IV KK 115/14

Sygn. akt IV KK 115/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 lipca 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Tomasz Grzegorczyk (przewodniczący)

SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca)

SSN Zbigniew Puszkarski

Protokolant Jolanta Grabowska

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Krzysztofa Parchimowicza

w sprawie K. P.,

skazanego z art. 65 § 3 k.k.s.,

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie,

w dniu 10 lipca 2014 r.,

kasacji, wniesionej na niekorzyść skazanego przez Prokuratora Generalnego,

od wyroku Sądu Rejonowego w C.,

z dnia 26 listopada 2013 r.

uchyla rozstrzygnięcia zawarte w pkt. 3 zaskarżonego wyroku

oraz w pkt. 9 co do przepadku worka plastikowego i torby z

zawartością krajanki tytoniowej, i sprawę w tym zakresie

przekazuje Sądowi Rejonowemu w C. do ponownego

rozpoznania.

2

UZASADNIENIE

K. P. został oskarżony o popełnienie trzech przestępstw, zakwalifikowanych

z art 62 ust. 2 oraz z art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii z dnia 29

lipca 2005 r. w zw. z art. 12 k.k., a nadto przestępstwa skarbowego z art. 65 § 3

k.k.s.

Sąd Rejonowy w C. w wyroku z dnia 26 listopada 2013 roku, sygn. akt …

626/13, po uwzględnieniu złożonego na rozprawie w dniu 19 listopada 2013 roku w

trybie art. 387 § 1 k.p.k. wniosku oskarżonego, orzekł:

1. uznał oskarżonego K. P. za winnego popełnienia czynu polegającego na tym,

że 6 marca 2013 r. w Ś. wbrew przepisom ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o

przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2005 r. Nr 179, poz. 1485 ze

zm.) posiadał znaczną ilość środków odurzających w postaci 10,712 gramów

marihuany, wyczerpującego znamiona przestępstwa z art. 62 ust. 2 ustawy z

dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2005 r. Nr 179,

poz. 1485 ze zm.) i za to na mocy art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.

o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2005 r. Nr 179, poz. 1485 ze zm.)

wymierzył mu karę roku pozbawienia wolności;

2. uznał oskarżonego K. P. za winnego popełnienia czynu polegającego na tym,

że w okresie od początku sierpnia 2012 r. do 6 marca 2013 r. w Ś. w krótkich

odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w celu osiągnięcia

korzyści majątkowej wbrew przepisom ustawy, udzielił T. G. dwadzieścia

jeden razy środka odurzającego w postaci marihuany o masie po 1 gram w

zamian za kwoty po 30 złotych oraz jeden raz w postaci marihuany o masie

2 gram w zamian za kwotę 60 złotych to jest w łącznej ilości 23 gram za

łączną kwotę 690 złotych, wyczerpującego znamiona przestępstwa z art. 59

ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z

2005 r. Nr 179, poz. 1485 ze zm.) w zw. z art. 12 k.k. i za to na mocy art. 59

ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z

2005 r. Nr 179, poz. 1485 ze zm.) wymierzył mu karę roku i 3 (trzech)

miesięcy pozbawienia wolności;

3. uznał oskarżonego K. P. za winnego popełnienia czynu polegającego na tym,

że w dniu 6 marca 2013 r. w Ś. w mieszkaniu przy ul. K. 75A/10

3

przechowywał wyroby akcyzowe w postaci krajanki tytoniowej o masie

21,215 kg nie oznaczone znakami akcyzy stanowiące przedmiot czynu

zabronionego określonego w art 63 k.k.s., przy czym kwota podatku

narażonego na uszczuplenie była małej wartości i wynosiła 13 611 złotych,

wyczerpującego znamiona przestępstwa z art. 65 § 3 k.k.s. i za to na mocy

art 65 § 3 k.k.s. wymierzył mu karę grzywny w wysokości 70

(siedemdziesięciu) stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki

dziennej na kwotę 10 (dziesięciu) złotych;

