I CSK 548/13

Sygn. akt I CSK 548/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 27 czerwca 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący)

SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca)

SSN Irena Gromska-Szuster

Protokolant Beata Rogalska

w sprawie z powództwa S. M.

przeciwko P. Bank S.A. w W.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 27 czerwca 2014 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 12 czerwca 2013 r.,

oddala skargę kasacyjną i zasądza od strony pozwanej

na rzecz powódki kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) zł tytułem

zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

2

UZASADNIENIE

Zaskarżonym przez pozwanego I. Bank S.A., obecnie P. Bank S.A.,

wyrokiem z dnia 12 czerwca 2013 r. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony przez

powódkę – S. M. wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 18 września 2012 r. w ten

sposób, że zasądził od l. Banku S.A. na rzecz S. M. kwotę 330 097 złotych z

ustawowymi odsetkami od dnia 30 kwietnia 2009 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 24

900,82 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Ponadto Sąd ten oddalił apelację

powódki w pozostałej części oraz orzekł o kosztach postępowania.

W sprawie tej ustalono co następuje:

Powódka S. M. zawarła z Bankiem S. S.A. umowę wkładu

oszczędnościowego. W dniu 11 lutego 2000 r. została ogłoszona upadłość Banku S.

S.A. W tym dniu powódka posiadała we wspomnianym banku zdeponowaną na

czterech rachunkach kwotę 700 974 zł. Bankowy Fundusz Gwarancyjny wypłacił

powódce 40 780 zł.

Przedsiębiorstwo bankowe upadłego kupił I. - Bank Spółka Akcyjna. Nabycie

nastąpiło w stanie wolnym od wszelkich obciążeń, z wyjątkiem zobowiązań

stanowiących wierzytelności z tytułu środków zgromadzonych na rachunkach

bankowych umieszczonych na liście wierzytelności, z uwzględnieniem kwot

wynikających z oświadczeń wierzycieli o zrzeczeniu się dochodzenia części swoich

roszczeń.

Na ostatecznej liście wierzytelności widniała wierzytelność powódki, której

ta rzekomo zrzekła się - 330 097 zł oraz pozostała część wierzytelności - 330 097 zł.

Informacja o zmianie listy wierzytelności i wypłatach dokonywanych na jej

podstawie została publicznie obwieszczona w dniu 2 października 2008 r.

Na skutek zawiadomienia powódki Prokuratura Rejonowa w P. prowadziła śledztwo

w sprawie usiłowania doprowadzenia jej do niekorzystnego rozporządzenia

mieniem za pomocą oświadczenia o cofnięciu wierzytelności wraz z zrzeczeniem

się roszczenia. Śledztwo wykazało, że pismo i podpis pod oświadczeniem zostały

sfałszowane, jednakże wobec niewykrycia sprawcy postępowanie umorzono. Biegły

sądowy z zakresu badania pisma ręcznego również potwierdził, że pismo ręczne,

3

którym wypełniono oświadczenie o redukcji wierzytelności nie zostało nakreślone

przez powódkę ani też nie zostało przez nią podpisane. Kwota 330 097 zł została

wypłacona przez pozwany bank na żądanie powódki w listopadzie 2008 r.

Wyrokiem z dnia 18 września 2012 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił

powództwo S. M. przeciwko I. Bank S.A. o zapłatę kwoty 330 097 zł z ustawowymi

odsetkami od dnia 16 listopada 2008 r. do dnia zapłaty i orzekł o kosztach

postępowania.

Uwzględniając apelację powódki Sąd II instancji zauważył, że w sprawie

domagano się zasądzenia kwoty odpowiadającej części wierzytelności z umowy

rachunku bankowego. Poza sporem pozostawał przy tym fakt zawarcia przez

powódkę umowy rachunku bankowego i zdeponowania na nim kwoty objętej

żądaniem. Z art. 725 k.c. i art. 726 k.c. wynika, że przez umowę rachunku

bankowego bank zobowiązuje się względem posiadacza rachunku do

przechowywania jego środków pieniężnych, z obowiązkiem ich zwrotu w całości lub

w części na każde żądanie. Na ograniczenia w tej mierze, wypływające z zawartej

umowy, strony nie powoływały się, toteż powódka była uprawniona do wystąpienia

o zwrot całości wpłaconych środków pieniężnych.

