I PK 85/13

Sygn. akt I PK 85/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 października 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Katarzyna Gonera (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Bogusław Cudowski

SSN Józef Iwulski

w sprawie z powództwa E. S.

przeciwko Gminnemu Zespołowi Szkół w M.

o przywrócenie do pracy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 4 października 2013 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w B.

z dnia 20 grudnia 2012 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi

Okręgowemu w B. - Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych do

ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach

postępowania kasacyjnego.

2

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy w B. – Sąd Pracy wyrokiem z 10 października 2012 r., oddalił

powództwo E. S. przeciwko Gminnemu Zespołowi Szkół w M. o przywrócenie do

pracy.

Powódka E. S., domagając się przywrócenia do pracy, podała, że była

zatrudniona w Gimnazjum […] na podstawie mianowania jako nauczyciel

matematyki. W dniu 15 maja 2012 r. otrzymała wypowiedzenie stosunku pracy.

Jako przyczynę wypowiedzenia wskazano zmiany organizacyjne określone w art.

20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela, powodujące zmniejszenie liczby oddziałów w

szkole i brak możliwości dalszego zatrudniania powódki na stanowisku nauczyciela.

Zmiany te zostały spowodowane połączeniem od 1 września 2012 r. gimnazjum ze

szkołą podstawową i utworzeniem Gminnego Zespołu Szkół w M. Powódka

zakwestionowała podaną przez pozwanego przyczynę wypowiedzenia, podnosząc,

że w samym gimnazjum nie doszło do zmniejszenia liczby oddziałów oraz że

przyjęte przez pracodawcę kryteria wyboru do zwolnień są tendencyjne i

nieobiektywne.

Pozwany Gminny Zespół Szkół wniósł o oddalenie powództwa, twierdząc, że

w związku z połączeniem od 1 września 2012 r. szkoły podstawowej z gimnazjum i

utworzeniem Gminnego Zespołu Szkół doszło do zmian organizacyjnych,

powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole, oraz zmian planu

nauczania, uniemożliwiających dalsze zatrudnianie jednego z sześciu nauczycieli

matematyki. W celu wyboru pracowników do zwolnienia pracodawca opracował

„Kryteria zwolnień nauczycieli”, hierarchicznie uporządkowane, uwzględniające

potrzeby szkoły. O wyborze powódki do zwolnienia zadecydowało przede

wszystkim to, że w przeciwieństwie do pozostałych nauczycieli matematyki posiada

ona jedynie wykształcenie matematyczne i nie ma uprawnień do nauczania innych

przedmiotów. Mniejsze znaczenie w jej przypadku miały pozostałe kryteria, takie jak

brak znaczących osiągnięć dydaktyczno-wychowawczych, staż pracy, miejsce

zamieszkania poza terenem gminy albo sytuacja materialna nauczyciela.

Sąd Rejonowy ustalił, że powódka była zatrudniona w Gimnazjum […] na

podstawie mianowania od 1 września 2001 r. jako nauczyciel matematyki.

3

Wcześniej była zatrudniona w charakterze nauczyciela w Szkole Podstawowej w B.

(od 1 września 1986 r. do 31 września 1987 r.) oraz w Szkole Podstawowej w N.

(od 1 września 1992 r. do 31 sierpnia 2001 r.).

Zgodnie z uchwałą nr Rady Miejskiej w M. od 1 września 2012 r. został

utworzony Gminny Zespół Szkół w M., w skład którego weszło Gimnazjum […]oraz

Szkoła Podstawowa […]. W maju 2012 r. pracodawca rozwiązał stosunek pracy z

powódką, z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, ze skutkiem na

31 sierpnia 2012 r. Jako przyczynę rozwiązania stosunku pracy podał zmiany

organizacyjne określone w art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r.

Karta Nauczyciela (tekst jednolity: Dz.U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.), które

spowodowały zmniejszenie liczby oddziałów w szkole i zmianę planu nauczania

uniemożliwiającą dalsze zatrudnianie powódki w charakterze nauczyciela. Zmiany

te były konsekwencją połączenia szkoły podstawowej i gimnazjum. Redukcję

zatrudnienia w zespole szkół przeprowadzono na podstawie „Kryteriów zwolnień

nauczycieli” opracowanych przez pracodawcę w uzgodnieniu ze związkami

zawodowymi. Zostały one przedstawione nauczycielom na posiedzeniu Rady

Pedagogicznej 23 kwietnia 2012 r. Po dokonaniu oceny kwalifikacji zawodowych

wszystkich nauczycieli matematyki, według przyjętych kryteriów zwolnień

nauczycieli, pracodawca uznał, że nie jest możliwe dalsze zatrudnienie powódki na

stanowisku nauczyciela matematyki w pełnym wymiarze zajęć.

Powódka zakwestionowała przyczyny zwolnienia podane przez pracodawcę,

podnosząc, między innymi, że zmniejszenie liczby oddziałów w szkole nie nastąpiło

na tym poziomie nauczania (w gimnazjum), na którym dotychczas pracowała, a

jedynie na poziomie szkoły podstawowej. Sąd Rejonowy nie podzielił stanowiska

powódki, że należy brać pod uwagę jedynie liczbę oddziałów w gimnazjum w roku

szkolnym 2012/2013, a nie w całym zespole szkół. Po połączeniu Gimnazjum oraz

Szkoły Podstawowej powstał nowy podmiot – Gminny Zespół Szkół. Zdaniem Sądu

Rejonowego przesłankę redukcji oddziałów w szkole, wskazaną przez pracodawcę

jako przyczyna rozwiązania stosunku pracy, należało odnieść do nowo powstałej

jednostki – Gminnego Zespołu Szkół. Od 1 września 2012 r. nie można już było

rozpatrywać oddzielnie gimnazjum i szkoły podstawowej, tylko należało brać pod

uwagę sytuację nowej szkoły powstałej po zmianach organizacyjnych. Dlatego

4

dyrektor Gminnego Zespołu Szkół, typując nauczycieli do zwolnienia, prawidłowo

brał pod uwagę nauczycieli zarówno z byłego gimnazjum, jak i z byłej szkoły

podstawowej. Zmiany organizacyjne nastąpiły faktycznie od 1 września 2012 r.,

jednak decyzje w kwestii zwolnienia nauczycieli dyrektor musiał podjąć wcześniej –

