WA 25/14

Sygn. akt: WA 25/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 11 września 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Edward Matwijów (przewodniczący)

SSN Jan Bogdan Rychlicki (sprawozdawca)

SSN Jerzy Steckiewicz

Protokolant : asystent SN Marcin Szlaga

przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej płk. Zbigniewa

Badelskiego

w sprawie ppłk. rez. M. B., oskarżonego z art. 231 § 2 k.k. i innych, po rozpoznaniu

w Izbie Wojskowej na rozprawie w dniu 4 września 2014 r., apelacji, wniesionych

przez obrońcę i prokuratora na niekorzyść oskarżonego od wyroku Wojskowego

Sądu Okręgowego w W. z dnia 4 marca 2014 r.,

1. uchyla zaskarżony wyrok w części skazującej oskarżonego

(pkt. VIII i pkt. XIV) i sprawę w tym zakresie przekazuje do

ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, a na

podstawie art. 17 § 1 pkt. 3 k.p.k. w związku z art. 1 § 2 k.k.

umarza postępowanie o czyny z pkt. IX i X (pkt. V aktu

2

oskarżenia), XI (pkt. VII aktu oskarżenia), XIII wyroku (pkt. XII aktu

oskarżenia) z powodu znikomej społecznej ich szkodliwości;

2. zmienia zaskarżony wyrok i uniewinnia oskarżonego od

popełnienia przestępstwa określonego w art. 231 § 1 k.k. (pkt. XII

wyroku), zaś w pozostałej części utrzymuje go w mocy;

3. koszty procesu ponosi Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Ppłk rez. M. B. został oskarżony o to, że:

1. „bliżej nieustalonego dnia grudnia 2008 r. na terenie Wojskowej Komendy

Uzupełnień w C., w związku z pełnieniem funkcji publicznej, tj. Komendanta w/wym.

instytucji uzależnił wykonanie czynności służbowej od otrzymania korzyści

majątkowej, w ten sposób, że obiecał, podwładnej mu pracownicy cywilnej – A. B.,

udzielenie wyróżnienia w postaci nagrody finansowej, pod warunkiem, że

wymieniona z przyznanych jej środków finansowych zakupi mu aparat

fotograficzny, następnie po uzyskaniu obietnicy o wyżej opisanej treści, rozkazem

dziennym nr […] z dnia 17.12.2008 r. wyróżnił w/wym. pracownika cywilnego

nagrodą pieniężną w kwocie 476,41 zł brutto, a następnie w dniu 6 lutego 2009 r.

przyjął od tego pracownika cywilnego aparat fotograficzny m-ki „Olympus”, wartości

ok. 300 zł, tj. o czyn z art. 228 § 4 k.k.,

2. bliżej nieustalonego dnia na przełomie lutego i marca 2010 r. w siedzibie

Wojskowej Komendy Uzupełnień w C., w związku z pełnieniem funkcji publicznej, tj.

Komendanta w/wym. instytucji przyjął od swoich podwładnych – kpt. Z. D., kpt. D.

M., kpt. P. K., mjr. J. W., sierż. szt. A. M. korzyść majątkową w postaci butelki

alkoholu „Jack Daniels” o pojemności 0,7 l, wartości ok. 100 zł, po czym polecił ją

przesłać M.Ż., pracownikowi cywilnemu WKU w K., a w zamian udostępnił w/wym.

podwładnym wzorcową dokumentację gotowości bojowej i mobilizacyjnej

opracowaną w Wojskowej Komendzie Uzupełnień w K., którą uzyskał w formie

elektronicznej, za pośrednictwem służbowej sieci, od w/wym. pracownika cywilnego

3

wojska, który to czyn stanowił wypadek mniejszej wagi, tj. o czyn z art. 228 § 2 k.k.

w zw. z art. 228 § 1 k.k.;

