IV KK 439/13

Sygn. akt IV KK 439/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 27 czerwca 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Dorota Rysińska (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Zbigniew Puszkarski

SSA del. do SN Mariusz Młoczkowski

Protokolant Danuta Bratkrajc

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Zbigniewa Siejbika

w sprawie L. L.

w przedmiocie wydania wyroku łącznego

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 27 czerwca 2014 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść

od wyroku Sądu Okręgowego w K.

z dnia 28 czerwca 2013 r.,

uchylającego wyrok łączny Sądu Rejonowego w B.

z dnia 27 marca 2013 r., i umarzającego postępowanie

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi

Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu

odwoławczym.

2

UZASADNIENIE

Wyrokiem łącznym z dnia 27 marca 2013 r. Sąd Rejonowy w B. umorzył

postępowanie w zakresie objęcia węzłem kary łącznej kar wymierzonych L. L.

czterema wyrokami Sądu Rejonowego w B., natomiast na mocy art. 91 § 2 k.k.

połączył skazania zawarte w wyrokach tego Sądu z dnia 16 maja 2011 r., w

sprawie … 105/11, i z dnia 22 lipca 2011 r., w sprawie … 532/11, odpowiednio na

kary:

– 10 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej

kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 25 godzin w stosunku

miesięcznym – za czyny z art. 244a k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k., popełnione w

dniach: 10, 11, 18, 21 i 25 września 2010 r., 1, 2, 16, 17, 22, 24, 30 i 31

października 2010 r. oraz 6, 13, 19, 20, 26 i 27 listopada 2010 r. (pkt. III części

wstępnej wyroku),

– 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na

okres próby 2 lat i na karę grzywny, orzeczoną na podstawie art. 71 § 1 k.k., w

wymiarze 50 stawek dziennych po 10 zł każda – za czyny z art. 244a k.k. w zw. z

art. 91 § 1 k.k., popełnione w dniach 26 i 27 lutego 2011r. (pkt. IV).

Na tej podstawie Sąd Rejonowy wymierzył skazanemu, za zbiegające się

przestępstwa, karę łączną 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie, na

mocy art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k., warunkowo zawiesił na okres próby 2

lat, pozostawiając do odrębnego wykonania pozostałe orzeczenia zawarte w

opisanych wyrokach.

Powyższy wyrok łączny został zaskarżony przez prokuratora na niekorzyść

skazanego, w części dotyczącej orzeczenia o karze. W apelacji prokurator zarzucił:

1. obrazę prawa materialnego – art. 87 k.k., polegającą na pominięciu tego

przepisu w podstawie wymiaru kary łącznej, pomimo połączenia kary pozbawienia

wolności i kary ograniczenia wolności oraz

2. niesłuszne zastosowanie warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary

łącznej 6 miesięcy pozbawienia wolności, podczas gdy prawidłowa analiza

przesłanek warunkujących zastosowanie tego środka, a zwłaszcza dotychczasowy

sposób życia skazanego, tj. uprzednia karalność oraz odbywanie kary pozbawienia

wolności, uzasadniały wymierzenie bezwzględnej kary pozbawienia wolności.

3

Podnosząc powyższe, prokurator postulował zmianę zaskarżonego wyroku przez

uzupełnienie podstawy wymiaru kary łącznej o art. 87 k.k. oraz wymierzenie

skazanemu kary 6 miesięcy pozbawienia wolności w postaci bezwzględnej.

Po rozpoznaniu apelacji Sąd Okręgowy w K., wyrokiem z dnia 28 czerwca

2013 r., uchylił zaskarżony wyrok i powołując się na przepisy art. 569 § 1 k.p.k. i art.

89 § 1a k.k. – oba odczytywane a contrario, umorzył postępowanie w przedmiocie

wydania wyroku łącznego. U podstaw tego rozstrzygnięcia legła ocena Sądu

odwoławczego o słuszności stanowiska skarżącego prokuratora, że w stosunku do

L. L. wystąpił całkowity brak określonych przepisem art. 69 k.k. przesłanek

uzasadniających warunkowe zawieszenie wykonania wymierzonej mu łącznej kary

pozbawienia wolności. W tym stanie Sąd Okręgowy uznał, że w takim razie w ogóle

nie ma podstaw do wymierzenia kary łącznej, która – zgodnie z żądaniem

prokuratora – powinna być orzeczona w formie bezwzględnej, ponieważ przepis art.