w maju i czerwcu 2012 r., biorąc pod uwagę treść art. 20 ust. 3 Karty Nauczyciela,

zgodnie z którym rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn określonych w ust. 1

następuje z końcem roku szkolnego po uprzednim trzymiesięcznym

wypowiedzeniu, tak więc ewentualne wypowiedzenie nauczyciel powinien otrzymać

najpóźniej w maju, aby upływ trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia przypadł w

sierpniu, na koniec roku szkolnego. Poczynając od września 2012 r., po połączeniu

obu szkół w Gminny Zespół Szkół, liczba oddziałów w roku szkolnym 2012/2013

uległa zmniejszeniu z 24 do 22. Tym samym zmniejszyła się liczba godzin

lekcyjnych, w tym godzin matematyki. Z tych względów przyczyna rozwiązania

umowy pracę podana przez pracodawcę w wypowiedzeniu była zasadna w świetle

art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela.

Sąd Rejonowy stwierdził, że kryteria, jakimi posłużył się pozwany w celu

doboru pracowników do zwolnienia, zostały opracowane przez pracodawcę w

porozumieniu ze związkami zawodowymi, a następnie podane do wiadomości

nauczycieli podczas Rady Pedagogicznej. Zostały one ułożone według hierarchii

ważności. Zasadniczym kryterium była podstawa zatrudnienia (mianowanie albo

umowa o pracę). W przedmiotowej sprawie, każdy z sześciu nauczycieli

matematyki ocenianych przez pracodawcę był zatrudniony na podstawie

mianowania. Oceniając kwalifikacje nauczycieli, pozwany brał pod uwagę przede

wszystkim ilość przedmiotów, do których nauczania uprawniony był każdy

nauczyciel. Posiadanie przez nauczyciela uprawnień do nauczania kilku

przedmiotów było pożądane między innymi z uwagi na częste potrzeby zastępstw.

Wybierając powódkę do zwolnienia spośród wszystkich nauczycieli matematyki,

pozwany wziął pod uwagę, że powódka posiada kwalifikacje jedynie do nauczania

tego przedmiotu. Powódka podnosiła, że posiada jeszcze dodatkowe uprawnienia

w zakresie […], jednak w pozwanej szkole nie prowadzi się zajęć z zakresu […].

W ocenie Sądu Rejonowego powódka posiadała porównywalnie najniższe

kwalifikacje spośród nauczycieli matematyki zatrudnionych u pozwanego, ponieważ

5

poza matematyką nie ma uprawnień do nauczania innych przedmiotów. Oceniając

staż pracy powódki (21 lat) pozwana szkoła słusznie uznała, że nie różni się on

znacząco od stażu pracy pozostałych nauczycieli matematyki (średnio 21-25 lat).

Zdaniem Sądu również brak szczególnych osiągnięć dydaktyczno-wychowawczych

przemawiał na niekorzyść powódki, ponieważ w dotychczasowym jej dorobku brak

jest znaczących osiągnięć w tym zakresie – wśród uczniów będących pod opieką

dydaktyczną powódki nie ma laureatów albo finalistów konkursów i olimpiad

przedmiotowych. Ponadto powódka jako jedyna z nauczycieli matematyki

typowanych do zwolnienia nie ma miejsca zamieszkania na terenie Gminy M., a

miejsce zamieszkania stanowiło jedno z kryteriów doboru pracowników do

zwolnienia. Powódka kwestionowała przyjęcie jako kryterium oceny nauczyciela

miejsca jego zamieszkania, ponieważ nie ma ono związku ze sposobem

wykonywania pracy. Sąd Rejonowy stwierdził, że kryterium miejsca zamieszkania

miało znaczenie jedynie posiłkowe i nie stanowiło właściwej przyczyny wyboru

powódki do zwolnienia. W hierarchicznie ułożonych kryteriach zwolnień znalazło się

dopiero na przedostatnim miejscu. Kryterium to nie jest jednak pozbawione sensu

w sytuacji, gdy następuje nagła konieczność zastąpienia nauczyciela, który z

różnych przyczyn (osobistych, rodzinnych, zdrowotnych) nie może stawić się do

pracy.

Sąd pierwszej instancji uznał zastosowane przez pozwanego kryteria

zwolnień nauczycieli za obiektywne i sprawiedliwe. Oceniając, że powódka wypadła

najmniej korzystnie na tle pozostałych nauczycieli, pozwany kierował się

obiektywnymi przesłankami. Zastosowane przyczyny wypowiedzenia i kryteria

wyboru do zwolnienia zostały w sposób wyraźny wskazane w treści

wypowiedzenia. Mimo braku takiego obowiązku, pozwany zamieścił bowiem w

treści wypowiedzenia kryteria doboru do zwolnienia. Sąd Rejonowy stwierdził, że

rozwiązanie z powódką stosunku pracy było zgodne z przepisami prawa. Pozwany

wskazał przyczynę uzasadniającą zwolnienie powódki, jak również w sposób

właściwy dokonał wyboru powódki do zwolnienia z uwzględnieniem przyjętych

kryteriów zwalniania nauczycieli.

Apelację od wyroku Sądu Rejonowego wniosła powódka, domagając się

zmiany wyroku i przywrócenia do pracy oraz zasądzenia wynagrodzenia za czas

6

pozostawania bez pracy, ewentualnie zasądzenia odszkodowania w wysokości

trzymiesięcznego wynagrodzenia za pracę z tytułu nieuzasadnionego i

niezgodnego z prawem rozwiązania stosunku pracy.

Sąd Okręgowy w B. – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 20

grudnia 2012 r., zmienił zaskarżony wyrok i przywrócił powódkę do pracy w

pozwanej szkole na warunkach obowiązujących przed 31 sierpnia 2012 r.

