III UK 192/13

Sygn. akt III UK 192/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 lipca 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Józef Iwulski (przewodniczący)

SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca)

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

w sprawie z odwołania Stacji Ratownictwa Medycznego- Samodzielnego

Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w C.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawnych,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 22 lipca 2014 r.,

skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 5 czerwca 2013 r.,

oddala skargę kasacyjną.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 5 czerwca 2013 r. Sąd Apelacyjny III Wydział Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację wnioskodawcy Stacji Ratownictwa

Medycznego - Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej od wyroku

Sądu Okręgowego w L. z dnia 29 stycznia 2013 r. oddalającego odwołanie

wnioskodawcy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 czerwca

2

2012 r., odmawiającej wnioskodawcy dokonania interpretacji przepisów o

obowiązku odprowadzania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych za

pracowników będących w okresie wypowiedzenia umów o pracę bez świadczenia

pracy oraz zaliczenia tego okresu do pracy w szczególnych warunkach

uprawniającego wymienionych pracowników do przejścia na emeryturę pomostową.

W sprawie tej ustalono, że w dniu 11 czerwca 2012 r. wnioskodawca złożył w

trybie art. 10 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

(jednolity tekst: Dz. U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447 ze zm., powoływanej dalej jako

ustawa o swobodzie działalności gospodarczej) wniosek o wydanie pisemnej

interpretacji przepisów dotyczących obowiązku odprowadzania składek na Fundusz

Emerytur Pomostowych za pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych

lub o szczególnym charakterze oraz wyjaśnienia, czy za pracowników

zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach o szczególnym

charakterze na stanowisku kierowców karetek pogotowia, będących w okresie

wypowiedzenia umowy o pracę bez świadczenia pracy, należy odprowadzać

składki na FEP, a tym samym czy okres nieświadczenia pracy w okresie

dokonanego wypowiedzenia zostanie zaliczony im do okresu pracy o szczególnym

charakterze, uprawniającego pracownika do przejścia na emeryturę pomostową.

Decyzją z dnia 18 czerwca 2012 r. organ rentowy odmówił wydania interpretacji w

tej sprawie, argumentując, że wnioskodawca nie ma statusu przedsiębiorcy, a jego

wniosek może być załatwiony „w zwykłym trybie administracyjnym”.

W odwołaniu od tej decyzji wnioskodawca utrzymywał, że według ustawy o

swobodzie działalności samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej (zwane

dalej SP ZOZ-y) prowadzą profesjonalną działalność usługową w rozumieniu

ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, mającą charakter zorganizowany i

ciągły, są wyodrębnionymi organizacyjnie podmiotami posiadającymi osobowość

prawną, które koszty swojej działalności pokrywają samodzielnie z posiadanych

środków i uzyskiwanych przychodów.

Na podstawie art. 5 i art. 10 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności

gospodarczej oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie

ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.)

Sąd Okręgowy uznał, że wniosek o interpretację może dotyczyć jedynie przepisów

3

regulujących obowiązki przedsiębiorcy z zakresu danin publicznych oraz składek na

ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, ale może go złożyć wyłącznie

przedsiębiorca. W ocenie tego Sądu, powołane w odwołaniu od zaskarżonej decyzji

orzecznictwo „cywilne” Sądu Najwyższego, z którego wynikało, że działalność

prowadzona przez SP ZOZ-y ma cechy zarobkowej działalności gospodarczej,

przeto jednostki te są przedsiębiorcami nie jest już aktualne, ponieważ powoływane

judykaty zostały wydane w okresie obowiązywania i na podstawie przepisów

ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (jednolity tekst:

Dz. U. z 2007 r. Nr 14, poz. 80 ze zm.).

Natomiast art. 2 ust. 1 pkt 4 aktualnie obowiązującej od dnia 1 lipca 2011 r.

ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (jednolity tekst: Dz. U. z

2011 r., Nr 1 12, poz. 654 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa o działalności

leczniczej) w sposób jasny i niebudzący wątpliwości przesądza o tym, że

podmiotem leczniczym niebędącym przedsiębiorcą jest podmiot leczniczy

wymieniony w art. 4 ust. 1 pkt 2, tj. samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej.

Sąd ten uznał, że nie jest związany dołączoną do akt sprawy decyzją Prezesa

Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatury w L. nr RLl 3 1/2012, w

której SP ZOZ-y zostały określone mianem przedsiębiorców.