4. na mocy art 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył oskarżonemu K.P. orzeczone w

punkcie 1 i 2 wyroku kary pozbawienia wolności i wymierzył mu karę łączną

roku i 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności;

5. na mocy art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie orzeczonej

wobec oskarżonego K. P. kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na

okres 2 (dwóch) lat próby;

6. na mocy art. 70 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu

narkomanii (Dz. U. z 2005 r. Nr 179, poz. 1485 ze zm.) orzekł wobec

oskarżonego K. P. na rzecz Skarbu Państwa przepadek dowodów

rzeczowych w postaci suszu roślinnego opisanego w wykazie dowodów

rzeczowych poz. 1 (karta 56 akt) zarządzając jego zniszczenie;

7. na mocy art. 44 § 2 k.k. orzekł na rzecz Skarbu Państwa wobec

oskarżonego K. P. przepadek dowodów rzeczowych w postaci wagi

elektronicznej i worka plastikowego z torbą opisanych szczegółowo w

wykazie dowodów rzeczowych poz. 2 i 3 (karta 56 akt), przechowywanych w

Sądzie pod poz. Drz.122\2013, poprzez ich zniszczenie;

8. na mocy art. 45 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego K. P. przepadek

osiągniętych korzyści w kwocie 690 (sześćset dziewięćdziesiąt) złotych;

9. na mocy art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił oskarżonego K. P. z obowiązku

uiszczenia kosztów sądowych, wydatkami obciążając Skarb Państwa.

Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił

się wobec K. P. z dniem 4 grudnia 2013 roku.

Kasację od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w C., w części

dotyczącej pkt. 3 i 9 orzeczenia, tj. skazania za czyn z art. 65 § 3 k.k.s. oraz

4

przepadku dowodów rzeczowych, na niekorzyść skazanego K. P., wniósł

Prokurator Generalny. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 523 § 1 k.p.k.

oraz art. 526 § 1 k.p.k. i art. 537 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., zarzucił

rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa karnego

procesowego – art. 387 § 2 i 3 k.p.k., polegające na uwzględnieniu przez sąd

sprzecznego z wymogami prawa wadliwie sformułowanego wniosku oskarżonego o

wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w

zakresie czynu określonego w pkt 3 wyroku, skutkujące rażącą obrazą prawa

materialnego, to jest art. 23 § 3 k.k.s., poprzez wymierzenie oskarżonemu K. P. za

popełnienie występku z art. 65 § 3 k.k.s. kary 70 stawek dziennych grzywny

ustalając wysokość stawki dziennej na 10 zł, a więc poniżej dolnego ustawowego

progu, który w dacie czynu wynosił 53,33 zł.

W konkluzji prokurator Prokuratury Generalnej wniósł o uchylenie wyroku w

zaskarżonej części, tj. w pkt. 3 oraz odpowiednio w pkt. 9 co do przepadku

dowodów rzeczowych określonych pod pozycją 3 wykazu DRZ (k. 56) i przekazanie

sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.

Wniesiona na niekorzyść skazanego K. P. kasacja Prokuratora Generalnego

jest zasadna.

Niewątpliwie za trafny uznać należy sformułowany w kasacji zarzut rażącej

obrazy prawa materialnego tj. art. 23 § 3 k.k.s., poprzez wymierzenie K. P. kary

grzywny za występek z art. 65 § 3 k.k.s. z określeniem wysokości stawki dziennej

poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia.

Zgodnie z przepisem art. 23 § 1 k.k.s. wymierzając karę grzywny, sąd

określa liczbę stawek oraz wysokość jednej stawki dziennej; jeżeli kodeks nie

stanowi inaczej, najniższa liczba stawek wynosi 10, najwyższa – 720. W § 3 art. 23

k.k.s. wskazano natomiast, że stawka dzienna nie może być niższa od jednej

trzydziestej części minimalnego wynagrodzenia ani też przekraczać jej

czterystukrotności. Punktem wyjścia dla określenia wysokości stawki dziennej

grzywny orzekanej za przestępstwa skarbowe (art. 23 § 3 k.k.s.) jest zaś wysokość

minimalnego wynagrodzenia w czasie popełnienia przypisanego czynu (zob. wyroki

Sądu Najwyższego: z dnia 5 listopada 2008 r., V KK 116/08, OSNKW 2009, z. 1,

5

poz. 8; z dnia 5 maja 2010 r., III KK 432/09, Lex nr 5844767; z dnia 28 czerwca

2012 r., III KK 397/11, Lex nr 1212891; zob. też: T. Grzegorczyk, Kodeks karny

skarbowy. Komentarz, Warszawa 2009, s. 116–117).