Sąd Okręgowy stwierdził, że poza sporem było utworzenie z dniem 1

września 2012 r. Gminnego Zespołu Szkół, w skład którego weszło Gimnazjum

oraz Szkoła Podstawowa. Zmiany organizacyjne spowodowały zmniejszenie liczby

oddziałów w Gminnym Zespole Szkół o dwa (z 24 do 22) oraz zmianę planu

nauczania. W ocenie pozwanego pracodawcy w nowym roku szkolnym 2012/2013

nie było możliwe dalsze zatrudnienie wszystkich nauczycieli posiadających

kwalifikacje do nauczania matematyki, z uwagi na zmniejszenie liczby oddziałów,

godzin dydaktycznych i wychowawczych, a zatem również zmniejszenie liczby

zajęć z matematyki. Z tej przyczyny pracodawca rozwiązał z powódką stosunek

pracy z mianowania. W ocenie powódki kryteria zastosowane przez pracodawcę i

powodujące w rezultacie jej zwolnienie były nieprawdziwe i zostały przedstawione

przez pozwanego tendencyjnie, albowiem posiada ona najwyższy stopień awansu

zawodowego nauczyciela dyplomowanego, legitymuje się 21-letnim stażem pracy

oraz wyższym wykształceniem z matematyki. Zdaniem powódki, przy odpowiednim

rozdziale godzin dydaktycznych, wynikających z arkusza organizacyjnego szkoły na

rok 2012/2013 przedstawionego przez pozwanego, możliwe jest wydzielenie godzin

matematyki dla powódki i innych nauczycieli tego przedmiotu, bez potrzeby

zwalniania nauczyciela tego przedmiotu. Stan cywilny i miejsce zamieszkania nie

powinny być interpretowane na niekorzyść powódki, gdyż jest osobą samotną i nie

ma osób bliskich, które przejęłyby ciężar jej utrzymania w okresie poszukiwania

pracy. Dojazdy do pracy z B. do M. nie rzutowały w żaden sposób na pracę

powódki i szkoła nie ponosiła dodatkowych kosztów z tego tytułu.

Na rozprawie apelacyjnej powódka domagała się przywrócenia jej do pracy,

podnosząc że pracodawca zatrudnił nowego nauczyciela wychowania fizycznego i

nauczyciela języka […], dokonując takich przesunięć godzin dydaktycznych, aby

dla niej ich nie wystarczyło i w ten sposób dopasował kryteria zwolnienia do jej

7

osoby, typując ją do zwolnienia, przy czym nowo zatrudniony nauczyciel

wychowania fizycznego jest zięciem dyrektora.

Sąd Okręgowy stwierdził, że argumentacja przytoczona przez powódkę

zasługuje na uwzględnienie. Powódka posiada najwyższy status zawodowy

nauczyciela dyplomowanego, legitymuje się 21-letnim stażem pracy w zawodzie,

ma wyższe wykształcenie matematyczne i do jej dotychczasowej pracy nie było

żadnych zastrzeżeń, skoro od dyrektora szkoły rokrocznie od 2006 r. otrzymywała

dodatki motywacyjne oraz nagrody za osiągnięcia w pracy dydaktycznej i

wychowawczej. Zdaniem Sądu Okręgowego rozwiązanie stosunku pracy z

powódką z przyczyn wymienionych w wypowiedzeniu z 15 maja 2012 r. nie było

uzasadnione, ponieważ „przy odpowiednim przydziale godzin dydaktycznych

nauczycieli z arkusza organizacyjnego przedstawionego przez dyrektora szkoły i

przy odpowiednim ich rozdziale i uwzględnieniu kwalifikacji nauczycieli do

nauczania przedmiotów można wygospodarować etat dla powódki”. Sąd Okręgowy

wziął pod uwagę, że powódka – sporządzając samodzielnie przydział godzin

dydaktycznych wynikających z arkusza organizacyjnego – wykazała, że

odpowiednie przesunięcia godzin i ich przydzielenie w pełnym wymiarze w

pierwszej kolejności nauczycielom z dużym doświadczeniem zawodowym

spowoduje, że tych godzin nie wystarczy dla nowo zatrudnionego nauczyciela

wychowania fizycznego. Natomiast dyrektor pozwanej szkoły postąpił odwrotnie, to

jest w pierwszej kolejności przydzielił godziny nowo zatrudnionemu nauczycielowi

wychowania fizycznego i w efekcie zabrakło ich dla powódki – nauczycielki z dużym

doświadczeniem zawodowym, odpowiednimi kwalifikacjami w zakresie matematyki

i statusem nauczyciela dyplomowanego.

Sąd Okręgowy nie zaakceptował opisanej „polityki kadrowej” dyrektora

pozwanej szkoły, ponieważ wynikała z niej oraz z przydziału godzin dokonanego

przez pozwanego chęć stworzenia etatu dla nowo zatrudnionego nauczyciela

wychowania fizycznego. Do tej potrzeby zostały dopasowane kryteria zwolnienia

powódki, które w ocenie Sadu są nieobiektywne, niesprawiedliwe i nieuzasadnione.

Zdaniem Sądu pozwany, wykorzystując umiejętności poszczególnych nauczycieli

do nauczania różnych przedmiotów, powinien to kryterium zastosować do

nauczycieli o najdłuższym stażu pracy i wykorzystując te różnorodne kwalifikacje

8

dokonać takiego przydziału godzin, aby uchronić przed zwolnieniem osoby o dużym

doświadczeniu i stażu pracy, przy uwzględnieniu statusu zawodowego danego

nauczyciela. Przygotowanie zawodowe powódki odpowiada wymogom określonym

w Karcie Nauczyciela i nie było dotychczas przez pracodawcę kwestionowane.

Kwalifikacje te mają podstawowe znaczenie przy ocenie przydatności do dalszej

pracy poszczególnych nauczycieli. Ponadto powódka była nagradzana za swoją

dotychczasową pracę.

W ocenie Sądu Okręgowego, możliwość dalszego zatrudnienia powódki w

pozwanej szkole w rozumieniu art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela została

nieprawidłowo zinterpretowana przez pracodawcę, skoro z rozdziału godzin

sporządzonego samodzielnie przez powódkę wynika, że niektórzy nauczyciele

wskutek tego przydziału otrzymają nawet godziny ponadwymiarowe i nie zajdzie

potrzeba zwolnienia żadnego nauczyciela o długim stażu pracy, natomiast

zabraknie godzin dla nowo zatrudnionego nauczyciela wychowania fizycznego

(zięcia dyrektora). Dlatego ma rację powódka twierdząc, że przyczyną jej

zwolnienia nie były zmiany organizacyjne, na które powołuje się pracodawca, ale

chęć stworzenia etatu dla zięcia dyrektora szkoły z przesunięciem godzin

przyznanych innym nauczycielom. Po połączeniu obu szkół i utworzeniu od 1

września 2012 r. Gminnego Zespołu Szkół nauczyciele z wieloletnim stażem pracy i

wysokim stopniem awansu zawodowego mogli być po tych zmianach nadal

zatrudnieni w pełnym wymiarze zajęć. Nie było potrzeby zwalniania powódki

legitymującej się najwyższym statusem nauczyciela dyplomowanego, który

powinien być chroniony przed zwolnieniem w pierwszej kolejności.