Sąd Apelacyjny podzielił w pełni stanowisko Sądu pierwszej instancji, że

wnioskodawca nie jest przedsiębiorcą, przeto nie jest podmiotem uprawnionym do

występowania z wnioskiem o interpretację przepisów zgodnie z przepisami ustawy

o swobodzie działalności gospodarczej. Obok art. 4 ustawy o swobodzie

działalności gospodarczej, definicję przedsiębiorcy zawiera także art. 431

k.c.,

według którego przedsiębiorcą jest prowadząca we własnym imieniu działalność

gospodarczą lub zawodową osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka

organizacyjna niebędąca osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną.

Każdy przedsiębiorca, niezależnie od jego formy prawnej działa pod firmą (art. 432

k.c.), pod którą prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o

swobodzie działalności gospodarczej. Firmę ujawnia się w rejestrze

przedsiębiorców i jest to wymóg spójny z przepisami k.s.h. oraz ustawy o

swobodzie działalności gospodarczej.

4

Kluczowe w rozpoznanej sprawie było ustalenie, czy wnioskodawca jest

przedsiębiorcą zarówno w świetle ustawy o działalności leczniczej, jak i ustawy o

swobodzie działalności gospodarczej. Z art. 4 ust. 4 tej ostatniej ustawy wynika, że

podmiot leczniczy jest przedsiębiorca w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie

działalności we wszelkich formach przewidzianych dla wykonywania działalności

gospodarczej, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Podmioty lecznicze są

przedsiębiorcami tylko wtedy, gdy mają status prawny spółek: akcyjnych, z

ograniczoną odpowiedzialności, jawnych, partnerskich, komandytowych lub

komandytowo-akcyjnych. Wśród takich przedsiębiorców nie wymieniono SP ZOZ-

ów.

Działalność lecznicza może być uznana za działalność gospodarczą (art. 2

tej ustawy) tylko wtedy, gdy jest wykonywana jest przez podmioty lecznicze

będące, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o działalności leczniczej,

przedsiębiorcami w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Przepis art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej wymienia samodzielny

publiczny zakład opieki zdrowotnej jako „inny podmiot leczniczy niż przedsiębiorca

w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej”. Ustawodawca w

art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o działalności leczniczej dokonał „wykładni określenia

podmiotu leczniczego”. Za podmiot leczniczy niebędący przedsiębiorcą został

uznany samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej wymieniony w art. 4 ust. 1

pkt 2 tej ustawy. Oznacza to, że „w świetle ustawy o działalności leczniczej

wnioskodawca Stacja ratownictwa Medycznego w C. - SP ZOZ działający w formie

publicznego zakładu opieki zdrowotnej nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy

o swobodzie działalności gospodarczej”. Co więcej, nie może być uznany za

przedsiębiorcę także w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej

po dniu 1 lipca 2011 r., tj. po zmianie przepisów o Krajowym Rejestrze Sądowym,

do których odwołuje się ustawa o swobodzie działalności gospodarczej, ponieważ

wymagane jest zarejestrowanie przedsiębiorcy w rejestrze przedsiębiorców.

Według art. 14 ustawy swobodzie działalności gospodarczej, od przedsiębiorca

może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do

Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po uzyskaniu

wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Tymczasem

5

wnioskodawca nie jest wpisany do rejestru przedsiębiorców. Według art. 1 ust. 2

ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2007 r.

Nr 168, poz. 1186), KRS składa się z rejestru przedsiębiorców oraz od dnia 1 lipca

2011 r. z rejestru stowarzyszeń innych organizacji społecznych i zawodowych oraz

samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Podział ten dowodzi, że

SP ZOZ nie jest wpisywany do rejestru przedsiębiorców. Z przedłożonego do akt

zaświadczenia KRS z dnia 13 kwietnia 2012 r. wynika, że wnioskodawca został

wpisany do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych,

fundacji i publicznych ZOZ, wymienionego w art. 49 ust. 1 ustawy o KRS, i nie

został wpisany do rejestru przedsiębiorców. Według art. 19 ust. 4 ustawy o KRS,

jeżeli podmiot podlega obowiązkowi wpisu do rejestru stowarzyszeń, o którym

mowa w art. 49 ust. 1 tej ustawy, to nie składa wniosku o wpis do rejestru

przedsiębiorców. Z art. 50 tej ustawy (zmienionego z dniem 1 lipca 2011 r. przez

art. 57 pkt 6 ustawy o działalności leczniczej), wynika, że jeżeli podmiot wpisany do

rejestru stowarzyszeń z art. 49 ust. 1 podejmuje działalność gospodarczą, to

podlega obowiązkowi wpisu także do rejestru przedsiębiorców, ale z wyjątkiem

samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej. Z analizy tych przepisów

wynika, że SP ZOZ nie może być wpisany do rejestru przedsiębiorców, nawet

wtedy gdy podejmuje działalność gospodarczą. Zaświadczenie z KRS potwierdza,

że wnioskodawca nie został wpisany do rejestru przedsiębiorców, bowiem w myśl

art. 49 i 50 ustawy o KRS podejmujące działalność gospodarczą SP ZOZ-y nie

podlegają obowiązkowi wpisu do takiego rejestru.