89 § 1 a k.k., zezwalający na orzeczenie takiej kary, odnosi się do sytuacji, gdy

połączeniu podlegają tylko kary pozbawienia wolności wymierzone z warunkowym

zawieszeniem, nie zaś kary, które były przedmiotem rozstrzygania w sprawie.

Powyższy wyrok Sądu odwoławczego zaskarżył Prokurator Generalny

kasacją wniesioną na niekorzyść skazanego L. L. W skardze tej zarzucił „rażące i

mające istoty wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa materialnego -

art. 89 § 1 k.k., polegające na wyrażeniu błędnego poglądu, że obowiązujący stan

prawny uniemożliwia orzeczenie w wyroku łącznym kary pozbawienia wolności o

charakterze bezwzględnym w następstwie połączenia kar jednostkowych:

ograniczenia wolności i pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej

wykonania, wymierzonych L. L. wyrokami Sądu Rejonowego w B. o sygn. …

105/11 i … 532/11, za pozostające w realnym zbiegu przestępstwa popełnione w

okresie od 10 września 2010 r. do 27 lutego 2011 r., co skutkowało niezasadnym

umorzeniem postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego”. Na tak

określonej podstawie Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego

rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się zasadna.

4

Trafnie wywodzi się w rozważanej skardze, że kontestowane stanowisko

Sądu Okręgowego można by z pewnością uznać za prawidłowe, jednakże w stanie

prawnym obowiązującym przed dniem 8 czerwca 2010 r., tj. przed wejściem w

życie ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny (…) – Dz.

U. Nr 206, poz. 1589, którą to ustawą znowelizowano unormowanie art. 89 k.k.

Istotnie bowiem, zgodnie z ugruntowaną do tej daty wykładnią art. 89 § 1 k.k.,

zapoczątkowaną uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2001 r., I KZP 2/01,

OSNKW 2001, z. 5-6, poz. 41, przyjmowano, że w wypadku skazań za pozostające

w zbiegu przestępstwa na kary pozbawienia wolności (kary innego rodzaju) z

warunkowym zawieszeniem i bez warunkowego zawieszenia wykonania, sąd był

uprawniony do wymierzenia kary w wyroku łącznym tylko o tyle, o ile stwierdził

istnienie przesłanek uzasadniających orzeczenie tej kary z zastosowaniem probacji.

Stwierdzenie braku określonych przepisem art. 69 k.k. przesłanek wykluczało więc

możliwość wydania orzeczenia wymierzającego karę łączną w bezwzględnej

formie, a co za tym idzie, pociągało za sobą konieczność umorzenia postępowania

w kwestii wydania wyroku łącznego. Wypada dodać, że jednolicie też przyjmowano

(zapoczątkowała to uchwała Sądu Najwyższego z dnia 25 października 2000 r., I

KZP 28/00, OSNKW 2000, z. 11-12, poz. 91), iż unormowanie art. 89 § 1 k.k. nie

dawało podstaw do orzeczenia wyrokiem łącznym kary pozbawienia wolności bez

warunkowego zawieszenia jej wykonania w sytuacji, gdy łączeniu podlegały

wyłącznie kary tego rodzaju wymierzone z warunkowym zawieszeniem ich

wykonania. Myślą przewodnią omawianej, dominującej linii orzecznictwa było

stwierdzenie, ujmując rzecz w skrócie, że bez wyraźnej regulacji ustawowej nie jest

możliwe zwiększenie dolegliwości wynikającej z wykonania niepołączonych kar

jednostkowych, z których wszystkie lub niektóre wymierzono (prawomocnie, w

rożnych postępowaniach) z warunkowym zawieszeniem wykonania. Regulacja ta

traktowana więc była jako wskazówka co do możliwości oraz co do jedynego

sposobu kształtowania kary łącznej w omawianej sekwencji – przez „rozciągnięcie”

dobrodziejstwa probacji także na te jednostkowe skazania, w których orzeczono

karę w formie bezwzględnej. Przytaczana interpretacja eliminowała więc, rzecz

jasna, również możliwość łączenia kary ograniczenia wolności i kary pozbawienia

wolności wymierzonej warunkowo, jeżeli wydający wyrok łączny sąd nie widział

5

podstaw do warunkowego zawieszenia wykonania kary łącznej pozbawienia

wolności (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2011 r., II KK 327/10, Prok.i

Pr. 2011, z. 10, poz. 4, lex 795778).

