II UK 472/13

Sygn. akt II UK 472/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 lipca 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Halina Kiryło (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Beata Gudowska

SSN Roman Kuczyński

w sprawie z wniosku Przedsiębiorstwa Handlowego P. Spółki z o.o. w W.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o podstawę wymiaru składek,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 10 lipca 2014 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 21 marca 2013 r.,

oddala skargę kasacyjną.

UZASADNIENIE

Decyzjami z dnia 5 maja 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalił dla

płatnika składek PH P. Sp. z o.o. kwoty należnych składek na Fundusz Pracy: za

styczeń 2008 r. – 2.085,02 zł, za luty 2008 r. – 2.360,02 zł, za marzec 2008 r. -

2.281,33 zł i za lipiec 2009 r. – 2.175,92zł oraz kwoty należnych składek na

Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych: za styczeń 2008 r. - 85,10 zł,

za luty 2008 r. - 96,33 zł, za marzec 2008 r. - 93,94 zł i za lipiec 2009 r. - 88,81 zł.

2

Do podstawy wymiaru składek za styczeń, luty i marzec 2008 r. organ rentowy

doliczył koszty przelotu i wycieczki pracowników do Aten, pokryte przez płatnika z

Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych.

Sąd Okręgowy – Sąd Ubezpieczeń Społecznych w W. wyrokiem z dnia 26

marca 2012 r. oddalił odwołania PH P. Sp. z o.o. od powyższych decyzji, a Sąd

Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 21 marca

2013 r. oddalił apelację płatnika od orzeczenia pierwszoinstancyjnego.

Sądy orzekające w sprawie ustaliły, że PH P. Sp. z o.o. zorganizowała

swoim pracownikom zagraniczną wycieczkę integracyjno- szkoleniową w Atenach

w okresie od 8 do 11 marca 2008 r. Do kosztów ponoszonych przez pracowników

zaliczono koszty przelotu w Atenach, wartość posiłków (oprócz śniadań i kolacji z

dnia 9 marca 2008 r.) oraz wartość biletów wejściowych. Uczestnicy wyjazdu

oprócz zwiedzania miasta mieli zaplanowane szkolenia z zakresu planu rozwoju

spółki, działań handlowych, form płatności klientów, technik ich pozyskiwania,

zasad współpracy, ściągania należności. Wszystkie koszty wycieczki zaksięgowano

na koncie Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych w styczniu, lutym i marcu

2008 r. W dniu 26 stycznia 2011 r. przedłożono do kontroli rozliczenie wydatków

wycieczki do Aten w dniach 8-11 marca 2008 r., zawierające wyszczególnienie

kosztów na kwotę 3038,00 Euro, tj. 10.936,80 zł - płatne gotówką oraz opłaty płatne

przelewem na kwotę 14.671,90 zł, co daje łącznie kwotę 25.608,70 zł. Po dodaniu

kosztów bankowych w wysokości 115,74 zł otrzymano kwotę 25.724,44 zł, która w

całości została zaksięgowana na koncie wydatków z Zakładowego Funduszu

Świadczeń Socjalnych. Obowiązujący u płatnika Regulamin gospodarowania

środkami Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych w P.H. P. Sp. z o.o. w § 2

stanowił, że środki Funduszu przeznaczane są na: dofinansowanie

zorganizowanego wypoczynku dzieci, młodzieży w formie wczasów, kolonii,

zimowisk, kolonii zdrowotnych i wycieczek, dofinansowanie krajowych wczasów

pracowniczych, leczniczych, profilaktyczno - leczniczych, zapomogi pieniężne

bezzwrotne udzielane w wypadkach losowych, pomoc rzeczową przyznawaną

osobom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej, finansowanie działalności

kulturalno - oświatowej w postaci biletów na imprezy kulturalne i rozrywkowe,

finansowanie imprez okolicznościowych oraz na zakupy upominków z okazji Dnia

3

Dziecka, Świąt Bożego Narodzenia i Wielkanocy, Dnia Kobiet, pożegnania

pracowników odchodzących na emeryturę oraz na okresową pomoc dla

zmniejszania miesięcznych wydatków mieszkaniowych pracowników spółki.

Regulamin nie przewidywał żadnej formy dofinansowywania zagranicznych

wyjazdów integracyjno-szkoleniowych pracowników, organizowanych przez spółkę.

Sądy obydwu instancji przyjęły, że przedmiotem niniejszego sporu jest

ustalenie, czy koszty zorganizowanej przez odwołującego się wycieczki do Aten, w

której uczestniczyli pracownicy płatnika, mogą być finansowane ze środków

zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Zasady i warunki korzystania z usług

i świadczeń finansowanych z funduszu świadczeń socjalnych określają przepisy

ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych

(jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 592 ze zm.). Artykuł 8 ust. 1 ustawy określa

podstawową zasadę wykorzystywania środków funduszu, zgodnie z którą

przyznawanie ulgowych usług i świadczeń oraz wysokość dopłat z funduszu

uzależnione jest od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej.

Ustawa nie zawiera przepisu upoważniającego do tworzenia zasad podziału

funduszu będących w sprzeczności z jej art. 8 ust. 1; jest to więc przepis

bezwzględnie obowiązujący. Brzmienie art. 8 ust. 1 ustawy wyklucza przyznawanie

osobom uprawnionym prawa do świadczeń socjalnych w takiej samej wysokości.