K. P. dopuścił się zarzucanego mu czynu z art. 65 § 3 k.k.s. w dniu 6 marca

2013 roku. Punktem wyjścia dla określenia stawki dziennej grzywny orzeczonej za

przestępstwo z art. 65 § 3 k.k.s. była więc wysokość minimalnego wynagrodzenia

za pracę określona na rok 2013, które wynosiło 1 600 zł (§ 1 rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 14 września 2012 r. w sprawie wysokości minimalnego

wynagrodzenia za pracę w 2013 r., Dz. U. z 2012 r., poz. 1026). To zaś sprawia, że

jedna trzydziesta minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2013 roku odpowiadała

kwocie 53,33 zł i od tej kwoty nie mogła być niższa wysokość stawki dziennej

grzywny orzeczonej w stosunku do K. P.

Prawidłowo procedując, Sąd Rejonowy nie powinien był uwzględnić wniosku

oskarżonego o wydanie wyroku skazującego i wymierzenie mu za występek z art.

65 § 3 k.k.s. kary grzywny w wysokości 70 stawek dziennych po 10 zł każda

(wnioskowi temu nie sprzeciwił się również obecny na rozprawie prokurator), skoro

wniosek ten był sprzeczny z jednoznaczną treścią przepisu prawa materialnego (art.

23 § 3 k.k.s.). Oskarżony nie ma bowiem możliwości wynegocjowania takich

warunków wymiaru kary, bądź środków karnych, jakie nie są dopuszczalne in

concreto w przepisach prawa materialnego, a w sytuacji, gdy zgłoszony przez

oskarżonego, w tym trybie, wniosek tychże unormowań materialno-prawnych nie

respektuje, to niewątpliwą powinnością sądu jest albo uzależnienie uwzględnienia

wniosku od dokonania w nim stosownej zmiany (art. 387 § 3 k.p.k.), albo też

rozpoznanie w dalszym ciągu sprawy na zasadach ogólnych (zob. wyroki Sądu

Najwyższego: z dnia 18 kwietnia 2013 r., II KK 98/13, LEX nr 1299166; z dnia 15

listopada 2013 r., III KK 333/13, LEX nr 1396437).

Nie budzi zatem żadnych wątpliwości, że ustalając wysokość wymierzonej K.

P. jednej stawki dziennej grzywny na kwotę 10 zł Sąd Rejonowy w C. dopuścił się

rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia prawa, o którym

mowa w zarzucie kasacji Prokuratora Generalnego. To zaś musiało implikować

konieczność uchylenia punktów 3 i 9 zaskarżonego wyroku (co do przepadku worka

plastikowego i torby z zawartością krajanki tytoniowej) i przekazania w tym zakresie

6

sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C. Uwzględnienie

kasacji na niekorzyść oskarżonego było jednocześnie prawnie dopuszczalne, skoro

została ona wniesiona 4 kwietnia 2014 r., a więc przed upływem 6 miesięcy od

uprawomocnienia się zaskarżonego wyroku (art. 524 § 3 k.p.k.).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy oskarżony może oczywiście złożyć

wniosek o którym mowa w art. 387 § 1 k.p.k., ale jego uwzględnienie w zakresie

wymiaru kary – przy spełnieniu pozostałych przesłanek określonych w tym

przepisie – będzie możliwe jedynie wówczas, gdy wniosek ten będzie zgodny z

przepisami prawa materialnego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej

wyroku.