II KK 202/14

Sygn. akt II KK 202/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 20 sierpnia 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Rafał Malarski (przewodniczący)

SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca)

SSN Jarosław Matras

Protokolant Ewa Oziębła

w sprawie R. M.

skazanego z 178a § 1 k.k.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu

w dniu 20 sierpnia 2014 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego

od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Ż.

z dnia 3 kwietnia 2014 r.,

uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o

karze ( punkt 1-3 ) i w tym zakresie przekazuje sprawę

Sądowi Rejonowemu w Ż. do ponownego

rozpoznania.

UZASADNIENIE

Prokurator Rejonowy w Ż. oskarżył R. M. o to, że w dniu 27 stycznia 2013 r.

na drodze krajowej nr […] w A. gm. W., pow. Ż., woj. M., prowadził w ruchu

2

lądowym samochód osobowy m-ki Ford Fusion nr. rej. […] znajdując się w stanie

nietrzeźwości kolejno: 0,52 mg/l, 0,48 mg/l i 0,45 mg/l w wydychanym powietrzu, tj.

o czyn z art. 178a § 1 k.k.

Sąd Rejonowy w Ż. wyrokiem nakazowym z dnia 3 kwietnia 2013 r., sygn.

akt … 239/13 uznał oskarżonego R. M. za winnego popełnienia zarzuconego mu w

akcie oskarżenia czynu, kwalifikując go z art. 178a § 1 k.k. i za to na podstawie

powołanego przepisu wymierzył mu grzywnę w wysokości 150 stawek dziennych

po 20 złotych każda. Nadto na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzekł wobec

oskarżonego środek kamy w postaci rocznego zakazu prowadzenia wszelkich

pojazdów mechanicznych, na poczet którego zaliczył oskarżonemu okres

zatrzymania prawa jazdy od dnia 27 stycznia 2013 r. (art. 63 § 2 k.k.).

Jednocześnie obciążył oskarżonego kosztami sądowymi.

Wyrok ten, wydany na posiedzeniu w trybie art. 500 k.p.k., wobec

niezłożenia sprzeciwu, uprawomocnił się w dniu 7 maja 2013 r. (k. 47,48).

Od powyższego wyroku kasację na korzyść skazanego R. M. w części

dotyczącej orzeczenia o karze wywiódł Prokurator Generalny, który na podstawie

art. 523 § 1, 526 § 1 k.p.k. oraz art. 537 § 1 i 2 k.p.k., zarzucił prawomocnemu

wyrokowi nakazowemu rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia

naruszenia prawa procesowego, a mianowicie art. 502 § 1 k.p.k., polegające na

wymierzeniu oskarżonemu w postępowaniu nakazowym grzywny w wymiarze 150

stawek dziennych, w sytuacji gdy przepis ten przewiduje możliwość orzeczenia

grzywny w wysokości do 100 stawek dziennych.

Powołując się na powyższe wniósł on o uchylenie wyroku w zaskarżonej

części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Ż. do

ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się zasadna w stopniu

oczywistym, dlatego została rozpoznana na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

Zgodzić się należy ze skarżącym, że Sąd Rejonowy wydając wyrok nakazowy w

sposób rażący naruszył dyspozycję art. 502 § 1 k.p.k. Przepis ten określa zarówno

rodzaj kar jakie może orzec sąd w wyroku nakazowym, jak też ich wysokość, w

tym górny pułap grzywny, który wyznacza na poziomie do 100 stawek dziennych

3

albo do 200.000 złotych. Ograniczenia te podyktowane są faktem, iż wskazane w

tym przepisie kary orzekane są w postępowaniu nakazowym charakteryzującym się

szczególnymi uproszczeniami.

Sąd Rejonowy w zaskarżonym wyroku nakazowym wymierzył oskarżonemu

karę grzywny w wysokości 150 stawek dziennych, a więc w wysokości

przekraczającej maksymalną dopuszczalną granicę sankcji określoną w art. 502 § 1

k.p.k. Niezastosowanie się do tego przepisu w zakresie górnej granicy orzeczonej

kary grzywny miało istotny wpływ na treść wyroku, ponieważ konsekwencją tego

uchybienia było poniesienie przez oskarżonego dolegliwości w zakresie kary, której

w postępowaniu nakazowym nie powinien był ponieść.

W związku z tym, skoro wadliwość wyroku odnosi się tylko do orzeczenia o

karze i tak granice zaskarżenia zakreślił w kasacji Prokurator Generalny, to Sąd

Najwyższy związany treścią art. 536 k.p.k. uchylił zaskarżone orzeczenie tylko w tej

części. Wprawdzie uchylenie zaskarżonego wyroku co do kary grzywny wytworzyło

stan prawomocności horyzontalnej, jednak wyroku w takim kształcie nie można

uznać za wyrok skazujący w rozumieniu art. 413 § 2 k.p.k., ponieważ brak mu

niezbędnego elementu jakim jest rozstrzygnięcie co do kary. Konsekwencją takiej

sytuacji była konieczność uchylenia tegoż wyroku także co do środka karnego

orzeczonego na podstawie art. 42 § 2 k.p.k. i zaliczeniu na jego poczet okresu

zatrzymania prawa jazdy (art. 63 § 2 k.p.k.), ponieważ sąd może orzec zakaz

przewidziany w art. 42 § 2 k.k., tylko w razie wydania wyroku skazującego osoby

uczestniczącej w ruchu za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.

W toku kolejnego rozpoznania sprawy sąd rozważy możliwość wymierzenia

oskarżonemu kary grzywny przy respektowaniu ograniczeń przewidzianych w art.

502 § 1 k.p.k. i rozstrzygnie o środku karnym określonym w art. 42 § 2 k.k.

pamiętając, że fakt uwzględnienia kasacji wniesionej na korzyść skazanego

uruchamia w postępowaniu ponownym pośredni zakaz reformationis in peius

określony w art. 443 k.p.k.