III KRS 37/14

Sygn. akt III KRS 37/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 27 sierpnia 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Halina Kiryło (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Zbigniew Korzeniowski

SSN Krzysztof Staryk

w sprawie z odwołania R. S.

od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa Nr […] z dnia 5 marca 2014 r. w

przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na

stanowisku sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w […], ogłoszonym

w Monitorze Polskim […],

z udziałem: J.S. i J. W.

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 27 sierpnia 2014 r.,

oddala odwołanie.

UZASADNIENIE

Krajowa Rada Sądownictwa uchwałą z dnia 5 marca 2014 r. 14 postanowiła:

1/ przedstawić Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem o powołanie do

pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w […] kandydaturę J. S. – radcy prawnego i J. W. – radcy prawnego; 2/ nie

przedstawiać Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem o powołanie do

2

pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

kandydatur: […], R. S. - radcy prawnego, […] a nadto postanowiła umorzyć

postępowanie z wniosku […].

W uzasadnieniu uchwały podano, że na dwa wolne stanowiska sędziego w

Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w [...], ogłoszone w Monitorze Polskim

zgłosiło się siedemnastu wyżej wymienionych kandydatów. Zespół członków

Krajowej Rady Sądownictwa w dniu 10 lutego 2014 r. rekomendował Radzie

kandydatury J. S. oraz J. W. na powyższe stanowiska sędziowskie. Po

przeprowadzeniu w dniu 4 marca 2013 r. rozmów z zaproszonymi kandydatami,

Krajowej Rady Sądownictwa na posiedzeniu w dniu 5 marca 2014 r. uznała, że w

obecnej procedurze nominacyjnej najlepszymi kandydatami na wakujące

stanowiska sędziowskie są J. S. oraz J. W.

J. S. w maju 1997 r. ukończyła wyższe studia prawnicze na Wydziale Prawa

i Administracji Uniwersytetu […], uzyskując tytuł magistra prawa z ogólną oceną

bardzo dobrą. Po odbyciu aplikacji radcowskiej, w maju 2002 r. złożyła egzamin

radcowski z łączną ocenę bardzo dobrą i została wpisana na listę radców prawnych

Okręgowej Izby Radców Prawnych w […]. Od września 2001 r. zatrudniona jest w

Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Szczecinie, początkowo na stanowisku

referenta prawnego, a następnie radcy prawnego w Wydziale Obsługi Prawnej,

wykonując te obowiązki do chwili obecnej. Równolegle, od 1 października 2002 r.,

podjęła zatrudnienie na stanowisku asystenta w Katedrze Prawa Cywilnego i

Handlowego Uniwersytetu […], a następnie od sierpnia 2005 r. zatrudniona była w

tym charakterze w Katedrze Prawa Własności Intelektualnej tej uczelni. Po

przedstawieniu rozprawy doktorskiej, uchwałą Rady Wydziału Prawa i Administracji

Uniwersytetu […] z dnia 12 czerwca 2008 r. uzyskała stopień naukowy doktora

nauk prawnych. Z dniem 1 października 2008 r. mianowana została na stanowisko

adiunkta na tym Uniwersytecie, które to stanowisko zajmuje do chwili obecnej.

Ponadto w 2002 r. ukończyła z wynikiem bardzo dobrym dwusemestralne studia

podyplomowe w Szkole Biznesu w zakresie Administracji Publicznej w Unii

Europejskiej. Wykonując zawód radcy prawnego kandydatka świadczyła również,

na podstawie umów cywilnoprawnych, pomoc prawną na rzecz Urzędu Gminy w N.,

Polskiego Towarzystwa Informatycznego oraz Szkoły Biznesu. Od 1 lutego 2013 r.

3

do chwili obecnej wykonuje obsługę prawną Delegatury Urzędu Komunikacji

Elektronicznej w […]. Ocenę kwalifikacyjną kandydatki sporządził sędzia NSA w

stanie spoczynku M. J. Po przeprowadzonej analizie pracy kandydatki sędzia

wizytator stwierdził, że lektura pism wnoszonych przez opiniowaną w imieniu

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wskazuje na wysoki profesjonalizm autorki.

