II PK 239/09

Sygn. akt II PK 239/09

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 2 marca 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Beata Gudowska (przewodniczący)

SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca)

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska

w sprawie z powództwa K. K.

przeciwko Fabryce […] S.A. w W.

o odprawę emerytalną,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 2 marca 2010 r.,

skargi kasacyjnej Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Sądu Okręgowego w

W.

z dnia 12 lutego 2009 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi

Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania, pozostawiając

temu sądowi orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2

Sąd Okręgowy w W. VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem

z dnia 12 lutego 2009 r. w punkcie I oddalił apelację powoda K. K. od wyroku Sądu

Rejonowego w W. VI Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17

października 2007 r. oddalającego powództwo przeciwko Fabryce […] Spółce

Akcyjnej w W. i zasądzającego od powoda na rzecz pozwanej kwotę 1.800 zł

tytułem zwrotu kosztów procesu, oraz w punkcie II zasądził od powoda na rzecz

pozwanej 900 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji

odwoławczej.

W sprawie tej ustalono, że powód był zatrudniony u pozwanej na podstawie

umowy o pracę na czas nieokreślony na stanowisku Przewodniczącego Związku

Zawodowego "Solidarność 80". Z dniem 31 maja 2004 r. umowa o pracę z

powodem została rozwiązana, za zgodą organizacji związkowej (art. 32 ust. 1

ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, jednolity tekst: Dz. U. z

2001 r. Nr 79 poz. 854 ze zm.), na podstawie art. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r.

o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z

przyczyn nie dotyczących pracowników (Dz. U. Nr 90, poz. 844, ze zm. zwanej

dalej ustawą o zwolnieniach z pracy), z zastosowaniem skróconego okresu

wypowiedzenia. W dniu rozwiązania stosunku pracy powód nabył prawo do: 1/

odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia w wysokości dwumiesięcznego

wynagrodzenia, w kwocie 24.526,80 zł, 2/ nagrody jubileuszowej za 45 lat pracy

ogółem, w tym 41 lat pracy u strony pozwanej w wysokości 91.021,68 zł, 3/

odprawy z art. 8 ustawy o zwolnieniach z pracy w wysokości trzymiesięcznego

wynagrodzenia w kwocie 12.360 zł, 4/ dodatkowej odprawy z tytułu rozwiązania

stosunku pracy na podstawie ustawy o zwolnieniach z pracy (art. 24 Zakładowego

Układu Zbiorowego Pracy, powoływanego jako zuzp) w wysokości 12 wynagrodzeń

miesięcznych liczonych jako ekwiwalent za urlop w kwocie 147.160,80 zł. Pozwany

pracodawca wypłacił powodowi te świadczenia (częściowo w ratach) w łącznej

kwocie 275.069,28 zł. W dniu 1 czerwca 2004 r. powód wystąpił do organu

rentowego o emeryturę, która została mu przyznana od 1 czerwca 2004 r. decyzją z

dnia 30 czerwca 2004 r.

3

W pozwie z 31 maja 2007 r. powód domagał się zasądzenia od pozwanej

kwoty 50.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od 1 czerwca 2004 r. do dnia

zapłaty tytułem jednorazowej odprawy emerytalnej na podstawie załącznika nr 11

do zuzp. Powód utrzymywał, że w związku z zastosowaniem wobec niego

szczególnego trybu rozwiązania umowy o pracę oraz postanowieniami zuzp strona

pozwana była zobowiązana, obok wypłaconych mu świadczeń, zapłacić mu

ponadto kwotę 64.382,50 zł tytułem jednorazowej odprawy emerytalnej na

podstawie punktu 1 załącznika nr 11 do zuzp, w wysokości 700 % podstawy

wymiaru. Tylko z uwagi na brak środków do uiszczenia opłaty sądowej powód

ograniczył powództwo do kwoty 50.000 zł. Powód twierdził, że także na podstawie

art. 921

§ 1 k.p. przysługuje mu prawo do jednorazowej odprawy emerytalnej w

wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia, której pozwany mu nie wypłacił.

