I CSK 542/13

Sygn. akt I CSK 542/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 września 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący)

SSN Agnieszka Piotrowska (sprawozdawca)

SSA Elżbieta Fijałkowska

Protokolant Justyna Kosińska

w sprawie z powództwa X. i Y.

przeciwko A. S.A. w W. (poprzednio : B. S.A. w W.) i C. Spółce z o.o. w W.

o ochronę dóbr osobistych,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 12 września 2014 r.,

skarg kasacyjnych powodów i strony pozwanej C. Spółki z o.o. w W.

od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 5 grudnia 2012 r.,

uchyla zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazuje

Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania

i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

2

Wyrokiem z dnia 24 października 2011 r. Sąd Okręgowy w W.,

uwzględniając w przeważającej części powództwo X. i Y. zobowiązał pozwaną B.

sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz pozwaną C. spółkę z o.o. z siedzibą w W. do

zamieszczenia w serwisach internetowych […] i […] odrębnych ogłoszeń

przepraszających powodów za publikację we wskazanych wyżej serwisach

internetowych informacji i zdjęć bezprawnie naruszających dobra osobiste

powodów w postaci prawa do prywatności i czci. Sąd zobowiązał solidarnie obu

pozwanych do usunięcia z prowadzonych przez siebie serwisów i ich archiwów

siedmiu bliżej opisanych artykułów o tytułach określonych w treści wyroku,

upoważniając jednocześnie powodów do opublikowania na solidarny koszt

pozwanych wskazanych ogłoszeń w serwisie internetowym […] oraz zasądził

solidarnie od pozwanych na rzecz Domu Samotnej Matki […] kwotę 200.000 zł. Sąd

Okręgowy oddalił powództwo w pozostałej części (co do części odsetek

ustawowych) oraz orzekł o kosztach procesu.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle ustaleń faktycznych, z których

wynika, że pozwana B. sp. z o.o. jest podmiotem, któremu przysługują prawa z

rejestracji domen internetowych o nazwach […] i […], zaś druga pozwana – C. sp. z

o.o. prowadzi serwisy internetowe o tych nazwach, w których zamieszcza różnego

rodzaju zdjęcia oraz utrzymane w sensacyjnym i plotkarskim tonie informacje z

życia znanych powszechnie osób. Na wskazanych stronach internetowych

opublikowane zostały, dotyczące osobistych spraw oraz życia małżeńskiego

powodów, artykuły (informacje) ilustrowane zdjęciami i opatrzone tytułami

[…],[…],[…]. Pod tymi informacjami internauci zamieszczali różnego rodzaju

komentarze dotyczące treści

tych materiałów, odnoszące się do poruszanych w tych materiałach tematów

z życia prywatnego powodów […]. Powodowie wezwali pozwanych do usunięcia

skutków naruszenia ich dóbr osobistych przez usunięcie wskazanych wyżej

materiałów oraz widniejących pod tymi materiałami komentarzy internautów

naruszających dobra osobiste powodów. Pozwani usunęli jedynie część z

3

zakwestionowanych przez powodów materiałów, ich pozostałej części dotyczy

niniejsza sprawa. Według dalszych ustaleń faktycznych Sądu Okręgowego

nieprawdziwe są informacje, jakoby powódka miała decydować o obsadzie obsługi

pokładowej samolotu powoda, na pokładzie którego zresztą nie ma nawet miejsca

dla członków takiej obsługi. Powódka mieszka w […] i nie lata samolotem męża do

pracy w […], jak informowały wskazane wyżej materiały.

W budowanym dla małżonków domu w […] (o budowie którego powodowie nie

wypowiadali się publicznie) nie ma złotego posągu […]. Jak ustalił Sąd Okręgowy,

wskazane w pozwie materiały opublikowane w internecie zbulwersowały i

zdenerwowały powódkę. Sąd pierwszej instancji ustalił, że obie pozwane spółki

łączy umowa, na mocy której administratorem i wydawcą serwisów internetowych

[…] i […] jest C. spółka z o.o. z siedzibą w W. Sąd nie ustalił treści tej umowy,

albowiem pozwani odmówili ujawnienia jej treści

w niniejszym postępowaniu sądowym.