Obowiązek ten obciążał przede wszystkim Bank S. S.A., który był drugą

stroną stosunku obligacyjnego, wynikającego z umowy rachunku bankowego. Nie

może jednak budzić wątpliwości, że zobowiązanie to przejął pozwany - nabywca

przedsiębiorstwa bankowego upadłego Banku S., w zakresie w jakim wierzytelności

powódki nie zostały zaspokojone przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny.

Przesądza o tym wprost treść art. 165 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.

Prawo bankowe (Dz. U. nr 140, poz. 939 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do

dnia 1 października 2003 r. Zgodnie z art. 536 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r.

Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. nr 60, poz. 535 ze zm.) w tym dniu

przepis ten stracił moc a w jego miejsce pojawił się art. 438 ust.1 wspomnianej

ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, który reguluje tę kwestie podobnie.

Jak wynika z powołanego artykułu art. 165 ust. 3 ustawy, obowiązującej w chwili

nabycia przedsiębiorstwa bankowego upadłego Banku S., pozwany nabył to

przedsiębiorstwo w stanie wolnym od obciążeń, z wyjątkiem zobowiązań

4

z rachunku bankowego i służebności gruntowych. Zdaniem Sądu Apelacyjnego

to jest regulacja szczególna zarówno w stosunku do art. 113 § 2 rozporządzenia

Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 roku Prawo

upadłościowe (Dz. U. nr 93, poz. 834 ze zm.) jak i w odniesieniu do art. 554

k.c.

regulującego odpowiedzialność za długi w razie zbycia przedsiębiorstwa.

W związku z wyłączeniem przepisów ogólnych przyjąć należy,

że odpowiedzialność nabywcy przedsiębiorstwa bankowego nie ogranicza się

jedynie do wartości nabytego przedsiębiorstwa; będzie on zobligowany do

zaspokojenia wierzycieli upadłego z tytułu rachunków bankowych nawet wtedy, gdy

łączna wartość wierzytelności przekroczy wartość przedmiotu nabycia.

Podstawą do uwolnienia od odpowiedzialności nie mogą być również względy

podmiotowe wpisane w ramy art. 554

k.c. Oznacza to w konsekwencji obowiązek

spełnienia świadczenia niezależnie od stopnia staranności ukierunkowanej na

uzyskanie wiedzy o zobowiązaniach i ich zakresie w chwili nabycia

przedsiębiorstwa. Wobec bezwzględnie obowiązującego charakteru omawianych

regulacji, za niedopuszczalne uznać trzeba odmienne ukształtowanie - w umowie

pomiędzy zbywcą i nabywcą przedsiębiorstwa - zasad zaspokojenia wierzytelności

z rachunków bankowych w stosunku do posiadaczy tych rachunków.

Sąd Apelacyjny podkreślił, że w doktrynie dominuje pogląd, iż w przypadku

zbycia przedsiębiorstwa bankowego upadłego to wskazane przepisy szczególne

określają wyłączny sposób zaspokojenia wierzytelności z tytułu rachunków

bankowych i nie zachodzi potrzeba ani możliwość rozliczenia tych wierzytelności

w podziale masy upadłości. Zarówno bowiem art. 440 prawa upadłościowego

i naprawczego, jak i poprzednio obowiązujący art. 167 prawa bankowego, ustalając

kolejność zaspokojenia z funduszów masy upadłości, wyraźnie wskazują, że przy

zaspakajaniu należności przypadających od upadłego, nie bierze się pod uwagę

należności o których mowa w art. 438 ust. 1 prawa upadłościowego i naprawczego

albo art. 165 ust. 3 prawa bankowego.

Funkcja ochronna posiadaczy rachunków bankowych nie byłaby zatem

należycie realizowana w razie wyłączenia lub zawężenia odpowiedzialności

nabywcy przedsiębiorstwa bankowego. Funkcja ta nie doznaje jednak ograniczeń

5

gdy strony umowy rachunku bankowego same zdecydują się ograniczyć zakres

odpowiedzialności nabywcy przedsiębiorstwa bankowego. Przepis art. 165 prawa

bankowego nie wyklucza wiec dopuszczalności zmodyfikowania treści umowy

konkretnego rachunku bankowego w umowie zawartej pomiędzy posiadaczem

rachunku a nabywcą przedsiębiorstwa bankowego czy też przyszłym nabywcą

takiego przedsiębiorstwa. Takie indywidualne porozumienia pozostają w granicach

swobody umów wyznaczonych art. 3531

k.c.

