III CZP 22/14

Sygn. akt III CZP 22/14

UCHWAŁA

Dnia 30 maja 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący)

SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca)

SSA Katarzyna Polańska-Farion

Protokolant Katarzyna Bartczak

w sprawie z wniosku wierzyciela […] Bank S.A. w W.

przeciwko dłużniczce A. L.

o nadanie klauzuli wykonalności,

po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym

w dniu 30 maja 2014 r.

zagadnienia prawnego

przedstawionego przez Sąd Rejonowy w W.

postanowieniem z dnia 4 marca 2014 r.

"1. Czy od dnia 14 sierpnia 2013 r., nadając klauzulę wykonalności

orzeczeniu sądu bądź referendarza sądowego, które zostało wydane

w sprawie wszczętej przed dniem 7 lipca 2013 r., należy - zgodnie

z § 21

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 kwietnia

2012 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności (Dz.U.

z 23 kwietnia 2012 r., poz. 443 z późn. zm.) - w treści klauzuli

wykonalności wskazywać numer PESEL lub NIP wierzyciela i dłużnika

będącego osobą fizyczną, jeżeli są oni obowiązani do jego posiadania

lub posiadają go nie mając takiego obowiązku, lub numer w Krajowym

Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku - numer w innym

właściwym rejestrze, ewidencji lub NIP wierzyciela i dłużnika

niebędącego osobą fizyczną, którzy nie mają obowiązku wpisu we

właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli są oni obowiązani do jego

posiadania?

2. Czy brak wskazania w treści klauzuli wykonalności

odpowiednich numerów identyfikujących wierzyciela i dłużnika,

o których mowa w § 21

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

2

z dnia 5 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli

wykonalności, podlega usunięciu w drodze sprostowania, czy

w drodze uzupełnienia postanowienia?"

podjął uchwałę:

1. Nadając klauzulę wykonalności orzeczeniom sądów lub

referendarzy sądowych wydanym w postępowaniach wszczętych

przed dniem 7 lipca 2013 r. oraz ugodom sądowym zawartym

w postępowaniach wszczętych przed tym dniem, w treści klauzuli

wykonalności nie wskazuje się informacji objętych treścią § 21

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 kwietnia 2012 r.

w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności (Dz.U.

z 2012 r., poz. 443 ze zm. Dz.U. z 2013 r., poz. 859).

2. Odmawia podjęcia uchwały w pozostałym zakresie.

3

UZASADNIENIE

W postępowaniu upominawczym wszczętym w dniu 10 maja 2013 r., w dniu

17 lipca 2013 r. wydany został nakaz zapłaty, któremu, na wniosek wierzyciela

z dnia 6 września 2013 r., referendarz sądowy nadał klauzulę wykonalności.

Po doręczeniu tytułu wykonawczego wierzyciel wystąpił o sprostowanie

postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności wobec stwierdzenia oczywistej

omyłki pisarskiej polegającej na tym, że PESEL lub NIP wierzyciela i dłużnika

będącego osobą fizyczną lub numeru w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS)

wierzyciela i dłużnika niebędącego osobą fizyczną. Referendarz sądowy

postanowieniem z dnia 7 listopada 2013 r. oddalił ten wniosek argumentując,

że w dacie złożenia pozwu nie obowiązywało rozporządzenie Ministra

Sprawiedliwości z dnia 18 lipca 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie

określenia brzmienia klauzuli wykonalności (Dz.U. z 2013 r., poz. 858), nakazujące

umieszczanie w jej treści wyżej przytoczonych danych, a ponadto w rozporządzeniu

nie wskazano, że ma ono w klauzuli wykonalności nie wskazano numeru

zastosowanie także w sprawach niezakończonych w dacie jego wejścia w życie.