W oparciu o powyższe ustalenia faktyczne, Sąd pierwszej instancji doszedł

do przekonania, że obie pozwane spółki dopuściły się naruszenia prawa do

prywatności i czci powodów przez opublikowanie plotkarskich informacji

dotyczących wzajemnych relacji osobistych i małżeńskich powodów, ich majątku

oraz budowanej nieruchomości w […]. Informacje te nie wiązały się z działalnością

zawodową i publiczną żadnego z małżonków, a ich zamieszczenie bez zgody

powodów było bezprawne. Odpowiedzialność pozwanej B. spółki z o.o. wynika,

zdaniem Sądu Okręgowego, z przysługiwania jej praw wynikających z rejestracji

domen internetowych […] i […] (i ich utrzymania), na których doszło do naruszenia

dóbr osobistych powodów. Odpowiedzialność drugiej pozwanej C. spółki z o.o.

wynika natomiast z tego, że prowadzi ona wskazane wyżej serwisy internetowe, w

których zamieściła kwestionowane przez powodów materiały. Powyższe

uzasadniało, zdaniem Sądu pierwszej instancji, zastosowanie żądanych w pozwie

niemajątkowych i majątkowych środków usunięcia skutków naruszenia dóbr

osobistych powodów przez nakazanie obu pozwanym Spółkom, by każda z nich

zamieściła w każdym z opisanych wyżej serwisów internetowych ogłoszenia o

treści wskazanej w sentencji wyroku oraz usunęła z tych serwisów kwestionowane

przez powodów materiały i komentarze internautów. Oceniając w świetle art. 448

4

k.c. roszczenie powodów o zasądzenie od pozwanych solidarnie na cel społeczny

wskazany w pozwie stosownej kwoty, Sąd Okręgowy podniósł, że powodowie

udowodnili winę obu pozwanych Spółek, a żądana przez powodów na rzecz Domu

Samotnej Matki […] kwota 200.000 złotych jest odpowiednia i taką też kwotę

zasądził argumentując, że powodowie są osobami powszechnie znanymi,

majętnymi i szanowanymi, a im wyższy status osoby pokrzywdzonej, tym wyższa

powinna być, zdaniem Sądu, sankcja ekonomiczna za naruszenie ich dóbr

osobistych. Na wysoki stopień winy obu pozwanych wskazuje także, w ocenie Sądu

Okręgowego, fakt zamieszczania reklam wykorzystujących w swej treści informacje

dotyczące powodów, przy czym z przedstawionych danych wynika, że serwis […]

jest odwiedzany 185.315.000 razy miesięcznie przez 7.847.000 unikalnych

użytkowników.

Po rozpoznaniu apelacji wywiedzionych od powyższego wyroku przez obie

pozwane Spółki, Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 5 grudnia 2012 roku zmienił

zaskarżony wyrok w ten sposób, że oddalił w całości powództwo skierowane

przeciwko B. S.A. w W. (następcy prawnemu pierwotnie pozwanej B. spółki z o.o.)

uznając, że powodowie nie wykazali, aby ten pozwany jako abonent ( uprawniony z

rejestracji) domen internetowych o nazwach: […] i […] naruszył dobra osobiste

powodów, skoro nie jest wydawcą serwisów internetowych, w których ukazały się

kwestionowane materiały. Pozwany jedynie zezwolił C. spółce z o.o. na korzystanie

z tych domen w celu wydawania pod tymi adresami serwisów internetowych […] i

[…] i nie miał wpływu na treść materiałów w serwisach tych publikowanych. Nie ma

także wpływu na usuwanie komentarzy internautów dotyczących tych materiałów.

Uwzględniając częściowo apelację drugiego pozwanego – C. spółki z o.o.

Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że utrzymując obowiązek

opublikowania przez tego pozwanego na stronach internetowych […] i […] ogłoszeń

wskazanych w wyroku Sądu Okręgowego, wyeliminował z treści tych ogłoszeń

słowo „czci” oraz wyeliminował obowiązek usunięcia z powyższych stron

internetowych i archiwów materiału „X. z mężem” uznając, że materiał ten nie

narusza dóbr osobistych powodów. Sąd Apelacyjny zgodził się z oceną Sądu

pierwszej instancji, że pozostałe kwestionowane przez powodów materiały

naruszyły prawo do prywatności i czci powodów, przy czym uznał, że małżonkowie

5

mogą wspólnie dochodzić ochrony dóbr osobistych w oparciu o tę samą podstawę

faktyczną, gdy- jak w sprawie niniejszej - naruszenie odnosi się do funkcjonowania