Po analizie treści Regulaminu gospodarowania środkami Zakładowego

Funduszu Świadczeń Socjalnych w P.H. P. Sp. z o.o. oraz załącznika nr 1 do tego

aktu Sądy orzekające w sprawie stwierdziły, że Regulamin nie przewidywał

możliwości przeznaczenia środków Funduszu na finansowanie imprez

integracyjnych, w szczególności zaś powszechnej dostępności na równych

zasadach do świadczeń w tym zakresie. Wręcz przeciwnie, § 3 ust 1 Regulaminu

wyraźnie wskazywał, że przyznawanie i wysokość dofinansowania z Funduszu do

usług i świadczeń socjalnych dla osób uprawnionych uzależnione jest od ich

sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej. Sądy nie zgodziły się również z

podnoszonym przez stronę odwołującą się argumentem, że wyjazd w dniach 8-11

marca 2008 r. dotyczył imprezy na rzecz pracowników spółki, zorganizowanej w

związku z 15-leciem jej działalności i był to wyjazd jedynie integracyjny. Odwołująca

się nie przedstawiła żadnych dowodów na tę okoliczność. Wyjazd ten należy zatem

4

uznać za rekreacyjno - szkoleniowy. Sam czynnik szkoleniowy sprawia zaś, że

koszty wyjazdu nie powinny być pokryte z zakładowego funduszu świadczeń

socjalnych, gdyż działalność socjalna nie obejmuje tego rodzaju wydatków.

Sądy stwierdziły, że koszty uczestnictwa pracowników w wycieczce

integracyjno-szkoleniowej w Atenach w dniach 8-11 marca 2008 r. należy oceniać

jako świadczenie dodatkowe pracodawcy, co stanowi przychód pracownika w

rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od

osób fizycznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.). Dlatego też

przychód ten powinien stanowić podstawę wymiaru składek na Fundusz Pracy w

rozumieniu przepisu art. 104 ust. 1 lit. a) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o

promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (jednolity tekst: Dz. U. z 2008 r. Nr

69, poz. 415 ze zm.) i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w

rozumieniu przepisu art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie

roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (jednolity tekst:

Dz. U. Nr 2014, poz. 272) oraz rozumieniu przepisu § 1 rozporządzenia Ministra

Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad

ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz. U.

Nr 161, poz. 1106 ze zm.), bowiem kosztów uczestnictwa w wycieczce integracyjno

- szkoleniowej nie można w tej sytuacji traktować jako świadczeń finansowanych ze

środków przeznaczonych na cele socjalne w ramach zakładowego funduszu

świadczeń socjalnych w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 19 powołanego rozporządzenia.

Wyrok Sądu drugiej instancji został zaskarżony skargą kasacyjną

odwołującego się. Skargę oparto na podstawie naruszenia przepisów prawa

materialnego: 1/ art. 8 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 1 ustawy o zakładowym

funduszu świadczeń socjalnych, przez ich błędną wykładnię, polegającą na

przyjęciu, że kryteria socjalne odnoszą się do przyznawania zarówno ulgowych

świadczeń i usług, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, jak i innych świadczeń i

usług, o których mowa w art. 2 pkt. 1 ustawy, podczas gdy z wykładni powyższych

przepisów wynika, że tylko ulgowe świadczenia podlegają kryterium socjalnemu a

ponadto korzystanie z takiej formy działalności socjalnej, jak imprezy grupowe

(wyjazdy, imprezy integracyjne, okolicznościowe) gdyby uzależnione miały być od

kryterium socjalnego, to zaprzeczałoby to istocie tej usługi; 2/ art. 8 ust. 2 ustawy o

5

zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, przez jego błędną wykładnię,

polegającą na przyjęciu, że tworzenie zasad korzystania z innych świadczeń i usług,

o których mowa w art. 2 pkt. 1 ustawy, nie może odbywać się według innych

przesłanek niż kryterium socjalne; 3/ § 2 ust. 6 Regulaminu Gospodarowania

Środkami Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych w P.H. „P.” Sp. z o.o. w

związku z ust. 6 pkt. a) (myślnik 4) Załącznika Nr 1 do Regulaminu w związku z art.

9 k.p., przez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że w regulaminie nie

przewidziano możliwości wydatkowania środków z ZFŚS na imprezy

okolicznościowe bez stosowania kryterium socjalnego; 4/ § 2 ust. 1 pkt 19

rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w

sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na

ubezpieczenia emerytalne i rentowe, przez jego niezastosowanie.

Skarżący wniósł o uchylenie i zmianę zaskarżonego wyroku w całości, przez

zmianę decyzji ZUS i uznanie, że kwoty należnych składek na Fundusz Pracy za

styczeń, luty, marzec 2008 r. i lipiec 2009 r. oraz na Fundusz Gwarantowanych

Świadczeń Pracowniczych za te same miesiące nie są wyższe niż wskazane przez

odwołującego się; ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i

przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, w każdym

przypadku z orzeczeniem o kosztach postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że ustawa o zakładowym

funduszu świadczeń socjalnych nie wyklucza, a z definicji działalności socjalnej

oraz z art. 1 ust. 1 wynika wręcz, iż możliwe jest kierowanie środków z

zakładowego funduszu świadczeń socjalnych na rzecz grupy, a nie wyłącznie

konkretnego adresata.

Obowiązujący u skarżącego Regulamin Gospodarowania Środkami

Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych w P.H. „P.” Sp. z o.o. przewidywał

zaś wydatkowanie środków Funduszu na inne jeszcze cele, mieszczące się w

ramach działalności socjalnej, tj. imprezy okolicznościowe, i ustalał możliwość

korzystania z takich świadczeń na zasadzie powszechnej dostępności na równych

prawach. Już samo wymienienie w Regulaminie imprez okolicznościowych jako

jednego z celów, na który można wydatkować środki Funduszu, jest jednoznaczne

z określeniem innego sposobu wydatkowania środków w ramach działalności

6

socjalnej, bez zastosowania kryterium socjalnego. Nie ulega więc wątpliwości, że

wycieczka do Aten była wyjazdem integracyjno - szkoleniowym z okazji 15-lecia

działalności spółki, a więc imprezą okolicznościową. Wyjazd nie był skierowany do

wnioskujących o pomoc poszczególnych pracowników, ale świadczeniem

adresowanym do kadry pracowniczej. Nie przysporzyła ona pracownikom żadnego

dochodu, a wręcz przeciwnie - pokrywali oni koszty wyżywienia i wstępu do

zwiedzanych obiektów, zaś wyjazd odbywał się w dwa dni wolne od pracy. Ponadto

uczestnikom nie wypłacono żadnej gratyfikacji, która mogłaby podlegać

oskładkowaniu na rzecz ZUS.