Jak wynika z rozdziału godzin sporządzonego przez powódkę, mimo zmian

organizacyjnych w szkole, istnieje możliwość dalszego zatrudniania powódki.

Dlatego jej wybór do zwolnienia był nieuzasadniony. Pozwany nie udowodnił, że

dalsze zatrudnienie powódki nie było możliwe. W ten sposób naruszył art. 20 ust. 1

pkt 2 Karty Nauczyciela przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,

dokonując wyboru do zwolnienia powódki o najwyższym stopniu awansu

zawodowego, z odpowiednimi kwalifikacjami i osiągnięciami w swoim zawodzie,

zatrudniając jednocześnie nowego nauczyciela wychowania fizycznego.

9

Zdaniem Sądu Okręgowego, również stan cywilny i miejsce zamieszkania

nie mogą przemawiać na niekorzyść powódki, gdyż zwolnienie osoby samotnej,

przy uwzględnieniu omówionych okoliczności, może być oceniane jako sprzeczne z

zasadami współżycia społecznego, skoro powódka utraciła jedyne źródło

utrzymania po 21 latach nienagannej pracy, zaś jej dojazdy do pracy z B. do M. nie

były żadnym obciążeniem czy utrudnieniem dla pracodawcy.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego wniósł w imieniu

pozwanego Gminnego Zespołu Szkół w M. jego pełnomocnik, zaskarżając wyrok

ten w całości. Skarga została oparta na podstawach: 1) naruszenia prawa

materialnego, a mianowicie: a) art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela w związku z

art. 30 § 4 k.p. w związku z art. 9 Karty Nauczyciela, w wyniku przyjęcia, że brak

było podstaw do zwolnienia powódki, nauczycielki z wieloletnim stażem

zawodowym, ponieważ można było wygospodarować etat dla powódki, chociaż z

uwagi na zmniejszenie liczby oddziałów w szkole nastąpiło zmniejszenie liczby

godzin lekcyjnych przedmiotu przez nią nauczanego (matematyki), w szkole

zatrudnionych jest pięciu innych nauczycieli matematyki, posiadających kwalifikacje

do nauczania tego przedmiotu i dodatkowo innych przedmiotów, na pełen etat

mogą być zatrudnieni jedynie trzej nauczyciele matematyki, a powódka nie ma

kwalifikacji do nauczania jakiegokolwiek innego przedmiotu, oraz w wyniku

przyjęcia przez Sąd Okręgowy, wbrew treści art. 9 Karty Nauczyciela, że osoby z

dużym doświadczeniem i stażem zawodowym mogą nauczać przedmiotów ujętych

w programie nauczania, mimo braku kwalifikacji zawodowych do nauczania tych

przedmiotów; b) art. 39 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie

oświaty (jednolity tekst: Dz.U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 ze zm.), przez jego

niezastosowanie i uznanie, że sąd pracy dysponuje uprawnieniem do ingerowania

w prawo dyrektora placówki oświatowej do doboru pracowników oraz wskazanie

przez Sąd, którzy pracownicy powinni zostać zwolnieni w pierwszej kolejności w

razie zmniejszenia zatrudnienia, tj. nauczyciel wychowania fizycznego i nauczyciel

języka […], mimo że inne osoby zatrudnione w szkole nie mają uprawnień do

nauczania języka […] i wychowania fizycznego; c) art. 45 § 1 i 2 k.p., przez

przyjęcie, że możliwe i celowe było przywrócenie powódki do pracy, mimo

niekwestionowanego stanu trwałego zmniejszenia zatrudnienia, połączenia szkoły

10

podstawowej i gimnazjum oraz redukcji oddziałów klasowych; 2) naruszenia

przepisów postępowania, a mianowicie: a) art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391

k.p.c., przez niewyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, a

zwłaszcza niewskazanie faktów uznanych za udowodnione, uzasadniających

celowość przywrócenia powódki do pracy oraz przyczyn, z powodu których Sąd

odmówił wiarygodności i mocy dowodowej przedstawianym i niekwestionowanym

dowodom na okoliczność braku takiej celowości, które to naruszenie miało istotny

wpływ na wynik sprawy; pominięcie wskazania dowodów, na jakich Sąd się oparł,

uznając kryteria doboru nauczycieli do zwolnienia za stronnicze i nieobiektywne w

aspekcie redukcji etatów dotyczących nauczycieli posiadających kwalifikacje do

nauczania matematyki; b) art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 382 k.p.c., przez danie

wiary powódce co do możliwości dalszego jej zatrudniania w szkole oraz

sporządzonemu przez nią projektowi arkusza organizacyjnego szkoły, mimo braku

poparcia ich treści jakimikolwiek innymi środkami dowodowymi,

nieprzeprowadzenie przez Sąd przy pomocy biegłego sądowego gruntownego

badania planu realizacyjnego obowiązującego w pozwanej szkole na rok 2012/2013

w aspekcie możliwości zatrudnienia powódki posiadającej jedynie kwalifikacje do

nauczania matematyki; c) art. 316 § 1 k.p.c., przez całkowite pominięcie przy

wydawaniu rozstrzygnięcia treści zatwierdzonego planu organizacyjnego szkoły na

rok 2012/2013 i planu realizacyjnego zatwierdzonego przez organ prowadzący w

ramach przyjętego programu nauczania w pozwanej szkole.

Pełnomocnik skarżącego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie

co do istoty sprawy przez oddalenie w całości powództwa i zasądzenie od powódki

na rzecz pozwanego kosztów postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego

wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego

rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania za obie instancje, a także o

rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna ma uzasadnione podstawy, co dotyczy zarówno

naruszenia prawa materialnego, jak i prawa procesowego.