Cechuje je pełna przejrzystość formalna i wzorowa poprawność językowa, zawarte

w nich żądania i wnioski formułowane są w sposób nie pozostawiający wątpliwości

co do ich treści, zaś ich uzasadnienia charakteryzują się wszechstronną i

wyczerpującą argumentacją. Pozwalają w pełni na poznanie stanowiska

reprezentowanej przez kandydatkę strony procesowej. Kandydatka spełnia

wszystkie wymogi formalne określone w przepisach art. 6 § 1 ustawy z dnia 25

lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Dotychczasowy przebieg

kariery zawodowej kandydatki, dorobek dydaktyczny i naukowy, udział w

postępowaniach przed organami administracyjnymi oraz przed sądami

powszechnymi i administracyjnymi, wskazujący na jej doświadczenie także w

stosowaniu prawa administracyjnego, uprawniają do stwierdzenia, że przy

właściwych sobie cechach charakteru kandydatka stwarza poważną nadzieję na

należyte wykonywanie obowiązków sędziowskich w sądzie administracyjnym.

Kolegium Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w […] na posiedzeniu w dniu 28

czerwca 2013 r. podjęło uchwałę, w której kandydatka otrzymała 2 głosy „za”, 0

głosów „przeciw” i 3 głosy „wstrzymujące się”. Na posiedzeniu Zgromadzenia

Ogólnego Sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w […] w dniu 1 lipca

2013 r. kandydatka uzyskała 1 głos „za”. W ocenie Prezesa Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego, kandydatka posiada duże doświadczenie zawodowe w

dziedzinie prawa administracyjnego oraz doświadczenie dydaktyczne.

J. W. w czerwcu 1984 r. ukończyła wyższe studia prawnicze na Wydziale

Prawa i Administracji Uniwersytetu […], uzyskując tytuł magistra prawa z ogólną

oceną bardzo dobrą. Po odbyciu aplikacji radcowskiej, we wrześniu 1989 r. złożyła

egzamin radcowski z łączną ocenę bardzo dobrą i została wpisana na listę radców

prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w […]. W okresie od 1989 r. do 2002

r. wykonywała zawód radcy prawnego w różnych instytucjach, m.in. w Kolegium ds.

Wykroczeń w Urzędzie Miasta i Gminy w M., Regionalnym Biurze Pracy w M.,

4

Urzędzie Miasta i Gminy w M., Urzędzie Rejonowym w M., Banku Gospodarki

Żywnościowej w M., PZU Inspektorat w B. Z dniem 1 marca 2003 r. została

powołana na etatowego członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.,

którego obowiązki wykonuje do chwili obecnej. Od 25 lipca 2007 r. dodatkowo pełni

funkcję Prezesa tego Kolegium. Ocenę kwalifikacyjną kandydatki sporządził sędzia

NSA w stanie spoczynku M. J. Po przeprowadzonej analizie pracy kandydatki

sędzia wizytator stwierdził, że decyzje opiniowanej cechuje właściwy profesjonalizm

- są poprawne pod względem formalnym i językowym, zawarte w nich

rozstrzygnięcia są sformułowane w sposób zrozumiały i jednoznaczny, a

uzasadnienia decyzji są - w zależności od potrzeb — wszechstronnie, jasno i

obszernie argumentowane, ze wskazaniem obowiązującego stanu prawnego. Taką

też ocenę badanych aktów potwierdza fakt, że spośród 47 decyzji ostatecznych

wydanych z udziałem J. W. jako sprawozdawcy, jedynie osiem zostało uchylonych

na skutek skarg wniesionych do sądu administracyjnego przez ich adresatów.

Poddane ocenie skargi kasacyjne sporządzone przez kandydatkę, w sposób

prawidłowy formułują zarzuty kasacyjne i będące ich konsekwencją wnioski ze

wskazaniem ich podstaw prawnych, w sposób czytelny i zrozumiały wskazując przy

tym, na czym ma polegać naruszenie prawa przez sąd pierwszej instancji,

natomiast uzasadnienia tych zarzutów obszernie i wszechstronnie przytaczają

argumenty na ich poparcie. Kandydatka spełnia wszystkie wymogi formalne

określone w przepisach art. 6 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju

sądów administracyjnych, w szczególności wymóg pozostawania przez dziesięć lat

na stanowisku członka samorządowego kolegium odwoławczego, a więc

związanym ze stosowaniem prawa administracyjnego. Dotychczasowy przebieg

kariery zawodowej kandydatki, w szczególności wieloletnia praktyka orzecznicza w

postępowaniu odwoławczym przed samorządowym kolegium odwoławczym, dobry

poziom jej orzecznictwa charakteryzujący się poprawną stabilnością decyzji i

umiejętnością argumentacji przyjętego stanowiska, prezentowane cechy charakteru,

jak rzetelność i zaangażowanie w pracy, pozwalają wyprowadzić wniosek, że

kandydatka stwarza w pełni nadzieję na należyte wykonywanie obowiązków

sędziowskich w sądzie administracyjnym. Kolegium Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego w […] na posiedzeniu w dniu 28 czerwca 2013 r. podjęło

5

uchwałę, w której kandydatka otrzymała 0 głosów „za”, 5 głosów „przeciw” i 0

głosów „wstrzymujących się”. Na posiedzeniu Zgromadzenia Ogólnego Sędziów

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w […] w dniu 1 lipca 2013 r. kandydatka

nie uzyskała głosów „za”. W ocenie Prezesa Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego w […], kandydatka posiada duże doświadczenie zawodowe w

dziedzinie prawa administracyjnego.

Przy uwzględnieniu całościowo każdego z przyjętych kryteriów

kwalifikacyjnych Krajowa Rada Sądownictwa stwierdziła, iż w przedmiotowym

postępowaniu nominacyjnym, na wyróżnienie zasługuje kandydatura J. S. oraz J.

W. Rada dokonując takiego wyboru miała na uwadze przymioty wskazane w

bardzo dobrych opiniach kwalifikacyjnych dotyczących pracy kandydatek. J. S.

posiada wieloletnie i wszechstronne doświadczenie zawodowe wykonując zawód

radcy prawnego. Ponadto posiada stopień naukowy doktora nauk prawnych.

Obowiązki zawodowe potrafi umiejętnie łączyć z karierą naukową pracuje na

stanowisku adiunkta w Katedrze Własności Intelektualnej Uniwersytetu […].

Natomiast J. W. od ponad dziesięciu lat zajmuje się prawem administracyjnym

przez pracę w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K., pełniąc również

funkcję jego Prezesa. Wcześniej przez wiele lat wykonywała również zawód radcy

prawnego w różnych instytucjach. Wytypowane kandydatki nie uzyskały co prawda

poparcia środowiska sędziowskiego, jednak należy mieć na uwadze, że nie były

one znane w tym środowisku zawodowym, ponieważ pracują poza sądownictwem.

Jako osoby nieznane zarówno dla członków Kolegium Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego, jak i Zgromadzenia Ogólnego Sędziów tego Sądu nie były w

ogóle brane pod uwagę w tym środowisku, jako potencjalne kandydatki do objęcia

urzędu sędziego. Niewątpliwie miało to wpływ na uzyskany przez kandydatki

rezultat głosowania. W ocenie Rady, kandydatki posiadają wieloletnie i

wszechstronne doświadczenie zawodowe w pracy na różnych stanowiskach,

bogatą wiedzę merytoryczną również w zakresie prawa administracyjnego oraz

niezbędne cechy osobowościowe, które pozwalają uznać, że będą rzetelnie

wykonywać powierzone obowiązki sędziego wojewódzkiego sądu

administracyjnego.

6

Kandydaci – […] cofnęli zgłoszenie. Tym samym dalsze postępowanie

wszczęte w następstwie złożenia ich wniosków stało się bezprzedmiotowe.

Natomiast pozostali kandydaci ubiegający się o stanowisko sędziego

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w […] nie spełniają w takim stopniu

kryteriów ustawowych, jak wskazane kandydatki ocenione najwyżej w obecnej

procedurze konkursowej. Ogólna ocena kwalifikacji tych osób, obejmująca

doświadczenie zawodowe, opinie wizytacyjne i służbowe na temat ich pracy, a

także wyniki ukończenia studiów wyższych i egzaminu zawodowego, nie są w

przypadku tych kandydatów tak wyróżniające, jak J. S. oraz J. W.