Wspomniana nowelizacja art. 89 k.k., pozostawiająca art. 89 § 1 k.k. w

niezmienionej merytorycznie postaci, a polegająca na dodaniu w tym unormowaniu

przepisu § 1a, zezwalającego na wymierzenie bezwzględnej kary łącznej

pozbawienia wolności w wypadku objęcia jej węzłem kar pozbawienia wolności,

których wykonanie warunkowo zawieszono, bez wątpienia więc zobowiązywała do

zaktualizowania interpretacji stanu prawnego w zakresie omawianej problematyki,

w tym co do występującego w sprawie zagadnienia możliwości wymierzenia

bezwzględnej kary pozbawienia wolności w następstwie łączenia kary ograniczenia

wolności oraz kary pozbawienia wolności orzeczonej z warunkowym zawieszeniem

jej wykonania.

Orzekający Sąd Okręgowy dostrzegł powyższe uwarunkowanie i w wyniku

przeprowadzonych rozważań udzielił negatywnej w tej kwestii odpowiedzi. Z

rozważań tych wynika, że Sąd nie doszukał się żadnego związku między

unormowaniami art. 89 § 1 k.k. i art. 89 § 1a k.k. Dlatego też, odnośnie do łączenia

skazań za pozostające w zbiegu przestępstwa na kary o charakterze probacyjnym

uznał, iż obowiązujący stan prawny (art. 89 § 1a k.k.) dopuszcza możliwość

wymierzenia w wyroku łącznym bezwzględnej kary pozbawienia wolności jedynie

wtedy, gdy łączeniu podlegają tylko kary pozbawienia wolności, i to wszystkie

orzeczone z warunkowym zawieszeniem wykonania. Wobec tego wyraził pogląd,

że w sprawie nie ma zastosowania przepis art. 89 § 1a k.k., który (a contrario)

wskazał jako podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia.

Prezentowany wywód przekonuje, że Sąd Okręgowy nie do końca jednak

sprostał podjętemu zadaniu interpretacyjnemu, bowiem w swych rozważaniach

poprzestał na uproszczonej analizie językowej brzmienia art. 89 § 1a k.k. oraz na

pobieżnym, nieprecyzyjnym zestawieniu tego przepisu z art. 89 § 1 k.k. Z tego już

tylko powodu wyciągnięte wnioski wiodły wprost do naruszenia przepisu art. 89 § 1

k.k., wskazanego w zarzucie kasacji Rzecz bowiem nie w tym, jak przyjęto w

wyroku, że do ustalonego w sprawie zbiegu skazań na bezwzględną karę

ograniczenia wolności i warunkowo orzeczoną karę pozbawienia wolności, nie ma

6

zastosowania art. 89 § 1a k.k. – co oczywiste, skoro pierwsza z wymienionych kar

jednostkowych w ogóle nie mieści się w hipotezie tego przepisu. Sedno tkwiło w

tym, czy w tej sytuacji ma zastosowanie art. 89 § 1 k.k., a w takim razie, czy jego

rozważenie w powiązaniu z treścią pierwszego z unormowań – aktualnie

wprowadzonego do stanu prawnego – zezwala na połączenie wymienionych

skazań, gdy nie zachodzą określone przepisem art. 69 k.k. przesłanki

warunkowego zawieszenia wykonania kary łącznej.

Nie może być żadnych wątpliwości co do tego, że przepis art. 89 § 1 k.k.

odnosi się do skazań będących przedmiotem rozważań w sprawie. Przewiduje on

wszak sposób kształtowania kary w wyroku łącznym w sytuacji, gdy w grę wchodzi

zespolenie kar orzeczonych z warunkowym zawieszeniem wykonania (w niniejszej

sprawie – kara pozbawienia wolności) i bez warunkowego zawieszenia wykonania

(kara ograniczenia wolności), a przy tym dotyczy wszystkich (poza wskazanymi w

art. 32 pkt. 4 i 5 k.k.) rodzajów kar. W nawiązaniu do ostatniego elementu należy

ponadto przypomnieć treść i obligatoryjny charakter, pominiętych przez Sąd

Okręgowy, przepisów art. 85 k.k. i art. 87 k.k. Pierwszy z nich – normujący warunki

orzekania kary łącznej – statuuje zasadę łączenia kar tego samego rodzaju lub

innych podlegających łączeniu. Drugi z kolei, przesądza o sposobie łączenia kar

innego rodzaju, jakimi są pozbawienie i ograniczenie wolności, przez wymierzenie

kary łącznej pozbawienia wolności w następstwie dokonania określonej redukcji

rozmiaru kary ograniczenia wolności. Oznacza to, że w sytuacji realnego zbiegu

przestępstw, za które orzeczono kary pozbawienia wolności i ograniczenia

wolności, wymierzenie kary łącznej nie jest, co do zasady, kwestią wyboru sądu.