Skarżący zwrócił także uwagę, że przepisy prawa dotyczące składek ZUS

podlegają regułom prawa daninowego i powinny być interpretowane zgodnie z ich

literalnym brzmieniem, gdyż stanowią odstępstwo od chronionego w art. 64

Konstytucji RP prawa własności. Skoro zatem w § 2 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia

Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie

szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia

emerytalne i rentowe wskazano, że świadczenia finansowane z ZFŚS na cele

socjalne zwolnione są ze składek, a art. 8 ust. 2 ustawy o ZFŚS pozostawił w gestii

pracodawcy ustalenie w regulaminie zasad korzystania z usług i świadczeń

finansowanych z ZFŚS, to przyznane w niniejszym przypadku świadczenia

finansowane ze środków przeznaczonych na cele socjalne korzystają ze zwolnienia

z wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotowy spór dotyczy uwzględnienia w podstawie wymiaru składek na

Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych kosztów

wycieczki pracowników do Aten, sfinansowanych przez płatnika składek PH P. Sp.

z o.o. z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.

Warto zatem przypomnieć, że zgodnie z art. 18 ust. 1 w związku z art. 6 ust.

1 pkt 1 i art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń

społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm.), podstawę wymiaru

7

składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pracowników stanowią przychody

w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu

zatrudnienia w ramach stosunku pracy. W myśl art. 20 ust. 1 ustawy o systemie

ubezpieczeń społecznych oraz art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o

promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (jednolity tekst: Dz. U. z 2013 r.,

poz. 674 ze zm.) i art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń

pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (jednolity tekst: Dz. U z

2014 r., poz. 272 ze zm.) przychody te stanowią także podstawę wymiaru składek

na ubezpieczenia chorobowe i wypadkowe oraz składek na Fundusz Pracy i

Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Stosownie do art. 12 ust. 1

ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (jednolity

tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) za przychody ze stosunku służbowego,

stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się

wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze

bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń,

a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny

nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany

urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry

ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również

wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Również przepis § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18

grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru

składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz. U. Nr 161, poz. 1106 ze zm.)

określa podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jako

przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych,

osiągany przez pracowników u pracodawcy z tytułu zatrudnienia w ramach

stosunku pracy, wyłączając z niego - z mocy § 2 ust. 1 pkt 19 - m. in. świadczenia

finansowane ze środków przeznaczonych na cele socjalne w ramach zakładowego

funduszu świadczeń socjalnych. Istota niniejszego problemu sprowadza się zatem

do oceny spornych kosztów zagranicznej wycieczki pracowników płatnika składek z

punktu widzenia przepisów regulujących kwestię ich finansowania, a ściślej –

8

ustalenia źródła owego finansowania w środkach przeznaczonych na cele socjalne

w ramach zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.

Wypada zauważyć, że zarówno przepis art. 16 k.p., ustanawiający - jako

jedną z podstawowych zasad prawa pracy - obowiązek pracodawcy zaspokajania

(stosownie do możliwości i warunków) bytowych, socjalnych i kulturalnych potrzeb

pracownika, jak i przepis art. 94 pkt 8 k.p., określający - jako jeden z głównych

obowiązków pracodawcy - zaspokajanie (w miarę posiadanych środków) socjalnych

potrzeb pracowników, mają charakter dyrektywny. Pracodawcy nie mają

bezwzględnego obowiązku prowadzenia działalności socjalnej. Stopień

zabezpieczenia potrzeb socjalnych pracowników zależy od kondycji gospodarczej

pracodawcy, która podlega zmianom. Podstawowe zasady prawa pracy muszą być

jednak uwzględniane w procesie legislacyjnym i w procesie stosowania prawa,

albowiem ich główna rola polega na tym, że wyznaczają kierunek zmian przy

tworzeniu prawa i służą wykładni przepisów przy ich konkretnym stosowaniu.

Realizując zatem wytyczony normą art. 16 k.p. kierunek działań legislacyjnych

ustawodawca uregulował problematykę zaspokajania przez pracodawcę socjalnych

potrzeb pracownika ustawą z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu

świadczeń socjalnych (jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 592 ze zm., dalej

ustawa o z.f.ś.s. lub ustawa). Przepis art. 1 ust. 1 ustawy stanowi, że akt ten

określa zasady tworzenia przez pracodawców zakładowego funduszu świadczeń

socjalnych (dalej Fundusz) i zasady gospodarowania środkami tego Funduszu oraz

przewiduje, że Fundusz ten jest przeznaczony na finansowanie działalności

socjalnej organizowanej na rzecz osób uprawnionych do korzystania z Funduszu

oraz na dofinansowanie zakładowych obiektów socjalnych. Według art. 2 pkt 1

ustawy, działalność socjalna oznacza usługi świadczone przez pracodawców na

rzecz różnych form wypoczynku, działalności kulturalno-oświatowej, sportowo-

rekreacyjnej, udzielanie pomocy materialnej - rzeczowej lub finansowej, a także

zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy na cele mieszkaniowe na warunkach określonych

