V CSK 440/13

Sygn. akt V CSK 440/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 27 czerwca 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)

SSA del. do SN Katarzyna Polańska-Farion (sprawozdawca)

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie z powództwa Gminy G.

przeciwko Zakładowi Naprawy i Budowy Wagonów Spółce z ograniczoną

odpowiedzialnością w G.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 27 czerwca 2014 r.,

skargi kasacyjnej strony powodowej

od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 5 czerwca 2013 r.

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania

i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.

2

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 29 listopada 2012 r. Sąd Okręgowy w G. zasądził od

Zakładu Naprawy i Budowy Wagonów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

w G. na rzecz Gminy G. 1.710.099,55 zł, z ograniczeniem odpowiedzialności

pozwanego do wartości nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej KW

nr …32904/7 prowadzonej przez Sąd Rejonowy w G.

Sąd ten ustalił, że w związku z zaległościami w podatku od nieruchomości

Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego S.A. w G., na mocy decyzji Prezydenta

Miasta G. z dnia 12 czerwca 2000 r., wpisana została w księdze wieczystej KW

nr …32904/7 prowadzonej przez Sąd Rejonowy w G. hipoteka w kwocie

1.371.355,05 zł i dodatkowo hipoteka zabezpieczająca odsetki za zwłokę w

wysokości 338.744,50 zł. W 2001 r. w/w nieruchomość została wniesiona aportem

do majątku pozwanego. W 2010 r. ukończono postępowanie upadłościowe

Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego S.A. w G., a w 2012 r. spółka ta

została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego.

Przy takich ustaleniach faktycznych sąd pierwszej instancji doszedł do

wniosku, że istnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką zostało wykazane

złożoną decyzją administracyjną z 12 czerwca 2000 r. Likwidacja Zakładów

Naprawczych Taboru Kolejowego S.A. w G. nie spowodowała wygaśnięcia

należności podatkowej, której zaspokojenia można dochodzić od dłużnika

rzeczowego, bez konieczności uzyskiwania decyzji ustalającej zobowiązanie tego

dłużnika.

Sąd Apelacyjny na skutek apelacji pozwanego wyrokiem z dnia 5 czerwca

2013 r. zmienił powyższy wyrok w ten sposób, że oddalił powództwo i obciążył

powoda obowiązkiem zwrotu kosztów poniesionych przez pozwanego.

Sąd drugiej instancji uznał, że z chwilą prawomocnego wykreślenia

Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego S.A. w G. z rejestru sądowego spółka

ta utraciła zdolność prawną, przestały istnieć jej prawa i obowiązki. Wygaśnięcie

wierzytelności przysługujących gminie wobec dłużnika osobistego, spowodowało

również wygaśnięcie hipotek przymusowych zabezpieczających wierzytelność. W

3

tych warunkach za bezprzedmiotowe uznał sąd zarzuty dotyczące wysokości

wierzytelności i sposobu jej wykazania.

Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną złożył powód. Opierając

skargę na podstawie z art. 3983

§ 1 pkt 2 k.p.c. zarzucił naruszenie: art. 1 i art. 2

§ 3 k.p.c. w zw. z art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja

podatkowa (jednolity tekst: Dz. U. 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) oraz art. 386 § 6

k.p.c. i art. 244 k.p.c., a w ramach podstawy z art. 3983

§ 1 pkt 1 k.p.c. – art. 94

ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (jednolity tekst:

Dz. U. 2001 r., nr 124, poz. 1361 z późn. zm.), art. 353 § 1 k.c. i art. 1 pkt 1 oraz

art. 59 § 1 ordynacji podatkowej. W konkluzji wnosił o uchylenie zaskarżonego

wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi drugiej instancji

ewentualnie uchylenie wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy przez uwzględnienie

powództwa, z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje

i kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rozpoznając roszczenie dochodzone w sprawie sądy ostatecznie nie

zgodziły się z zarzutem niedopuszczalności drogi sądowej, stwierdzając,

że roszczenie o zasądzenie od dłużnika hipotecznego kwoty określonej w hipotece,

obciążającej jego nieruchomość, ma charakter cywilnoprawny. Stanowisko to

należy podzielić.