W trakcie głosowania przeprowadzonego przez Krajową Radę Sądownictwa

w dniu 5 marca 2014 r. wymaganą bezwzględną większość głosów otrzymała J. B.,

natomiast wobec uzyskania przez K. S. i J. W. takiego samego poparcia Rady,

zarządzono ponowne głosowanie nad tymi kandydaturami. W głosowaniu tym K. S.

uzyskała 9 głosów „za”, 3 „przeciw”, 8 „wstrzymujących się”, natomiast J. W. - 11

głosów „za”, 6 „przeciw”, 3 „wstrzymujących się”, w rezultacie czego udzielono

poparcia tej kandydatce.

Odwołanie od powyższej uchwały złożył R. S. W odwołaniu zarzucił

naruszenie: 1/ art. 32 ust. 1 zd. 2 oraz art. 60 Konstytucji RP, albowiem jego

kandydatura do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego w […] nie została oceniona przez Krajową Radę Sądownictwa

na równych zasadach, co kandydatury innych kandydatów, w tym w szczególności

kandydatów rekomendowanych przez Radę; Krajowa Rada Sądownictwa nie

uwzględniła stanu faktycznego wynikającego ze zgromadzonego w postępowaniu

materiału dowodowego; z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, że

kwalifikacje odwołującego się, jego doświadczenie zawodowe, opinie wizytacyjne i

służbowe na temat jego pracy nie są tak wyróżniające jak ocena kwalifikacji J. S.

oraz J. W., co jest sprzeczne z materiałem dowodowym zgromadzonym w

postępowaniu konkursowym; 2/ art. 6 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o

ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przez

faktycznie zastosowanie pozaustawowej przesłanki, na podstawie której do

pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

może być powołana osoba, która oprócz spełnienia przesłanek ustawowych

7

uzyskała akceptację środowiska sędziowskiego - sędziów danego sądu; w sytuacji

kiedy uzyskanie akceptacji środowiska sędziowskiego - sędziów danego sądu nie

jest jedną z przesłanek wymaganych przez ustawę, a wymogu takiego nie

zawierają też inne przepisy prawa; 3/ art. 6 § 1 pkt 6 Prawa o ustroju sądów

administracyjnych, albowiem Rada bezpodstawnie i sposób nieuprawniony uznała,

że kandydatury kandydatek rekomendowanych przez Radę spełniają w wyższym

stopniu niż odwołujący się wymóg wyróżniania się wysokim poziomem wiedzy w

dziedzinie administracji publicznej oraz prawa administracyjnego i innych dziedzin

prawa związanych z działaniem organów administracji publicznej w sytuacji, kiedy

takiego wnioskowania nie da się wyprowadzić po dokonaniu właściwej oceny

kandydatury odwołującego się; 4/ art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o

Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2011 r., Nr 126, poz. 714 ze zm.), przez

dokonanie rozpatrzenia i oceny kandydatury do pełnienia urzędu na stanowisku

sędziego Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego odwołującego się bez

wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności, całej dokumentacji

konkursowej, ograniczając się do stwierdzenia, że m.in. jego kandydatura nie jest

kandydaturą lepszą do kandydatur rekomendowanych przez Radę, co uznać należy

za nieprawdę ponieważ kandydaci rekomendowani przez Radę posiadają gorsze

kwalifikacje i przygotowane zawodowe. Jedynie jedna z rekomendowanych przez

Radę kandydatek uzyskała wyższe niż odwołujący się poparcie środowiska

sędziowskiego; 5/ art. 29 ust. 1 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa,

polegającym na nieuzasadnionym nieuwzględnieniu wniosku odwołującego się

dotyczącego umożliwienia mu uczestnictwa w posiedzeniu Rady i przedstawienie

swojej osoby w takim samym stopniu, jak czwórka kandydatów zaproszonych do

uczestnictwa w posiedzeniu Rady; 6/ art. 33 ust. 1 ustawy o Krajowej Radzie

Sądownictwa, przez podjęcie zaskarżonej uchwały bez uwzględnienia całej

zgromadzonej dokumentacji, sprzecznie z prawem i w sposób dowolny, bez pełnej i

rzetelnej oceny kwalifikacji odwołującego się; 7/ art. 35 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o