11

1. Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela, w razie częściowej

likwidacji szkoły albo w razie zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie

liczby oddziałów w szkole lub zmian planu nauczania uniemożliwiających dalsze

zatrudnianie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć dyrektor szkoły rozwiązuje z

nim stosunek pracy lub, na wniosek nauczyciela, przenosi go w stan nieczynny.

Istotą rozpoznawanej sprawy było rozstrzygnięcie, czy w związku ze

zmianami organizacyjnymi w pozwanej szkole powodującymi zmniejszenie liczby

oddziałów (co było okolicznością bezsporną) istniały podstawy do zmniejszenia

stanu zatrudnienia (rozwiązania stosunków pracy z niektórymi nauczycielami),

ponieważ nie było możliwe dalsze zatrudnianie wszystkich nauczycieli w pełnym

wymiarze zajęć, a jeżeli konieczne było zwolnienie niektórych nauczycieli, czy

powinno to było dotknąć któregoś z nauczycieli matematyki (a nie nauczyciela

jakiegoś innego przedmiotu, jak sugerowała powódka), wreszcie, w przypadku

stwierdzenia, że konieczne było zwolnienie któregoś z nauczycieli matematyki, czy

powinno było to spotkać właśnie powódkę, a zatem czy wybór jej osoby do

zwolnienia był usprawiedliwiony obiektywnymi przyczynami.

Na wszystkie te pytania jednoznacznie odpowiedział Sąd Rejonowy,

dokonując stosownych ustaleń faktycznych i ocen materialnoprawnych (subsumcji).

Ustalenia te i oceny zakwestionowała powódka w swojej apelacji. Z kolei Sąd

Okręgowy nie rozstrzygnął jednoznacznie przedstawionych kwestii – zawarta w

uzasadnieniu zaskarżonego wyroku argumentacja sprowadza się do stwierdzenia,

że stanowisko procesowe powódki zasługuje na uwzględnienie, ponieważ posiada

ona najwyższy status zawodowy nauczyciela dyplomowanego, legitymuje się 21-

letnim stażem pracy w zawodzie nauczyciela, ma wyższe wykształcenie

matematyczne i do jej dotychczasowej pracy nie było zastrzeżeń. Sąd Okręgowy

nie przesądził stanowczo i jednoznacznie, czy w jego ocenie w związku ze

zmianami organizacyjnymi w pozwanej szkole, powodującymi zmniejszenie liczby

oddziałów, konieczne było zwolnienie jednego lub kilku nauczycieli tam

zatrudnionych, czy też taka konieczność w ogóle nie istniała, a jeżeli konieczna

była redukcja zatrudnienia, czy należało zwolnić nauczyciela matematyki, czy też

nauczyciela innego przedmiotu (jeżeli tak, to jakiego). Można przyjąć, że w swoich

rozważaniach, odnoszących się do kwalifikacji zawodowych powódki, Sąd

12

Okręgowy ocenił jedynie sam wybór powódki do zwolnienia, co oznacza, że

prawdopodobnie uznał za uzasadnione rozwiązanie stosunku pracy z którymś

z nauczycieli zatrudnionych w pozwanej szkole, w szczególności nauczycieli

matematyki, co jednak nie wynika jednoznacznie z wywodu zawartego w

pisemnych motywach zaskarżonego orzeczenia. Sam opis kwalifikacji powódki nie

jest w tym kontekście wystarczający, skoro jednocześnie Sąd Okręgowy nie

przeprowadził porównania jej sytuacji zawodowej (w tym stażu zatrudnienia,

doświadczenia zawodowego, zakresu wykształcenia przydatnego w pracy

nauczyciela, uprawnień do nauczania poszczególnych przedmiotów, osiągnięć

dydaktycznych etc.) z sytuacją zawodową innych nauczycieli pozwanej szkoły, a w

każdym razie z ustaleń Sądu drugiej instancji nie wynika, że pozostali nauczyciele

nie byli porównywalni z powódką, ponieważ nie mieli tak wysokiego statusu

zawodowego (chociaż Sąd Rejonowy ustalił, że wszyscy zatrudnieni w pozwanej

szkole nauczyciele matematyki byli zatrudnieni na podstawie mianowania),

długiego stażu zatrudnienia (chociaż Sąd Rejonowy ustalił, że staż zawodowy

wszystkich nauczycieli matematyki wynosił 21-25 lat) albo osiągnięć zawodowych

(chociaż Sąd Rejonowy ustalił, że powódka została niżej oceniona przez

pracodawcę w stosunku do innych nauczycieli matematyki, ponieważ wśród

uczniów będących pod jej opieką dydaktyczną nie było laureatów albo finalistów

konkursów i olimpiad przedmiotowych).

W tych okolicznościach nie można przyjąć, że Sąd Okręgowy dokonał

należytej oceny materialnoprawnej rozwiązania z powódką jako nauczycielem

mianowanym stosunku pracy na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela,

co uzasadnia kasacyjny zarzut naruszenia tego przepisu oraz także art. 45 § 1 k.p.

Naruszenie art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela w związku z art. 45 § 1 k.p.

polegało na przedwczesnej ocenie, że zwolnienie powódki było nieuzasadnione,

ponieważ można było wygospodarować dla niej etat, chociaż Sąd Okręgowy nie

zakwestionował ustaleń Sadu Rejonowego, według których w następstwie zmian

organizacyjnych, powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole, nastąpiło

zmniejszenie liczby godzin lekcyjnych przedmiotu nauczanego przez powódkę

(matematyki), w szkole zatrudnionych było oprócz powódki pięciu innych

nauczycieli matematyki, wszyscy na podstawie mianowania, z porównywalnym

13

stażem zatrudnienia w zawodzie nauczyciela, posiadających kwalifikacje do

nauczania nie tylko tego przedmiotu, lecz także innych przedmiotów, podczas gdy

powódka nie ma kwalifikacji do nauczania jakiegokolwiek innego przedmiotu poza

matematyką.