Pojęcia „sprawa cywilna” i „droga sądowa” zostały zdefiniowane w art. 1 i 2

k.p.c. Zgodnie z art. 1 k.p.c., przedmiotem regulacji kodeksu postępowania

cywilnego jest postępowanie sądowe w sprawach z zakresu prawa cywilnego,

rodzinnego i opiekuńczego, prawa pracy, ubezpieczeń społecznych oraz w innych

sprawach, do których przepisy tego kodeksu stosuje się na mocy ustaw

szczególnych. Sprawy te podlegają rozpoznaniu przez sądy powszechne i Sąd

Najwyższy, chyba że określony przepis ustawy przekazuje je do rozpoznania

sądów szczególnych lub innych organów (art. 2 § 1 i 3 k.p.c.). O dopuszczalności

drogi sądowej decyduje zatem charakter sprawy, kwalifikowanej stosownie do

okoliczności faktycznych przytoczonych przez powoda oraz roszczenia

zgłoszonego na ich podstawie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

4

10 marca 1999 r., II CKN 340/98, OSNC 1999, nr 9, poz. 161).Oznacza to,

że droga sądowa jest dopuszczalna, jeżeli powód zgłosił roszczenie procesowe

sformułowane jako żądanie zasądzenia, ustalenia lub ukształtowania stosunku

prawnego lub prawa, dotyczące równorzędnych podmiotów i oparł je na

zdarzeniach prawnych, które mogą stanowić źródło stosunków cywilnoprawnych

(por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2006 r. III CZP 121/05, OSNC

2006, nr 1, poz. 178 czy postanowienie z dnia 21 marca 2013 r. III CZP 9/13, Lex

nr 1318412).

Roszczenie zgłoszone przez stronę powodową wynika z wpisu hipoteki

przymusowej, obciążającej nieruchomość stanowiącą własność pozwanej spółki.

Zgodnie z art. 65 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, przez

ustanowienie hipoteki wierzyciel może dochodzić zaspokojenia swojej

wierzytelności z nieruchomości bez względu na to czyją stała się własnością

i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości.

W judykaturze dominuje stanowisko, w myśl którego wierzyciel, by mógł skutecznie

prowadzić egzekucję z nieruchomości obciążonej musi uzyskać przeciwko

dłużnikowi rzeczowemu tytuł wykonawczy, a takim z punktu widzenia przepisów

procesowych jest wyrok zasądzający określone świadczenie (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 1971 r., III CRN 553/70, OSNC 1971, nr 10,

poz. 185; wyroki: z dnia 10 września 1999 r., III CKN 331/98, OSNC 2000, nr 3,

poz. 57; z dnia 6 marca 1997 r. I CKU 78/96, Prok.i Pr.-wkł. 1997, nr 6, s. 38; z dnia

16 lipca 2003 r. V CK 19/02, Lex nr 602311; z dnia 25 sierpnia 2004 r. IV CK

606/03, Lex nr 188488; z dnia 12 grudnia 2013r., V CSK 51/13, Lex nr 1425058).

Tego rodzaju sprawa, prowadzona z powództwa wierzyciela rzeczowego przeciwko

dłużnikowi rzeczowemu, niebędącemu dłużnikiem osobistym, spełnia kryteria

sprawy cywilnej, niezależnie od tego, jaka wierzytelność: cywilnoprawna czy

publicznoprawna została zabezpieczona hipoteką (por. wyrok Sądu Najwyższego

z dnia 12 grudnia 2013 r., V CSK 51/13, Lex nr 1425058).

Trzeba dodać, że zaspokojenie wierzyciela hipotecznego z nieruchomości

następuje według przepisów o sądowym postępowaniu egzekucyjnym, chyba że

z nieruchomości dłużnika jest prowadzona egzekucja przez administracyjny organ

egzekucyjny (art. 75 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Zarówno podstawą

5

wszczęcia egzekucji sądowej, jak i administracyjnej jest tytuł wykonawczy (por. art.