Krajowej Radzie Sądownictwa, przez faktyczne nieuwzględnienie kwalifikacji

odwołującego się jako kandydata na stanowisko sędziego Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego, tj. przedłożonych opinii przełożonych, innych opinii, w tym

promotora skarżącego prof. dr hab. J. S. oraz innych dokumentów dołączonych do

8

karty zgłoszenia, skutkiem czego doszło do bezpodstawnego i nieuzasadnionego

nierekomendowania kandydatury odwołującego się; 8/ art. 42 ust. 1 ustawy o

Krajowej Radzie Sądownictwa, przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej

uchwały w zakresie stwierdzenia, że odwołujący się uzyskał ocenę kwalifikacyjną

gorszą od rekomendowanych kandydatek, w sytuacji kiedy ocena ta jest oceną

wyróżniającą, a także z uwagi na sprzeczność uzasadnienia z przedbiegiem

postępowania; uzasadnienie zaskarżonej uchwały nie wyjaśnia, dlaczego kandydat

z wyróżniającą oceną kwalifikacyjną nie otrzymał poparcia środowiska

sędziowskiego i jakie tej okoliczności nadać znaczenie.

Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa wniósł o oddalenie odwołania

w całości.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 44 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 12 maja

2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. Nr 126, poz. 714, dalej ustawa o

KRS), uczestnik postępowania może odwołać się do Sądu Najwyższego z powodu

sprzeczności uchwały Rady z prawem, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej.

Wynikające z tego przepisu prawo zaskarżenia uchwał Rady dotyczy zatem uchwał

podejmowanych w sprawach należących do jej kompetencji, w tym w wymienionych

w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o KRS sprawach o rozpatrzenie i ocenę kandydatów do

pełnienia urzędu na stanowiskach sędziów Sądu Najwyższego oraz stanowiskach

sędziowskich w sądach powszechnych, sądach administracyjnych i sądach

wojskowych. W myśl art. 44 ust. 3 ustawy o KRS do postępowania przed Sądem

Najwyższym w sprawach z odwołań od uchwał Rady stosuje się przepisy Kodeku

postępowania cywilnego o skardze kasacyjnej, poza przepisem art. 871

k.p.c.,

ustanawiającym przymus adwokacko – radcowski w występowaniu przed tymże

Sądem. Odesłanie do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o skardze

kasacyjnej implikuje sposób wyznaczenia granic rozpoznania przez Sąd Najwyższy

sprawy zainicjowanej odwołaniem uczestnika postępowania. Stosownie do

art. 39813

§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznaje bowiem skargę kasacyjną w

9

granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw, a z urzędu bierze pod rozwagę

tylko nieważność postępowania.

Odnośnie do granic zaskarżenia wypada stwierdzić, że odwołanie dotyczy

punktu 1 uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 5 marca 2014 r.,

zawierającego postanowienie o przedstawieniu Prezydentowi Rzeczypospolitej

Polskiej kandydatur J. S. i J. W. z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na

stanowisko sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w […] oraz punktu 2

uchwały w zakresie nieprzedstawienia tej treści wniosku w doniesieniu do

odwołującego się. Są to jednocześnie granice rozpoznania sprawy przez Sąd

Najwyższy.

Co zaś się tyczy podstaw odwołania, to stanowią je zarzuty naruszenia

przepisów art. 32 ust. 1 i art. 60 konstytucji RP oraz art. 3 ust. 1, art. 29 ust. 1,

art. 33 ust. 1, art. 35 ust. 2 i art. 42 ust. 1 ustawy o KRS, a nadto art. 6 § 1 ustawy z

dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153,

poz. 1269 ze zm.).

Pozostaje zatem rozważyć zasadność tych zarzutów, nie tracąc z pola

widzenia wyznaczonych przez ustawodawcą granic kognicji Sądu Najwyższego w

sprawach z odwołań od uchwał Krajowej Rady Sądownictwa dotyczących obsady

stanowisk sędziowskich. W świetle art. 44 ust. 1 ustawy o KRS, kognicja ta

obejmuje bowiem wyłącznie badanie, czy uchwała nie pozostaje w sprzeczności z

prawem. Oznacza to, że Sąd Najwyższy nie ma kompetencji do merytorycznego

rozpatrywania kwalifikacji kandydatów na stanowisko sędziowskie ani decydowania

o tym, który z nich powinien zostać przedstawiony Prezydentowa Rzeczypospolitej

Polskiej z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu. Przedmiot postępowania w

kwestii oceny kandydata i przedstawienia wniosku o jego powołanie na stanowisko

sędziego ma charakter sprawy w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i jako

taka powinna ona podlegać kontroli sądowej w zakresie właściwym tego rodzaju

sprawom, tj. pod kątem legalności i przestrzegania stosownych procedur prawnych.