Pomiędzy ustaniem stosunku pracy i przejściem na emeryturę zachodził związek o

charakterze funkcjonalnym, a zatem została spełniona przesłanka do wypłaty

należnej mu odprawy emerytalnej.

W odpowiedzi na pozew strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa na

podstawie art. 24 pkt 5 zuzp., który stanowi, że w razie zbiegu prawa do odprawy

przewidzianej w art. 8 ustawy o zwolnieniach z pracy oraz prawa do jednorazowej

odprawy w związku z przejściem na emeryturę lub rentę inwalidzką pracownikowi

przysługuje jedna, korzystniejsza odprawa. Powód jako przewodniczący organizacji

zakładowej znał treść tego postanowienia zuzp, a nadto pomimo złej sytuacji

finansowej pozwana wypłaciła powodowi wszystkie należne mu świadczenia w

łącznej kwocie 275.069,28 zł.

Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, podzielając jako własne ustalenia

faktyczne oraz ich ocenę dokonane przez Sąd Rejonowy. Z treści art. 921

k.p.

wynika, że warunkiem koniecznym do uzyskania odprawy emerytalnej jest to, aby

ustanie zatrudnienia pozostawało w związku przyczynowym z przejściem na

emeryturę. Innymi słowy, pracownik przed ustaniem stosunku pracy powinien

złożyć wniosek o emeryturę lub rentę tak, aby przyznanie tego świadczenia było

czynnikiem determinującym ustanie stosunku pracy. „Jeżeli pracownik nabył prawo

do emerytury lub renty, jednakże nie spełnił warunku przejścia na emeryturę, to nie

ma podstawy do wypłacenia mu odprawy emerytalnej/ rentowej. Zdarzeniem

4

prawnym skutkującym powstanie prawa do odprawy jest ustanie stosunku pracy w

związku z przejściem na emeryturę”.

Przy ocenie zasadności roszczenia o odprawę emerytalną należało stosować

postanowienia zuzp, który zawierał „zdecydowanie korzystniejsze regulacje dla

pracownika”. Powód będący działaczem związkowym znał treść postanowień zuzp.,

w szczególności jego art. 24, który przewiduje w razie zbiegu odpraw z tytułu

zwolnień grupowych i przejścia na emeryturę wypłatę tylko jednego,

korzystniejszego świadczenia. Obowiązujący u pozwanego pracodawcy zuzp

zapewnił powodowi nie tylko minimum odprawy emerytalnej wynikające z

powszechnie obowiązujących przepisów prawa pracy (które w przypadku powoda

wynosiłoby ok. 25.000 zł), ale również korzystniej uregulował prawa pracownicze w

przypadku rozwiązywania stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy.

Z tego rozwiązania powód skorzystał, gdyż otrzymał ponad 147.000 zł odprawy,

podczas gdy minimum ustawowej odprawy „na zasadach ogólnych” wyniosłoby

około 25 tysięcy złotych.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich,

zarzucając naruszenie: 1/ załącznika nr 11 pkt 1 zuzp w związku z art. 921

k.p.

przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że

powodowi nie przysługiwała odprawa emerytalna z uwagi na brak związku ustania

stosunku pracy z przejściem na emeryturę, a także naruszenie art. 24 pkt 5 zuzp w

związku z art. 9 § 2 k.p. przez nieznajdujące oparcia w powszechnych przepisach

prawa pracy przyjęcie, że w razie zbiegu prawa odprawy z tytułu zwolnień

grupowych oraz odprawy emerytalnej powodowi przysługiwała tylko jedna

korzystniejsza odprawa, 2/ art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, „obejmującego ochroną