776 i 777 k.p.c. oraz art. 26 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu

egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 z późn. zm.).

Tytuł w postępowaniu administracyjnym wystawiany jest w stosunku do

zobowiązanych, którymi wedle art. 1a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji są osoby prawne albo jednostki organizacyjne nieposiadające

osobowości prawnej albo osoby fizyczne, jeśli nie wykonały w terminie obowiązku

o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym.

W przypadku zobowiązań podatkowych chodzi zatem przede wszystkim

o podatnika, jego następcę prawnego lub osoby trzecie ponoszące wraz z nim

odpowiedzialność podatkową na warunkach określonych w przepisach ordynacji

podatkowej. Jeżeli natomiast określone w decyzjach podatkowych należności

w/w osób zabezpieczono na nieruchomości, która została następnie zbyta,

wierzyciel rzeczowy, chcąc uzyskać zaspokojenie swej wierzytelności z przedmiotu

zabezpieczenia, nie może oprzeć się na administracyjnym tytule wykonawczym

wydanym wobec zobowiązanego - dłużnika osobistego. Niezależnie od tego, kogo

obciążały należności podatkowe (podatnika, jego następcę lub zobowiązaną osobę

trzecią), prowadzenie egzekucji z nieruchomości wymaga w takiej sytuacji

uzyskania tytułu wykonawczego przeciwko osobie będącej właścicielem

nieruchomości, a tym tytułem może być wyrok sądu zasądzający od dłużnika

hipotecznego na rzecz wierzyciela hipotecznego określoną kwotę wynikającą

z zabezpieczenia hipotecznego. Odmienne zasady zaspokojenia z przedmiotu

zastawu skarbowego - w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji, mają swą wyraźnie zakreśloną podstawę normatywną w art. 42 § 7

ordynacji podatkowej i nie mogą być przenoszone na realizację zabezpieczenia

hipotecznego.

Z punktu widzenia przedmiotu sporu rozstrzygająca okazała się odpowiedź

na pytanie o znaczenie utraty bytu prawnego przez dłużnika osobistego - dla

możliwości dochodzenia przez wierzyciela zaspokojenia z nieruchomości

obciążonej hipoteką. Akcesoryjny charakter hipoteki powoduje, że nie może ona

istnieć bez wierzytelności, którą zabezpiecza. Wygaśnięcie wierzytelności skutkuje

zatem zasadniczo wygaśnięciem hipoteki, chyba że z danego stosunku prawnego

6

mogą powstać w przyszłości kolejne wierzytelności podlegające zabezpieczeniu.

Przepis art. 94 ustawy o księgach wieczystych i hipotece nie określa kiedy wygasa

wierzytelność, rozstrzygają o tym właściwe przepisy z zakresu prawa zobowiązań.

Jak zauważa się w piśmiennictwie, w przypadku hipoteki przymusowej

zabezpieczającej zobowiązania publicznoprawne, wygaśnięcie zobowiązania,

z którego wynika zabezpieczona wierzytelność, jest z reguły wystarczającą

przyczyną wygaśnięcia hipoteki. Istotne w tej sytuacji stają się rozwiązania przyjęte

w przepisach prawa publicznego, w niniejszej sprawie – w ordynacji podatkowej.

