WK 9/14

Sygn. akt: WK 9/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 września 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

Przewodniczący: Prezes SN Janusz Godyń (sprawozdawca)

Sędziowie SN: Marian Buliński

Andrzej Tomczyk

Protokolant :asystent Marcin Szlaga

w sprawie st. szer. M. A. skazanego za przestępstwo określone w art. 278 § 1 k.k.

(dwukrotnie), po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w trybie art. 535 §

5 k.p.k. w dniu 4 września 2014 r. kasacji, wniesionej na korzyść przez Naczelnego

Prokuratora Wojskowego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w W. z

dnia 6 marca 2014 r.

1. uchyla wyrok w zaskarżonej części dotyczącej orzeczonego

środka karnego w postaci przepadku na rzecz Skarbu Państwa

korzyści majątkowej w wysokości 400 (czterysta) złotych;

2. wydatki związane z rozpoznaniem kasacji ponosi Skarb

Państwa.

UZASADNIENIE

2

Wyrokiem z dnia 6 marca 2014 r. Wojskowy Sąd Garnizonowy w W. uznał

oskarżonego st. szer. M. A. za winnego tego, że:

1. w dniu 14 maja 2013 r. w M., na terenie jednostki wojskowej –

Oddziału Żandarmerii Wojskowej zabrał w celu przywłaszczenia z

magazynu sprzętu specjalistycznego 11 kompanii manewrowej jeden

celownik holograficzny EOTECH HWS XPS - 3 o numerze […] lub […]

o wartości

2.199,24 zł na szkodę OSŻW w M., tj. popełnienia przestępstwa

określonego w art. 278 § 1 k.k.,

2. w dniu 20 maja 2013 r. w M., na terenie jednostki wojskowej –

Oddziału Żandarmerii Wojskowej zabrał w celu przywłaszczenia z

magazynu sprzętu specjalistycznego 11 kompanii manewrowej jeden

celownik holograficzny EOTECH HWS XPS - 3 o numerze […] lub […]

o wartości 2.199,24 zł na szkodę OSŻW w M., tj. popełnienia

przestępstwa określonego w art. 278 § 1 k.k.

i za to, przy przyjęciu, że obu przestępstw dopuścił się w warunkach ciągu

przestępstw z art. 91 § 1 k.k., skazał go:

- na podstawie art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. i art. art. 69 § 1 i 2 oraz 70

§ 1 pkt 1 k.k. na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym

zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 3 lata;

- na podstawie art. 33 § 2 k.k. w zw. z art. 33 § 1 i 3 k.k. na karę grzywny w

wysokości 50 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę

20 zł.

Na podstawie art. 50 k.k. Sąd orzekł podanie wyroku do publicznej wiadomości

poprzez odczytanie na apelu żołnierzy szeregowych Oddziału Specjalnego

Żandarmerii Wojskowej w M., a na podstawie art. 45 § 1 k.k. - przepadek na rzecz

Skarbu Państwa równowartości korzyści majątkowej w wysokości 400 zł.

Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 14 marca 2014 r.

3

Naczelny Prokurator Wojskowy zaskarżył kasacją wyrok w części dotyczącej

wymierzenia środka karnego w postaci przepadku na rzecz Skarbu Państwa

równowartości korzyści majątkowej, zarzucając „rażące naruszenie prawa

materialnego – art. 45 § 1 k.k. – mające istotny wpływ na treść orzeczenia,

polegające na wymierzeniu st. szer. M. A. środka karnego w postaci przepadku na

rzecz Skarbu Państwa równowartości korzyści majątkowej w postaci 400 zł, w

sytuacji gdy norma wyżej wymienionego przepisu zakazywała sądowi meriti takiego

rozstrzygnięcia jako, że równowartość korzyści majątkowej podlegała zwrotowi

innemu podmiotowi, stosownie do dyspozycji art. 45 § 1 k.k. zd. 2 in fine”, wniósł o

„uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczonego środka karnego

w postaci przepadku na rzecz Skarbu Państwa korzyści majątkowej w wysokości

400 zł.”

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest oczywiście zasadna.

Analiza przepisu art. 45 § 1 k.k., na podstawie którego Sąd pierwszej

instancji wymierzył oskarżonemu środek karny, wskazuje, że zasadą jest, iż w

sytuacji, w której sprawca osiągnął z popełnienia przestępstwa korzyść majątkową,

sąd jest obowiązany orzec przepadek korzyści lub jej równowartości. Reguła ta

ograniczona jest przez dwa wyłączenia:

- gdy korzyścią majątkową jest przedmiot pochodzący bezpośrednio z

przestępstwa lub przedmiot uzyskany w wyniku naruszenia zakazu wytwarzania,

posiadania, przesyłania, przenoszenia lub przewozu,

- gdy korzyść majątkowa lub jej równowartość podlega zwrotowi

pokrzywdzonemu lub innemu podmiotowi.

Należy podkreślić, że zakaz orzekania przepadku obowiązuje niezależnie od

tego czy przedmiot pochodzący bezpośrednio z przestępstwa, czy też osiągnięta z

popełnienia przestępstwa korzyść majątkowa zostały zwrócone pokrzywdzonemu

lub innemu podmiotowi. Istotne dla zastosowania wyjątku od zasady orzekania

przepadku przedmiotu bądź korzyści nie jest ustalenie, że przedmiot ten bądź

4

korzyść uległy już zwrotowi, ale że podlegają takiemu zwrotowi (vide: wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 14 maja 2008 r., WK 11/08, OSNKW 2008, z. 9, poz. 70).

W tej sytuacji, znaczenia nabiera fakt wykupu przez chor. M. K. z lombardu

rzeczy skradzionych i zastawionych przez oskarżonego st. szer. M. A., a następnie

zwrócenie ich do jednostki. Tym samym chor. M. K. uzyskał prawo do

ewentualnego dochodzenia zwrotu kwoty 400 zł od oskarżonego na drodze

procesu cywilnego. Należy zauważyć, że w trakcie postępowania przed Sądem

pierwszej instancji st. szer. M. A. nie negował konieczności zwrotu kwoty

zapłaconej przez chor. M. K., deklarując chęć jej uiszczenia (protokół rozprawy

głównej z dnia 6 marca 2014 r., k. 242 akt sprawy).

Bezsporne jest zatem, że Wojskowy Sąd Garnizonowy w W. orzekając

środek karny w postaci przepadku na rzecz Skarbu Państwa równowartości

korzyści majątkowej w wysokości 400 zł, dopuścił się rażącego naruszenia

przepisów prawa materialnego, a to art. 45 § 1 k.k., mającego istotny wpływ na

treść rozstrzygnięcia, gdyż nie uwzględnił przewidzianego w nim (zdanie 2. in fine)

wyłączenia.

Podzielając wyrażony w doktrynie i orzecznictwie pogląd, że przepis art. 537

§ 1 k.p.k. pozwala także na uchylenie zaskarżonego orzeczenia bez wydawania

orzeczenia następczego, tj. o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania albo

umorzeniu postępowania – art. 537 § 2 k.p.k. (por. T. Grzegorczyk: Kodeks

postępowania karnego oraz ustawa o świadku koronnym, s. 1331 – 1332,

Warszawa 2008, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2007 r., V KK 404/07,

R – OSNKW 2007, poz. 2959 CD), Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście

zasadną w rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k. i uchylił w zaskarżonej części wyrok

Wojskowego Sądu Garnizonowego w W.

O kosztach za postępowanie kasacyjne orzeczono stosownie do treści art.

638 k.p.k.

5