Powracając zatem na grunt unormowania art. 89 § 1 k.k. stwierdzić trzeba, że do

wydania w wyroku łącznym orzeczenia o karze obejmującej skazania na

wspomniane kary jednostkowe, z których wykonanie kary pozbawienia wolności

zawieszono, mogłoby nie dojść tylko w wypadku uznania, że nadal – jak w

poprzednio obowiązującym stanie prawnym – nie jest możliwe wymierzenie łącznej

kary pozbawienia wolności w bezwzględnej postaci, przy braku przesłanek

zawieszenia jej wykonania. Wniosek taki jest jednak nieuprawniony.

Przede wszystkim, w nawiązaniu do stanowiska Sądu Okręgowego

stwierdzić trzeba, że nie ma podstaw do zerwania związku zachodzącego między

7

przepisami art. 89 § 1 k.k. i art. 89 § 1a k.k., a w efekcie do odczytywania sensu

każdego z nich w sposób wyabstrahowany. Przeciwnie, zasady wykładni

systemowej przekonują do odwrotnego stanowiska. Spojrzenie przez pryzmat

argumentacji a rubrica pozwala dostrzec, że całość unormowania art. 89 k.k. –

pozostająca w oczywistym powiązaniu z regulacjami dotyczącymi warunków

orzekania kary łącznej – reguluje kwestię zarówno samej możliwości łączenia, jak i

sposobu kształtowania kary łącznej w wyroku łącznym w sytuacji, gdy objęciu jej

węzłem podlegają różnorakie skazania na kary o charakterze probacyjnym. Oba

wymienione przepisy zostały umiejscowione w tym samym unormowaniu

bezpośrednio po sobie, a drugi z nich (nowy) otrzymał oznaczenie 1a, co daje

podstawę do założenia, iż unormowanie art. 89 § 1 k.k. wraz z kolejnym

unormowaniem art. 89 § 1a k.k. tworzą w opisanym zakresie niesprzeczną i

zupełną całość (dopełnioną treścią kolejnych jednostek redakcyjnych art. 89 k.k.,

traktujących o sposobie kształtowania probacji, w razie wymierzenia kary łącznej z

warunkowym zawieszeniem wykonania).

W istocie też, do wniosku takiego uprawnia wprost porównanie treści

każdego z omawianych przepisów, których rozumienie nie nasuwa żadnych

interpretacyjnych trudności od strony językowej. Jak wspomniano, art. 89 § 1 k.k.

odnosi się do podlegających łączeniu jednostkowych kar każdego rodzaju,

wymierzonych z zastosowaniem i bez zastosowania środka probacyjnego,

natomiast art. 89 § 1a k.k. dotyczy tylko jednostkowych kar pozbawienia wolności,

jednak już takich, z których wszystkie wymierzono z zastosowaniem tego środka;

oba zaś unormowania – choć pierwsze wskazuje na możliwość warunkowego

zawieszenia wykonania kary łącznej, a drugie, jej wymierzenia w formie

bezwzględnej – zakładają fakultatywność każdego z tych rozstrzygnięć. Tak

określona zawartość normatywna pozwala więc stwierdzić, że opisywane regulacje,

przewidujące możliwość łączenia kar wymierzonych również albo wyłącznie z

dobrodziejstwem probacji, w sposób komplementarny ujmują metodę kształtowania

kary w wyroku łącznym, wskazując na oba z wchodzących w grę rozstrzygnięć, a

więc zawieszenie wykonania kary łącznej, bądź jej wymierzenie w formie

bezwzględnej; warto przy tym pamiętać, że poprzednio obowiązujący stan prawny

przewidywał wyłącznie możliwość warunkowego zawieszenia wykonania kary (w

8

razie łączenia kar orzeczonych z warunkowym i bez warunkowego zawieszenia).

