III KRS 30/09

Sygn. akt III KRS 30/09

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 lutego 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

SSN Andrzej Wróbel

Protokolant Halina Kurek

w sprawie z odwołania I. D.

od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 6 października 2009 r., w sprawie

nieprzedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu sędziego,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 18 lutego 2010 r.,

oddala odwołanie.

Uzasadnienie

Radca prawny I. D. wniosła odwołanie od uchwały Krajowej Rady

Sądownictwa z dnia 6 października 2009 r., odmawiającej przedstawienia jej

kandydatury Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem o powołanie do

pełnienia urzędu sędziego Sądu Rejonowego w […]. W uzasadnieniu Rada

stwierdziła, że kandydatka w 1998 r. uzyskała tytuł magistra prawa z oceną dobrą,

2

w maju 2003 r., po odbyciu aplikacji, złożyła egzamin radcowski uzyskując ocenę

dobrą, następnie została wpisana na listę radców prawnych, a od 11 czerwca 2004

r. wykonuje zawód radcy prawnego we własnej kancelarii w […].

Oceniający kwalifikacje kandydatki sędzia wizytator Sądu Okręgowego w […]

wyraził opinię, że brak jest podstaw do oceny negatywnej. W głosowaniu na

Kolegium Sądu Okręgowego dnia 8 czerwca 2009 r. kandydatka uzyskała 0 głosów

„za”, 6 głosów „przeciw” oraz 0 głosów „wstrzymujących się”. Na posiedzeniu

Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Okręgu […] w dniu 16 czerwca 2009 r.

kandydatka uzyskała 13 głosów „za”, 34 głosy „przeciw” i 18 głosów

„wstrzymujących się”. Minister Sprawiedliwości w stanowisku z dnia 31 stycznia

2009 r. ocenił kandydaturę pozytywnie. Rada podniosła, że kandydatka spełnia

wymogi formalne do objęcia stanowiska sędziego, wzięto jednak pod uwagę brak

poparcia Kolegium i Zgromadzenia Ogólnego Sądu Okręgowego, a także

okoliczności, że przedstawiony przez kandydatkę materiał nie pozwalał na

jednoznacznie pozytywną ocenę, bowiem na 33 przedstawione sprawy aż 25

dotyczyło postępowania nakazowego lub uproszczonego zakończonego

niezaskarżonymi orzeczeniami. Te okoliczności spowodowały, że w czasie

głosowania w Radzie dnia 6 października 2009 r. kandydatka uzyskała 0 głosów

„za”, 13 głosów „przeciw” i 1 głos „wstrzymujący się”.

W odwołaniu I. D., w zakresie prawa materialnego, zarzuciła naruszenie

przepisów art. 2 oraz art. 32 ust. 1 i 2, a także art. 60 Konstytucji przez ich

niezastosowanie, przez co jej kandydatura nie została oceniona i rozpatrzona

rzetelnie, w sposób obiektywny i sprawiedliwy. Zarzuciła także naruszenie art. 6

ust. 1 w związku z art. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (jednolity

tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.) przez jego niezastosowanie i przez

to nieuwzględnienie charakteru pracy radcy prawnego, polegającej nie tylko na

występowaniu przed sądami, ale także na wykonywaniu szeregu innych czynności

w ramach obsługi prawnej, takich jak poradnictwo prawne, sporządzanie opinii

prawnych i umów. Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania,

to jest art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie

Sądownictwa (obecnie jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 11, poz. 67) oraz § 19 ust.