związku małżeńskiego, a nie każdego z małżonków osobno w sposób nie związany

z osobą drugiego małżonka. Sąd Apelacyjny wskazał także, że Sąd Okręgowy

ustalił, że informacje te zdenerwowały i zbulwersowały powódkę, nie ustalił

natomiast, czy zdenerwowały także powoda. Uznał jednakże, że z uwagi na

masową dostępność portali internetowych krzywda został także wyrządzona

powodowi (aczkolwiek w mniejszym stopniu). Zanegował Sąd Apelacyjny trafność

poglądu Sądu Okręgowego co do relacji między statusem społecznym i

majątkowym osób pokrzywdzonych naruszeniem dóbr osobistych, a wysokością

sankcji ekonomicznej wymierzonej sprawcy naruszenia. Sąd Apelacyjny uznał

zasądzoną przez Sąd Okręgowy na cel społeczny kwotę 200.000 złotych za rażąco

wygórowaną i obniżył ją do 30.000 złotych, uznając ją za wystarczającą przy

uwzględnieniu sytuacji finansowej pozwanej C. spółki z o.o. Dalej idąca apelacja

pozwanej C. spółki z o.o., która domagała się oddalenia żądań powodów w całości,

została oddalona.

Skargi kasacyjne od powyższego rozstrzygnięcia reformatoryjnego wywiedli

powodowie oraz C. spółka z o.o.

Powodowie zaskarżyli wyrok w części, to jest w pkt I : podpunktach 2, 6, 9

oraz w punkcie III i IV, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 448 k.c.,

art. 24 § 1 k.c., art. 422 k.c. i art. 23 k.c. a także naruszenie przepisów

postępowania tj. art. 233 § 1 w związku z art. 233 § 2 k.p.c. oraz art. 328 § 2

w związku z art. 391 § 1 k.p.c. Wnieśli o uchylenie wyroku w zaskarżonej części

i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Apelacyjnemu do ponownego

rozpoznania ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w kwestionowanej

części i orzeczenie co do istoty sprawy przez oddalenie apelacji obu pozwanych.

Pozwana C. sp. z o.o., zaskarżając wyrok w części tj. w pkt I, podpunktach

1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 10 oraz w punktach II i pkt III, zarzuciła naruszenie przepisów

postępowania tj. art. 378 § 1 k.p.c., art. 382 k.p.c., art. 328 § 2 w zw. z art. 391 § 1

k.p.c. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 23 k.c. w zw. z art. 14

ust. 6 pr. prasowego, art. 24 § 1 k.c. oraz art. 448 k.c. Skarżąca wniosła o

6

uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie

zaskarżonego wyroku w kwestionowanej części i orzeczenie co do istoty sprawy

przez zmianę wyroku Sądu Okręgowego i oddalenie w całości powództwa

skierowanego przeciwko temu skarżącemu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W obu skargach kasacyjnych sformułowane zostały w ramach drugiej

podstawy kasacyjnej zarzuty odnoszące się do procesowej poprawności

postępowania Sądu Apelacyjnego, a mianowicie zarzuty naruszenia art. 378 § 1

k.p.c. oraz art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. Zarzuty te są trafne

i prowadzą do uwzględnienia obu skarg kasacyjnych, uchylenia zaskarżonego

wyroku w całości i przekazania sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego

rozpoznania.

Sformułowane w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej zarzuty obu skarg

kasacyjnych, dotyczące naruszenia art. 23, 24, 448, 442 k.c. oraz art. 14 ust. 6

ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe nie poddają się natomiast

ocenie Sądu Najwyższego z uwagi na to, że Sąd Apelacyjny, nie poczynił, wbrew

swojej powinności, ustaleń faktycznych pozwalających na ocenę prawidłowości

wykładni i zastosowania wskazanych w obu skargach kasacyjnych przepisów

prawa materialnego (por. wyrok SN z dnia 11 marca 2003 roku, V CKN 1825/00,

niepubl.).

W aktualnie obowiązującym modelu postępowania apelacyjnego sąd

drugiej instancji, wskutek zaskarżenia apelacją wyroku sądu pierwszej instancji,

rozpoznaje sprawę merytorycznie w granicach zaskarżenia. Dokonuje własnych

ustaleń faktycznych prowadząc lub ponawiając dowody albo poprzestając na

zaaprobowanym materiale zebranym w pierwszej instancji, kontroluje

prawidłowość postępowania przed sądem pierwszej instancji, pozostając

związany zarzutami procesowymi przedstawionymi w apelacji, jeżeli są

dopuszczalne, ale biorąc z urzędu pod uwagę nieważność postępowania, stosuje

przepisy regulujące postępowanie apelacyjne oraz, gdy brak takich przepisów,

odpowiednio przepisy dotyczące postępowania przed sądem pierwszej instancji.

