IV KK 67/13

Sygn. akt IV KK 67/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 5 czerwca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący)

SSN Rafał Malarski

SSA del. do SN Barbara du Château (sprawozdawca)

Protokolant Dorota Szczerbiak

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Małgorzaty Wilkosz-Śliwy

w sprawie A. Ż.

skazanego z art. 209 § 1 kk

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 5 czerwca 2013 r.,

kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego

od wyroku Sądu Okręgowego w K.

z dnia 7 sierpnia 2012 r. utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w B.

z dnia 31 października 2011 r.

I. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi

Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w

postępowaniu odwoławczym;

II. zarządza zwrot uiszczonej przez skazanego opłaty od

kasacji w kwocie 450 (czterysta pięćdziesiąt) zł.

UZASADNIENIE

2

Wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z 31 października 2011 r. w sprawie

… 886/11 A. Ż. został uznany za winnego popełnienia występku z art. 209 § 1

k.k. i za to skazany na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności.

Od opisanego wyżej wyroku osobistą apelację wywiódł A. Ż.

Podnosząc zarzut obrazy art. 596 k.p.k. domagał się stosownej reakcji Sądu

odwoławczego.

Po rozpoznaniu przedmiotowej apelacji Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z

7 sierpnia 2012 r. w sprawie … 276/12 zaskarżony wyrok utrzymał w mocy,

uznając tę skargę za oczywiście bezzasadną.

W kasacji wywiedzionej przez obrońcę A. Ż. od prawomocnego wyroku

Sądu Okręgowego w K. podniesiono następujące zarzuty:

1. określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. bezwzględną przyczynę

odwoławczą, polegającą na niedostrzeżeniu przez Sądy obu instancji

występowania w sprawie okoliczności wyłączającej ściganie,

skutkującej, stosownie do treści art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k., umorzeniem

postępowania, a mianowicie braku zgody, w rozumieniu art. 607e § 1

w zw. z art. 607e § 3 pkt 1, 6, 7 i 8 k.p.k., zarówno osoby

przekazywanej, jak i państwa wykonania europejskiego nakazu

aresztowania (organów sądowych Wielkiej Brytanii) na przekazanie i

ściganie A. Ż. przez polskie organy wymiaru sprawiedliwości w

odniesieniu do będącego przedmiotem tej sprawy przestępstwa

niealimentacji;

2. rażące naruszenie prawa mające istotny wpływ na treść zaskarżonego

wyroku, to jest:

- art. 607e § 1 w zw. z art. 607e § 3 pkt 1, 6, 7 i 8 k.p.k., poprzez

błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, czego efektem było

niesłuszne ściganie i skazanie A. Ż. za przestępstwo z art. 209 § 1

k.k., pomimo braku zgody państwa wykonującego ENA, jak i osoby

przekazywanej;

- art. 335 w zw. z art. 607e § 3 pkt 6 i 7 k.p.k., poprzez niesłuszne

uznanie, że zgoda oskarżonego na dobrowolne poddanie się karze

jest równoznaczna ze zgodą osoby przekazywanej na ściganie za

3

przestępstwa inne niż te, które stanowiły podstawę przekazania na

mocy ENA;

- art. 437 § 1 k.p.k., poprzez nieuzasadnione utrzymanie w mocy

wyroku Sądu I instancji, podczas gdy, wobec zachodzących rażących

uchybień, należało tenże wyrok uchylić i umorzyć postępowanie na

podstawie art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k.

W konkluzji autor kasacji wniósł o uchylenie powyższego wyroku i

umorzenie postępowania w tym zakresie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje: kasacja jest zasadna, przy

czym orzeczeniem następczym Sądu kasacyjnego nie mogło być postulowane

w skardze umorzenie postępowania w oparciu o treść art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k.

Skarżący podnosząc w zarzucie z pkt 1 kasacji wystąpienie

bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.,

przede wszystkim wskazuje na brak zgody państwa wykonania europejskiego

nakazu aresztowania (organów sądowych Wielkiej Brytanii) na przekazanie i

ściganie A. Ż. w odniesieniu do występku niealimentacji, będącego

przedmiotem niniejszej sprawy. Wywodzi, bazując na dołączonych do kasacji

fotokopiach dokumentów (wraz z ich tłumaczeniem na język polski), to jest

notatce z wpisu do rejestru Sądu Grodzkiego City of W. (rejestr z 27 lipca

2011 r., data wydruku 04.10.2012 r.), oraz piśmie reprezentującego A. Ż. w

postępowaniu ekstradycyjnym pełnomocnika procesowego przed Sądem

Magistrackim Miasta W., że skazany nie mógł zostać pociągnięty do

odpowiedzialności karnej za występek z art. 209 § 1 k.k. W jego ocenie stała

temu na przeszkodzie negatywna przesłanka procesowa określona w art. 17 §

1 pkt 11 k.p.k. w zw. z art. 607e § 1 k.p.k., wynikająca z zasady specjalności,

zgodnie z którą osoby przekazanej w wyniku wykonania ENA nie można

ścigać za przestępstwo, które nie stanowiło podstawy przekazania. Zdaniem

obrońcy treść dołączonych do kasacji dokumentów jednoznacznie wskazuje

na to, że władze brytyjskie wyraźnie zastrzegły, iż przekazanie skazanego

następuje wyłącznie do odbycia kary orzeczonej za przestępstwo z art. 282

k.k.

