III SW 370/10

UCHWAŁA SĄDU NAJWYŻSZEGO

z dnia 3 sierpnia 2010 r.

III SW 370/10

w sprawie ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

przeprowadzonych w dniach 20 czerwca 2010 r. oraz 4 lipca 2010 r.

Przewodniczący Prezes SN: Walerian Sanetra, Sędziowie SN: Bogusław

Cudowski, Teresa Flemming-Kulesza, Małgorzata Gersdorf, Katarzyna Gonera,

Zbigniew Hajn, Józef Iwulski, Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Halina Kiryło,

Zbigniew Korzeniowski, Roman Kuczyński, Jerzy Kuźniar, Jerzy Kwaśniewski,

Zbigniew Myszka, Jolanta Strusińska-Żukowska, Małgorzata Wrębiakowska-Marzec,

Andrzej Wróbel.

Sąd Najwyższy w składzie całej Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i

Spraw Publicznych: z udziałem Prokuratora Generalnego Andrzeja Seremeta i

Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej Stefana J. Jaworskiego, po

rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu jawnym w dniu 3 sierpnia 2010 r., biorąc pod

uwagę, że:

1. podstawą prawną przeprowadzenia wyborów jest art. 127 w związku z art.

128 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i ustawa z dnia 27 września 1990 r. o

wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 72,

poz. 467),

2. w przeprowadzonym w dniu 20 czerwca 2010 r. pierwszym głosowaniu

żaden z kandydatów nie uzyskał wymaganej większości, wynoszącej więcej niż

połowa ważnie oddanych głosów, co stwierdziła Państwowa Komisja Wyborcza w

obwieszczeniu z dnia 21 czerwca 2010 r. (Dz.U. Nr 113, poz. 746); czego

następstwem było przeprowadzenie w dniu 4 lipca 2010 r. ponownego głosowania

na dwóch kandydatów: Jarosława Aleksandra Kaczyńskiego i Bronisława Marii

Komorowskiego, którzy w pierwszym głosowaniu otrzymali największą liczbę głosów,

3. zgodnie z art. 76 ust. 1 ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej

Polskiej Sąd Najwyższy rozstrzyga o ważności jego wyboru na podstawie

sprawozdania Państwowej Komisji Wyborczej oraz po rozpoznaniu protestów

przeciwko ważności wyboru,

4. ze sprawozdania Państwowej Komisji Wyborczej przesłanego do Sądu

Najwyższego w dniu 20 lipca 2010 r. wynika, iż nie stwierdziła ona naruszeń prawa

wyborczego, które mogły wywrzeć wpływ na wyniki głosowania i wynik wyborów

Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniach 20 czerwca i 4

lipca 2010 r.,

5. do Sądu Najwyższego wpłynęło 378 protestów przeciwko wyborowi

Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

Za zasadne w całości lub w części Sąd Najwyższy uznał 16 z nich, lecz w

żadnym przypadku nie stwierdził wpływu naruszenia prawa na wynik wyboru, głównie

z uwagi na różnicę głosów uzyskanych przez kandydatów uczestniczących w

ponownym głosowaniu (1 014 753 głosy). Spośród uzasadnionych protestów można

w szczególności wskazać te, które dotyczą wyjęcia z urny więcej o 98 kart do

głosowania niż wydanych wyborcom w Obwodowej Komisji Wyborczej Nr 23 w

Brukseli, co stanowiło naruszenie przepisów rozdziału 7 ustawy o wyborze

Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. W jednej sprawie jako kwalifikowane

naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 5 tej ustawy Sąd Najwyższy uznał przypisanie przez

Obwodową Komisję Wyborczą nr 759 w Warszawie głosów uzyskanych przez

jednego kandydata drugiemu z nich.

Nieuzasadnionych było 229 protestów. Wśród nich 202 zawierało zarzut

przeprowadzenia wyborów, mimo że w związku z powodzią powinien być ogłoszony

stan klęski żywiołowej, w czasie którego przeprowadzenie wyborów jest

niedopuszczalne. Zdaniem wnoszących protesty stanowiło to naruszenie art. 228 ust.

7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz przepisów ustawy z dnia 18 kwietnia

2002 r. o stanie klęski żywiołowej (Dz.U. Nr 62, poz. 558 ze zm.). Nadto zarzucono,

że nastąpiło naruszenie zasady równości wynikającej z art. 4 ustawy o wyborze

Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż osoby zamieszkałe na terenach objętych

powodzią miały faktycznie utrudnioną możliwość uczestniczenia w wyborach. Zarzut

naruszenia tego przepisu Sąd Najwyższy uznał za nieuzasadniony, ponieważ

poszczególni wyborcy wnoszący protesty nie wykazali konkretnych okoliczności

faktycznych, które w indywidualnych przypadkach utrudniły udział w wyborach.

Natomiast w odniesieniu do nieogłoszenia stanu klęski żywiołowej, Sąd Najwyższy

pozostawił protesty bez dalszego biegu, gdyż nie opierały się one na zarzucie

naruszenia ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, czego wymaga

jej art. 72 ust. 1.

Bez dalszego biegu Sąd Najwyższy pozostawił 128 protestów. Było to

spowodowane ich wniesieniem przed lub po terminie (54 protesty), niewskazaniem

dowodów uzasadniających zarzuty protestu, niepodniesieniem zarzutów przeciwko

wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej lub podniesieniem zarzutów

nieopartych na ustawie o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (54

protesty), bądź to niespełniających innych wymagań wskazanych w tej ustawie (20

protestów). Wśród tych ostatnich mieści się 5 protestów przesłanych do Sądu

Najwyższego drogą elektroniczną. Sąd Najwyższy uznał, że wniesienie protestu w

takiej formie jest niedopuszczalne, gdyż żaden przepis ustawy tej możliwości nie

wprowadza (art. 125 § 2 k.p.c. w związku z art. 75 ust. 1 ustawy o wyborze

Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej).

W odniesieniu do 5 pism nazwanych protestami wyborczymi Sąd Najwyższy

orzekł, że nie stanowią one protestu w rozumieniu ustawy o wyborze Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej,

6. Prokurator Generalny wniósł o podjęcie uchwały, że wybór Bronisława Marii

Komorowskiego na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, dokonany dnia 4 lipca

2010 r. jest ważny,

7. Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej wniósł o stwierdzenie

ważności wyborów na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w

dniu 20 czerwca i 4 lipca 2010 r.,

Na podstawie art. 129 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 76

ust. 1 i 2 ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w związku z

obwieszczeniem Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 5 lipca 2010 r. o wynikach

ponownego głosowania i wyniku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

(Dz.U. Nr 122, poz. 828)

stwierdza ważność wyboru Bronisława Marii Komorowskiego na

Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, dokonanego dnia 4 lipca 2010 r.

========================================