W myśl art. 59 § 1 tej ustawy zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub

w części wskutek: zapłaty, pobrania podatku, potrącenia, zaliczenia nadpłaty lub

zaliczenia zwrotu podatku, zaniechania poboru, przeniesienia własności rzeczy lub

praw majątkowych, przejęcia własności nieruchomości lub prawa majątkowego

w postępowaniu egzekucyjnym, umorzenia zaległości, przedawnienia, zwolnienia

z obowiązku zapłaty. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca

się uwagę, że katalog przyczyn prowadzących do wygaśnięcia zobowiązania

podatkowego jest zamknięty w tym sensie, że zobowiązanie podatkowe może

wygasnąć tylko w jednej z tych form (por. wyroki Naczelnego Sądu

Administracyjnego: z dnia 28 czerwca 2004 r., FSK 200/04, ONSAiWSA 2005, nr 1,

poz. 4; z dnia 28 września 2007 r., II FSK 1099/06, Lex nr 377593; z dnia 26 maja

2008 r., I FPK 8/07, ONSAiWSA 2008 nr 5, poz. 79). Wśród zdarzeń prawnych

wymienionych w przepisie nie ma utraty bytu prawnego podatnika (np. śmierć

osoby fizycznej czy likwidacja osoby prawnej). Tego rodzaju okoliczności mogą być

uzasadnieniem dla umorzenia zaległości podatkowej (por. art. 67d § 2 w zw. z art.

67 d § 1 pkt 3 i 4 ordynacji podatkowej) i dopiero ta przyczyna stanowi

o wygaśnięciu zobowiązania na podstawie art. 59 § 1 pkt 8 ordynacji podatkowej.

Pogląd ten znajduje wsparcie również w orzecznictwie Sądu Najwyższego, które

zapadło na gruncie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe

(por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2008 r., II UZP 6/08, OSNP 2009,

nr 7-8, poz. 102 czy uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia

15 października 2009 r., I UZP 3/09, OSNP 2011, nr 1-2, poz. 13). Decyzja

o umorzeniu zaległości podatkowych w powołanym wyżej trybie nie została

w sprawie złożona.

7

Nie ma podstaw do przyjmowania, iż pomimo tego, wykreślenie z rejestru

sądowego podatnika - spółki odpowiedzialnej osobiście za zobowiązania

podatkowe, doprowadziło do wygaśnięcia hipoteki zabezpieczającej wierzytelności

wynikające z tego zobowiązania - na nieruchomości stanowiącej własność innego

podmiotu. Wyrażając inny pogląd Sąd Apelacyjny odwołał się do stanowiska

zawartego w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2008 r., III CSK

112/08 (Lex nr 658199), zgodnie z którym utrata bytu prawnego przez dłużnika

osobistego oznacza wygaśnięcie wierzytelności, a wskutek wygaśnięcia

wierzytelności wygasają zabezpieczające ją hipoteki. Można dodać, że podobny

pogląd został wypowiedziany w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2012 r.,

II CSK 325/11 (Lex nr 1147745), a także w odniesieniu do odpowiedzialności

poręczyciela – w wyroku z dnia 5 listopada 2008 r., I CSK 204/08 (Biuletyn SN

2009, nr 3, s. 9). Wymaga jednak zaznaczenia, że już w postanowieniu z dnia

10 maja 2012 r., IV CSK 369/11 (Monitor Prawa Bankowego 2013, nr 10, s. 5) Sąd

Najwyższy uznał, że jeśli charakter wierzytelności jest tego rodzaju, że możliwe jest

jej zaspokojenie z substratu majątkowego pozostałego po osobie prawnej, np.

w razie złożenia odpowiednich kwot do depozytu sądowego, czy też

z zabezpieczeń tej wierzytelności na przedmiotach majątkowych osób trzecich, to

wykreślenie dłużnika z rejstru nie powinno być utożsamiane z wygaśnięciem

wierzytelności. Także w postanowieniu z dnia 20 września 2007 r., II CSK 240/07

(Lex nr 487505) Sąd Najwyższy przyjął, iż nie zasługuje na aprobatę pogląd,

że wykreślenie spółki z o.o. prowadziłoby do zwolnienia jej z zobowiązań, bez

potrzeby zaspokojenia wierzycieli. Z kolei w wyroku z dnia 13 grudnia 2006 r.,

II CSK 300/06 (Lex nr 388845) stwierdzono, że ze względu na utratę przez spółkę

bytu prawnego, w związku z wykreśleniem jej z rejestru, zachodzi szczególnie

uzasadniony wypadek, usprawiedliwiający odstępstwo od zasady, iż wierzyciel

powołujący się na bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce z ograniczoną

odpowiedzialnością nie może pozwać członka zarządu tej spółki na podstawie art.

