III KK 199/14

Sygn. akt III KK 199/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 16 lipca 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Michał Laskowski (przewodniczący)

SSN Zbigniew Puszkarski (sprawozdawca)

SSN Andrzej Ryński

Protokolant Teresa Jarosławska

w sprawie T. P.

skazanego z art. 278 § 1 kk,

oraz K. S.

skazanego z art. 278 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

w dniu 16 lipca 2014 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanych

od wyroku Sądu Rejonowego w S.

z dnia 14 stycznia 2014 r.,

1. uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. skazującej

oskarżonych za kradzież rzeczy na szkodę J. Z. i w tym zakresie

sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi

Rejonowemu w S.;

2. wydatkami związanymi z rozpoznaniem kasacji obciąża

Skarb Państwa.

2

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w S., w uwzględnieniu złożonych na rozprawie przez

oskarżonych T. P. i K. S. na podstawie art. 387 § 1 k.p.k. wniosków o dobrowolne

poddanie się karze, wyrokiem z dnia 14 stycznia 2014 r., skazał ich za czyny: z art.

278 § 1 k.k. oraz z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. (w przypadku K. S.

każdorazowo w zw. z art. 64 § 1 k.k.), przy czym pierwszy z nich polegał na

dokonaniu w nocy z 29 na 30 stycznia 2013 r. w miejscowości J., wspólnie i w

porozumieniu, zaboru w celu przywłaszczenia pieca centralnego ogrzewania o

wartości 300 zł na szkodę J. Z. Za ten czyn Sąd wymierzył T.P. karę 8 miesięcy

pozbawienia wolności, a K. S. karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, natomiast za

drugi z zarzucanych im czynów T. P. karę roku pozbawienia wolności, a K. S. karę

8 miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k.

połączył orzeczone wobec oskarżonych kary jednostkowe i wymierzył kary łączne:

T. P. roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił

na okres 4 lat tytułem próby, a K. S. roku pozbawienia wolności. Na podstawie art.

46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonych obowiązek naprawienia szkody, przy czym w

odniesieniu do pokrzywdzonego J. Z. poprzez zapłatę kwot po 100 zł. Nadto orzekł

o kosztach postępowania.

Wyrok ten nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w

dniu 22 stycznia 2014 r.

Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny. Na podstawie art. 521

§ 1 k.p.k. zaskarżył wyrok na korzyść skazanych, w części dotyczącej skazania za

czyny z art. 278 § 1 k.k. oraz z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., tj.

polegające na dokonaniu kradzieży szkodę J. Z., zarzucając rażące i mające istotny

wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego art. 387

§ 2 i 3 k.p.k., polegające na uwzględnieniu przez sąd sprzecznych z wymogami

prawa wniosków oskarżonych w zakresie jednego z zarzucanych im przestępstw

kradzieży mienia o wartości 300 zł, dokonanego w nocy z 29 na 30 stycznia 2013

r., i skazaniu T. P. oraz K. S. zgodnie z wnioskami – za popełnienie czynu z art. 278

§ 1 k.k. – z pominięciem reguł intertemporalnych określonych w art. 4 § 1 k.k.

pomimo, iż w dacie orzekania obowiązywała ustawa nowa, względniejsza dla

sprawcy , na mocy której zmieniony został przepis art. 119 § 1 k.w. w zakresie

3

statuującym znamię wartości mienia i odpowiedzialności oskarżonych powinna

zostać ukształtowana jedynie w oparciu o treść art. 119 § 1 k.w.

Wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy

Sądowi Rejonowemu w S. do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniesiona na korzyść skazanych kasacja jest oczywiście zasadna, co

zgodnie z art. 535 § 5 k.p.k. dało możliwość uwzględnienia jej w całości na

posiedzeniu bez udziału stron.

W dacie czynu oraz kierowania do sądu aktu oskarżenia kradzież dokonana

przez oskarżonych na szkodę J. Z. była przestępstwem, w typie podstawowym

określonym w art. 278 § 1 k.k. Sąd orzekający nie dostrzegł jednak, że w dacie

wyrokowania czyn ten nie może być kwalifikowany jako przestępstwo, a to wobec

wejścia w życie w dniu 9 listopada 2013 r. części przepisów, w tym art. 2, ustawy z

dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz

niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 1247). Na mocy wspomnianego art.