Sąd Apelacyjny wskazał, że wprawdzie wpis do KRS „nie konstytuuje

prowadzenia działalności gospodarczej, to jednak jest dowodem, że dokonanie

wpisu do rejestru przedsiębiorców konkretnego podmiotu, oznaczać będzie uznanie

tego podmiotu za prowadzącego działalność gospodarcza tak jakby był

przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej”.

Tymczasem nawet gdy SP ZOZ podejmuje działalność gospodarczą, to nie spełnia

warunków do wpisania go do rejestru przedsiębiorców w myśl art. 49 ustawy o

KRS. „Wyjątkiem jest sytuacji opisana w art. 67 ustawy o działalności leczniczej,

która jednak w sprawie nie wystąpiła”. Wszystko to oznacza, że Stacja Ratownictwa

Medycznego - Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w C. nie jest

6

przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przeto

nie ma podstawy prawnej do występowania o interpretacje przepisów, ponieważ nie

spełnia warunków do uznania jej za przedsiębiorcę.

Sąd Apelacyjny podzielił stanowiska Sądu Najwyższego zawarte w uchwale

z dnia 11 maja 2005 r., III CZP 11/05 (OSNC 2006 r. Nr 3, poz. 48) oraz w wyroku z

dnia 26 kwietnia 2002 r., IV CKN 1667/00 (OSNC 2003 r. Nr 5, poz. 65), ale także

wskazał, że wymienione judykaty zapadły w innym stanie faktycznym. Aktualnie

obowiązujące przepisy uzależniają uznanie osoby prawnej za przedsiębiorcę w

rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej od wpisu do rejestru

przedsiębiorców. Czyli za przedsiębiorcę uznany jest podmiot prowadzący

działalność gospodarczą, który został wpisany do rejestru przedsiębiorców. Takiego

warunku apelująca nie spełnia.

Sąd Apelacyjny wskazał też, że zgodnie art. 83d ustawy o systemie

ubezpieczeń społecznych ZUS wydaje interpretacje w indywidualnych sprawach, o

których mowa w art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, ale przepis

ten wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. (dodany przez art. 7 ustawy z dnia 16

listopada 2012 r. o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce,

Dz. U. 2012 r., poz. 1343), a zatem po wydaniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z

zasadą legalizmu stosowania prawa ubezpieczeń społecznych, przepis ten nie

mógł mieć zastosowania do rozpoznania wniosku, który wnioskodawca złożył 6

czerwca 2012 r. Wszystko to oznaczało, że w myśl art. 10 ustawy o swobodzie

działalności gospodarczej przedsiębiorca może wystąpić o interpretację przepisów,

ale wnioskodawca nie ma podstawy prawnej do wystąpienia z wnioskiem o

interpretację przepisów, ponieważ nie spełnia warunków do uznania go za

przedsiębiorcę.

W skardze kasacyjnej wnioskodawca zarzucił naruszenie przepisów prawa

materialnego: 1/ art. 4 ust. 1 w związku z art. 2 ustawy o swobodzie działalności

gospodarczej oraz art. 4331

k.c. przez błędną wykładnię i przyjęcie, że nie jest

przedsiębiorcą w rozumieniu tych przepisów, argumentując, że SP ZOZ-y

prowadzą profesjonalną działalność usługową w rozumieniu ustawy o swobodzie

działalności gospodarczej, mającą charakter zorganizowany i ciągły, są

wyodrębnionymi organizacyjnie podmiotami posiadającymi osobowość prawną,

7

pokrywają samodzielnie z posiadanych środków i uzyskanych przychodów koszty

swojej działalności i regulują zobowiązania, działają we własnym imieniu i na

własny rachunek oraz uczestniczą w obrocie gospodarczym. Okoliczności te

przesądzają o przyznaniu im statusu przedsiębiorcy w świetle ustawy o swobodzie

działalności gospodarczej i k.c., 2/ art. 10 ustawy o swobodzie działalności

gospodarczej przez jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że SP ZOZ w jego

indywidualnej sprawie nie może złożyć do właściwego organu administracji

publicznej lub państwowej jednostki organizacyjnej wniosku o wydanie pisemnej

interpretacji z zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika

obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na

ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne.