7

Sąd odwoławczy samodzielnie ustala podstawę materialnoprawną orzeczenia

niezależnie od zarzutów podniesionych w apelacji, będąc ewentualnie związany

oceną prawną lub uchwałą Sądu Najwyższego (art. 386 § 6, art. 39820

i art. 390

§ 2 k.p.c., orzeka co do istoty sprawy stosownie do wyników postępowania,

nie wykraczając poza wniosek zawarty w apelacji i nie naruszając zakazu

reformationis in peius oraz rozstrzyga o kosztach postępowania

(por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia

31 stycznia 2008 r. III CZP 49/07 - zasady prawnej, OSNC 2008, nr 6, poz. 55).

Wbrew tym zasadom, Sąd Apelacyjny rozpoznając apelacje obu

pozwanych Spółek od wyroku Sądu Okręgowego nie wskazał podstawy faktycznej

swojego orzeczenia, nie poczynił bowiem własnych ustaleń, ani też wyraźnie nie

wskazał, że ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego podziela w całości i uznaje za

własne.

Sąd Apelacyjny zreferował wprawdzie w części historycznej swojego

uzasadnienia ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego, jednakże w części

poświęconej podaniu motywów własnego orzeczenia o charakterze

reformatoryjnym ograniczył się jedynie do lakonicznej uwagi, że „należy podzielić

ocenę prawną charakteru spornych publikacji dokonaną przez Sąd Okręgowy jako

naruszających dobra osobiste powodów w postaci prawa do prywatności i czci”

(strona 11 uzasadnienia). Z tym sformułowaniem sprzeczny jest zresztą zakres

zmiany wyroku Sądu Okręgowego przez wyeliminowanie z treści nakazanych

pozwanej C. spółce z o.o. oświadczeń słowa „czci”. Nie wyjaśnił Sąd Apelacyjny

przyczyn ograniczenia zakresu tych oświadczeń w stosunku do nakazanych przez

Sąd pierwszej instancji mimo uznania, że opublikowane materiały naruszają

zarówno prawo do prywatności, jak i cześć powodów, zarzuty sformułowane w tym

zakresie w skardze kasacyjnej powodów są więc trafne.

Sąd drugiej instancji nie poczynił własnych ustaleń faktycznych dotyczących

tego, czy i jakiej krzywdy (w jakim rozmiarze czy o jakiej intensywności) doznali

powód i powódka na skutek opublikowania w internecie wskazanych w pozwie

materiałów. Na stronie 11 uzasadnienia Sąd Apelacyjny zasygnalizował jedynie,

że nie można zgodzić się z Sądem Okręgowym w kwestii rozmiaru doznanej przez

8

powodów krzywdy, a w konsekwencji wysokością sumy zasądzonej na wskazany

przez powodów cel społeczny, zaś na stronie 12 uzasadnienia wskazał,

że opublikowane materiały zdenerwowały powódkę, zauważając jednocześnie,

że nie zostało ustalone w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji, czy także

zdenerwowały powoda. Brak jest jakichkolwiek ustaleń faktycznych Sądu

Apelacyjnego i ocen we wskazanym zakresie, a mimo to Sąd Apelacyjny

zaaprobował uwzględnienie przez Sąd Okręgowy powództwa w odniesieniu do

obojga powodów.

Nie jest ponadto klarowne stanowisko Sądu Apelacyjnego co do

podnoszonych w apelacjach obu pozwanych Spółek zarzutów naruszenia art. 23

i 24 § 1 k.c. w związku z art. 14 ust. 6 prawa prasowego i art. 448 k.c. wskutek

błędnego przyjęcia przez Sąd Okręgowy, że powodom przysługują wspólne dobra

osobiste w postaci wspólnego prawa do prywatności i wspólnego prawa do czci

i stąd mogą oni domagać się wspólnej ich ochrony. Obie pozwane Spółki

kwestionowały taką możliwość w złożonych apelacjach, wskazując, że z konstrukcji

dóbr osobistych wynika, iż określone dobro osobiste może przysługiwać jedynie

osobie fizycznej lub prawnej i tylko ona może dochodzić indywidualnie jego ochrony,

nie istnieją zaś wspólne dobra osobiste przysługujące kliku osobom fizycznym czy

też określonej grupie osób fizycznych. W odniesieniu do tych zarzutów Sąd

Apelacyjny wskazał jedynie lakonicznie na stronie 12 uzasadnienia, że „wbrew

stanowisku skarżącego, małżonkowie mogą wspólnie dochodzić ochrony dóbr

osobistych w oparciu o tę samą podstawę faktyczną , gdy - jak w niniejszej sprawie-

naruszenie odnosi się do funkcjonowania związku małżeńskiego, a nie każdego

z małżonków z osobna w sposób nie związany z osobą drugiego małżonka”. Z tego

fragmentu uzasadnienia, jedynego odnoszącego się do sformułowanych w obu

apelacjach zarzutów naruszenia prawa materialnego - art. 23 k.c. w związku z art.