prawną własność i inne prawa majątków, do których zalicza się odprawę

emerytalną podlegającą prawu dziedziczenia”. Okolicznością uzasadniającą

przyjęcie skargi do rozpoznania jest występowanie w sprawie istotnego

zagadnienia prawnego, „czy w przypadku rozwiązania stosunku pracy z

pracownikiem z przyczyn jego niedotyczących, spełniającym warunki do nabycia

prawa do emerytury, przysługuje mu odprawa emerytalna na warunkach

określonych w art. 921

§ 1 k.p. w sytuacji, gdy rozwiązanie stosunku pracy nie było

jednocześnie poprzedzone złożeniem przez niego wniosku o emeryturę, a

5

pracownik rozpoczyna pobieranie emerytury od pierwszego dnia następującego po

dniu ustania stosunku pracy?”.

Skarżący podkreślił, że z powołanego przez Sąd Rejonowy wyroku Sądu

Najwyższego z dnia 2 października 1990 r., I PR 284/90, nie wynika, ażeby za datę

przejścia na emeryturę należało przyjąć datę przyznania świadczenia, jeśli

nastąpiło to po rozwiązaniu stosunku pracy na wniosek złożony w czasie

zatrudnienia. Prawo do odprawy nie jest uwarunkowane złożeniem przez

pracownika wniosku o emeryturę w czasie zatrudnienia. Z chwilą przejścia na

emeryturę były pracownik może żądać wykonania na jego rzecz świadczenia (o ile

spełnia jego pozostałe przesłanki) niezależnie od tego czy zakład pracy wiedział o

przejściu na emeryturę. Pojęcie „ustania stosunku pracy w związku z przejściem na

emeryturę" powinno być interpretowane przede wszystkim w kategoriach

obiektywnych, z uwzględnieniem tego, czy pracownik ostatecznie korzysta z

emerytury po zaprzestaniu zatrudnienia. W ocenie skarżącego, pracodawca nie

może odmówić pracownikowi przyznania tej odprawy, jeżeli bezpośrednio po

rozwiązaniu stosunku pracy przez pracodawcę na podstawie ustawy o zwolnieniach

grupowych zmienił się status prawny z pracownika na emeryta.

Skarżący podkreślił, że odprawa emerytalna jest świadczeniem

powszechnym, do którego prawo nabywa każdy pracownik jednokrotnie wówczas,

gdy kończy aktywność pracowniczą i staje się emerytem (rencistą). Przepisy art.

921

§ 1 k.p. i punktu 1 załącznika nr 11 do zuzp nie różnią się w zakresie

przesłanek nabycia prawa do odprawy emerytalnej, a jedynie co do wysokości tego

świadczenia. W obu przypadkach przesłanką nabycia prawa do odprawy jest

ustanie stosunku pracy „w związku" z przejściem na emeryturę. Związek ustania

stosunku pracy z przejściem na emeryturę nie musi być ścisły, przyczynowo-

skutkowy. Do nabycia prawa do odprawy nie jest konieczne, aby rozwiązano

stosunek pracy z powodu przejścia pracownika na emeryturę. Przyczyna

rozwiązania stosunku pracy nie ma wpływu na prawo do odprawy emerytalnej.

Wystarczy związek czasowy, to jest przejście na emeryturę bezpośrednio po

ustaniu stosunku pracy. Jeżeli pracownik spełnia warunki do przyznania emerytury

w okresie pozostawania w stosunku pracy (ma wymagany wiek i okres

zatrudnienia) i przechodzi na emeryturę bezpośrednio po zakończeniu zatrudnienia,