W skardze na orzeczenie referendarza sądowego wierzyciel zarzucił, że skoro

klauzula wykonalności została nadana 9 września 2013 r., a więc później niż

weszło w życie rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia

brzmienia klauzuli wykonalności, a zarazem w klauzuli brakuje wymaganej

przepisami powołanego rozporządzenia treści, wniosek o sprostowanie jest

uzasadniony. Rozstrzygając o zażaleniu wierzyciela, Sąd Rejonowy przedstawił

Sądowi Najwyższemu w trybie art. 390 § 1 k.p.c. (w związku z art. 397 § 2 k.p.c.)

budzące poważne wątpliwości zagadnienia prawne przytoczone na wstępie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Intensyfikacja obrotu prawnego i związany z tym istotny wzrost liczby spraw

wpływających do sądów a tym samym zwiększenie kręgu osób zaangażowanych

w toczące się postępowania niewątpliwie wzmagają ryzyko objęcia postępowaniem,

na różnych jego etapach, i jego skutkami, innej osoby aniżeli będąca stroną danego

stosunku prawnego. Dla zwiększenia niebezpieczeństwa takiego stanu rzeczy

4

przyczynia się także wzrost mobilności osób biorących udział w postępowaniach,

przy jednoczesnym nieprzestrzeganiu obowiązku meldunkowego wynikającego z

art. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych

(jedn. tekst: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz.993 ze zm.), a w konsekwencji

niepewność co do aktualności danych adresowych pozwanego. Płynące z tego

stanu rzeczy zagrożenia zostały dostrzeżone przez ustawodawcę i zaowocowały

zmianami kodeksu postępowania cywilnego dokonanymi ustawą z dnia 10 maja

2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2013 r.,

poz. 654, dalej jako „ustawa zmieniająca k.p.c."). W wyniku tej nowelizacji nastąpiło

wzmocnienie ochrony prawnej uczestników postępowania sądowego mi. in.

przez odstąpienie od tradycyjnych, dotychczas przewidzianych w kodeksie

postępowania cywilnego, metod ich indywidualizacji, to jest wyłącznie przez imię

i nazwisko (firmę, nazwę) oraz adres (siedzibę) na rzecz wskazania nadto numeru

(symbolu numerycznego), różnego w odniesieniu do osób fizycznych oraz

prawnych i jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej.

W konsekwencji, powołaną ustawą doszło do zmiany m.in. art. 126, art. 177 i art.

505, dodano także art. 208 k.p.c. Z przepisów tych wynika obowiązek powoda

podania w pierwszym piśmie procesowym nadto numeru Powszechnego

Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji

podatkowej (NIP) powoda będącego osobą fizyczną, jeżeli jest on obowiązany do

jego posiadania lub posiada go nie mając takiego obowiązku lub numeru

w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku - numeru w innym

właściwym rejestrze, ewidencji lub NIP powoda niebędącego osobą fizyczną, który

nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest on

obowiązany do jego posiadania. W odniesieniu do pozwanego, ustawodawca

w art. 2081

k.p.c. obowiązek ustalenia takich identyfikujących go danych nałożył na

sąd, przy czym niewskazanie sądowi przez powoda danych pozwalających ustalić

numery indywidualizujące pozwanego upoważniają sąd do zawieszenia

postępowania. W elektronicznym postępowaniu upominawczym obowiązek

wskazania numerów indywidualizujących pozwanego obarcza powoda.

W uzasadnieniu uchwały z dnia 26 lutego 2014 r. IlI CZP 137/13 (Biul. SN z 2014 r.,

nr 2, poz. 11) Sąd Najwyższy wskazał na bezwzględny charakter przepisu art. 2081

5

k.p.c. skutkujący tym, że wykonanie obowiązku wynikającego z tego przepisu

warunkuje wydanie wyroku. Dokonana we wskazany w nim sposób

indywidualizacja stron wyznacza bowiem stronę podmiotową procesu,

co niewątpliwie musi nastąpić przed wydaniem wyroku. Wprawdzie czynnościom

sądu ustalenia danych, o których mowa w art. 2081

k.p.c. przepisuje się znaczenie

tylko techniczne, jednak okoliczność, że przy braku tych danych ustawa nie

dopuszcza do wydania wyroku (art. 177 § 1 pkt 6 i art. 182 § 1 k.p.c.)

powoduje, że miejscem i czasem, w którym dochodzi do ustalenia danych

indywidualizujących pozwanego jest postępowanie rozpoznawcze. Nie można przy

tym pomijać, że to w toku postępowania rozpoznawczego sąd dysponuje

instrumentami procesowymi pozwalającymi na uzyskanie danych potrzebnych

do ustalenia numerów, o których mowa w art. 2081

k.p.c., a pozwany nie jest

pozbawiony procesowych środków obrony.