Oczywiście, poprzestanie na powyższym nie jest wystarczające, nie do pominięcia

jest bowiem konieczność odniesienia obu opisanych rozstrzygnięć do konfiguracji

kar jednostkowych (ich rodzaju, stosowanej do nich probacji), które przewidziano w

każdym z omawianych unormowań. Pozostając przy rozwiązaniu dylematu co do

łączenia występujących w sprawie skazań, objętych unormowaniem art. 89 § 1 k.k.,

wolno jednak już teraz stwierdzić, że regulacja ta pozostaje w sprzężeniu z

unormowaniem art. 89 § 1a k.k.

Do takiego też wniosku prowadzi szczegółowa analiza przepisu art. 89 § 1a

k.k., bezpośrednio regulującego sytuację, w której orzeczone za zbiegające się

przestępstwa kary pozbawienia wolności zostały wymierzone z warunkowym

zawieszeniem wykonania. Nie sposób powątpiewać, że fakultatywność

wymierzenia na ich podstawie bezwzględnej kary pozbawienia wolności oznacza

również możliwość niezastosowania tego rozstrzygnięcia, jeżeli w czasie

wydawania wyroku łącznego nadal zachodzą okoliczności przewidziane w art. 69

k.k. Jednak brzmienie przepisu wyraźnie też wskazuje, że niepowiązany dotąd z

izolacją charakter wręcz wszystkich orzeczonych kar pozbawienia wolności może

również zostać w wyroku łącznym przekształcony w karę o charakterze

izolacyjnym. Nasuwa to wniosek, że skoro możliwe jest wymierzenie bezwzględnej

kary łącznej pozbawienia wolności nawet wtedy, gdy wszystkie jednostkowe kary

pozbawienia wolności zostały orzeczone z warunkowym zawieszeniem wykonania,

to tym bardziej jest to możliwe wówczas, gdy tylko jedną (niektóre) z tych kar

orzeczono z zawieszeniem, natomiast drugą (pozostałe), bez warunkowego

zawieszenia wykonania.

Ten oczywisty wniosek prostą drogą wiedzie już natomiast na grunt

unormowania art. 89 § 1 k.k., bowiem to ten właśnie przepis bezpośrednio

obejmuje swą hipotezą sekwencję skazań, o której mowa powyżej. Należy zatem

podzielić zapatrywanie wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca

2011 r., IV KK 159/11, lex 848159, wywiedzione z argumentu a maiori ad minus, że

sąd uprawniony jest, na podstawie art. 89 § 1 k.k., do orzeczenia kary łącznej

pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia, gdy połączeniu w wyroku

łącznym podlegają kary pozbawienia wolności orzeczone z warunkowym i bez

9

warunkowego zawieszenia ich wykonania. Wobec tego nie może budzić

wątpliwości stwierdzenie – oczywiste w myśl zasady lege non distinguentae – że w

razie zbiegu przestępstw, za które nastąpiły skazania warunkowe i bezwzględne na

pozostałe, wymienione w art. 89 § 1 k.k. kary – podlegające łączeniu, możliwe jest

zarówno wymierzenie kary łącznej z warunkowym zawieszeniem wykonania, jak i,

przy stwierdzeniu braku przesłanek określonych w art. 69 k.k., jej orzeczenie w

sposób bezwzględny. W powiązaniu z unormowaniem art. 87 k.k. – którego

stosowaniu nie sprzeciwiają się już żadne względy (zob. powołany wyrok Sądu

Najwyższego w sprawie II KK 327/10) – uznać więc trzeba ostatecznie, że w razie

skazania za zbiegające się przestępstwa na karę pozbawienia wolności z

warunkowym zawieszeniem wykonania oraz na karę ograniczenia wolności

bez warunkowego zawieszenia wykonania, norma wynikająca z regulacji art.

89 § 1 k.k. i art. 87 k.k., rekonstruowana po wprowadzeniu do stanu prawnego

przepisu art. 89 § 1a k.k., uprawnia do wymierzenia w wyroku łącznym kary

pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Oznacza

to zarazem, że nie istnieją podstawy do rezygnacji z wymierzenia w wyroku

łącznym kary obejmującej węzłem opisaną sekwencję kar jednostkowych, gdy nie

dopatrzono się przesłanek jej warunkowego zawieszenia wykonania.