umową. Wraz z wejściem z życie ustawy została wzmocniona socjalna sfera

działalności pracodawcy wskutek ustanowienia instytucji prawnej (Funduszu)

będącej wyrazem socjalnej funkcji pracodawcy oraz swoistego upodmiotowienia

Funduszu przez ustalenie zasad jego tworzenia (art. 5 ustawy), wydzielenie

9

środków Funduszu na odrębnym rachunku bankowym i wyłączenie ich spod

egzekucji (art. 12 ustawy), wykreowanie obowiązku dysponowania środkami

Funduszu zgodnie z regulaminem ustanowionym przez pracodawcę w uzgodnieniu

ze związkami zawodowymi lub wybranymi przez załogę jej reprezentantami i

ochronę tych środków w drodze powództw o zwrot Funduszowi środków

wydatkowanych niezgodnie z przepisami lub o przekazanie należnych środków na

Fundusz (art. 8 ustawy) oraz wprowadzenie sankcji karnych za działania niezgodne

z przepisami ustawy (art. 12a ustawy). Ustawa o z.f.ś.s. nakładając z mocy art. 3 na

pracodawców obowiązek prowadzenia działalności socjalnej w określonym

rozmiarze, wprowadza wyjątek od sformułowanej w Kodeksie pracy zasady,

zgodnie z którą prowadzenie zakładowej działalności socjalnej jest uzależnione od

możliwości finansowych i organizacyjnych pracodawcy. I chociaż w myśl art. 3

ust. 1 i 2 ustawy nie wszyscy pracodawcy mają obowiązek tworzenia Funduszu, a

jedynie pracodawcy zatrudniający odpowiednią liczbę pracowników oraz - bez

względu na liczbę zatrudniony pracowników - pracodawcy prowadzący działalność

w formie jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych, to krąg

podmiotów objętych regulacją tego aktu prawnego jest bardzo szeroki. Ustawa o

z.f.ś.s. nie dotyczy tylko małych pracodawców niebędących jednostkami

organizacyjnymi państwowej i samorządowej sfery budżetowej i zatrudniającymi do

dwudziestu pracowników. Wskazani pracodawcy mogą jednak - w myśl art. 3 ust.

ustawy - dobrowolnie, w miarę posiadanych możliwości, utworzyć zakładowy

fundusz świadczeń socjalnych i prowadzić działalność socjalną określoną w

ustawie, albo nie tworząc funduszu – wypłacać świadczenie urlopowe. Jak

zauważył Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 kwietnia 2007 r., I PK

243/07 (OSNP 2009 nr 17-18, poz. 222), ustawa o z.f.ś.s. ma charakter

powszechny i uniwersalny w swej dziedzinie, gdyż wyłączenie jej stosowania, a

ściślej - zaniechanie dokonywania odpisów, może wynikać tylko z niezatrudniania

pracowników.

Co do samego Funduszu, w orzecznictwie sądów administracyjnych

podkreśla się, że jest on odrębną od majątku zakładu pracy masą majątkową,

stanowiącą przedmiot korzystania według ściśle określonych ustawą i regulaminem

zasad i na rzecz określonych podmiotów. Według art. 10 ustawy o z.f.ś.s., środkami

10

Funduszu administruje pracodawca. W kompetencji tej mieści się między innymi

obowiązek przekazania na rachunek bankowy Funduszu równowartości

naliczonych na dany rok odpisów i zwiększeń w terminie oznaczonym w ustawie

(art. 5 ust. 1 i 4 oraz art. 6 ust. 2) oraz obowiązek gospodarowania Funduszem

zgodnie z przepisami ustawy. Pracodawca zobowiązany do utworzenia i

administrowania Funduszem podejmuje działania techniczne o charakterze

nieodpłatnym, które pozostają całkowicie poza prowadzoną przez niego

działalnością gospodarczą, gdyż nie rozpoczyna on i nie prowadzi działalności

gospodarczej w celu dysponowania Funduszem . Wykonuje zaś te czynności tylko

dlatego, że taki obowiązek nakłada na niego ustawa o z.f.ś.s. Pracodawca ponosi

koszty związane z administrowaniem Funduszem, nie pobierając z tego tytułu

wynagrodzenia. Wynagrodzeniem tym nie są także odsetki uzyskane z udzielonych

w ramach Funduszu pożyczek mieszkaniowych. Te bowiem powiększają masę

majątkową Funduszu, a nie pracodawcy (wyrok Naczelnego Sądu

Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2011 r., I FSK 91/10, LEX nr 951843 i

powołane tam orzecznictwo).

Z treści art. 1 ust. 1 ustawy o z.f.ś.s. wynika, że pracodawca tworzy Fundusz,

do korzystania z którego uprawnione są osoby wskazane w art. 2 pkt 5. Skoro

tworzenie Funduszu jest instrumentem realizacji obowiązku pracodawcy

wynikającego z art. 16 k.p. i art. 94 pkt 8 k.p., to uprawnionymi do świadczeń z

Funduszu są przede wszystkim pracownicy. Fundusz jest tworzony dla załogi

zakładu pracy i prawo do korzystania ze świadczeń finansowanych z niego jest

kolektywnym prawem tejże załogi. Trzeba bowiem zauważyć, iż powołane przepisy

Kodeksu pracy kreując obowiązek pracodawcy zaspokajania potrzeb socjalnych

ukierunkowują ten obowiązek tylko na pracowników. Zagwarantowanie w art. 13 i

nast. Kodeksu pracy prawa do godziwego wynagrodzenia za pracę oraz innych

świadczeń należnych ze stosunku pracy nie może jednak pozostawać w oderwaniu

od społecznych korzyści płynących z pracy, a w tym socjologicznym kontekście – z

pominięciem rodziny. Przepisy ustawy o z.f.ś.s. obejmując swoją regulacją

wszystkich pracowników (bez względu na podstawę nawiązania stosunku pracy,

wymiar obowiązującego pracownika czasu pracy czy staż zakładowy), rozszerzają

zatem krąg osób uprawnionych do świadczeń na rodziny pracowników oraz na

11

byłych pracowników, a obecnie emerytów i rencistów i ich rodziny, a także na inne