Ustawa zmieniająca k.p.c. weszła w życie z dniem 7 lipca 2013 r. (art. 3),

a zakres jej czasowego stosowania ustawodawca określił w art. 2 stanowiąc,

że do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem w życie ustawy

stosuje się przepisy dotychczasowe (z wyjątkami, które dla sprawy niniejszej nie

mają znaczenia). Biorąc pod uwagę, że postępowanie rozpoznawcze, w którym

został wydany powołany na wstępie nakaz zapłaty, zostało wszczęte przed dniem

wejścia w życie ustawy zmieniającej k.p.c. i w tym dniu postępowanie to

pozostawało niezakończone, sąd rozstrzygający sprawę, wobec braku ustawowego

obowiązku, nie ustalał numerów indywidualizujących pozwanego; nie dysponując

nimi, danych tych nie zamieszczono w klauzuli wykonalności.

Wraz ze zmianą kodeksu postępowania cywilnego, o której mowa, w celu

zapewnienia jej realizacji, doszło do zmiany dwóch rozporządzeń Ministra

Sprawiedliwości, z dnia 23 lutego 2007 r. - Regulamin urzędowania sądów

powszechnych oraz z dnia 5 kwietnia 2012 r. - w sprawie określenia brzmienia

klauzuli wykonalności. W pierwszym z nich, rozporządzeniem z dnia 18 lipca 2013 r.

(Dz. U. z 2013 r., poz. 870) dodano § 1291

w brzmieniu stanowiącym, że „jeżeli

orzeczenie sądowe lub ugoda sądowa ma być podstawą wpisu do księgi wieczystej,

ewidencji lub innego rejestru albo też stanowić tytuł zabezpieczenia lub podlegać

wykonaniu w inny sposób niż w postępowaniu egzekucyjnym, w odpisie orzeczenia

6

lub ugody zamieszcza się informację o: 1) numerze PESEL lub NIP strony lub

uczestnika postępowania będącego osobą fizyczną, jeżeli są oni obowiązani do

jego posiadania lub posiadają go nie mając takiego obowiązku lub 2) numerze

w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku - numerze w innym

właściwym rejestrze, ewidencji lub NIP strony lub uczestnika postępowania

niebędącego osobą fizyczną, którzy nie mają obowiązku wpisu we właściwym

rejestrze lub ewidencji, jeżeli są oni obowiązani do jego posiadania". Zmiana ta,

zgodnie z § 3 rozporządzenia zmieniającego, weszła w życie 16 sierpnia 2013 r.,

a zakres jej czasowego obowiązywania sprecyzowano w § 2 stanowiąc, że przepis

§ 1291

stosuje się do orzeczeń wydanych w postępowaniach wszczętych po dniu

6 lipca 2013 r. oraz do ugód sądowych zawartych w postępowaniach wszczętych

po tym dniu.

Drugim z rozporządzeń, również z dnia 18 lipca 2013 r. (Dz. U. z 2013 r.,

poz. 859), w rozporządzeniu z dnia 5 kwietnia 2012 r. - w sprawie określenia

brzmienia klauzuli wykonalności, dodano § 21

w brzmieniu, z którego wynika,

że w treści klauzuli wykonalności ponadto wskazuje się „1) numer PESEL lub NIP

wierzyciela i dłużnika będącego osobą fizyczną, jeżeli są oni obowiązani do jego

posiadania lub posiadają go nie mając takiego obowiązku lub 2) numer w Krajowym

Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku - numer w innym właściwym

rejestrze, ewidencji lub NIP wierzyciela i dłużnika niebędącego osobą fizyczną,

którzy nie mają obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji,

jeżeli są oni obowiązani do jego posiadania". Rozporządzenie, zgodnie z treścią

§ 2, weszło w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia, to jest z dniem

14 sierpnia 2013 r. i nie zawiera przepisu rozstrzygającego o czasowym zasięgu

stosowania dodanego § 21

. Regulacja ujęta w przepisach intertemporalnych

ustawy zmieniającej k.p.c. (art. 2) i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

zmieniającego rozporządzenie - Regulamin urzędowania sądów powszechnych

(§ 2) są spójne. W obu tych aktach przyjęto zasadę dalszego stosowania

przepisów ustawy dawnej, co w postępowaniach rozpoznawczych wszczętych

i niezakończonych przed dniem 7 lipca 2013 r. oznacza brak obowiązku ustalania

danych indywidualizujących strony, a w postępowaniach zmierzających

do wykonania orzeczeń lub ugód wydanych w takich postępowaniach -

7

konsekwentnie, nieistnienie obowiązku umieszczania takich danych w odpisach

tych orzeczeń lub ugód.