Merytoryczna ingerencja sądu w rozstrzygnięcia Rady byłaby niedopuszczalna,

wkraczałaby bowiem w sferę szczególnego władztwa Rady, wynikającego z

samych norm konstytucyjnych. Jednakże kontrola sądowa przestrzegania praw

obywateli, w rozważanym wypadku praw wynikających z art. 60 Konstytucji RP, tj.

10

prawa równego dostępu do służby publicznej, a zatem w sprawach prowadzenia

naboru na podstawie przejrzystych kryteriów selekcji kandydatów i obsadzania

poszczególnych stanowisk w służbie publicznej, jest, w myśl art. 45 ust. 1

Konstytucji RP, konieczna. W konsekwencji takiego ukształtowania kognicji Sądu

Najwyższego w zakresie kontroli nad postępowaniem dotyczącym przedstawienia

Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosku o powołanie na stanowisko

sędziego, kontrola sądowa obejmuje w szczególności badanie, czy Rada

przestrzegała w danym postępowaniu jednolitych kryteriów oceny kandydatów oraz

procedur postępowania związanych z ową oceną i przedstawieniem wniosku

Prezydentowi. Analiza tego, czy uchwała nie pozostaje w sprzeczności z prawem,

obejmuje także kontrolę przestrzegania przez Radę innych wymagań prawnych, w

tym np. ustawowych warunków powoływania na stanowisko sędziego,

sprecyzowanych w ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów

powszechnych (jednolity tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 427) czy w ustawie z dnia 26

lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269

ze zm.) oraz ogólnych reguł proceduralnych obowiązujących w postępowania przed

tym organem, określonych w przepisach rozdziału 3 ustawy o KRS.

W rozpoznawanej sprawie skarżący zarzuca naruszenie przez Radę

przepisu art. 6 § 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, ustanawiającego

katalog przesłanek, jakie musi spełniać kandydat na stanowisko sędziego

wojewódzkiego sądu administracyjnego, obejmujący m. in. wymaganie wyróżniania

się wysokim poziomem wiedzy w dziedzinie administracji publicznej oraz prawa

administracyjnego i innych dziedzin prawa związanych z działaniem organów

administracji publicznej. Wbrew twierdzeniom skarżącego, Rada kierowała się

powyższym kryterium dokonując wyboru kandydatów na wakujące stanowiska

sędziowskie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w [...] i w uzasadnieniu

uchwały szczegółowo wyjaśniła, w czym upatruje spełnienia tejże przesłanki

kwalifikacyjnej przez zwyciężczynie konkursu.

Nie ma racji odwołujący się zarzucając Radzie bezpodstawne kierowanie się

przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały wynikami poparcia udzielonego

poszczególnym kandydatom przez środowisko sędziowskie. Wbrew odmiennym

wywodom odwołującego się, jest to ustawowa przesłanka wyboru osoby mającej

11

być przedstawioną Prezydentowi RP z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu

na stanowisku sędziego. Nie została ona wymieniona w art. 6 § 1 Prawa o ustroju

sądów administracyjnych, ale przewidziano ją w przepisach regulujących tryb

postepowania nominacyjnego przed Krajowa Radą Sądownictwa (art. 35 ust. 2 pkt

2 ustawy o KRS).

Co się tyczy zarzutów naruszenia przez Radę przepisów postępowania w

trakcie procedury konkursowej wypada stwierdzić, wbrew sugestiom odwołującego

się, że wezwanie uczestników postępowania na posiedzenie Rady celem ich

wysłuchania nie ma obligatoryjnego charakteru. Z literalnego brzmienia przepisu

art. 32 ust. 2 ustawy o KRS jednoznacznie wynika, że wezwania takiego dokonuje

się w uzasadnionych przypadkach, a zatem jest ono odstępstwem od reguły

rozpatrywania spraw przez Krajową Radę Sądownictwa bez osobistego udziału

uczestników postępowania i to Rada decyduje, czy w konkretnej sprawie zachodzi

potrzeba sięgnięcia przez nią po ten środek. Chybiony jest zatem zarzut oparty na

twierdzeniu, iż Rada nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia w

odniesieniu do skarżącego.