299 k.s.h. bez uprzedniego uzyskania tytułu egzekucyjnego przeciwko spółce,

i pozwalający w drodze wyjątku na wykazanie istnienia wierzytelności wobec spółki

w procesie przeciwko członkom jej zarządu. Wreszcie w uchwale z dnia 11

września 2013 r., III CZP 47/13 (OSNC 2014, nr 4, poz. 38) Sąd Najwyższy

8

opowiedział się za dopuszczalnością ochrony wierzycieli spółki akcyjnej na

podstawie art. 527 i nast. k.c., pomimo wykreślenia spółki z rejestru

przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.

Podzielając tę linię orzeczniczą podkreślić trzeba, że wyprowadzenie skutku

wygaśnięcia wierzytelności jedynie z ogólnej konstrukcji zobowiązania, w jej ujęciu

zawartym w art. 353 § 1 k.c., nie ma dostatecznego uzasadnienia. Występuje

bowiem szereg przypadków, zarówno przewidzianych w kodeksie cywilnym, jak

i przepisach innych ustaw, w których ustawodawca zakłada istnienie zobowiązań,

pomimo ustania bytu prawnego dłużnika. Przyjmuje się przy tym możliwość

wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego także wtedy, gdy w wyniku

przeprowadzonego i zakończonego postępowania likwidacyjnego spieniężony

zostanie cały jej majątek, a mimo to nie zostały wypełnione wszystkie jej

zobowiązania. Nie bez znaczenia jest również podnoszona w piśmiennictwie

argumentacja nawiązująca do funkcji hipoteki, której celem jest wzmocnienie

pozycji prawnej wierzycieli. Uznanie, że długi spółki kapitałowej wygasają z chwilą

ustania jej bytu prawnego, prowadziłoby do znacznego pogorszenia sytuacji

wierzycieli, skoro byłoby równoznaczne z wygaśnięciem wszelkich praw

akcesoryjnych. Oznaczałoby też wprowadzenie zróżnicowania w odniesieniu do

statusu prawnego różnych kategorii podmiotów prawa cywilnego (osoby fizycznej,

której prawa i obowiązki majątkowe przechodzą na spadkobierców w relacji do

osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej), bez wystarczającego

uzasadnienia w treści przepisów i z zagrożeniem dla perspektyw funkcjonowania

tych ostatnich w obrocie gospodarczym.

Skoro zatem nie zostało w niniejszej sprawie wykazane, by dług podatkowy

zlikwidowanej spółki akcyjnej wygasł, nie wygasła też wierzytelność strony

powodowej z tego tytułu zabezpieczona hipoteką, a więc nie wygasła również

hipoteka. Pozwana spółka, nabywając obciążoną nieruchomość, stała się

dłużnikiem rzeczowym. Dla rozważanej odpowiedzialności nie ma znaczenia brak

decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 108 ordynacji podatkowej, gdyż

za dług ten odpowiada pozwany nie jako osoba trzecia na podstawie art. 112

ordynacji (nabywca przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części), lecz jako

współwłaściciel nieruchomości obciążonej hipoteką za dług podatnika. Zarzuty

9

wskazane w podstawie naruszenia prawa materialnego okazały się tym samym

uzasadnione.

Można się również zgodzić z argumentami skargi, iż o tym, w jaki sposób

powstaje, wygasa i jest ustalane zobowiązanie podatkowe, przesądza konstrukcja

prawna danego podatku, normowana we właściwych przepisach podatkowych oraz

przepisach powoływanej już ordynacji podatkowej. Prawo podatkowe, jako prawo

publiczne, nie opiera się na klasycznych instytucjach prawa prywatnego, gdyż ma

do spełnienia inne cele; nie występuje w nim dłużnik podatkowy i wierzyciel

podatkowy, których uprawnienia i obowiązki są wobec siebie skorelowane

i ekwiwalentne. Nie ma w judykaturze i piśmiennictwie wątpliwości, że

zobowiązanie podatkowe nie jest zobowiązaniem cywilnoprawnym, a sprawy

dotyczące tych zobowiązań nie są "sprawami cywilnymi" w rozumieniu art. 1 k.p.c.