14 ustęp 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe, art. 24 § 1 i art. 448

k.c., nie wynika jednoznacznie, czy Sąd Apelacyjny uznał, że powodowie dochodzili,

w związku z pozostawaniem małżeństwem, ochrony wspólnie przysługujących

im dóbr osobistych czy też ochrony dóbr osobistych przysługujących im

indywidualnie. Uniemożliwia to ustosunkowanie się do identycznego zarzutu

sformułowanego w skardze kasacyjnej pozwanej C. spółki z o.o.

9

Sąd Apelacyjny nie poczynił także żadnych własnych ustaleń faktycznych,

uzasadniających obniżenie zasądzonej przez Sąd Okręgowy sumy na cel

społeczny wskazany przez powodów z 200.000 złotych do 30.000 złotych,

powołując się jedynie ogólnikowo na rażące wygórowanie sumy przyznanej przez

Sąd pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny uznał 30.000 złotych za kwotę

wystarczającą „biorąc pod uwagę sytuację finansową pozwanego” (strona

12 uzasadnienia) mimo, że nie poczynił żadnych ustaleń faktycznych dotyczących

sytuacji finansowej i majątkowej pozwanej C. spółki z o.o. Okoliczność ta także

uniemożliwia ocenę przez Sąd Najwyższy zarzutów odnoszących się do tego

rozstrzygnięcia, sformułowanych w obu skargach kasacyjnych.

Powołując się na powyższe rozważania, trzeba przypomnieć wyrażony

w orzecznictwie pogląd, że zastosowanie przepisów prawa materialnego do

niedostatecznie ustalonego przez Sąd drugiej instancji stanu faktycznego lub

w przypadku, gdy wyrok sądu drugiej instancji nie zawiera ustaleń faktycznych

odnoszących się do przesłanek stosowanej normy prawa materialnego, oznacza

wadliwą subsumpcję; brak stosownych ustaleń faktycznych uzasadnia zarzut

kasacyjny naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe jego zastosowanie

(por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 5 września 2012 r., IV CSK 76/12, niepubl.,

z dnia 18.01.2012 r., II PK 117/11, niepubl., z 18 września 1997 r., I CKN 229/97,

z 26 maja 1998 r., III CRN 516/97, z 2 grudnia 1999 r., I CKN 954/98, niepubl.

z 13 czerwca 2000 r., V CKN 69/00, niepubl z 28 lutego 2002 r., III CKN 547/00,

niepubl., z 20 lutego 2003 r., I CKN 65/01, a niepubl., z 26 listopada 1999 r., III CKN

460/98, OSNC 2000, nr 5, poz. 100). Sytuacja ta zachodzi w rozpoznawanej

sprawie i uzasadnia, co już wyżej akcentowano, sformułowane w ramach pierwszej

podstawy kasacyjnej zarzuty materialnoprawne zawarte w skardze kasacyjnej

obu stron.

Podzielić należy także podniesione w skardze kasacyjnej powodów zarzuty

odnoszące się do nie wystarczającego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej

poglądu wykluczającego odpowiedzialność B. S.A., skutkującego zmianą

zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa wobec tego pozwanego.

Nie przesądzając, rzecz jasna, na tym etapie postępowania, o trafności tezy

powodów o legitymacji biernej tego pozwanego, trzeba wskazać, że Sąd

10

Apelacyjny zaniechał ustalenia treści stosunków faktycznych i prawnych

łączących obu pozwanych w zakresie twierdzonego przez powodów

ewentualnego wpływu pozwanego ad. 1 na treść serwisów […] i […]

prowadzonych przez drugiego z pozwanych. Z akt sprawy wynika, że na

rozprawie apelacyjnej w dniu 24 kwietnia 2012 roku (k. 436 akt sprawy) Sąd

Okręgowy zobowiązał obu pozwanych do przedłożenia umowy dotyczącej zasad

korzystania przez C. spółkę z o.o. z domen internetowych […] i […], do których

prawa wynikające z ich rejestracji przysługują pozwanej ad. 1, zezwalając na

usunięcie z niej danych finansowych, które mogły stanowić tajemnicę handlową.