W stanie faktycznym sprawy oświadczenie takie co do wierzytelności

powódki zostało złożone, niemniej badanie treści jego postanowień i w ich

kontekście skuteczności częściowego zwolnienia pozwanego z długu jest

bezprzedmiotowe. Nie były kwestionowane wyniki przeprowadzonych w niniejszym

postępowaniu i postępowaniu karnym analiz pisma, które kategorycznie wykluczyły

sporządzenie oraz podpisanie spornego dokumentu przez skarżącą. Trudno więc

przyjąć, by doszło do wyrażenia osobiście przez powódkę oświadczenia woli

o treści ujętej w dokumencie. Nie formułowano również w toku procesu

argumentów i nie zgłaszana dowodów, pozwalających na stwierdzenie

pochodzenia oświadczenia od przedstawiciela powódki, umocowanego przy tym

dostatecznie do dokonania tego rodzaju czynności. Należy wobec tego przyjąć,

że nie zostało złożone przez powódkę oświadczenie woli, które mogłoby prowadzić

do modyfikacji granic obowiązku upadłego banku i nabywcy jego przedsiębiorstwa.

Granice te wyznaczone są normami należącymi do sfery prawa materialnego.

To ono kształtuje prawa i obowiązki, prawo procesowe służy jedynie do

dochodzenia praw i korzystania z uprawnień wynikających z prawa materialnego.

Prawo procesowe nie określa zatem samodzielnie sytuacji prawnej stron. Fakt,

że wierzytelność powódki nie została ujęta w pełnym zakresie na liście

wierzytelności nie może być zatem rozstrzygający. Wymaga podkreślenia, że nawet

odmowa uznania wierzytelności w całości lub części w postępowaniu

upadłościowym nie ma skutku powagi rzeczy osądzonej i nie przesądza,

iż wierzytelność rzeczywiście nie istnieje. Znaczenie takiej odmowy nie wykracza

poza postępowanie upadłościowe. Wierzyciel, który nie uzyskał zaspokojenia swej

należności w postępowaniu upadłościowym, może jej dochodzić na zasadach

ogólnych. Ponieważ upadły bank od chwili nabycia jego przedsiębiorstwa przez

6

inny bank nie ponosi żądnej odpowiedzialności za zobowiązania wynikające

z rachunków bankowych, za zobowiązania te odpowiada odtąd bank będący

nabywcą przedsiębiorstwa i do niego mogą być kierowane stosowne żądania.

Pozwany w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów prawa

materialnego, tj.:

1) art. 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, przez ich niezastosowanie

i w konsekwencji nieuwzględnienie przez Sąd Apelacyjny przy wydawaniu

zaskarżonego wyroku konstytucyjnego zasady demokratycznego państwa prawa,

z której wyprowadzić należało zasadę bezpieczeństwa i pewności obrotu

w stosunkach regulowanych prawem cywilnym, co w konsekwencji powinno

prowadzić do zawężającej - na korzyść pozwanego - wykładni przepisów,

regulujących odpowiedzialność nabywcy przedsiębiorstwa upadłego banku za

zobowiązania z tytułu rachunków bankowych; 2) art. 554

k.c. w związku z art. 165

ust. 3 i art. 168 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe w brzmieniu

obowiązującym w dniu ogłoszenia upadłości Banku S. S.A. poprzez jego

niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji błędne zastosowanie polegające na tym,

że Sąd Apelacyjny błędnie przyjął, iż nabywca przedsiębiorstwa bankowego

upadłego Banku S. S.A. ma nieograniczony obowiązek zaspokojenia zobowiązań

(długów) upadłego wynikających z umów rachunku bankowego powódki, pomimo

nieujęcia odpowiadającej zobowiązaniu (długu) upadłego względem powódki

wierzytelności na prawomocnej liście wierzytelności w toku postępowania

upadłościowego Banku S. S.A.; 3) art. 170 § 1 rozporządzenia Prezydenta

Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe (tekst jedn.