osoby, którym pracodawca przyznał w regulaminie prawo korzystania z tych

świadczeń (przed nadmiernym rozszerzaniem tej ostatniej grupy uprawnionych

chroni tryb ustanawiania regulaminu, wymagający uzgodnienia przez pracodawcę

treści tego aktu z zakładową organizacją związkową lub delegatem wybranym prze

załogę). W judykaturze podkreśla się jednak ścisły związek uprawnień do

świadczeń z Funduszu z istnieniem stosunku pracy zauważając, iż przepisy ustawy

dotyczą z jednej strony pracodawcy, który ten Fundusz tworzy, z drugiej zaś strony

pracowników tego pracodawcy oraz emerytów i rencistów będących byłymi jego

pracownikami.

W myśl art. 8 ust. 2 ustawy o z.f.ś.s. zasady i warunki korzystania z usług i

świadczeń finansowanych z Funduszu oraz zasady przeznaczania środków

Funduszu na poszczególne cele i rodzaje działalności socjalnej określa

pracodawca w regulaminie ustalanym zgodnie z art. 27 ust. 1 albo art. 30 ust. 5

ustawy o związkach zawodowych. Niedopełnienie przez pracodawcę nakazu

uzgodnienia regulaminu z zakładową organizacją związkową jak i decyzja

pracodawcy o rozdysponowaniu środków Funduszu z naruszeniem przepisów

ustawy implikuje zaś określoną w art. 8 ust. 3 ustawy o z.f.ś.s. możliwość

dochodzenia przez związki zawodowe na drodze sądowej roszczenia o zwrot

Funduszowi wydatkowanych środków lub o przekazanie należnych środków na

Fundusz (por. też J. Skoczyński: Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych po

nowelizacji ustawy, PiZS z 1996 r. z. 8-9, s. 80 oraz wyrok Sądu Najwyższego z

dnia 11 maja 2010 r., II PK 234/09, LEX nr 577382). Pracodawca administrujący

środkami Funduszu nie może ich wydatkować niezgodnie z regulaminem

zakładowej działalności socjalnej (będącego aktem wewnętrznego prawa pracy w

rozumieniu art. 9 § 1 k.p.), zaś postanowienia tego regulaminu nie mogą zawierać

treści sprzecznych z przepisami ustawy, m. in. z przepisami uzależniającymi

przyznawanie świadczeń z Funduszu według kryterium socjalnego (art. 8 ust. 1).

Gdyby jednak treść regulaminu była niezgodna z wymienioną zasadą, to

pracodawca również i w takiej sytuacji ponosi odpowiedzialność za dysponowanie

Funduszem, ponieważ on przede wszystkim odpowiada za wydatkowanie środków

Funduszu "niezgodnie z przepisami ustawy" (art. 8 ust. 3). Ponadto pracodawca,

12

jako podmiot uprawniony do wydania regulaminu i ustalenia jego treści (choć po

uzgodnieniu z zakładowymi organizacjami związkowymi lub z przedstawicielem

załogi), jest także z tego tytułu odpowiedzialny za zgodność regulaminu z ustawą

(wyroki Sądu Najwyższego z dnia 20 sierpnia 2001 r., I PKN 579/00, OSNP 2003 nr

14, poz. 331, z dnia 25 sierpnia 2004 r., I PK 22/03, OSNP 2005 nr 6, poz. 80, z

dnia 16 sierpnia 2005 r., I PK 12/05, OSNP 2006 nr 11-12, poz. 182, z dnia 6 lutego

2008 r., II PK 156/07, OSNP 2009 nr 7-8, poz. 96 i z dnia 28 października 2008 r.,

II PK 74/08, OSNP 2010 nr 7-8, poz. 88).

Reasumując wypada stwierdzić, że spełnianie świadczeń z Funduszu

stanowi realizację obowiązku zaspokajania socjalnych potrzeb pracownika,

będącego jedną z podstawowych zasad prawa pracy i zarazem jednym z

podstawowych obowiązków pracodawcy, jako strony stosunku pracy. Realizacja ta

następuje ze specjalnie powołanego w tym celu Funduszu, tworzonego z odpisów

od przeciętnych wynagrodzeń lokowanych na koncie bankowym, którego majątek

ma odrębny byt od majątku samego pracodawcy i którym pracodawca bezpłatnie

administruje oraz przyznaje świadczenia zgodnie z ustawą i regulaminem

działalności socjalnej, a samo przekazanie środków na Fundusz i wydatkowanie

tych środków podlega kontroli związkowej z możliwością wystąpienia na drogę

sądową ze stosownymi roszczeniami.

Co do istotnej dla rozstrzygnięcia niniejszego sporu kwestii kryteriów

przyznawania świadczeń z Funduszu warto zauważyć, że w judykaturze dominuje

pogląd, zgodnie z którym przyznawanie świadczeń z zakładowego funduszu

świadczeń socjalnych wymaga stosowania kryteriów socjalnych z art. 8 ust. 1

ustawy. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w motywach wyroku z dnia 20 sierpnia

2001 r., I PKN 579/00 (OSNP 2003 nr 14, poz. 331), treść art. 8 ust. 1 ustawy

uzasadnia tezę, że pracodawca nie może ustalić w regulaminie warunków

korzystania przez osoby uprawnione z usług i świadczeń finansowanych z

Funduszu według wybranych przez siebie kryteriów, z pominięciem naczelnej

zasady wyrażonej w tym przepisie, tej mianowicie, że przyznawanie ulgowych usług

i świadczeń oraz wysokość dopłat z Funduszu zostało uzależnione wyłącznie od

sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z

Funduszu. Ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych nie upoważnia

13

do tworzenia takich zasad podziału funduszu socjalnego, które pozostawałyby w

sprzeczności z jej art. 8 ust. 1, ten zaś przepis wyraźnie powiązał zasady

korzystania z ulgowych usług i świadczeń z sytuacją życiową, rodzinną i materialną

osób uprawnionych. Jest to tzw. kryterium socjalne, którego przyjęcie przez

ustawodawcę prowadzi do wniosku, że jest wykluczone przyznawanie ulgowych

usług i świadczeń z Funduszu ogółowi zatrudnionych w tej samej wysokości,

według zasady "każdemu po równo".