W konsekwencji, sądy cywilne nie posiadają kompetencji do kontroli rozstrzygnięć

wydawanych przez organy podatkowe ani też kompetencji do wiążącego orzekania

w sprawach wymagających aktów tych organów (por. wyroki Sądu Najwyższego:

z dnia 16 października 1972 r., I PR 268/72, Lex nr 7158, z dnia 24 marca 2004 r.,

I CK 458/03, Lex nr 585670, z dnia 3 grudnia 2010 r., Lex nr 818559 czy uchwała

z dnia 19 listopada 2010 r., III CZP 88/10, OSNC 2011, nr 6, poz. 63).

Przepisy art. 2 § 1 w zw. z art. 1 k.p.c. stały zatem na przeszkodzie

samodzielnemu badaniu czy istniało i w jakiej wysokości zobowiązanie podatkowe.

Kompetencja w tym zakresie przysługuje organom administracji i niezależnie, czy

decyzja organu podatkowego, przewidziana w ordynacji podatkowej, jest

deklaratoryjna czy konstytutywna, sąd nie może organu podatkowego zastępować.

W postępowaniu podatkowym nie jest też wykluczone uzyskanie przez osobę

mającą w tym interes prawny zaświadczenia, czyli stanowiska organu podatkowego

odnośnie do istnienia w określonym stanie faktycznym obowiązku podatkowego

(por. art. 306 a ordynacji podatkowej). Informacja taka, podobnie jak decyzja

administracyjna, ma charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 244 § 1

k.p.c. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 2004 r., I CK 458/03, Lex

nr 585670). Również jednak właściwym do wiążącego potwierdzenia obowiązku

podatkowego i jego zakresu jest w tym wypadku organ administarcyjny.

10

Wymaga zaznaczenia, że wpis hipoteki przymusowej, na który powoływała

się strona powodowa, służy zabezpieczeniu przyszłej realizacji wierzytelności.

Jeżeli podstawę wpisu hipoteki stanowi tytuł wykonawczy oparty na ostatecznej

decyzji administracyjnej, to jak słusznie zwrócił uwagę Sąd Najwyższy

w postanowieniu z dnia 5 listopada 2004 r., III CK 122/04 (Lex nr 1124089),

stopnień pewności przeprowadzenia egzekucji jest większy. Gdy natomiast wpis

hipoteki przymusowej następuje z powołaniem się na nieostateczną decyzję

administracyjną, uzyskanie tytułu wiązać się musi ze stwierdzeniem możliwości

wykonania decyzji. Decyzja podatkowa jest aktem kończącym postępowanie

w danej instancji i stosownie do art. 212 ordynacji podatkowej, z chwilą doręczenia

stronie - wchodzi do obrotu prawnego. Decyzja nieostateczna z reguły nie podlega

jednak wykonaniu (por. art. 130 k.p.a., art. 239 a ordynacji podatkowej). Dopiero

decyzja ostateczna stabilizuje sytuację strony, a możliwość zmiany zawartego

w niej rozstrzygnięcia ograniczona jest do szczególnych przypadków regulowanych

przepisami procesowymi - w drodze nadzwyczajnych środków zaskarżenia.

Kwestia ta nie stała się jednak w ogóle przedmiotem jednoznacznych ustaleń

i oceny sądu drugiej instancji, który uznał ją za bezprzedmiotową w warunkach

stwierdzonego wygaśnięcia hipoteki.

Z powyższych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815

k.p.c.

orzekł jak w sentencji, rozstrzygając o kosztach zgodnie z art. 108 § 2 k.p.c. w zw.

z art. 39821

k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c.