Dz. U. z 1991 r. nr 118, poz. 512, ze zm.; dalej „Prawo upadłościowe") przez jego

niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji błędne zastosowanie polegające na tym,

że Sąd Apelacyjny błędnie przyjął, iż ustalona w postępowaniu upadłościowym

prawomocna lista wierzytelności nie przesądza o istnieniu jej w wysokości

wyłącznie określonej na tej liście i w związku z tym pozwany odpowiada także za

długi z tytułu rachunków bankowych na podstawie art. 165 ust. 3 ustawy - Prawo

bankowe, które nie zostały ujęte na prawomocnej liście wierzytelności.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

7

Zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej zostały oparte na, mającej

zapewnioną w Konstytucji ochronę, zasadzie bezpieczeństwa i pewności obrotu

w stosunkach regulowanych prawem cywilnym. Pozwany jako nabywca

przedsiębiorstwa bankowego upadłego chociaż co do zasady ponosi

odpowiedzialność za zobowiązania wynikające z umów rachunku bankowego,

zdaniem skarżącego nie może być obciążony odpowiedzialnością za takie

zobowiązania, o których w chwili nabycia nie wiedział, pomimo zachowania

należytej staranności. Nabywca nie może bowiem ponosić dodatkowego ryzyka

związanego z nabyciem przedsiębiorstwa upadłego. Jeżeli więc działa w zaufaniu

do listy wierzytelności sporządzonej pod kontrolą sędziego komisarza, to powinien

odpowiadać tylko za wierzytelności ujęte na takiej liście. Przepis art. 554

k.c.

stwarza dla każdego nabywcy przedsiębiorstwa, w tym przedsiębiorstwa

bankowego nabywanego w upadłości, minimalny standard ochrony, który zapewnia

nabywcy możliwość skalkulowania ryzyka związanego z przejęciem przez niego

przedsiębiorstwa bankowego od upadłego. Pogląd taki znajduje silne wsparcie

aksjologiczne w przepisach regulujących upadłość likwidacyjną, które kładą nacisk

na to, aby zachować przedsiębiorstwo upadłego. Minimalizowanie ryzyka

związanego z taką transakcją dla nabywcy przedsiębiorstwa upadłego powinno

więc być podstawą dla wykładni przepisów dotyczących odpowiedzialności

nabywcy przedsiębiorstwa bankowego. Taki pogląd co do zasady należy

akceptować. Wobec tego stosowanie art. 554

k.c., w części dotyczącej skutków

wiedzy nabywcy o zobowiązaniach nabywanego przedsiębiorstwa, także do oceny

odpowiedzialności nabywcy przedsiębiorstwa bankowego można uznać za zasadne.

Żaden przepis prawa nie wyłącza wprost możliwości powoływania się na art. 554

k.c. przez nabywcę przedsiębiorstwa bankowego. Z art. 165 ust. 3 prawa

bankowego z 1997 r. wynika jedynie, że nabywca przedsiębiorstwa bankowego

może odpowiadać wobec posiadaczy rachunku bankowego także ponad

wartość nabytego przedsiębiorstwa i że odpowiada osobiście a nie solidarnie ze

zbywcą. Przepis ten nie wyłącza możliwości zastosowania art. 554

k.c. do

nabywcy przedsiębiorstwa bankowego, co do możliwości ograniczenia jego

odpowiedzialności za wierzytelności, o których istnieniu nie wiedział w chwili

nabycia przedsiębiorstwa. Uznając, że dopuszczalne może być powoływanie się

8

nabywcy na brak jego wiedzy o zobowiązaniach z rachunku bankowego nie można

jednak stwierdzić, że brak takiej wiedzy zawsze powinien zwolnić nabywcę od

odpowiedzialności wobec posiadacza rachunku bankowego.