Z kolei naruszenie art. 45 § 2 k.p. polegało na przedwczesnym przyjęciu, że

możliwe i celowe jest przywrócenie powódki do pracy w pozwanej szkole, mimo

ustalenia przez Sąd Rejonowy, że doszło do połączenia szkoły podstawowej i

gimnazjum oraz redukcji liczby oddziałów klasowych, co wiązało się ze

zmniejszeniem w całej szkole liczby godzin nauczania matematyki (oraz także

liczby godzin nauczania innych przedmiotów), a powódka miała uprawnienia tylko

do nauczania matematyki, podczas gdy pozostali nauczyciele matematyki mieli

uprawnienia i kwalifikacje do nauczania innych przedmiotów, co było przydatne z

punktu widzenia organizacji nauczania w szkole (Sąd Okręgowy dotąd nie

podważył powyższych ustaleń Sądu Rejonowego).

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że zastosowane przez

pozwanego kryteria zwolnień były postulowane jako obiektywne, właściwe i uczciwe

przez Kuratorium Oświaty i związki zawodowe, zostały ponadto przyjęte przez

Radę Pedagogiczną i Gminę M. jako organ prowadzący szkołę. W pozwanej szkole

przedstawione kryteria zwolnień były stosowane także do innych grup nauczycieli,

w których dokonane zostały redukcje zatrudnienia (religii, historii, przedmiotów

artystyczno-plastycznych, muzycznych, biblioteki i świetlicy), nie tylko do

nauczycieli matematyki. Na podstawie wspomnianych kryteriów została

wytypowana do zwolnienia powódka spośród sześciu nauczycieli matematyki.

Kryteria przyjęte przez dyrektora, ułożone według hierarchicznej ważności i gradacji

priorytetów, opracowane w wyniku długoletniej i systematycznej obserwacji pracy

nauczycieli, stanowiły obiektywną ocenę pracy nauczycieli. Sąd Okręgowy

uwzględnił jedynie dwa kryteria – staż pracy i stopień awansu zawodowego, na tle

których powódka miała pozycję równoważną z pozostałymi nauczycielami

matematyki. Sąd drugiej instancji pominął natomiast pozostałe kryteria, na

podstawie których nastąpiło wytypowanie do zwolnienia jednego z sześciu

nauczycieli matematyki, a mianowicie merytoryczną ocenę kwalifikacji powódki do

nauczania innych przedmiotów poza matematyką oraz jakość jej dotychczasowej

14

pracy (osiągnięcia w pracy dydaktycznej). Skarżący podniósł również, że

przywrócenie powódki do pracy jest niecelowe, gdyż z uwagi na zmniejszenie liczby

oddziałów pracodawca nie ma możliwości dalszego zatrudniania powódki oraz nie

ma odpowiednich środków finansowych na jej zatrudnienie. Przywrócenie powódki

do pracy oznacza konieczność zwolnienia innego nauczyciela. Jedyną przyczyną

wypowiedzenia powódce stosunku pracy była konieczność zmniejszenia

zatrudnienia z uwagi na niż demograficzny i związaną z tym redukcję oddziałów

szkolnych oraz liczby godzin zajęć z matematyki. Mimo ustalenia, że doszło do

zmian organizacyjnych i trwałego zmniejszania zatrudnienia u strony pozwanej,

Sąd Okręgowy nie rozważył zastosowania art. 45 § 2 k.p. Zdaniem skarżącego,

Sąd powinien był odnieść się do możliwości lub celowości przywrócenia powódki do

pracy, a zatem do przesłanek zastosowania art. 45 § 2 k.p. Strona pozwana nie jest

w stanie zapewnić powódce możliwości faktycznego świadczenia pracy ani w tym,

ani w następnym roku szkolnym, kiedy liczba klas zmniejszy się o kolejny oddział, a

za dwa lata o kolejne dwa oddziały, w związku z czym również liczba zająć z

matematyki i innych przedmiotów ulegnie redukcji.

Należy podzielić stanowisko skarżącego, że powyższych okoliczności Sąd

Okręgowy nie rozważył, co również uzasadnia naruszenie art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty

Nauczyciela w związku z art. 45 § 1 i 2 k.p.

Zarzut naruszenie art. 9 Karty Nauczyciela strona skarżąca powiązała z

przyjęciem przez Sąd Okręgowy – wbrew treści tego przepisu, określającego w

szczegółowy sposób kwalifikacje wymagane od nauczycieli do nauczania

określonych przedmiotów – że zajęcia z języka […] lub wychowania fizycznego

mogą prowadzić nauczyciele, którzy nie mają do tego przygotowania zawodowego i

odpowiednich uprawnień, jeżeli mają „wieloletni staż pracy” i „wysoki stopień

awansu zawodowego”. Miało to związek z bezkrytycznym zaakceptowaniem przez

Sąd Okręgowy przedstawionej przez powódkę jej własnej wizji przydziału godzin

dydaktycznych poszczególnym nauczycielom, a mianowicie oparciem

zaskarżonego wyroku na sporządzonym samodzielnie przez powódkę, według jej

wyobrażeń, przydziałem godzin dydaktycznych wynikających z arkusza

organizacyjnego szkoły innym nauczycielom i w innych konfiguracjach niż tego

dokonał dyrektor szkoły. Skarżący podniósł, że zatrudnienie nauczyciela

15

wychowania fizycznego oraz nauczyciela języka […] (w związku z prośbami

rodziców, programem nauczania i subwencją ze Skarbu Państwa) było

spowodowane koniecznością regulowaną potrzebami programowymi i wymogami

kwalifikacyjnymi nauczycieli zatrudnionych do prowadzenia określonych zajęć w

szkole, przy czym zatrudnienie tych nauczycieli nie spowodowało zmian w zakresie

zatrudnienia nauczycieli matematyki (nie przydzielono im godzin nauczania

matematyki).