Brak w rozporządzeniu zmieniającym rozporządzenie w sprawie

określenia brzmienia klauzuli wykonalności jednoznacznego przepisu

intertemporalnego wymaga rozważenia czy przyjąć, tak jak w ustawie

zmieniającej k.p.c. i w pierwszym z wymienionych rozporządzeń, zasadę dalszego

stosowania przepisów ustawy dawnej, a więc w postępowaniu o nadanie klauzuli

wykonalności tytułom egzekucyjnym wydanym w postępowaniach sądowych

wszczętych przed 6 lipca 2013 r. nadawać klauzulę wykonalności w brzmieniu

dotychczasowym, czy też przyjąć, że zastosowanie ma zasada bezpośredniego

działania ustawy nowej.

Poszukując właściwej normy intertemporalnej uwzględnić należy nie tylko

charakter przepisów rozporządzenia, ale, oprócz celu dla jakiego zostały

wydane, również funkcję ochronną jaką tym samym pełnią. Zmiany dokonane

w obu rozporządzeniach miały na celu zapewnienie realizacji ustawy nowelizującej

k.p.c. przez zwiększenie, na etapie postępowania wykonawczego, ochrony osób,

których dotyczą podlegające wykonaniu tytuły egzekucyjne, gwarantując na tym

etapie niepowtarzalną identyfikacje stron tego postępowania.

Z punktu widzenia charakteru zmienionych przepisów, mają one niewątpliwie

charakter procesowy. Na gruncie prawa procesowego dość powszechnie, jako

obowiązującą, przyjmuje się zasadę bezpośredniego działania ustawy nowej.

Odczytanie z § 2 powołanego rozporządzenia, że wchodzi ono w życie po upływie

14 dni od jego ogłoszenia, iż zamierzeniem prawodawcy było poddanie wszystkich

tytułów egzekucyjnych, również powstałych w postępowaniach wszczętych przez

wejściem w życie ustawy nowelizującej k.p.c., nowej regulacji, o ile postępowanie

o nadanie klauzuli wykonalności zostało wszczęte po 13 sierpnia 2013 r., rodzi

jednak cały szereg problemów, na które trafnie zwrócił uwagę Sąd Rejonowy

przedstawiając Sądowi Najwyższemu zagadnienia prawne. Prawodawca ma dużą

swobodę w zakresie wyboru rozwiązania konkretnej kwestii intertemporalnej, ma

jednak obowiązek zachowania pewnych reguł kierunkowych, do których

niewątpliwie należą rygorystyczny, choć nie absolutny, zakaz retroakcji właściwej.

8

Przy retroakcji niewłaściwej czyli przy przyjęciu zasady bezpośredniego działania

nowego prawa dla stosunków powstałych pod działaniem prawa dotychczasowego,

prawodawca może korzystać z zasady bezpośredniego działania prawa jeżeli

przemawia za tym ważny interes publiczny. Stąd też na gruncie prawa

procesowego o tyle można powoływać się na zasadę bezpośredniego działania

ustawy nowej, o ile przemawia za tym ważny interes publiczny i to pod warunkiem

zastosowania procedur umożliwiających zainteresowanym dostosowanie się do

zaistniałej sytuacji (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 czerwca 2003 r.

SK 12/03, OTK-A 2003 r., nr 6, poz. 51). Każda bowiem zmiana prawa oznacza

zmianę dotychczasowych reguł postępowania. Wykładnia zmierzająca do

odtworzenia właściwej reguły intertemporalnej powinna zatem uwzględniać

poszanowanie uzasadnionych oczekiwań ukształtowanych przez dawne prawo,

chyba że ważny interes publiczny pozwala na odejście od tych pryncypiów.

W badanych okolicznościach takie odstępstwo nie znajduje dostatecznego

usprawiedliwienia. Ustawodawca dokonując zmiany k.p.c. w przytoczonym

na wstępie zakresie kierował się potrzebą jednoznacznego zindywidualizowania

strony w postępowaniu rozpoznawczym, i w konsekwencji, w postępowaniu

egzekucyjnym, a tym samym potrzebą zmniejszenia ryzyka wystąpienia przypadku,

w którym egzekucja kierowana jest przeciwko innej osobie aniżeli dłużnik.