Ochrona nabywcy przedsiębiorstwa bankowego w postępowaniu

upadłościowym nie jest jedyną wartością, chronioną konstytucyjnie, która wchodzi

w grę, gdy rozważamy odpowiedzialność takiego nabywcy wobec uprawnionego

z tytułu umowy rachunku bankowego zawartej z upadłym bankiem. Posiadacz

rachunku bankowego, co wyraźnie wynika z art. 725 i 726 k.c., nie traci prawa do

środków przechowywanych na rachunku przez bank. Jego prawo do tych środków

także podlega konstytucyjnej ochronie (art. 21 i 64 Konstytucji). Przejawem tej

ochrony w szczególnej sytuacji jaką jest upadłość banku, w którym znajduje się

rachunek, na którym przechowywane są środki pieniężne jego posiadacza, są

przepisy art. 165 ust. 3 prawa bankowego z 1997 r. i obecnie art. 438 prawa

upadłościowego i naprawczego. Konsekwencją tej regulacji jest ograniczenie

stosowania art. 554

k.c., gdyż nabywca może odpowiadać także ponad wartość

nabytego przedsiębiorstwa i tylko on ponosi odpowiedzialność, a nie jak w art. 554

k.c. jest to odpowiedzialność solidarna ze zbywcą. Tylko zgoda posiadacza

rachunku bankowego może spowodować ograniczenie odpowiedzialności nabywcy

przedsiębiorstwa bankowego. Jeżeli wobec tego w trakcie upadłości banku

posiadacze rachunków bankowych w upadłym banku nie wyrażą zgody na

zmniejszenie ich roszczeń o wypłatę środków zgromadzonych na tych rachunkach,

nabywca przedsiębiorstwa bankowego powinien ponosić odpowiedzialność

za całość tych środków.

W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia ze stanem faktycznym, który

obu stronom procesu daje formalnie prawo do powoływanie się na to, że to ich

interes powinien być chroniony. Nabywca przedsiębiorstwa bankowego wskazuje,

że gdy chodzi o wysokość zobowiązań wobec posiadaczy rachunków bankowych

w upadłym banku, działa w zaufaniu do listy wierzytelności. Na liście tej roszczenie

powódki zostało umieszczone tylko w wysokości 50% zgromadzonych na rachunku

środków, gdyż powódka pisemnie wyraziła zgodę na redukcję jej należności. Z kolei

bezspornym okazało się, że podpis powódki został sfałszowany i nigdy nie wyraziła

9

ona zgody na redukcję swojej wierzytelności z tytułu zwrotu środków

zgromadzonych na rachunku bankowym.

Lista wierzytelności sporządzona w postępowaniu upadłościowym stwarza

silne domniemanie, że wierzycielom masy upadłości nie przysługują dalsze

roszczenia wobec masy. Nie jest jednak wykluczone, na co trafnie zwrócił

uwagę Sąd Apelacyjny, że wierzyciel, który nie uzyskał zaspokojenia swej

należności w postępowaniu upadłościowym, może jej dochodzić na zasadach

ogólnych. Niewątpliwie zaś powódka, która nie wyraziła zgody na redukcję swoje

wierzytelności z rachunku bankowego, ma roszczenie do nabywcy

przedsiębiorstwa bankowego o wypłatę tej wierzytelności w pełnej wysokości,

co wynika z art. 165 ust. 3 prawa bankowego z 1997 r. i obecnie z art. 438 prawa

upadłościowego i naprawczego. Powódka, podobnie jak pozwany bank może

oczekiwać, że zasada pewności i bezpieczeństwa obrotu przemawiają za tym aby

jej wierzytelność była chroniona.

Rozstrzygnięcie rozpoznawanego sporu sprowadza się więc w istocie do

odpowiedzi na pytanie, który z dwóch godnych ochrony, także na gruncie

Konstytucji, interesów zasługuje na ochronę.

Nabywca przedsiębiorstwa bankowego zasługiwał by na ochronę, gdyby

posiadacz rachunku bankowego, współdziałał z upadłym bankiem lub potencjalnym

nabywcą przedsiębiorstwa upadłego w tworzeniu listy wierzytelności,

a pomimo tego zgłosił roszczenie wobec nabywcy, przewyższające wierzytelność

ustaloną na liście. W takiej sytuacji nie zasługuje on na ochronę, gdyż jego żądanie