Należy podzielić pogląd skarżącego, że kwestionując zatrudnienie przez

dyrektora szkoły nauczyciela wychowania fizycznego i nauczyciela języka […], Sąd

Okręgowy nie rozważył prawa dyrektora placówki oświatowej do takiego doboru

nauczycieli, którzy w świetle Karty Nauczyciela mają uprawnienia i kwalifikacje do

nauczania określonych przedmiotów. Akceptując sporządzony samodzielnie przez

powódkę przydział godzin dydaktycznych wynikających z arkusza organizacyjnego,

Sąd Okręgowy nie badał, czy nauczyciele, którym powódka przypisała określone

przedmioty nauczania, mają odpowiednie kwalifikacje do realizowania programu

nauczania w tym zakresie – nie było to przedmiotem ani ustaleń, ani analiz, ani

końcowych ocen Sądu. Oczywiste jest przy tym, wbrew stanowisku Sądu

Okręgowego, że sam fakt posiadania wieloletniego stażu i wysokiego stopnia

awansu zawodowego nie uprawnia do przydzielenia nauczycielom zajęć, do

których nauczania nie mają kwalifikacji. Powódka nie twierdziła przy tym, że sama

posiada kwalifikacje i uprawnienia do nauczania wychowania fizycznego oraz

języka […], a Sąd Okręgowy nie podważył celowości zatrudnienia nauczyciela

wychowania fizycznego (nie badał czy było to usprawiedliwione potrzebami szkoły).

Nie są uzasadnione pozostałe zarzuty naruszenia prawa materialnego.

Oświadczenie pracodawcy o rozwiązaniu stosunku pracy zawierało

odpowiednie uzasadnienie (art. 30 § 4 k.p.), spełniając tym samym wymaganie

wskazania przez pracodawcę przyczyny uzasadniającej rozwiązanie stosunku

pracy.

Nie doszło również do naruszenia art. 39 ust. 3 pkt 1 ustawy o systemie

oświaty. Zgodnie z tym przepisem dyrektor szkoły jest kierownikiem zakładu pracy

dla zatrudnionych w szkole lub placówce nauczycieli i pracowników niebędących

nauczycielami, dyrektor w szczególności decyduje w sprawach zatrudniania i

16

zwalniania nauczycieli oraz innych pracowników szkoły lub placówki. Jest to przepis

kompetencyjny, powielający treść art. 31

k.p. Nie został on naruszony, ponieważ

oświadczenie o wypowiedzeniu powódce stosunku pracy złożył dyrektor szkoły jako

kierownik placówki zatrudnienia. Z przepisu tego nie wynika, że sąd pracy nie może

kontrolować czynności dyrektora szkoły dotyczących zatrudnienia nauczycieli i

innych pracowników szkoły z punktu widzenia ich zgodności z prawem, a w

przypadku zwolnienia – także zasadności. Sąd pracy może dokonywać takich ocen

w odniesieniu do nauczycieli w kontekście regulacji zawartej w Karcie Nauczyciela

oraz w Kodeksie pracy.

2. Uzasadnione są natomiast niektóre zarzuty procesowe, co dotyczy

naruszenia art. 382 k.p.c. (choć w inny sposób niż prezentowany przez

skarżącego), a zwłaszcza art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c.

Rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego opiera się bowiem nie na

przeprowadzonych dowodach oraz ich analizie, lecz na twierdzeniach powódki o

możliwości innego, niż dokonany przez pozwaną szkołę, przydziału godzin

lekcyjnych (dydaktycznych) wynikających z arkusza organizacyjnego szkoły

poszczególnym nauczycielom.

Sąd Okręgowy stwierdził, że rozwiązanie stosunku pracy z powódką z

przyczyn wymienionych w wypowiedzeniu nie było uzasadnione, ponieważ „przy

odpowiednim przydziale godzin dydaktycznych nauczycieli z arkusza

organizacyjnego przedstawionego przez dyrektora szkoły i przy odpowiednim ich

rozdziale i uwzględnieniu kwalifikacji nauczycieli do nauczania przedmiotów można

wygospodarować etat dla powódki”, ponadto „powódka sporządzając samodzielnie

przydział godzin dydaktycznych wynikających z arkusza organizacyjnego wykazała,

że odpowiednie przesunięcia godzin i ich przydzielenie w pełnym wymiarze – w

pierwszej kolejności nauczycielom z dużym doświadczeniem zawodowym –

spowoduje, że tych godzin nie wystarczy dla nowo zatrudnionego nauczyciela

wychowania fizycznego (...)”. Sąd Okręgowy stwierdził także, że „możliwość

zatrudnienia powódki w pozwanej szkole w rozumieniu art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty

Nauczyciela została nieprawidłowo zinterpretowana przez pracodawcę, skoro z

rozdziału godzin sporządzonego przez powódkę wynika, że niektórzy nauczyciele

wskutek tego przydziału otrzymają nawet godziny ponadwymiarowe i nie zajdzie

17

potrzeba zwolnienia żadnego nauczyciela o dużym stażu pracy”, zabraknie

natomiast godzin dla nowo zatrudnionego nauczyciela wychowania fizycznego.

Przytoczone argumenty stanowiły zasadnicze uzasadnienie wydanego wyroku.

Sąd Okręgowy nie zweryfikował przy tym szczegółowo rozdziału godzin

dydaktycznych sporządzonego samodzielnie przez powódkę, choćby w drodze

sprawdzenia, czy nauczyciele, którym powódka samodzielnie przypisała określone

przez siebie zadania, mają odpowiednie uprawnienia do nauczania tych

przedmiotów. W wyniku bezkrytycznego zaakceptowania stanowiska powódki

doszło do wydania orzeczenia, które budzi zasadnicze wątpliwości.

Nie ma racji skarżący, gdy twierdzi, że sąd drugiej instancji narusza art. 382

k.p.c., zmieniając ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji bez przeprowadzania

postępowania dowodowego. Od uchwały składu siedmiu sędziów Sądu

Najwyższego z 23 marca 1999 r., III CZP 59/98 (OSNC 1999 nr 7-8, poz. 124)

przyjmuje się, że sąd drugiej instancji może zmienić ustalenia faktyczne stanowiące

podstawę wydania wyroku sądu pierwszej instancji nawet bez przeprowadzenia

postępowania dowodowego uzasadniającego odmienne ustalenia, chyba że

szczególne okoliczności wymagają ponowienia lub uzupełnienia tego

postępowania. Sąd Okręgowy mógł zatem zmienić ustalenia faktyczne Sądu

Rejonowego bez przeprowadzania uzupełniającego postępowania dowodowego.