6

zmieniając status prawny z pracownika na emeryta, to należy uznać, że z tytułu

ustania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy pracownik

spełnia warunki zarówno do nabycia prawa do odprawy emerytalnej oraz do

odprawy przewidzianej w ustawie zwolnieniach z pracy. Oba te świadczenia są

związane z innymi okolicznościami, mają zatem odmienny charakter i funkcję oraz

przysługują z odrębnych tytułów prawnych. Odprawa emerytalna ma charakter

powszechny, ponieważ przysługuje raz w życiu każdemu pracownikowi po

zakończeniu aktywności zawodowej i przejściu do kategorii emerytów. Natomiast

odprawa pieniężna z ustawy o zwolnieniach grupowych ma charakter szczególny i

zawsze przysługuje wtedy, gdy pracodawca zwalnia pracownika, mimo że ten się

do tego w żaden sposób nie przyczynił. Pracodawca, dysponując dokumentacją

osobową pracowników, ma pełne rozeznanie w zakresie ich uprawnień

emerytalnych. Może zatem przy zwolnieniach grupowych w pierwszej kolejności

inicjować rozwiązanie stosunków pracy z tym pracownikami, którzy spełniają

warunki do uzyskania świadczeń emerytalnych. Wypowiedzenie z tych przyczyn

umowy o pracę pracownikowi spełniającemu warunki do przyznania prawa do

emerytury nie może prowadzić do pozbawienia pracownika prawa do

jednorazowego świadczenia o charakterze powszechnym, jakim jest odprawa

emerytalna, jeżeli od następnego dnia po zakończeniu zatrudnienia pracownik

zostaje emerytem. Brak pracowniczego obowiązku powiadomienia pracodawcy o

zamiarze skorzystania z emerytury nie powinien powodować ujemnych następstw

w zakresie nabycia prawa do odprawy emerytalnej w sytuacji, gdy wniosek o

przyznanie tego świadczenia pracownik złoży już po ustaniu zatrudnienia. Wywiera

on skutek w postaci przyznania emerytury od pierwszego dnia następującego po

rozwiązaniu umowy o pracę, a ponadto pracownikowi przysługuje jednorazowa

odprawa emerytalna w związku z przejściem na emeryturę. Zakwestionowany

wyrok naruszył zasadę z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, tj. prawo własności do

świadczenia o charakterze majątkowym, jaką jest jednorazowa odprawa

emerytalna.

W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku

oraz poprzedzającego go wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy

7

temu Sądowi do ponownego jej rozpoznania oraz rozstrzygnięcia o kosztach

procesu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest usprawiedliwiona co do zasady. W utrwalonym

orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że pracownik nabywa prawo do odprawy

emerytalnej lub rentowej, jeżeli jego stosunek ustał w związku w związku z

przejściem na emeryturę lub rentę. Oznacza to, że pracownik nabywa prawo do

odprawy emerytalnej lub rentowej wówczas, gdy staje się emerytem lub rencistą w

związku z ustaniem stosunku pracy. Związek pomiędzy ustaniem stosunku pracy a

przejściem na emeryturę lub rentę może być rozmaicie pojmowany. Niewątpliwie

może być to związek przyczynowo-skutkowy, ale wystarczy także związek czasowy

lub funkcjonalny, który zostaje zachowany, jeżeli ustaniu stosunku pracy

towarzyszy nabycie prawa do emerytury lub renty. Wystarcza zatem, że pracownik

w związku i po ustaniu zatrudnienia nabywa status emeryta lub rencisty, gdyż

zaczyna korzystać z prawa do emerytury lub renty. Decydujące znaczenie dla

nabycia prawa do odprawy emerytalnej lub rentowej ma zatem przejście na

emeryturę lub rentę połączone z definitywnym ustaniem stosunku pracy, czyli

zmiana pracowniczego statusu prawnego na status emeryta lub rencisty przez

pracownika, który w związku z ustaniem stosunku pracy korzysta z uzyskanych

uprawnień emerytalnych lub rentowych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6

czerwca 2000 r., I PKN 700/99, OSNAPiUS 2001 nr 15, poz. 486). Przyczyna

ustania lub rozwiązania pracownika stosunku pracy nie pozbawia prawa do

przysługującej mu powszechnej i jednorazowej odprawy emerytalnej lub rentowej,

skoro art. 921

§ 1 k.p. uzależnia prawo do tej odprawy od przejścia na emeryturę

lub rentę związku z ustaniem stosunku pracy, bez względu na jego przyczynę (por.