Z kolei art. 32 ust. 1 ustawy o KRS zobowiązuje Krajową Radę Sądownictwa,

aby przed podjęciem uchwały w indywidualnych sprawach należących do jej

kompetencji, wszechstronnie rozważyła sprawę, na podstawie udostępnionej

dokumentacji oraz wyjaśnień uczestników postępowania lub innych osób, jeśli

zostały złożone. Naruszenie tego przepisu może zatem polegać na pominięciu

istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wynikających z owej dokumentacji

lub wyjaśnień, albo dokonaniu ustaleń sprzecznych z tymże materiałem. Sytuacja

taka nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Rozpatrując i oceniając kandydatury

zgłoszone na wolne stanowiska sędziowskie w Wojewódzkim Sądzie

Administracyjnym w […], Krajowa Rada Sądownictwa dysponowała obszerną

dokumentacją dotyczącą poszczególnych osób biorących udział w konkursie oraz

listą rekomendacyjną Zespołu członków Rady. Lista ta powinna być pomocna przy

podejmowaniu przez Radę uchwały o przedstawieniu Prezydentowi RP zwycięzców

konkursu wyłonionych spośród uczestników postępowania. Nie ma ona jednak

wiążącego charakteru, gdyż w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o KRS, to nie Zespół

lecz Krajowa Rada Sądownictwa jest organem kompetentnym do występowania z

12

wnioskami o powołanie na wolne stanowiska sędziowskie. Tak też Rada

potraktowała listę rekomendacyjną Zespołu w przedmiotowej procedurze

konkursowej, dokonując samodzielnej oceny poszczególnych uczestników

postępowania.

Chybiony jest też zarzut obrazy przez Radę art. 35 ust. 2 ustawy o KRS,

przez pominięcie określonych w tym przepisie kryteriów wyboru osób na

stanowiska objęte procedurą konkursową, jakimi są kwalifikacje i doświadczenie

zawodowe kandydatów, opinie wizytatorów i przełożonych, rekomendacje oraz

wyniki głosowań organów samorządu sędziowskiego. Warto zauważyć, że ów

katalog (adresowany w pierwszej kolejności do zespołu Rady przy sporządzaniu

listy rekomendowanych kandydatów) nie ma wyczerpującego charakteru i - poza

wyeksponowaniem kwalifikacji kandydatów - nie hierarchizuje przymiotów, jakimi

powinna odznaczać się osoba ubiegająca się o to stanowisko. Co do samych

kwalifikacji kandydatów na wolne stanowisko sędziowskie, o jakich mowa w art. 35

ust. 2 ustawy o KRS, godzi się podkreślić, że przepis nie precyzuje tego pojęcia. Z

pewnością kwalifikacji nie można utożsamiać tylko z wymaganiami stawianymi

kandydatom w przepisach ustaw regulujących ustrój sądów powszechnych czy

sądów administracyjnych, gdyż te wyznaczają minimum standardów dla osoby

ubiegającej się o stanowisko sędziego. Chodzi raczej o uwzględnienie w ocenie

kandydatów - poza owym ustawowym minimum – dodatkowych elementów

składających się na teoretyczne i praktyczne umiejętności potrzebne do

wykonywania tego zawodu, jak wyniki ukończenia studiów i egzaminu

sędziowskiego, uzyskane stopnie naukowe, ukończone studia podyplomowe i

szkolenia, reprezentowana w toku wykonywania dotychczasowej pracy i

analizowana przez sędziów wizytatorów oraz przełożonych wiedza prawnicza,

sposób organizowania pracy i wywiązywania się z obowiązków, itp. Aktualny

pozostaje przy tym ukształtowany na podstawie przepisów dawnej ustawy o KRS z

dnia 27 lipca 2001 r. pogląd judykatury, w myśl którego w przypadku ubiegania się

kilku osób o jedno stanowisko sędziowskie wskazane jest wyjaśnienie w

uzasadnieniu uchwały sytuacji poszczególnych kandydatów w aspekcie

zastosowanych przez Radę kryteriów oceny. Zakres rozważań dotyczących

poszczególnych kandydatów może być zróżnicowany w zależności od potrzeb. Nie

13

jest przy tym konieczne uszeregowanie kandydatów w oparciu o każde z przyjętych

kryteriów oceny. Decyduje ocena całościowa, wynikająca z łącznego zastosowania

tych przesłanek (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2009 r., III KRS