Żaden jednak ważny interes publiczny nie usprawiedliwia odmiennego

postępowania sądu przy wydaniu odpisów orzeczeń sądu i ugód, które podlegają

wykonaniu w inny sposób niż w postępowaniu egzekucyjnym. Dokonywane na

podstawie takich tytułów egzekucyjnych czynności, chociażby wpisy w księgach

wieczystych, wywierają istotne skutki w sferze prawnej danego podmiotu

i niewątpliwie oddziaływają na jego sferę majątkową. Tymczasem, stosowanie

§ 1291

regulaminu urzędowania sądów powszechnych w odniesieniu do takich

orzeczeń i ugód, o ile zostały one wydane w postępowaniach wszczętych przed

7 lipca 2013 r., zostało wyraźnie wyłączone. Zróżnicowanie zatem sytuacji

uczestników postępowania wykonawczego, w zależności od tego czy

tytuł egzekucyjny podlega wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym czy w inny

sposób, przez udzielenie odmiennej, i w zamierzeniu prawodawcy najwyraźniej

szerszej, ochrony dłużnikom w postępowaniu egzekucyjnym, nie ma dostatecznego

9

usprawiedliwienia i przeczy konstytucyjnej zasadzie równego traktowania przez

władzę publiczną (art. 32 Konstytucji RP). Tak więc uregulowanie ujęte w § 2

rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie - Regulamin urzędowania sądów

powszechnych nie tylko z punktu widzenia standardów państwa prawa przemawia

przeciwko przyjęciu zasady bezpośredniego działania ustawy nowej, ale skłania ku

tej zasadzie również wykładnia systemowa, a więc wykładnia odwołująca się do

innych, już obowiązujących w systemie prawa, norm.

Poszukując właściwej reguły intertemporalnej nie można też pominąć,

że rozporządzenie w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności czerpie

delegację z art. 783 § 2 k.p.c. Przepis ten upoważnia Ministra Sprawiedliwości

jedynie do określenia brzmienia (treści) klauzuli wykonalności, nie może zatem

stanowić podstawy prawnej do nałożenia dodatkowych obowiązków na stronę

czynną postępowania klauzulowego, związanych z koniecznością wskazywania

numerów indywidualizujących, ani też na sąd, związanych z koniecznością

poszukiwania tych numerów we właściwym rejestrze. Zagadnienia te wybiegają

bowiem poza granice udzielonej delegacji ustawowej. Jeżeli natomiast numery

te zostały już ustalone w postępowaniu rozpoznawczym wówczas ich ujawnienie

w klauzuli wykonalności będzie mieć charakter wyłącznie techniczny. W takiej

sytuacji nie tylko nie występuje problem przekroczenia granic delegacji ustawowej

ale też wynikające z takiego rozumienia § 21

domniemanie legalności

rozporządzenia staje się argumentem na rzecz przyjęcia zasady działania ustawy

dawnej jako właściwej normy intertemporalnej dla określenia czasowego zasięgu

stosowania tego przepisu.

Przyjęcie, że zamiarem prawodawcy zmieniającego z dniem 14 sierpnia

2013 r. rozporządzenie w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności,

było poddanie regulacji ujętej w tym rozporządzeniu zasadzie bezpośredniego

działania ustawy nowej, co oznaczałoby, że klauzula wykonalności nadawana

wszystkim tytułom egzekucyjnym wydanym kiedykolwiek, również przez dniem

7 lipca 2013 r., winna zawierać dane wymienione w § 21

rozporządzenia, musiałoby

prowadzić do wniosku, że dane te należy ustalać w postępowaniu klauzulowym.

Podstawy prawnej dla przypisania sądowi takiego obowiązku w postępowaniu

klauzulowym upatrywać można byłoby wyłącznie w treści art. 13 § 2 k.p.c.

10

Art. 13 § 2 k.p.c. może bowiem wskazywać, że w postępowaniu klauzulowym,

w kwestiach nieuregulowanych znajdą zastosowanie zmienione lub dodane ustawą

nowelizującą art. 126 § 2 k.p.c., art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c., a także art. 2081

k.p.c.

