najwyższy; 2) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu; 3)

zasądzenie na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania kasacyjnego, w tym

kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna okazała się nie mieć uzasadnionych podstaw.

Zasadniczym problemem dla oceny zasadności skargi kasacyjnej jest

interpretacja przepisu art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej w brzmieniu sprzed

zmiany dokonanej ustawą z dnia 5 grudnia 2008 r. (Dz. U. z 2009 r., Nr 8, poz. 38).

Przepis powyższy stanowił, że świadczenia na warunkach i w wysokości

określonych w ustawie przysługują ubezpieczonym – w razie spełnienia warunków

do nabycia prawa do świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń emerytalnego i

rentowych Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z wyjątkiem ubezpieczonych,

którzy mają ustalone prawo do emerytury określonej w przepisach o zaopatrzeniu

emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz w przepisach o zaopatrzeniu

emerytalnym funkcjonariuszy Policji, UOP, ABW, AW, SKW, SWW, CBA, SG, BOR,

PSP i SW, obliczonej z uwzględnieniem okresów składkowych, o których mowa w

art. 6 ust. 1 pkt 1-3, 5 i 7-10 oraz w ust. 2.

Po pierwsze należy więc rozstrzygnąć, czy funkcjonariuszom tzw. służb

mundurowych mogło być ustalone prawo do emerytury powszechnej. Należy

stwierdzić, że kierując się jedynie regułami wykładni językowej możliwość taka

istnieje, pod warunkiem niezaliczenia składkowych okresów ubezpieczenia

cywilnego do obliczenia emerytury mundurowej. Stanowisko takie było

11

prezentowane w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 kwietnia 2007 r., II UK 165/06,

OSNP 2008/9-10/140. W tezie stwierdzono, że niemożliwe jest nabycie przez

emeryta wojskowego prawa do emerytury na podstawie ustawy emerytalnej, jeżeli

we wcześniej przyznanej emeryturze wojskowej uwzględniono okresy

ubezpieczenia lub zatrudnienia oraz inne okresy składkowe. Należy tu zwrócić

uwagę, że teza powyższego wyroku została błędnie sformułowana w systemie

informacji prawnej LEX (nr 319080). Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął bowiem, że

emeryt wojskowy nie może nabyć prawa do emerytury z FUS.

Analogiczny pogląd został wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9

czerwca 2008, II UK 308/07, OSNP 2009/21-22/293. W jego tezie wskazano, że

uprawnionemu do emerytury mundurowej obliczonej z uwzględnieniem okresów

składkowych nie przysługuje prawo do emerytury z FUS. W uzasadnieniu zaś

przyjęto, że wyłączenie z art. 2 ust. 1 pkt ustawy ma charakter podmiotowy i

dotyczy wszystkich ubezpieczonych, którzy mają prawo do emerytury policyjnej,

jeżeli przy jej obliczeniu uwzględnione zostały okresy ubezpieczenia bądź

zatrudnienia oraz inne określone jako okresy składkowe (por. też wyrok z dnia 9

października 2008 r. , II UK 48/08).

Problem, czy uwzględnione przy ustalaniu emerytury policyjnej okresy

przypadające przed służbą wykluczają nabycie przez skarżącego prawa do

emerytury z FUS miałby jednak znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy tylko

wówczas, gdyby pozostałe okresy składkowe i nieskładkowe były wystarczające dla

nabycia prawa do tego świadczenia. Tymczasem skarżący po zwolnieniu ze służby

wykazał okres 11 lat, 1 miesiąca i 15 dni. Tym samym nie spełnia tego warunku

nabycia prawa do emerytury. Należy również stwierdzić, że nie jest możliwe

zaliczenie okresów ubezpieczenia w okresach pełnienia służby i równoległego

podlegania ubezpieczeniu społecznemu. Są to bowiem te same okresy w

znaczeniu czasowym. Nie mogą one więc być sumowane, gdyż ten sam okres

został zaliczony do ustalenia i obliczenia emerytury mundurowej.

Na tej podstawie można stwierdzić, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu,

gdyż nie zostały naruszone wskazane w skardze kasacyjnej przepisy. Skarga

kasacyjna nie mogła więc też być uznana za oczywiście zasadną. Należy również

zauważyć, że Sąd Apelacyjny nie miał nawet możliwości zastosowania przepisu art.

12

2 ust. 1 ustawy emerytalnej w brzmieniu nadanym po dacie wyrokowania. Zarzut

ten nie uzasadnia więc w żadnym razie uchylenia zaskarżonego wyroku jako, jak

twierdzi skarżący, nie odpowiadającego obowiązującemu stanowi prawnemu.

Z tych względów, na podstawie art. 39814

k.p.c., orzeczono jak w sentencji

wyroku.