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 lipca 1999 r., I PKN 174/99, OSNAPiUS 2000

nr 21, poz. 786). Oznacza to, że pracownik, który przechodzi na emeryturę lub

rentę w związku z ustaniem stosunku pracy, mógłby nie nabyć prawa do

jednorazowej i powszechnej odprawy przepisu emerytalnej lub rentowej tylko z

mocy wyraźnego prawa pracy. Może to wystąpić w wyraźnie uregulowanych

prawem sytuacjach, w których dochodzi do zbiegu uprawnień do przysługującej

odprawy z tytułu rozwiązania stosunku pracy z równocześnie przysługującą

8

odprawą emerytalną lub rentową w związku z ustaniem stosunku pracy i przejściem

na emeryturę lub rentę, jeżeli ustawodawca wyraźnie przesądza, że przysługuje

tylko jedno korzystniejsze świadczenie wedle przełożenia pozwalającego w istocie

rzeczy na zaliczenie niższego świadczenia - uzyskanej w związku z ustaniem

stosunku pracy odprawy emerytalnej na poczet świadczenia wyższego świadczenia

- przysługującej w związku z rozwiązaniem stosunku pracy wyższej odprawy

pieniężnej. Taką regulację zawierał art. 8 ust. 4 ustawy o zwolnieniach z pracy z 28

grudnia 1989 r. i została ona recypowana (przeniesiona) do art. 24 ust. 5 zuzp

obowiązującego u pozwanego pracodawcy, tyle że wymieniony przepis ustawy z

dniem 1 lipca 2003 r. utracił moc obowiązującą, bo został uchylony przez art. 15

ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z

pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. Nr

90, poz. 844 ze zm.). Równocześnie ta nowa ustawa o zwolnieniach z pracy nie

zawiera już reguły kolizyjnej dotyczącej zbiegających się uprawnień, która

wyłączałaby prawo do uzyskania odprawy emerytalnej lub rentowej w związku z

ustaniem stosunku pracy w przypadku zbiegu tego świadczenia z uprawnieniem do

odprawy pieniężnej w związku z rozwiązaniem stosunku pracy z przyczyn

niedotyczących pracownika. Przeciwnie, jej art. 15 wyraźnie pozbawił mocy

obowiązującej wcześniejszą normę kolizyjną zawartą w uchylonym art. 8 ust. 4

ustawy o zwolnieniach z pracy z 28 grudnia 1989 r. Ta zmiana stanu prawnego nie

została uwzględniona przy stosowaniu i wykładni „kolizyjnego” art. 24 ust. 5 zuzp

obowiązującego u pozwanego pracodawcy, który jako mniej korzystny dla

pracowników niż przepisy prawa pracy (art. 18 § 2 k.p.) nie mógł stanowić

podstawy prawnej osądzenia roszczenia powoda domagającego się przyznania mu

prawa do odprawy emerytalnej w związku z ustaniem stosunku pracy. Po utracie

mocy obowiązującej przepisów szczególnych, z których wynikało prawo do

wyższego ze zbiegających się różnych świadczeń przysługujących w związku z

ustaniem (rozwiązaniem) stosunku pracy, dwa świadczenia przysługujące w razie

spełnienia warunków częściowo odmiennego typu, tj. odprawa pieniężna

przysługująca w związku z rozwiązaniem stosunku pracy z przyczyn

niedotyczących pracownika oraz odprawa emerytalna przysługująca w związku z

ustaniem stosunku pracy i przejściem na emeryturę są od siebie odrębne i

9

niezależne, co sprawia, że nie mogą być one wzajemnie rozliczone, tj. w

szczególności „zbiegające się” świadczenie o niższej wartości nie może być

zaliczone na poczet świadczenia o wyższej wartości.