nie znajduje podstawy, skoro swoim zachowaniem doprowadził do tego,

że nabywca przedsiębiorstwa bankowego, nie mógł wiedzieć jakie zobowiązania

dodatkowe będzie musiał jeszcze zaspokoić. Natomiast, jeżeli tak jak

w rozpoznawanej sprawie, lista wierzytelności została sporządzona bez

współdziałania z posiadaczem rachunku a nawet bez jego wiedzy o tym, to

konieczność ochrony jego praw majątkowych wyklucza możliwość zwolnienia się

nabywcy przedsiębiorstwa bankowego z odpowiedzialności wobec posiadacza

rachunku bankowego. Bezpieczeństwo i pewność obrotu dla nabywcy

przedsiębiorstwa bankowego nie mogą być wartością wyżej stojąca niże ochrona

10

prawa majątkowych posiadacza rachunku. Każda z tych wartości jest chroniona

ustawą i ochrona ta ma swoje konstytucyjne podstawy. Nie można jednak

wywodzić potrzeby ochrony interesu nabywcy przedsiębiorstwa bankowego z faktu,

iż swoją wiedzę o nieistnieniu zobowiązania posiadacza rachunku opiera na liście

wierzytelności, która została ustalona bez zgody posiadacza rachunku, a nawet bez

jego wiedzy i jest dokumentem nieprawdziwym. Wniosku tego nie podważa to,

że posiadaczka rachunku bankowego miała formalnie możliwość zakwestionowania

listy wierzytelności. Mechanizm jej tworzenia w postępowaniu upadłościowym

i okoliczności rozpoznawanej sprawy wskazują, że taka możliwość była poza

wymogami staranności jakiej należy oczekiwać od posiadacza rachunku.

Zgodnie z art. 163 prawa bankowego z 1997 r., posiadacz rachunku nie był

zobowiązany do zgłoszenia swojej wierzytelności. Skora zaś powódka jako

posiadacz rachunku nie dokonywała żadnej czynności, której skutkiem byłoby

zmniejszenie przysługującej jej wierzytelności, ani nie wiedziała o takiej czynności,

to mogła zasadnie przypuszczać, że jej wierzytelność została na liście ujęta

w przysługującej jej wobec banku wysokości. W tej sytuacji zarzucanie jej, że nie

dokonała sprawdzenia ostatecznej listy wierzytelności jest nieuzasadnione,

gdyż nie można wymagać od niej, aby zakładała, iż ktoś bezprawnie w jej imieniu

dokona sfałszowania takiej listy.

Jeszcze raz należy więc powtórzyć, że chociaż co do zasady skarżący

trafnie wywodzi, iż nie jest wykluczone powoływanie się nabywcy przedsiębiorstwa

bankowego na art. 554

k.c., w zakresie braku wiedzy o zobowiązaniu z tytułu

rachunku bankowego, to w rozpoznawanej sprawie przepis ten nie może

być podstawą zwolnienia go z odpowiedzialności wobec posiadacza rachunku

bankowego. To, że działał on w zaufaniu do ustalonej listy wierzytelności nie

ma decydującego znaczenia w sytuacji gdy lista ta, bez wiedzy posiadacza

rachunku, zawiera nieprawdziwe dane. W takie sytuacji potrzeba ochrony

prawa własności środków pieniężnych posiadacza rachunku bankowego jest

zdecydowanie silniejsza niż koniczność zapewnienia bezpieczeństwa i pewności

obrotu dla nabywcy przedsiębiorstwa bankowego. Najlepszym sposobem

zapewnienia tego bezpieczeństwa jest podjęcie przez potencjalnego nabywcę

przedsiębiorstwa bankowego z posiadaczami rachunków negocjacji w sprawie

11

zmniejszenia ich wierzytelności wobec niego. W ten sposób potencjalny nabywca

uzyskuje bezpośrednią kontrolę nad oświadczeniami posiadaczy rachunków

w upadłym banku. Jeżeli zaś tak jak w rozpoznawanej sprawie takich negocjacji nie

było to skutki posługiwania się listą wierzytelności, sporządzoną na podstawie

nieprawdziwych danych dotyczących rzekomej zgody powódki na obniżenie

należnej jej wierzytelności, nie mogą wpływać na zmniejszenie ochrony posiadacza

rachunku, zaś nabywca przedsiębiorstwa bankowego w upadłości, który odpowiada

za wykonanie tych zobowiązań nie może się zwolnić z tej odpowiedzialności

powołując się na listę wierzytelności sporządzoną o nieprawdziwe dane.

Biorąc pod uwagę przytoczone wyżej argumenty brak podstaw do uznania

zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej za zasadne. Mając to na względzie

Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814

k.p.c., orzekł jak w sentencji wyroku.