Przedstawioną interpretację potwierdza analiza funkcji i celu rozważanej

regulacji, uwzględniająca odnotowaną zmianę normatywną w zakresie łączenia w

wyroku łącznym kar wymierzonych z zastosowaniem probacji. W świetle tej zmiany

uzasadnione jest obecnie twierdzenie, że racjonalizację odpowiedzialności karnej,

zakładaną w odniesieniu do kary łącznej wymierzanej w wyroku łącznym, należy tu

każdorazowo wiązać z takim kształtowaniem tej odpowiedzialności, który ma

również uwzględniać zaktualizowaną ocenę przesłanek przewidzianych w art. 69

k.k. Potrzeba czynienia w ich zakresie ustaleń odnoszonych do kary wymierzanej w

wyroku łącznym (przy łączeniu skazań na kary pozbawienia wolności, z których

wszystkie lub niektóre orzeczono z warunkowym zawieszeniem wykonania, chodzi

także o wskazany w art. 69 § 1 k.k. próg tej kary) ujawnia jednocześnie zakładany

przez ustawodawcę cel pragmatycznego dostosowania postaci represji karnej – z

zastosowaniem, bądź bez zastosowania dobrodziejstwa probacji – do

decydujących o tym w całokształcie okoliczności, istniejących w chwili opisanego

10

wyrokowania. Wyraźne ustawowe upoważnienie do formowania kary łącznej w

sposób przekształcający kary o nieizolacyjnym charakterze w bezwzględną karę

pozbawienia wolności świadczy, że realizacja tego celu może wiązać się także z

ewidentnym (i to najdalej idącym) pogorszeniem sytuacji skazanego, wynikającej z

dotychczasowego wykonywania wobec niego kar jednostkowych, odrębnie

orzeczonych w sposób warunkowy za pozostające w zbiegu przestępstwa.

Spojrzenie z powyższej perspektywy na kwestię łączenia w wyroku łącznym

kary pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono, z karą

ograniczenia wolności (jak w niniejszej sprawie), nie pozwala dostrzec

normatywnych przeszkód, dla których nie byłoby możliwe, przy braku przesłanek z

art. 69 k.k., wymierzenie bezwzględnej kary pozbawienia wolności, skoro łączeniu

podlegają wprawdzie kary różnorodzajowe, ale przecież o zbliżonym,

niepowiązanym z izolacją charakterze (tym bardziej trudno o obiekcje w sytuacji

odwrotnej, gdy to jednostkowa kara pozbawienia wolności została orzeczona w

formie bezwzględnej). Zastrzeżeń takich nie można mieć wreszcie przy zważeniu

na ratio legis unormowania art. 87 k.k., wywodzone z braku możliwości

równoczesnego wykonywania kar pozbawienia wolności i ograniczenia wolności, a

wobec tego rodzące pytanie co do potrzeby wydawania wyroku łącznego przy

możliwości odrębnego wykonywania tych kar, gdy jedną z nich warunkowo

zawieszono. Ewentualną potrzebę rozważenia tej kontrowersji (w zestawieniu z

obligatoryjnym charakterem przepisów art. 85 k.k. i art. 87 k.k.) dezaktualizuje

wspomniana perspektywa, uwzględniająca omawiane zmiany normatywne.

Powyższe wywody dają podstawę do stwierdzenia, że pozostawienie poza

polem uwagi wniosków wynikających z wykładni historycznej, a przy tym

odstąpienie od pogłębionej analizy językowej unormowania art. 89 k.k. oraz

niewykorzystanie pozostałych metod wykładni przy jego interpretacji, doprowadziło

Sąd Okręgowy do wyrażenia błędnego poglądu prawnego, rażąco naruszającego

przepis art. 89 § 1 k.k. – w sposób wskazany w zarzucie kasacji. Jest też oczywiste,

że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego kasacją wyroku,

skoro uwzględnienie odmiennego stanowiska interpretacyjnego mogło doprowadzić

do całkiem innego rozstrzygnięcia w kwestii orzeczenia wobec L. L. kary łącznej.

11

W tej sytuacji zaskarżony wyrok podlegał uchyleniu – w celu ponownego

rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym, w którym Sąd Okręgowy,

powtórnie rozpoznający wniesioną przez prokuratora apelację, związany będzie

zapatrywaniami prawnymi wyrażonymi w niniejszym wywodzie (art. 518 k.p.k. w zw.

z art. 442 § 3 k.p.k.).

Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.