Dowód ten miał posłużyć ustaleniu faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy

i między stronami spornych, a to wobec twierdzenia powodów, że obie pozwane

Spółki ponoszą odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych powodów

kwestionowanymi publikacjami. Trzeba podzielić zarzut skargi kasacyjnej

powodów, że Sąd Apelacyjny zaniechał rozważenia znaczenia i skutków odmowy

przedstawienia przez pozwanego ad. 1 umowy zawartej z pozwanym ad. 2

o zasadach korzystania przez drugiego pozwanego z domen internetowych […]

i […], co mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w sytuacji, gdy

Sąd Apelacyjny nie uchylił swojego postanowienia dowodowego dotyczącego

wskazanej kwestii.

Z przedstawionych wyżej rozważań wynika także zasadność

sformułowanego w obu skargach kasacyjnych zarzutu naruszenia art. 328 § 2

w związku z art. 391 § 1 k.p.c.. przez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego

wyroku w sposób nie spełniający wymogów stawianych uzasadnieniu orzeczenia

reformatoryjnego, przez co wyrok Sądu Apelacyjnego nie poddaje się,

z wyłożonych wyżej przyczyn, pełnej kontroli kasacyjnej z punktu widzenia

sformułowanych w obu skargach zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Naruszenie art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. może stanowić

usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej wtedy, gdy uzasadnienie

zaskarżonego wyroku nie ma wszystkich koniecznych elementów, bądź zawiera

kardynalne braki, które uniemożliwiają kontrolę kasacyjną. Za taką wadliwość

uznać należy całkowite zaniechanie ustosunkowania się do poczynionych przez

sąd pierwszej instancji ustaleń faktycznych i przeprowadzonego postępowania

11

dowodowego, co stanowi obowiązek każdego sądu merytorycznie

rozpoznającego sprawę, zwłaszcza w sytuacji sformułowania w apelacji zarzutów

odnoszących się do oceny dowodów i ustaleń faktycznych. Wyjaśnienie podstawy

prawnej wyroku Sądu drugiej instancji polega nie tylko na wskazaniu przepisów

prawa, ale także na przedstawieniu ich interpretacji oraz podaniu, w jaki sposób

wpływają na treść wyroku. Wskazanych elementów uzasadnienie zaskarżonego

wyroku nie zawiera.

Za trafny uznać także należy zarzut pozwanej C. spółki z o.o. naruszenia

przez Sąd Apelacyjny art. 378 § 1 k.p.c. przez zaniechanie szczegółowego

ustosunkowania się do wszystkich zarzutów apelacji wniesionej przez tego

pozwanego. W apelacji tej pozwana Spółka zarzuciła naruszenie przez Sąd

Okręgowy art. 233 § 1 k.p.c. i art. 328 § 1 k.p.c., art. 23 i 24 § 1 k.c. w związku z art.

14 ustęp 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe, art. 24 § 1, art. 448

k.c., art. 14 ust. 1 i 15 ustawy z dnia 18 lipca 2002 roku o świadczeniu usług drogą

elektroniczną (Dz. U. nr 144, poz. 1204 ze zm.), art. 480 § 1 w związku z art. 24 § 1

w związku z art. 369 k.c. oraz naruszenia art. 32 ustęp 1 i art. 54 Konstytucji R.P.

Brak ustosunkowania się przez sąd drugiej instancji do wskazanych zarzutów

apelacji, stanowiąc naruszenie art. 378 § 1 k.p.c., uniemożliwia kontrolę zgodności

zaskarżonego wyroku ze wskazanymi w skardze kasacyjnej przepisami prawa

materialnego i uzasadnia jej uwzględnienie w zakresie tego uchybienia (por. wyroki

Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2007 r., II CSK 122/07, niepubl. i z dnia

7 listopada 2013 r., V CSK 550/12, niepubl.).

Nie przesądzając więc w jakikolwiek sposób kierunku i treści przyszłego

rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego, które powinno zapaść po dokonaniu przez Sąd

Apelacyjny własnych, jednoznacznych ustaleń faktycznych oraz przeprowadzeniu

oceny trafności poglądów prawnych Sądu Okręgowego należało na podstawie

art. 39815

§ 1 k.p.c. orzec jak w sentencji.

12