2 tej ustawy zmianie uległo szereg przepisów Kodeksu wykroczeń, m.in. art. 119 §

1, dotychczas mający zastosowanie do sprawców kradzieży lub przywłaszczenia

cudzej rzeczy ruchomej, której wartość nie przekraczała 250 zł. Z dniem 9 listopada

2013 r. odpowiedzialności z art. 119 § 1 Kodeksu wykroczeń podlega sprawca

kradzieży lub przywłaszczenia takiej rzeczy, jeżeli jej wartość nie przekracza ¼

minimalnego wynagrodzenia. Z kolei w myśl obowiązującego również od 9

listopada 2013 r. art. 47 § 9 k.w. minimalnym wynagrodzeniem jest wynagrodzenie

za pracę ustalane na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o

minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679 ze zm.). Zgodnie z

wydanym na podstawie art. 2 ust. 5 tej ustawy rozporządzeniem Rady Ministrów z

dnia 11 września 2013 r. w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2014

roku (Dz. U. z 2013 r., poz. 1074) od dnia 1 stycznia 2014 r., a po tej dacie orzekał

w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy, wynagrodzenie to zostało ustalone w

wysokości 1.680 zł, skoro zatem ¼ tej wartości stanowi 420 zł, nie ulega

wątpliwości, że przypisana skazanym kradzież rzeczy o wartości 300 zł powinna

zostać uznana za wykroczenie z art. 119 § 1 k.k. Na marginesie celowe będzie

zauważyć, że autor kasacji odwołał się do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14

4

września 2012 r. w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2013 roku (Dz.

U. z 2013 r., poz. 1074), które ustalało wysokość tego wynagrodzenia od dnia 1

stycznia 2013 r. na kwotę 1.600 zł. Sugerowałoby to, że skarżący stoi na

stanowisku, iż przy orzekaniu w sprawie Sąd meriti powinien uwzględnić wysokość

minimalnego wynagrodzenia z daty czynu (nie byłoby to zasadne; szerzej w tym

względzie zob. postanowienie SN z dnia 16 lipca 2014 r., III KK 211/14, wydane w

uwzględnieniu kasacji Prokuratora Generalnego, kwestionującej taki pogląd

wyrażony przez jeden z sądów), względnie z daty wejścia w życie wspomnianej

ustawy nowelizującej z dnia 27 września 2013 r. W realiach niniejszej sprawy

kwestia ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, jednak w świetle art. 4 § 1 k.k. za

prawidłowe należy uznać, że minimalne wynagrodzenie, o którym mowa w art. 119

§ 1 i innych przepisach Kodeksu wykroczeń, jest wynagrodzeniem obowiązującym

w dacie orzekania w sprawie.

Zasadnie skarżący podniósł, że procedując w opisany sposób Sąd Rejonowy

w S. rażąco naruszył szereg przepisów prawa. W pierwszej kolejności art. 387 § 2 i

3 k.p.k., uwzględniając, bez wezwania ówcześnie oskarżonych do dokonania

stosownej zmiany, wadliwe już w dacie złożenia na rozprawie (21 listopada 2013 r.)

wnioski o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzania postępowania

dowodowego. Doszło też do naruszenia przez Sąd art. 4 § 1 k.k., skoro nie

zastosował obowiązującej w czasie orzekania ustawy nowej, względniejsza dla

sprawców, nadto – co wskazano w uzasadnieniu kasacji – do naruszenia art. 119 §

1 k.w. poprzez jego niezastosowanie i art. 278 § 1 k.k. poprzez jego zastosowanie i

przyjęcie za podstawę skazania i wymiaru kary.

Stwierdzenie opisanych uchybień nakazywało postąpić zgodnie z wnioskiem

kasacji, tj. uchylić wyrok Sądu Rejonowego w S. w części skazującej T. P. i K. S. za

kradzież rzeczy na szkodę J. Z. i w tym zakresie sprawę przekazać temu Sądowi

do ponownego rozpoznania. Dla jasności należy zaznaczyć, że uchylenie wyroku

odnosi się do wszystkich rozstrzygnięć związanych ze wspomnianym skazaniem, tj.

także do orzeczenia o środku karnym oraz o kosztach sądowych. Z mocy samego

prawa uległy rozwiązaniu orzeczone wobec skazanych kary łączne pozbawienia

wolności, co wynika z art. 575 § 2 k.p.k., który ma zastosowanie również do kary

łącznej orzeczonej w tym samym postępowaniu (zob. wyroki SN: z dnia 26

5

listopada 2008 r., II KK 69/08, LEX nr 470997; z dnia 6 kwietnia 2011 r., V KK

368/10, LEX nr 795219), zatem zbędne byłoby uchylanie zawartych pkt III i VII

zaskarżonego wyroku rozstrzygnięć o karach łącznych, co postulowano w

uzasadnieniu kasacji.

Ponownie rozpoznając sprawę w zakresie wynikającym z wyroku Sądu

kasacyjnego, Sąd Rejonowy uwzględni obowiązujący stan prawny, jak też wymóg

respektowania art. 443 k.p.k., zatem wyda orzeczenie, w następstwie którego

sytuacja skazanych, zwłaszcza T. P., korzystającego z warunkowego zawieszenia

wykonania pierwotnie orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności, nie ulegnie

pogorszeniu. Rzecz jasna, rozwiązanie tej kary nie uchyla probacji w odniesieniu do

prawomocnie orzeczonej kary pozbawienia wolności wymierzonej wymienionemu

skazanemu za czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku, o wydatkach

związanych z rozpoznaniem kasacji rozstrzygając zgodnie z art. 638 k.p.k.