Powyższe sprawiało, że w rozpoznawanej sprawie powodowi przysługuje

odprawa emerytalna. Równocześnie jednak do określenia wysokości tego

świadczenia nie wystarcza gramatyczna wykładnia pkt 1 załącznika Nr 11 do zuzp,

z którego wynika, że jeżeli pracownik (tak jak powód) przepracował u pozwanego

pracodawcy ponad 40 lat, to przysługuje mu odprawa emerytalna w wysokości

700% podstawy wymiaru. Przy osądzie wysokości należnej odprawy emerytalnej

istotne jest to, że pozwany prawodawca obok wypłaconej powodowi odprawy

pieniężnej w związku z rozwiązaniem stosunku pracy z przyczyn niedotyczących

pracownika wysokości ustawowej - 12.360 zł, wypłacił powodowi także dodatkową

odprawę pieniężną w wysokości 147.160,80 zł (w wysokości 12 miesięcznych

wynagrodzeń liczonych jak ekwiwalent za urlop), która wszakże przysługiwała „w

razie rozwiązania stosunku pracy na podstawie ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r.”

(art. 24 ust. 1 zuzp) i w razie zbiegu odprawy emerytalnej z ustawową oraz

dodatkową odprawą pieniężną z tytułu rozwiązania stosunku pracy przysługiwała

„jedna korzystniejsza dla pracownika odprawa” (art. 24 ust. 5 zuzp). Według Sądu

Najwyższego, zasada prawa pracy stanowiąca, że wynagrodzenie przysługuje za

pracę wykonaną, a za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do

wynagrodzenia tylko wówczas, gdy przepisy prawa tak stanowią (art. 80 k.p.),

znajduje zastosowanie także przy ustalaniu prawa do świadczeń ze stosunku

pracy, do których wyliczenia uwzględnia się wynagrodzenie za pracę. Skoro powód

mógł nabyć prawo do dodatkowej odprawy pieniężnej na podstawie szczególnego

przepisu prawa pracy - art. 24 ust. 1 zuzp - wyłącznie „w razie rozwiązania

stosunku pracy na podstawie ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r.”, to wedle

gramatycznej wykładni tego przepisu w związku z art. 80 k.p. możliwe było

zakwestionowanie zasadności przyznania powodowi dodatkowej 12 miesięcznej

odprawy pieniężnej w razie rozwiązania umowy o pracę na podstawie innego aktu

ustawowego, tj. na podstawie obowiązującej w dacie przyznania tego dodatkowego

świadczenia ustawy o zwolnieniach z pracy z 2003 r. Równocześnie regulacje

zawarte w ust. 1 oraz w ust. 5 art. 24 zuzp pozostały ze sobą w takim ściśle

10

określonym związku normatywnym, że pomimo utraty mocy obowiązującej ust. 5

tego przepisu, w związku z uchyleniem art. 8 ust. 4 ustawy o zwolnieniach z pracy z

1989 r., wypłacenie powodowi tej dodatkowej odprawy pieniężnej, która

przysługiwała „w razie rozwiązania stosunku pracy na podstawie ustawy z dnia 28

grudnia 1989 r.”, nie może być - w rozpoznawanej sprawie - pominięte przy ocenie

wysokości roszczeń z tytułu należnej mu odprawy emerytalnej. Ostatecznie w tych

złożonych okolicznościach sprawy Sąd Najwyższy uznał, że powodowi należy się

odprawa emerytalna na podstawie pkt 8 załącznika Nr 11 do zuzp w związku z art.

921

§ 1 k.p. w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia „liczonego jak

ekwiwalent za urlop”, co odpowiada także regułom wyrażonym w art. 8 k.p. W celu

ustalenia wysokości należnej powodowi odprawy emerytalnej liczonej od

wynagrodzenia za pracę powoda, którego wysokość w sprawie nie została

jednoznacznie ustalona (12.360 zł czy 12.263 zł) oraz dla rozstrzygnięcia o

kosztach postępowania Sąd Najwyższy wyrokował jak w sentencji na podstawie art.

39815

k.p.c.