Okolicznością uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest

występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego polegającego na

ustaleniu, czy SP ZOZ jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o swobodzie

działalności gospodarczej oraz czy może występować z wnioskiem w trybie art. 10

tej ustawy o wydanie pisemnej interpretacji w jego indywidualnej sprawie. Ponadto

wymaga wykładni prawidłowe zastosowanie w sprawie art. 10 oraz art. 4 ust. 1 w

związku z art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

W ocenie skarżącego, ustawa o działalności leczniczej nie jest wewnętrznie

spójna w kwestii kwalifikacji działalności leczniczej jako działalności gospodarczej.

Z jednej strony art. 4 ust. 1 tej ustawy wymienia jednostki, które podejmować mogą

działalność leczniczą, stanowiąc, że przedsiębiorcy działający we wszystkich

dopuszczalnych dla nich formach prawnych wymienieni są odrębnie od innych

jednostek (SP ZOZ-ów, jednostek budżetowych, fundacji, stowarzyszeń, kościołów i

związków wyznaniowych), z czego może wynikać, że SP ZOZ-y oraz jednostki

budżetowe nie są przedsiębiorcami. Z drugiej strony, świadczenia zdrowotne

wykonywane są w pomieszczeniach przedsiębiorstwa (art. 10 ustawy o działalności

leczniczej), regulamin organizacyjny podmiotu wykonującego działalność leczniczą

określa strukturę organizacyjną przedsiębiorstwa podmiotu (art. 24 ust. 1 pkt 3 tej

ustawy). Odwołanie do pojęcia przedsiębiorstwa zawierają też inne przepisy tej

ustawy, np. art. 218 stanowiący, że ilekroć w przepisach odrębnych jest mowa o

zakładach opieki zdrowotnej rozumie się przez to przedsiębiorstwo podmiotu

8

leczniczego, który według Sądu Apelacyjnego nie pozwala na uznanie skarżącego

za przedsiębiorcę w rozumieniu art. 10 ustawy o swobodzie działalności

gospodarczej.

Skarżący podkreślił, że status prawny przedsiębiorcy nie zależy od

uzyskania wpisu do rejestru, ale od podjęcia i wykonywania we własnym imieniu

działalności gospodarczej lub zarobkowej. Nie można zatem zgodzić się z

argumentacją Sądu Apelacyjnego, że wpisanie skarżącego do rejestru

stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz

publicznych zakładów opieki zdrowotnej przesądza o tym, że nie jest on

przedsiębiorcą. W sprawie konieczne jest ustalenie, czy wykonuje on we własnym

imieniu działalność gospodarczą wskazaną w art. 2 tej ustawy. Nieuzasadnione jest

twierdzenie Sądów obu instancji, że powoływane w odwołaniu orzecznictwo jest

nieaktualne, ponieważ zmianie nie uległa definicja przedsiębiorcy zawarta w

ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, a dla przedmiotowej sprawy tylko

ta definicja jest istotna. Tymczasem nie ulega wątpliwości, że nie zmienił się zakres

i sposób prowadzenia działalności przez SP ZOZ-y, skoro realizują one nadal te

same funkcje, osiągając równocześnie z tego tytułu przychody. Zyski publicznego

zakładu opieki zdrowotnej nie muszą być uzyskiwane bezpośrednio od pacjentów,

lecz mogą wynikać ze świadczeń od podmiotów publicznych (NFZ lub innej

instytucji finansującej świadczenia zdrowotne) lub polegać na uzyskaniu jak

najkorzystniejszych zasad finansowania świadczeń zdrowotnych. SP ZOZ-y

uczestniczą także w obrocie gospodarczym, zawierając samodzielnie umowy

cywilnoprawne z innymi przedsiębiorcami. Ich działalność podporządkowana jest

kryterium racjonalnego gospodarowania i powinna charakteryzować się jak

najwyższą wydajnością. Główna funkcja SP ZOZ-ów, którą stanowi ratowanie życia

i zdrowia, nie wyklucza uznania ich działalności za działalność gospodarczą.

Oznacza to, że działalność SP ZOZ-ów spełnia wszystkie przesłanki uznanie jej za

działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności

gospodarczej.