4

Z analizy akt sprawy wynika, że A. Ż. został przekazany do Polski z

terytorium Wielkiej Brytanii w wykonaniu europejskiego nakazu aresztowania,

wydanego przez Sąd Okręgowy w K. w dniu 29 września 2008 r. Podstawą

jego wydania była potrzeba realizacji postanowienia Sądu Rejonowego w B. z

5 marca 2008 r. o zastosowaniu wobec A. Ż. tymczasowego aresztowania,

celem przeprowadzenia przeciwko niemu postępowania karnego o czyn z art.

209 § 1 k.k. oraz wykonania kary 3 lat pozbawienia wolności orzeczonej

prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z 18 listopada 2005 r. za

występek z art. 282 k.k. (vide k. 57 – 62 akt wykonawczych Sądu Okręgowego

w K. - … 157/04). Potwierdzenie przekazania A. Ż., wystawione przez

International Department/Fugitive/Unit/Serious Organised Crime Agency w L.,

wskazuje jedynie na okoliczność, że podstawę tej decyzji stanowił omawiany

europejski nakaz aresztowania, niemniej nie określa w sposób jednoznaczny,

czy owo przekazanie odnosiło się do obu wskazanych we wniosku

przestępstw (vide k. 144-148 w/w akt). Znalazła się tam wprawdzie adnotacja

o przesłaniu w załączeniu dokumentów sądowych, niemniej nie zostały one

dołączone do akt sprawy.

Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku dowodzi, że Sąd

Okręgowy w K. negując byt naruszenia zasady specjalności określonej w art.

607e § 1 k.p.k. odwołał się do argumentu, że skoro przedmiotowy ENA

obejmował między innymi ściganie za występek niealimentacji i na podstawie

tego nakazu nastąpiło przekazanie skazanego władzom polskim, to jest

oczywiste, że owo przekazanie odnosiło się także do tego czynu. Tymczasem

treść dołączonych do kasacji dokumentów podaje w wątpliwość tę

okoliczność, to jest czy faktycznie podstawę przekazania A. Ż. Polsce przez

Wielką Brytanię, stanowił także czyn z art. 209 k.k., a zatem, czy warunek

określony w art. 607e § 1 k.p.k., w postaci zgody państwa wydającego na

ściganie skazanego za omawiane przestępstwo został, w realiach

rozpoznawanej sprawy, spełniony. Zwłaszcza w optyce notatki z wpisu do

rejestru Sądu Grodzkiego City of W. kwestia braku owej zgody wydaje się być

wielce prawdopodobna, jako że zawarto w niej stwierdzenie o następującej

treści: „zasądzono, iż w odniesieniu do wykroczenia polegającego na

5

niepłaceniu alimentów na dziecko, pozwany zostaje zwolniony.” Okoliczność

ta znajduje potwierdzenie w piśmie pełnomocnika procesowego A. Ż.,

reprezentującego skazanego przed sądem brytyjskim, w którym wspomina

się, że podstawą ekstradycji jest sprawa porwania „a część oskarżenia

dotycząca zalegania z alimentami została odrzucona”. Zważywszy na postać

omawianych dokumentów – fotokopie, brak oryginałów – nie jest aktualnie

możliwe kategoryczne wnioskowanie co do tej kwestii, w tym zwłaszcza w

sposób postulowany przez skarżącego, niezbędna jest bowiem ich

weryfikacja, poprzez uzyskanie od władz brytyjskich jednoznacznego

stanowiska co do zakresu przekazania A. Ż. władzom polskim. Dopiero po

uzyskaniu stosownych dokumentów będzie możliwa definitywna ocena, czy

faktycznie występek z art. 209 k.k. nie stanowił podstawy przekazania a tym

samym czy w realiach rozpoznawanej sprawy wystąpiła negatywna

przesłanka procesowa o jakiej mowa w art. 17 § 1 pkt 11 w zw. z art. 607e § 1

k.p.k., wskazana w podstawie prawnej zarzutu podniesionego w pkt 1 kasacji

obrońcy skazanego.

Z tego powodu wniosek zawarty w kasacji o uchylenie zaskarżonego

wyroku oraz w konsekwencji wyroku Sądu Rejonowego w B. i umorzenie

postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. należało uznać za

przedwczesny. Konieczne jest bowiem ponowne rozpoznanie niniejszej

sprawy przez Sąd Okręgowy w K. w postępowaniu odwoławczym, gdzie,

bacząc na treść apelacji wniesionej przez A. Ż., która zasadza się właśnie na

eksponowaniu braku zgody państwa przekazującego na ściganie go za

występek z art. 209 § 1 k.k., stwierdzone wątpliwości zostaną usunięte.

Ponieważ już rozpoznanie zarzutu podniesionego w pkt 1 kasacji, w

omówionym wyżej zakresie, jest wystarczające do wydania orzeczenia przez

Sąd Najwyższy, odnoszenie się do pozostałych, w zaistniałej sytuacji, stało się

bezprzedmiotowe (art. 436 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.).

Kierując się przedstawionymi racjami Sąd Najwyższy orzekł, jak w

wyroku.

Rozstrzygnięcie o zwrocie opłaty od kasacji uzasadnia treść art. 527 §

4 k.p.k.

6