Do takiego wnioskowania nie ma jednak wystarczających podstaw. Art. 13 § 2 k.p.c.

stanowi o stosowaniu przepisów o procesie odpowiednio do innych postępowań

unormowanych w kodeksie. Odesłanie więc do przepisów o procesie nie jest

odesłaniem wprost ale przepis zawiera nakaz stosowania odpowiedniego co wiąże

się ze specyfiką tych innych postępowań i może oznaczać również wyłączenie

stosowania pewnych przepisów procesowych w innych; postępowaniach.

Biorąc pod uwagę, że to w postępowaniu rozpoznawczym sąd dysponuje

instrumentami procesowymi pozwalającymi na uzyskanie danych potrzebnych do

ustalenia numerów, o jakich mowa w art. 2081

k.p.c., a pozwany nie jest

pozbawiony procesowych środków obrony oraz, że dane indywidualizujące strony

ustalone w tym postępowaniu wyznaczają definitywnie jego podmiotowy zakres

należy stwierdzić, że próba stosowania wskazanych przepisów w postępowaniu

klauzulowym stoi w sprzeczności z właściwościami tego postępowania.

Z zastrzeżeniem przypadków, w których klauzula wykonalności modyfikuje

podmiotowy lub przedmiotowy zakres egzekucji w zestawieniu z zakresem

wynikającym z tytułu egzekucyjnego (tzw. klauzula konstytutywna) sąd, nadając

klauzulę wykonalności, bada jedynie, czy akt, na który powołuje się wierzyciel,

uprawnia do prowadzenia egzekucji ze względu na spełnienie ustawowych

wymagań przewidzianych dla tytułu egzekucyjnego i treść stwierdzonego w nim

obowiązku. W tych sytuacjach klauzula wykonalności nie stwarza żadnych nowych

praw i ma wyłącznie deklaratywne znaczenie. W takim też postępowaniu dłużnikowi

nie przysługuje prawo do wysłuchania. Przeciwnie, ustawodawca zakłada,

że dłużnik o wszczęciu egzekucji dowiaduje się dopiero przy pierwszej czynności

komornika. Taki stan prawny wyłącza tym samym możliwość uzyskania od dłużnika

danych pozwalających sądowi na ustalenie numerów, o których mowa w art. 2081

k.p.c. Z kolei brak tych danych skazywałby wierzyciela na zawieszenie

postępowania klauzulowego i tym samym, wobec braku tytułu wykonawczego,

na niemożność wszczęcia egzekucji. Koncepcja zakładająca zatem ustalenie

numerów indywidualizujących wierzyciela i dłużnika na etapie postępowania

11

klauzulowego ingeruje w wynikającą z obowiązujących przepisów naturę klauzuli

wykonalności, nadając jej quasi konstytutywny charakter. W tym ujęciu

postępowanie klauzulowe pełniłoby rolę doprecyzowującą osobę dłużnika

i mianowicie prowadziłoby do oznaczenia osoby na rzecz i przeciwko której,

z hipotetycznego kręgu osób dysponujących tymi samymi danymi, ma się toczyć

egzekucja. Takie ujęcie podważałoby jeden z celów ustawy zmieniającej

i oznaczałoby, że sąd prowadzi postępowanie rozpoznawcze i wydaje orzeczenie

przeciwko niezindywidualizowanemu pozwanemu, natomiast określenie przeciwko

komu ma być prowadzona egzekucja należałoby do postępowania klauzulowego

czego nie da się pogodzić z jego aktualnie obowiązującym kształtem.

Wykładnia zmierzająca do odtworzenia właściwej reguły intertemporalnej

uwzględniająca obowiązujący porządek prawny nakazuje zatem wyrazić pogląd,

że przepis § 21

rozporządzenia w sprawie określenia brzmienia klauzuli

wykonalności nie ma zastosowania w sytuacji gdy klauzula wykonalności ma być

nadana tytułowi egzekucyjnemu powstałemu w postępowaniu sądowym wszczętym

przed wejściem w życie ustawy zmieniającej k.p.c.

Z tych względów Sąd Najwyższy podjął uchwałę, jak na wstępie.

Zważywszy, że rozstrzygnięcie przedstawionego Sądowi Najwyższemu

zagadnienia prawnego powinno być niezbędne dla wydania orzeczenia w danej

sprawie, a treść podjętej uchwały czyni bezprzedmiotową wątpliwość wyrażoną

w drugim przedstawionym przez Sąd Rejonowy zagadnieniu prawnym, w tym

zakresie Sąd Najwyższy odmówił udzielenia odpowiedzi.