3. w okresie czasu od bliżej nieustalonego dnia, w czwartym kwartale 2008 roku do

bliżej nieustalonego dnia października 2010 r., na terenie Wojskowej Komendy

Uzupełnień w C., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry

powziętego zamiaru oraz w celach osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej,

przekroczył swoje uprawnienia przewidziane w rozdziale 3 pt. „Zadania

Komendanta WKU”, Szczegółowego Zakresu Działania Wojskowej Komendy

Uzupełnień w C., uregulowanych rozkazami Szefa Wojewódzkiego Sztabu

Wojskowego […] z dnia 18 sierpnia 2008 r. i nr 27 z dnia 26 sierpnia 2009 r. w ten

sposób, że bliżej nieustalonego dnia, w czwartym kwartale 2008 r., polecił S. R.,

pracownikowi cywilnemu wojska w godzinach służbowych wykonać cyfrowy projekt

ulotki reklamującej lokal gastronomiczny swojej córki, następnie bliżej

nieustalonego dnia, w pierwszym kwartale 2009 r., temu samemu podwładnemu

polecił w godzinach służbowych, przez okres dwóch tygodni tłumaczyć z języka

angielskiego na język polski, instrukcję obsługi motocykla m-ki BMW, będącego

jego prywatną własnością, a następnie wydrukować cały przetłumaczony jej tekst,

liczący 323 strony, przy pomocy sprzętu i środków będących na ewidencji WKU w

C., A. B., pracownikowi wojska, polecił zaadresowanie w dniach od 10 do 14

kwietnia 2009 r., na komputerze służbowym 115 kopert, do instytucji użyteczności

publicznej w C., w których umieszczono ulotki reklamujące lokal gastronomiczny

jego córki, E. K., stażystce przydzielonej do podległej mu instytucji, w bliżej

nieustalonych dniach kwietnia 2009 r., polecił roznoszenie w godzinach pracy

w/wym. kopert z ulotkami, zaś M. D., pracownicy cywilnej wojska w bliżej

nieustalonych dniach kwietnia 2009 r., polecił umożliwienie E. K. podpisywanie listy

obecności w pracy, mimo iż w tym czasie była nieobecna, gdyż roznosiła w/wym.

ulotki, A. M., pracownikowi cywilnemu wojska, polecił bliżej nieustalonego

października 2010 r. wyszukiwanie w bibliotece, do jego celów prywatnych

materiałów na temat „[…]", zaś A. B., dwukrotnie polecił w bliżej nieustalonych

dniach października 2010 r. wykonywanie, przy pomocy sprzętu i środków

będących na ewidencji WKU w C. kserokopii różnego rodzaju książek do jego

4

celów prywatnych, czym działał na szkodę interesu publicznego podległej mu

instytucji", tj. o czyn z art. 231 § 2 k.k. w zb. z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.;

4. bliżej nieustalonego dnia 2010 r. na terenie Wojskowej Komendy Uzupełnień w

C., przekroczył swoje uprawnienia przewidziane w rozdziale 3 pt. „Zadania

Komendanta WKU" Szczegółowego Zakresu Działania Wojskowej Komendy

Uzupełnień w C., uregulowanego rozkazem Szefa Wojewódzkiego Sztabu

Wojskowego […] z dnia 26 sierpnia 2009 r. w ten sposób, że ukarał A. O.,

pracownika cywilnego wojska dodatkowym dyżurem portiera WKU w C., który

musiała odbyć w dniu następnym, bezpośrednio po zakończeniu poprzedniego

dyżuru, za niedopilnowanie miejsca parkingowego, które rzekomo było do

wyłącznej jego dyspozycji, czym działał na szkodę interesu prywatnego w/wym. tj.

o czyn z art. 231 § 1 k.k.;

5. w dniu 24 marca 2010 r. na terenie Wojskowej Komendy Uzupełnień w C.,

przekroczył swoje uprawnienia przewidziane w rozdziale 3 pt. „Zadania

Komendanta WKU", Szczegółowego Zakresu Działania Wojskowej Komendy

Uzupełnień w C., uregulowanego rozkazem Szefa Wojewódzkiego Sztabu

Wojskowego […] z dnia 26 sierpnia 2009 r. w ten sposób, że polecił, w ramach

kary za nieprawidłowo wykonany dokument podwładnym żołnierzom zawodowym:

kpt. Z. D., kpt. P. K. oraz pracownikowi cywilnemu wojska T. D., pracować po

godzinach służbowych, tj. od godz. 15.30 do godz. 19.30, jednocześnie zakazał

odnotowywania tego faktu w książce ewidencji czasu pracy po godzinach

służbowych oraz wykorzystywania wypracowanych nadgodzin, czym działał na

szkodę interesu prywatnego w/wym. osób, tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k.;

6. bliżej nieustalonego dnia kwietnia 2010 r. na terenie Wojskowej Komendy

Uzupełnień w C., przekroczył swoje uprawnienia przewidziane w rozdziale 3 pt.

