II KK 154/14

Sygn. akt II KK 154/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 lipca 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)

SSN Michał Laskowski

SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca)

Protokolant Anna Janczak

w sprawie W. P.

ukaranej za wykroczenie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o

cmentarzach i chowaniu zmarłych

po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k., bez udziału stron na

posiedzeniu w dniu 9 lipca 2014 r.,

kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na korzyść W. P.

od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w C.

z dnia 23 października 2013 r.

I. uchyla zaskarżony wyrok i uniewinnia W. P.

od zarzucanego jej czynu;

II. kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

2

Komenda Powiatowa Policji w C. skierowała w dniu 4 października 2013 r.

do Sądu Rejonowego w C. wniosek o ukaranie w postępowaniu nakazowym W. P.,

obwiniając ją o to, że w dniu 30 sierpnia 2013 r. w C., napisała i przesłała wniosek

do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. o wydanie zgody na

ekshumację zwłok siostry B. Ż., w którym to wniosku nie wykazała wszystkich

członków rodziny mających prawo decydowania o ekshumacji tej osoby, a

mianowicie męża zmarłej D. Ż. oraz ich dzieci. Obwiniono zatem W. P. o czyn z art.

18 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz.

U. tekst jedn. 2011, Nr 118, poz. 687).

Sąd Rejonowy w C., wydanym w trybie art. 93 § 1 i 2 k.p.s.w. wyrokiem

nakazowym z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt … 1428/13, uznał W. P.

winną zarzuconego jej czynu i za to wymierzył jej karę grzywny w wysokości 100 zł,

zwalniając obwinioną od kosztów postępowania i opłaty.

Ponieważ wyrok ten nie został zaskarżony, uprawomocnił się w dniu 21

listopada 2013 r. (k. 25, 26).

Kasację od wyroku na korzyść obwinionej wniósł do Sądu Najwyższego na

podstawie art. 110 k.p.s.w. i art. 111 k.p.s.w. w zw. z art. 112 k.p.s.w. Prokurator

Generalny.

Zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa

procesowego, a to art. 82 § 2 pkt 1 k.p.s.w. polegające na braku dokładnego

określenia przypisanego obwinionej czynu poprzez niewskazanie, w jaki sposób i

które z przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu

zmarłych zostały naruszone działaniem W. P., co w konsekwencji doprowadziło do

skazania obwinionej na podstawie przepisu blankietowego wymienionego w art. 18

ust. 1 powołanej ustawy, bez koniecznego w tej sytuacji dookreślenia normy

sankcjonowanej, z naruszeniem prawa materialnego w postaci art. 1 § 1 k.w.

W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie

obwinionej W. P. od popełnienia zarzuconego jej czynu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

3

Podniesiony w kasacji Prokuratora Generalnego zarzut dotyczący rażącego

naruszenia prawa okazał się trafny i dlatego też kasacja zasługiwała na

uwzględnienie jej w trybie art. 535 § 5 k.p.k., jako oczywiście zasadna.

Słusznie podniesiono w kasacji, że przepis art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia

1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych, ma charakter blankietowy i stanowi

jedynie normę sankcjonującą naruszenie poprzedzających go przepisów tej ustawy.

Tymczasem Sąd Rejonowy nie wskazał, jaki konkretnie przepis w/w ustawy

obwiniona naruszyła, przez co blankietowo, w sposób niedookreślony uznał jej winę.

Należy zaakcentować, że według art. 82 § 2 pkt 1 k.p.s.w., wyrok skazujący

powinien zawierać dokładne określenie przypisanego obwinionemu czynu oraz jego

kwalifikację prawną. A zatem dla przypisania sprawstwa wykroczenia konieczne

jest w pierwszej kolejności wykazanie w opisie czynu, jaki konkretnie przepis

sankcjonowany został naruszony zarzucalnym działaniem osoby obwinionej. Jest

rzeczą oczywistą, że bez takiego wskazania niemożliwe jest dokonanie właściwej

subsumpcji czynu, a w konsekwencji wydanie prawidłowego orzeczenia. W

przedmiotowej sprawie wymóg z art. 82 § 2 pkt 1 k.p.s.w. nie został przez Sąd

spełniony.

Określona w art. 1 § 1 k.w. zasada nullum crimen sine lege, znajdująca

swoje oparcie systemowe także w art. 42 ust. 1 zd. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej

Polskiej, zabrania posługiwania się przy opisie czynu zabronionego klauzulami

generalnymi, które przesuwają na sąd ustalenie, jakiego typu czyny uznane są za

zabronione pod groźbą kary. Nie ulega wątpliwości, iż przepisy prawne, które

ingerują w prawa jednostek, muszą być odpowiednio dostępne i sformułowane z

wystarczającą precyzją, aby umożliwić obywatelom dostosowanie swego

zachowania do zachowań prawnie oczekiwanych.

Przepisy art. 10 i 15 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i

chowaniu zmarłych określają zarówno osoby uprawnione do pochówku zwłok

ludzkich, jak i warunki ekshumacji. Nie wdając się w szczegółowe rozważania

odnośnie adresata normy prawnej wyrażonej w art. 15 tej ustawy – gdyż jest to

zbyteczne - należy tylko zasygnalizować, iż zachodzą również wątpliwości co do

istnienia materialnoprawnych podstaw ukarania.

4

Niezależnie od tego trzeba podkreślić, że wobec upływu w dniu 21 lutego

2014 r. terminu określonego w art. 110 § 2 k.p.s.w., nie jest możliwe ewentualne

wniesienie kasacji na niekorzyść obwinionej. Natomiast niekorzystnym

rozstrzygnięciem, łamiącym zakaz reformationis in peius, byłoby uzupełnienie w

ponownym rozpoznaniu sprawy opisu czynu o wskazanie naruszenia przez

obwinioną konkretnej normy sankcjonowanej. W tej sytuacji należało uchylić

zaskarżony kasacją wyrok i uniewinnić obwinioną W. P. od zarzucanego jej czynu.