Pogląd ten był następnie wielokrotnie powtarzany w orzeczeniach Sądu

Najwyższego, w których akcentowano sprzeczność z ustawą o z.f.ś.s.

wydatkowania środków Funduszu na finansowanie ulgowych usług i świadczeń

oraz dopłat z pominięciem wspomnianych kryteriów socjalnych (wyroki Sądu

Najwyższego z dnia 25 sierpnia 2004 r., I PK 22/03, OSNP 2005 nr 6, poz. 80; z

dnia 16 sierpnia 2005 r., I PK 12/05, OSNP 2006 nr 11-12, poz. 182; z dnia 6 lutego

2008 r., II PK 156/07, OSNP 2009 nr 7-8, poz. 96). W wyroku z dnia 16 września

2009 r., I UK 121/09 (OSNP 2011 nr 9-10, poz. 133) Sąd Najwyższy podkreślił, że

podstawowa zasada dysponowania środkami funduszu została określona w art. 8

ust. 1 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. Zasada ta stanowi, że

przyznawanie ulgowych świadczeń i wysokość dopłat z funduszu powinno być

uzależnione od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby korzystającej z

funduszu. Nie ma w tym zakresie wyjątków. Nawet regulamin zakładowego

funduszu świadczeń socjalnych nie może zmienić tej zasady. Stąd świadczenia

wypłacone przez pracodawcę z pominięciem owej zasady podstawowej nie mogą

być ocenione w sensie prawnym jako świadczenia socjalne, a jeżeli tak, to nie

mogą korzystać z uprawnień przyznanych tym świadczeniom przez system

ubezpieczeń społecznych. Innymi słowy pomoc z funduszu może być dokonywana

jedynie wówczas, gdy uzależnia się jej przyznawanie od sytuacji życiowej, rodzinnej

i materialnej pracownika. Podobnie w wyroku z dnia 20 czerwca 2012 r., I UK

140/12 (OSNP 2013 nr 13-14, poz. 160) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przepis § 2 ust.

1 pkt 19 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w

sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na

ubezpieczenie emerytalne i rentowe, wyłączając z podstawy wymiaru składek na

ubezpieczenia emerytalne i rentowe świadczenia finansowane ze środków

14

przeznaczonych na cele socjalne w ramach zakładowego funduszu świadczeń

socjalnych, nie tylko wskazuje źródło finansowania wymienionych świadczeń

(fundusz świadczeń socjalnych), lecz także odnosi się do zasad ich wypłacania,

skoro są to świadczenia wypłacane pracownikom "w ramach zakładowego

funduszu świadczeń socjalnych". Ramy te zaś zakreślają przepisy ustawy o z.f.ś.s.

oraz regulaminy ustanawiające zasady i warunki korzystania z usług i świadczeń

finansowanych z Funduszu. Regulamin zakładowego funduszu świadczeń

socjalnych stanowi źródło prawa pracy na podstawie art. 9 k.p. i jest on wiążący nie

tylko w zakresie ogólnych zasad (kryteriów) podziału środków funduszu świadczeń

socjalnych, ale także w odniesieniu do ustanowionego w nim trybu ich

przyznawania pracownikom, uwzględniającego indywidualną ocenę każdego

przypadku według przyjętych kryteriów. Przepis art. 8 ust. 1 ustawy o z.f.ś.s.

wyraźnie wiąże wysokość przyznawanego świadczenia (będącego pomocą

finansową w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy) z rozpatrywaną łącznie sytuacją

życiową, rodzinną i materialną osoby uprawnionej. Można się zgodzić ze

stwierdzeniem, że o ile zbliżona sytuacja materialna i rodzinna pracowników

prowadzi do oceny, że przyznanie im określonych świadczeń (w tym przypadku

bonów z okazji Świąt Bożego Narodzenia i Świąt Wielkiej Nocy) w tej samej

wysokości nie narusza art. 8 ust. 1 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń

socjalnych, o tyle winna być ona rozpatrywana indywidualnie w sposób

przewidziany w regulaminie. Przyznanie zaś świadczenia poza wymaganym trybem

- nawet za zgodą organizacji związkowej - oznacza naruszenie przez pracodawcę

regulaminu wykorzystania zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, a tym

samym naruszenie art. 8 ust. 2 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń

socjalnych.

Odmienny pogląd Sąd Najwyższy wyraził natomiast w wyroku z dnia 23

października 2008 r., II PK 74/08 (OSNP 2010 nr 7-8, poz. 88) stwierdzając, że

przepis art. 8 ust. 1 ustawy o z.f.ś.s. nie odnosi się do całości działalności socjalnej

w rozumieniu art. 2 pkt 1 tej ustawy, a jedynie do ulgowych świadczeń i usług.