„Zadania Komendanta WKU", Szczegółowego Zakresu Działania Wojskowej

Komendy Uzupełnień w C., uregulowanego rozkazem Szefa Wojewódzkiego

Sztabu Wojskowego […] z dnia 26 sierpnia 2009 r. w ten sposób, że polecił

podwładnemu - mjr J. W. wszcząć postępowania dyscyplinarne wobec kpt. D. M.

oraz pracownika cywilnego wojska – K. S. za czyn polegający na nieuczestniczeniu

w spotkaniu z okazji Świąt Wielkanocnych, organizowanym w kierowanej przez

5

niego instytucji, czym działał na szkodę interesu prywatnego w/wym. osób, tj. o

czyn z art. 231 5 1 k.k.;

7. w dniu 24 sierpnia 2010 r. na terenie Wojskowej Komendy Uzupełnień w C.,

przekroczył swoje uprawnienia przewidziane w rozdziale 3 pt. „Zadania

Komendanta WKU", Szczegółowego Zakresu Działania Wojskowej Komendy

Uzupełnień w C., uregulowanego rozkazem Szefa Wojewódzkiego Sztabu

Wojskowego […] z dnia 26 sierpnia 2009 r. w ten sposób, że obecnej wówczas w

pracy kadrze m.in. mjr J. W., kpt. D. M. oraz pracownikom cywilnym wojska m.in.

[…], polecił w ramach kary pozostać w miejscu pracy po godzinach służbowych, tj.

od godz. 15.30 do godz. 17.00, zakazał odnotowywania tego faktu w książce

ewidencji czasu pracy po godzinach służbowych oraz wykorzystywania

wypracowanych nadgodzin, czym działał na szkodę interesu prywatnego w/wym.

osób, tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k.;

8. w dniach 7 i 8 czerwca 2010 r. na terenie Wojskowej Komendy Uzupełnień w C.,

nie dopełnił swoich obowiązków przewidzianych w rozdziale 3 pt. „Zadania

Komendanta WKU", Szczegółowego Zakresu Działania Wojskowej Komendy

Uzupełnień w C., uregulowanego rozkazem Szefa Wojewódzkiego Sztabu

Wojskowego […] z dnia 26 sierpnia 2009 r. wyszczególnionych w: pkt.5 ppkt 9 lit.

„c" tj. dotyczących przestrzegania zasad bezpieczeństwa i higieny pracy i służby,

pkt.5 ppkt ll lit. „m", tj. dotyczących wykonywania innych zadań związanych z

pełnioną funkcją wynikających z przepisów resortowych i państwowych, pkt.7

ppkt.4, tj. dotyczących rozstrzygania spraw związanych z funkcjonowaniem

wojskowej komendy uzupełnień oraz wynikających z § 5 ust. l Rozporządzenia

Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 września 2003 r. w sprawie postępowania w

razie wypadku lub ujawnienia choroby, pozostających w związku z pełnieniem

czynnej służby wojskowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 175, poz. 1707 ze zm.), w ten

sposób, że pełniąc obowiązki Komendanta w/wym. instytucji, po otrzymaniu od

podwładnego - sierż. szt. A. M. meldunku z dnia 7 czerwca 2010 r., dotyczącego

doznanego przez niego w dniu 18 maja 2010 r. w trakcie zajęć służbowych z

wychowania fizycznego urazu prawego kolana, nie powołał komisji, w celu

ustalenia okoliczności oraz przyczyn wypadku i wykorzystując omyłkę

podwładnego w meldunku, dotyczącą daty zdarzenia, grożąc mu powiadomieniem

6

o powyższym organów ścigania, doprowadził do wycofania przedmiotowego

meldunku oraz utraty należnego odszkodowania, a nadto przekroczył swoje

uprawnienia przewidziane w powołanym wyżej zakresie obowiązków, gdyż za

przedmiotowy czyn, mimo iż nie był on przewinieniem dyscyplinarnym oraz nie

wszczynając postępowania dyscyplinarnego ukarał go karą upomnienia, czym

działał na szkodę interesu prywatnego w/wym. podoficera, tj. o czyn z art. 221 k.k.