Powinien był jednak – zgodnie z treścią art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1

k.p.c. – przedstawić w pisemnym uzasadnieniu własną ocenę zgromadzonych

dowodów. Dowodem nie są przy tym same twierdzenia strony, a sporządzone

samodzielnie przez powódkę zestawienie przydziału godzin dydaktycznych, w

którym dokonała ona rozdzielenia godzin dydaktycznych między nauczycieli w

odmienny sposób niż dokonał tego dyrektor szkoły w formalnym arkuszu

organizacyjnym zatwierdzonym przez organ prowadzący szkołę, nie ma rangi

dowodu, stanowi jedynie przedstawienie stanowiska strony.

Sąd Okręgowy nie naruszył zatem art. 382 k.p.c., zmieniając ustalenia

faktyczne na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w pierwszej

instancji. Wbrew stanowisku skarżącego, odmienne ustalenia faktyczne nie

wymagały bezwarunkowo ponowienia dowodów i uzupełnienia postępowania

dowodowego o opinię biegłego sądowego z zakresu prowadzenia placówek

18

oświaty, który na podstawie liczby zatrudnionych nauczycieli, ich kwalifikacji do

nauczania poszczególnych przedmiotów wydałby wymagającą wiadomości

specjalnych (art. 278 § 1 k.p.c.) opinię, czy mimo zmian organizacyjnych –

zmniejszenia liczby oddziałów i zmiany planu nauczania – możliwe było dalsze

zatrudnianie przez pozwaną szkołę sześciu nauczycieli matematyki, w sytuacji gdy

w szkole istniało zapotrzebowanie jedynie na trzy pełne etaty nauczycieli

matematyki. Ocena co do dopuszczenia dowodu z opinii biegłego musi być

pozostawiona sądowi rozstrzygającemu sprawę (zwłaszcza gdy żadna ze stron nie

wnosiła o dopuszczenie tego dowodu). Sąd Okręgowy mógł dokonać odmiennych

ustaleń faktycznych od ustaleń Sądu Rejonowego, biorąc pod uwagę ten sam

materiał dowodowy, powinien był jednak zdać szczegółową relację z własnej oceny

tych samych dowodów, zwłaszcza co do tego, którym dowodom należy przypisać

moc dowodową, a którym tej mocy odmówić. Takiej oceny w uzasadnieniu

zaskarżonego wyroku nie sposób się doszukać. Sąd Okręgowy kilkukrotnie powołał

się jedynie na sporządzone przez samą powódkę zestawienie przydziału godzin

dydaktycznych wynikających z arkusza organizacyjnego – innym nauczycielom i w

inny sposób niż tego dokonała pozwana szkoła w sposób formalny, jednak

zestawienie sporządzone przez powódkę nie ma rangi dowodu z dokumentu,

stanowi wyłącznie jej własne twierdzenia i zawiera jej stanowisko procesowe, które

przybrało postać pisemną.

Dokonując zmiany ustaleń faktycznych, bez powołania się na konkretne

dowody potwierdzające te okoliczności, Sąd Okręgowy naruszył art. 382 k.p.c. w

związku z art. 328 § 2 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c. Podstawowym dokumentem

organizacyjnym szkoły, w którym dyrektor określa szczegółową organizację

nauczania, wychowania i opieki w danym roku szkolnym z uwzględnieniem

szkolnego planu nauczania, jest arkusz organizacyjny szkoły. Przepisy ramowych

statutów poszczególnych typów szkół i placówek określone w załącznikach do

rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie

ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz.U. z

2001 r. Nr 61, poz. 624 ze. zm.) są podstawą do corocznego sporządzania arkusza

organizacyjnego szkoły. Projekt arkusza dyrektor szkoły składa do zatwierdzenia

przez organ prowadzący szkołę do 30 kwietnia roku poprzedzającego rok szkolny,

19

którego arkusz dotyczy. Wypełniony (m.in. z podaniem daty uchwały rady

pedagogicznej w sprawie przydziału zajęć) i opieczętowany arkusz organizacyjny

przekazuje się organowi prowadzącemu szkołę. Organ prowadzący szkołę

zatwierdza arkusz organizacyjny szkoły w terminie do 30 maja danego roku.

Opracowując arkusz organizacyjny szkoły, dyrektor uwzględnia zasady i wytyczne

organu prowadzącego, obowiązujące przy tworzeniu arkusza organizacyjnego

szkoły w danym roku szkolnym. W szkolnym planie nauczania muszą być ujęte

wszystkie obowiązkowe zajęcia edukacyjne, a także zajęcia z religii, etyki,

wychowania do życia w rodzinie i dodatkowe zajęcia edukacyjne, które zapewniają

pełną realizację podstawy programowej. Dyrektor uwzględnia analizy dotyczące

naboru do szkoły i liczby oddziałów oraz dane na temat tygodniowej liczby godzin

pracy dydaktyczno-wychowawczej. Konieczne jest też uwzględnienie danych

dotyczących etatów pracowników administracji i obsługi oraz stosowanie przepisów

aktów prawnych związanych z organizacją kształcenia, wychowania i opieki w

szkole. Jak z tego wynika, arkusz organizacyjny szkoły jest istotnym dokumentem

urzędowym (którego treść reguluje prawo oświatowe), wyznaczającym sposób

funkcjonowania szkoły w danym roku szkolnym. Całkowite pominięcie przez Sąd

Okręgowy przy wydawaniu wyroku treści zatwierdzonego planu organizacyjnego

szkoły na rok 2012/2013 i planu realizacyjnego zatwierdzonego przez organ

prowadzący szkołę w ramach przyjętego programu nauczania stanowiło naruszenie

art. 382 k.p.c. w związku z art. 328 § 2 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c. Kasacyjny zarzut

naruszenia w opisany sposób również art. 316 § 1 k.p.c., jest chybiony, ponieważ

treść normatywna tego przepisu nie dotyczy omawianych kwestii dowodowych. Sąd

Okręgowy naruszył art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c., ponieważ w

uzasadnieniu orzeczenia nie wymienił dowodów, na których się oparł ustalając, że

dalsze zatrudnienie powódki w pozwanej szkole jest możliwe.

Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. uchyla się spod oceny w postępowaniu

kasacyjnym (art. 3983

§ 3 k.p.c.).

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku skarżącego o rozpoznanie skargi

kasacyjnej na rozprawie, ponieważ nie było ku temu wystarczających argumentów.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na

podstawie art. 39815

§ 1 k.p.c.