13/09, ZNSA 2011, nr 1, poz. 93; z dnia 14 stycznia 2010 r., III KRS 24/09, LEX nr

737271 i z dnia 17 sierpnia 2010 r., III KRS 10/10, LEX nr 678015). W niniejszym

przypadku Rada dopełniła powyższego obowiązku.

Nie można również podzielić zarzutu odwołującego się w kwestii naruszenia

art. 42 ust. 1 ustawy o KRS przez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej uchwały

w sposób uniemożliwiający poznanie motywów jej podjęcia. Przepis ten stanowi, że

uchwały Rady w sprawach indywidualnych wymagają uzasadnienia, nie określa

natomiast wymaganej jego treści. Oczywiste jest, że pisemne motywy uchwały nie

mogą być powtórzeniem całego zgromadzonego materiału sprawy. Trzeba więc

kierować się w tym zakresie zdrowym rozsądkiem, mając w szczególności na

uwadze funkcje i cele uzasadnienia. Z punktu widzenia prawnej ochrony interesów

poszczególnych kandydatów należy przyjąć, że Rada nie ma obowiązku

szczegółowego opisywania każdego z nich, wystarczające jest dokładne

przedstawienie zwycięzcy konkursu. Każdy pozostały kandydat zna własną

sytuację (oceny egzaminacyjne, wyniki głosowania w sądzie i opinie), może zatem

porównać ją z osiągnięciami kandydata wybranego przez Radę i samodzielnie

ocenić, czy niewybranie go przez Radę było uzasadnione. Nadto, nie ma podstaw

do uznania słuszności tezy, że skoro Rada nie zamieściła w uzasadnieniu

szczegółowej charakterystyki odwołującego się, to tym samym nie dokonała

wnikliwej analizy jego kandydatury. Nie przemawiają za tym ani reguły

wnioskowania logicznego ani żadne domniemania faktyczne. Wbrew twierdzeniom

odwołującego się, kryteria, jakimi kierowała się Rada podejmując decyzję o

przedstawieniu Prezydentowi RP konkretnych osób z wnioskiem o powołanie do

pełnienia urzędu na stanowisku sędziego, są wyraźnie określone w uzasadnieniu

zaskarżonej uchwały i dodatkowo wynikają ze szczegółowego umotywowania

przyczyn dokonanego wyboru zwyciężczyń konkursu (wyniki studiów i egzaminu

zawodowego kandydatek, uzyskane stopnie i tytuły naukowe, opis przebiegu ich

dotychczasowej pracy zawodowej, analiza kwalifikacji dokona przez sędziów

wizytatorów oraz opinie przełożonych). Jednocześnie podkreślono, że te same

14

wymagania zastosowano wobec pozostałych uczestników postępowania, z których

żaden nie spełnia łącznie tychże kryteriów w taki stopniu, jak J. i J. W.

Resumując: zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały ocena

kandydatur na wolne stanowiska sędziowskie w Wojewódzkim Sądzie

Administracyjnym w […] jest wynikiem wszechstronnego rozważenia przez Krajową

Radę Sądownictwa wszystkich aspektów sprawy oraz zastosowania jednakowych

dla uczestników postępowania i zarazem dozwolonych przepisami prawa kryteriów

wyboru. Nie można więc przypisać jej cech dowolności. Czyni to bezzasadnymi

zarzuty odwołującego się dotyczące naruszenia w niniejszej procedurze

konkursowej przepisów art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 60 Konstytucji RP i wyklucza

dalszą ingerencję Sądu Najwyższego w dokonany przez Radę wybór zwycięzców

konkursu.

Wobec bezzasadności podstaw i zarzutów odwołania od uchwały Krajowej

Rady Sądownictwa, Sąd Najwyższy orzekł o jego oddaleniu z mocy art. 39814

k.p.c.

w związku z art. 44 ust. 3 ustawy o KRS.