Uzasadniając swoje stanowisko w tej kwestii Sąd Najwyższy zauważył, że

działalność socjalna została zdefiniowana w art. 2 ust. 1 ustawy o z.f.ś.s. Według

tego przepisu działalność socjalna oznacza usługi świadczone przez pracodawcę

15

na rzecz różnych form krajowego wypoczynku, działalności kulturalno-oświatowej,

sportowo-rekreacyjnej, udzielanie pomocy materialnej - rzeczowej lub finansowej, a

także zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy na cele mieszkaniowe na warunkach

określonych umową. Nie ulega wątpliwości, że działalność w postaci imprez

masowych, jak pikniki, "andrzejki", organizowanie wycieczek - mieści się w pojęciu

działalności socjalnej jako rodzaj działalności rekreacyjnej, względnie działalności w

postaci różnych form krajowego wypoczynku.

Zdaniem Sądu Najwyższego, art. 8 ust. 1 ustawy o z.f.ś.s., określający

zasady przyznawania usług i świadczeń, nie odnosi się do całości działalności

socjalnej zakładu pracy. Według jego wyraźnego brzmienia odnosi się on wyłącznie

do przyznawania ulgowych usług i świadczeń, co powinno być uzależnione od

sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania ze

środków Funduszu. Jest oczywiście dopuszczalne przeznaczenie regulaminem

zakładowym całości środków Funduszu na usługi (świadczenia) przyznawane na

zasadach ulgowych i wówczas znajduje zastosowanie zasada przyznawania

świadczeń wedle kryteriów określonych art. 8 ust. 1, czyli według tzw. kryterium

socjalnego. Natomiast w wypadku, kiedy regulamin przewiduje wydatkowanie

środków na inne jeszcze cele - mieszczące się w ramach działalności socjalnej -

może on ustalać inne zasady korzystania z tych świadczeń, np. powszechnej

dostępności na równych zasadach imprez integracyjnych. Interpretacja taka

znajduje uzasadnienie nie tylko w wyraźnym brzmieniu art. 8 ust. 1, ale wynika

również z wykładni językowo-logicznej ustępu drugiego tego przepisu. Ustęp drugi

ma szerszy zakres znaczeniowy niż ustęp pierwszy. Nie odnosi się on bowiem

wyłącznie do przyznawania ulgowych świadczeń i usług, ale dotyczy "korzystania z

usług i świadczeń finansowanych z Funduszu", to znaczy dotyczy on wszystkich

świadczeń (usług), które może finansować Fundusz. Zasady korzystania z nich

określa regulamin "z uwzględnieniem ust. 1", co oznacza, że odnośnie do innych

świadczeń niż wymienione w ustępie 1, regulamin może określać odmienne zasady

korzystania z nich. Na rzecz prezentowanego stanowiska przemawia też wykładnia

funkcjonalna. Trudno bowiem przyjąć, że korzystanie z takich form działalności

socjalnej jak spotkania integracyjne miałoby być uzależnione od tzw. kryterium

socjalnego, czyli od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do

16

korzystania z Funduszu. Zaprzeczałoby to istocie tej usługi. Gdyby jednak w

ramach tej usługi przewidziano na rzecz uczestników dodatkowo ulgowe

świadczenia (usługi), to powinny one zostać uzależnione od kryterium socjalnego.

W literaturze akceptując powyższy pogląd Sądu Najwyższego (por. P.

Prusinowski, Kryteria socjalne a dystrybucja środków z zakładowego funduszu

świadczeń socjalnych, Mo Pr 2010 nr 10, s. 621 – 626 oraz I. Sierpowska, Nowe

spojrzenie na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych w orzecznictwie Sądu

Najwyższego, MoPr 2010 nr 6, s. 288 -290), zwraca się uwagę na niejednoznaczne

wyniki językowej wykładni przepisów ustawy o z.f.ś.s., skłaniające do sięgania po

inne metody interpretacji tekstu tego aktu prawnego i uzasadniające zastosowanie

wykładni funkcjonalnej. Zauważa się , iż ustawodawca nie jest konsekwentny w

zakresie nazewnictwa form dystrybucji środków funduszu. W przepisie art. 2 pkt 1

ustawy posługuje się określeniami: ʺusługiʺ, ʺudzielenie pomocyʺ oraz ʺudzielenie

zwrotnej lub bezzwrotnej pomocyʺ. Z kolei w art. 8 ust. 1 wskazuje wprawdzie na

ʺulgowe usługi i świadczeniaʺ, ale dodatkowo wspomina o ʺwysokości dopłat z

funduszuʺ. Dopłaty nie dość, że nie zostały wymienione w art. 8 ust. 2, to jeszcze

niekoniecznie odnosi się do nich zwrot ulgowy. W rezultacie wyprowadzenia

wiążących wniosków z wykładni językowo – logicznej powołanych przepisów może

okazać się zawodne. Skoro wykładnia literalna nie prowadzi do logicznych

wniosków, to zachodzi konieczność sięgania do pozostałych sposobów egzegezy

prawniczej, w tym wykładni funkcjonalnej.

Odwołując się zaś do wykładni funkcjonalnej przepisów ustawy o z.f.ś.s.

podkreśla się, że termin ʺsocjalnyʺ używany w prawie pracy, tj. w Kodeksie pracy i

ustawie o z.f.ś.s,. nie jest tożsamy ze znaczeniem nadawanym mu w przepisach

prawa publicznego. Termin ʺsocjalnyʺ jest w ujęciu norm prawa publicznego

oceniany przez pryzmat podstawowej funkcji każdego państwa, która materializuje

się w obowiązku pomocy obywatelom, którzy pozostają w ubóstwie i nie mogą

zapewnić sobie podstawowych potrzeb egzystencjalnych. Pomoc socjalna państwa

z reguły ukierunkowana jest na podmioty niemające innych środków do życia.