W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości

i jego zmianę przez uwzględnienie apelacji skarżącego, zasądzenie od organu

rentowego na rzecz skarżącego kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa

9

procesowego według norm przypisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego

wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi

Apelacyjnemu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z at. 39815

§ 1 k.p.c. rozpoznanie skargi kasacyjnej następuje w

granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw wniesionej skargi, które nie są

usprawiedliwione. Przepisów ustawy o swobodzie działalności nie można

interpretować w oderwaniu od przepisów ustawy o działalności leczniczej, która w

art. 2 ust. 1 pkt 4 wymienia i ustawowo określa podmiot leczniczy niebędący

przedsiębiorcą, którym jest podmiot leczniczy wymieniony w art. 4 ust. 1 pkt 2 i 3, tj.

samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej (pkt 2) oraz jednostki budżetowe,

w tym państwowe jednostki budżetowe tworzone i nadzorowane przez Ministra

Obrony Narodowej, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra

Sprawiedliwości lub Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, posiadające w

strukturze organizacyjnej ambulatorium, ambulatorium z izbą chorych lub lekarza, o

którym mowa w art. 55 ust. 2a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach

opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164,

poz. 1027 ze zm.). Wyklucza to zakwalifikowanie podmiotu leczniczego

działającego w formie samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej do

kategorii przedsiębiorców w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności

gospodarczej, skoro takim statusem prawnym legitymują się podmioty lecznicze

będące przedsiębiorcami w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności

gospodarczej, we wszelkich formach przewidzianych dla wykonywania działalności

gospodarczej (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o działalności leczniczej). Tymczasem

samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej zostały inaczej i konkretnie

zdefiniowane w art. 2 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 4 ust. 1 pkt 2 tej ustawy) - jako

podmioty lecznicze niebędące przedsiębiorcami. Sprzeciwia się to postulowanej w

skardze wykładni, jakoby zawarte w podstawach skargi kasacyjnej przepisy ustawy

o swobodzie działalności (art. 4 ust. 1) lub art. 431

k.c. uzasadniały przypisanie

samodzielnych publicznym zakładom opieki zdrowotnej statusu prawnego

10

przedsiębiorców w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności, z pominięciem

wyżej wskazanych wyraźnych „definicyjnych” regulacji ustawy o działalności

leczniczej, które wykluczają taką interpretację.

To, że samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej działają w

strukturze przedsiębiorstwa podmiotu leczniczego (art. 23 ust. 1 pkt 3 lub art. 218

ust. 2 ustawy o działalności leczniczej) nie oznacza, że są przedsiębiorcami w

rozumieniu ustawy o swobodzie działalności, skoro „ustrojowe” przepisy ustawy o

działalności leczniczej (art. 2 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 4 ust. 1 pkt 2) wyraźnie

określają (definiują) te podmioty lecznicze (SPZOZ-y) jako niebędące

przedsiębiorcami. To, że samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej mogą

prowadzić działalność leczniczą polegającą także na typowo „gospodarczym”

świadczeniu odpłatnych prywatnych usług leczniczych, poza lub obok świadczeń

finansowanym ze środków publicznych Narodowego Funduszu Zdrowia, a w

konsekwencji „jurysdykcyjne” przyznanie im podmiotowości prawnej w sferze

cywilnego obrotu gospodarczego (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 11 maja

2005 r., III CZP 11/05, OSNC 2006 nr 3, poz. 48) lub zdolności układowej (tak

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2002 r., IV CKN 1667/00,

OSNC 2003 nr 5, poz. 65), nie oznaczają, że w aktualnym stanie prawnym SPZOZ-

y są przedsiębiorcami w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej,

ponieważ taki status prawny wykluczają (negatywnie) przepisy „ustrojowej” ustawy

o działalności leczniczej. Podobne wnioski wynikają ze szczegółowo przytoczonych

przez Sąd Apelacyjny przepisów rejestrowych, wedle których nawet gdy

samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej podejmują działalność

gospodarczą, to nie podlegają wpisowi do rejestru przedsiębiorców, ale pozostają w

rejestrze stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji

oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej.

W skardze nie zostały zawarte inne podstawy prawne ani argumenty, które

mogłyby przemawiać za uznaniem samodzielnych publicznych zakładów opieki

zdrowotnej za przedsiębiorców, którzy de lege lata są wyłącznie uprawnionymi do

składania wniosków o interpelację przepisów, z których wynika obowiązek

świadczenia daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne lub

zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie (art. 10 ustawy o swobodzie działalności

11

gospodarczej). Ponadto w skardze nie zarzucono naruszenia art. 83d ustawy o

systemie ubezpieczeń społecznych, przeto związany granicami sformułowanych

podstaw kasacyjnych Sąd Najwyższy nie rozważał potencjalnych kontrowersji,

które może ujawnić lub budzić praktyka i zakres stosowania tego przepisu,

ograniczone wyłącznie do płatników składek o statusie prawnym przedsiębiorców.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy oddalił niemającą

usprawiedliwionych podstaw skargę kasacyjną w zgodzie z art. 39814

k.p.c.