1, § 20 ust. 1 i 3 , a także § 23 ust. 1 i 2 rozporządzenia Prezydenta

3

Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 listopada 2007 r. w sprawie szczególnego trybu

działania Krajowej Rady Sądownictwa oraz postępowania przez Radę (Dz.U. Nr

219, poz. 1623) przez niedokonanie wszechstronnego rozpatrzenia i wnikliwej

oceny kandydatur, co spowodowało podjęcie wobec niej krzywdzącej i sprzecznej z

prawem uchwały. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie

sprawy Radzie do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Odwołanie jest nieuzasadnione. Według art. 32 Konstytucji: Wszyscy są

równi wobec prawa. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze

publiczne (ust. 1); Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym,

społecznym lub gospodarczym z jakichkolwiek przyczyn (ust. 2). Natomiast zgodnie

z art. 60 Konstytucji obywatele polscy korzystający z pełni praw publicznych mają

prawo dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach. Zarzut naruszenia

tych przepisów, poza szerokimi rozważaniami na temat ich funkcji i znaczenia

użytych w nich pojęć, sprowadza się do nieuwzględnienia innych aspektów pracy

radcy prawnego, jak tylko czynności podejmowanych przez kandydatkę w związku

z postępowaniami sądowymi. Rzeczywiście, zawód radcy prawnego, zgodnie z art.

6 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, polega na świadczeniu pomocy prawnej, a w

szczególności na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych,

opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed sądami i

urzędami. Jednak dla oceny przydatności kandydatki do wykonywania zawodu

sędziego zasadnicze, wręcz podstawowe znaczenie ma jej działalność związana z

postępowaniami sądowymi. Na jej podstawie można ocenić nie tylko ogólną wiedzę

prawniczą, ale także znajomość i rozumienie procedur sądowych, czyli wiedzy

niezbędnej w pracy każdego sędziego. Waloru tego z reguły nie mają materiały

dotyczące pozostałego zakresu działania radcy prawnego, które jedynie w sposób

uzupełniający – a więc nie niezbędny – mogą służyć ocenie kandydata na sędziego

będącego radcą prawnym.

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania wyrażają przekonanie

kandydatki, że Rada powinna dokonać całkowicie samodzielnej oceny jej

4

przydatności do zawodu sędziego, nie przywiązując wagi do stanowisk zajętych

przez Kolegium i Zgromadzenie Ogólne Sędziów Okręgu […]. Jest to pogląd

sprzeczny z powołanym w odwołaniu przepisem § 20 ust. 1 rozporządzenia

Prezydenta RP, który nakazuje Radzie wszechstronne rozważenie wszystkich

okoliczności sprawy. Rozporządzenie nie dokonuje gradacji wagi poszczególnych

okoliczności, ale stanowisko kolegialnych organów Sądu – jednoznacznie

niekorzystne dla kandydatki – jest bez wątpienia jedną z podstawowych

okoliczności i nie może być przez Radę niedocenione.

Nie zostały naruszone § 20 ust. 3 oraz § 23 ust. 1 i 3 tego rozporządzenia

przez nieuzupełnienie materiałów służących ocenie kandydatury o opinie i inne akty

sporządzone przez kandydatkę, jako że mają one tylko charakter pomocniczy w

zakresie oceny jej przydatności do zawodu sędziego. Przepis § 19 ust. 1

rozporządzenia uprawnia Radę do zaproszenia kandydata celem odbycia rozmowy

w siedzibie Rady. To zaproszenie nie ma charakteru obligatoryjnego, Rada może

korzystać z tego uprawnienia według jej uznania, wyznaczonego przez rzeczowe

potrzeby wyjaśnienia okoliczności sprawy budzących wątpliwości. Zdaniem Sądu

Najwyższego w rozpoznawanej sprawie nie zachodziła konieczność skorzystania

przez Radę z uprawnienia przewidzianego w tym przepisie. Tym samym, wobec

nienaruszenia przez Radę przepisów powołanego rozporządzenia Prezydenta RP,

nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o Krajowej Radzie

Sądownictwa, który nakłada na Radę zadanie polegające na rozpatrzeniu i ocenie

kandydatury do pełnienia urzędu sędziowskiego.

Z tych względów, na podstawie art. 13 ust. 5 ustawy o Krajowej Radzie

Sądownictwa, orzeczono jak w sentencji.