Stosowane dochodowe kryteria ubóstwa oscylują poniżej minimalnego

wynagrodzenia lub emerytury. Adresatami środków z z.f.ś.s. są natomiast osoby

posiadające stałe dochody (wynagrodzenie, emeryturę lub rentę). Ocena zakresu

17

pomocy socjalnej wobec podmiotów uprawnionych do korzystania z z.f.ś.s. znajduje

punkt wyjścia na innym poziomie statusu majątkowego niż w sytuacji pomocy

społecznej realizowanej przez państwo. Ma to swoje odzwierciedlenie w przepisach

ustawy o z.f.ś.s. Socjalny charakter działalności w ramach z.f.ś.s. jest też pojęciowo

szerszy niż powinność zaspokajania potrzeb socjalnych wyartykułowana w art. 16

k.p. i art. 94 pkt 8 k.p. Przejawy działalności socjalnej są wprawdzie ukierunkowane

na jednostkę, ale dopuszczalny jest także ich zbiorowy charakter. Niektóre

przejawy działalności socjalnej mogą zatem dotyczyć przedsięwzięć wspólnych dla

większej liczby uprawnionych W tym ostatnim przypadku to istota poszczególnych

usług determinuje, czy kryterium socjalne określone w art. 8 ust. 1 ustawy powinno

mieć wpływ na ich dystrybucję.

Ale nawet zwolennicy poglądu wyrażonego w wyroku Sądu Najwyższego z

dnia 23 października 2008 r., II PK 74/08, zwracają uwagę, że dokonując

przewartościowania spojrzenia na reguły wydatkowania środków z.f.ś.s., nie można

tracić z pola widzenia zasadniczego celu wynikającego z funkcji socjalnej

realizowanej przez pracodawców. Uwzględnienie argumentów funkcjonalnych nie

może prowadzić do wykładni rozszerzającej. Fundusz jest bowiem instytucją

mającą łagodzić różnice w poziomie życia pracowników i ich rodzin, a jego

adresatami są zwłaszcza rodziny o najniższych dochodach. Realizowanie ze

środków Funduszu innych celów dopuszczalne jest w ograniczonym zakresie i

jedynie w przypadkach, gdy jego podstawowa funkcja ze względu na

uwarunkowania podmiotowe traci rację bytu. Wydatkowanie środków Funduszu z

pominięciem sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej musi być oceniane w

odniesieniu do poszczególnych okoliczności faktycznych, a przede wszystkim

zważywszy na stronę podmiotową, zarówno pracodawców, jak i ogółu

uprawnionych. Postulat ten zmusza do oceny konkretnego przypadku i do zbadania,

czy w danych okolicznościach przy wydatkowaniu środków funduszu uprawnione

było odstąpienie od ustawowych wyznaczników przyznania świadczenia (aspekt

indywidualny).

Sąd Najwyższy w obecnym składzie podziela pogląd, że pojęcie działalności

socjalnej pracodawcy w rozumieniu przepisów ustawy o z.f.ś.s. nie jest tożsame z

socjalną działalnością w ujęciu prawa publicznego i szersze od obowiązku

18

zaspokajania socjalnych potrzeb pracownika, o jakim mowa w art. 16 i art. 94 pkt 8

k.p., a jej przejawy mogą być ukierunkowane nie tylko na indywidulanego

pracownika, ale także na większą liczbę uprawnionych, co w konkretnej sytuacji,

zważywszy na charakter finansowanej ze środków Funduszu usługi lub

świadczenia, może stawiać pod znakiem zapytania celowość zastosowania

kryteriów socjalnych wymienionych w art. 8 ust. 1 ustawy. Odstąpienie od tychże

kryteriów przyznawania świadczeń z Funduszu powinno być jednak zjawiskiem

wyjątkowym i mieć przekonywające uzasadnienie w okolicznościach danej sprawy.

I właśnie owo indywidualne spojrzenie na niniejszy przypadek skłania do

stwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączenia z

podstawy wymiaru składek kosztów zagranicznej wycieczki pracowników płatnika.

Przede wszystkim jak wynika z wiążących dla Sądu Najwyższego ustaleń Sądów

obydwu instancji, wspomniana wycieczka miała charakter wypoczynkowo –

szkoleniowy i nie była imprezą okolicznościową w rozumieniu przepisu § 2 ust. 6

Regulaminu Gospodarowania Środkami Zakładowego Funduszu Świadczeń

Socjalnych w P.H. „P.” Sp. z o.o. Niezależna od tego, w § 6 pkt 1 Regulaminu

przyznawanie i wysokość wszelkich usług i świadczeń uzależniono od ustawowych

kryteriów socjalnych, tj. sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej uprawnionych.

Skarżący nie wykazał zatem, aby przepisy Regulaminu upoważniały do odstąpienia

od stosowania tychże kryteriów w odniesieniu do jakichkolwiek świadczeń

przyznawanych z Funduszu, ani nie przedstawił żadnej argumentacji

uzasadniającej - z uwagi na charakter świadczenia - sfinansowanie wszystkim

uczestnikom wycieczki do Aten, ze środków Funduszu i w równiej wysokości,

kosztów tego rodzaju imprezy. Sytuacja jest zatem zasadniczo odmienna od tej, w

której zapadł powoływany przez autora skargi kasacyjnej wyrok Sądu Najwyższego

z dnia 23 października 2008 r., II PK 74/08. Przedmiotem niniejszego sporu nie jest

bowiem – jak w tym ostatnim przypadku – sfinansowanie ze środków Funduszu,

zgodnie z obowiązującym u pracodawcy regulaminem, kosztów organizowanych na

zasadzie powszechnej dostępności i równości, imprez integracyjnych dla

pracowników zakładu.

19

Nie podzielając zarzutów kasacyjnych, Sąd Najwyższy z mocy art. 39814

k.p.c. orzekł jak w sentencji.