w zb. z art. 231 § 1 k.k.;

9. w dniu 24 października 2008 r., działając w celu osiągnięcia korzyści

majątkowej, za pomocą wprowadzenia w błąd, doprowadził organ finansowy

Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w […] do niekorzystnego rozporządzenia

mieniem w ten sposób, że przedstawił do rozliczenia wypełnione osobiście

polecenie wyjazdu służbowego nr 137/08, wystawione mu celem odbycia podróży

służbowej w dniu 22.10.2008 r. do Z., po odbiór opraw introligatorskich na

dokumenty służbowe, w którym nieustalony pracownik zakładu introligatorskiego

„A.[…]", poświadczył nieprawdę co do faktu odbycia przez niego tej podróży

służbowej, poprzez odciśnięcie pieczęci w/wym. zakładu oraz złożenie

nieczytelnego podpisu w rubryce „potwierdzenie pobytu służbowego", oraz

wypełnione osobiście oświadczenie o użyciu swojego pojazdu prywatnego do celu

tej podróży służbowej, mimo, iż podróży tej nie odbył, w następstwie czego organ

finansowy w/wym. jednostki wojskowej wypłacił mu nienależny zwrot kosztów

przejazdu w kwocie 93 zł, który to czyn stanowił wypadek mniejszej wagi

przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., tj. o czyn z art. 286 § 3 k.k. w zw. z art. 286 §1 k.k.

w zb. z art. 273 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k.;

10. bliżej nieustalonego dnia listopada 2008 r. na terenie Wojskowej Komendy

Uzupełnień w C., przekroczył swoje uprawnienia przewidziane w rozdziale 3 pt.

„Zadania Komendanta WKU", Szczegółowego Zakresu Działania Wojskowej

Komendy Uzupełnień w C., uregulowanych rozkazem Szefa Wojewódzkiego

Sztabu Wojskowego […] z dnia 18 sierpnia 2008 r., działając w celu osiągnięcia

korzyści majątkowej, za pomocą wprowadzenia w błąd, doprowadził organ

finansowy Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego do niekorzystnego rozporządzenia

mieniem w ten sposób, że zatwierdził fakturę VAT z dnia 12 listopada 2008 r.

wystawioną przez spółkę „A.[…]" za wykonaną usługę introligatorską, na kwotę 400

7

zł, a na jej odwrocie poświadczył nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie

prawne, wpisując adnotację, że dotyczy ona wykonania dokumentacji oficera

dyżurnego, mobilizacyjnej i oprawy księgi ewidencji, co nie polegało na prawdzie,

bowiem faktycznie fakturą tą opłacono usługę polegającą na wykonaniu ulotek

reklamujących lokal gastronomiczny jego córki, po czym posłużył się tym

dokumentem przedstawiając go do realizacji w organie finansowym Wojewódzkiego

Sztabu Wojskowego, czym działał na szkodę interesu publicznego, tj. o czyn z art.

231 § 2 k.k. w zb. z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k.

w zb. z art. 273 k.k.;

11. od bliżej nieustalonego dnia 2008 r. do 15 listopada 2010 r. na terenie

Wojskowej Komendy Uzupełnień w C., działając w krótkich odstępach czasu, w

wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wielokrotnie poniżał podwładnego sierż. szt.

A. M. w ten sposób, że: zmuszał go w obecności kadry zawodowej oraz

pracowników cywilnych, w tym osób podległych służbowo wskazanemu

podoficerowi do odpowiedzi na pytania, którymi starał się podważać jego

kompetencję i wiedzę oraz autorytet u podwładnych, w trakcie rozmowy nakazywał

pokrzywdzonemu przyjmowanie postawy zasadniczej, mimo, że w ten sposób nie

traktował pozostałych podległych mu żołnierzy zawodowych, wielokrotnie

uszczypliwie krytykował wygląd zewnętrzny pokrzywdzonego, jego wady w

sposobie wysławiania się, oraz zarzucał mu braki w wykształceniu, tj. o czyn z art.

350 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.;

12. w dniu 24 marca 2010 r. na terenie Wojskowej Komendy Uzupełnień w C.,

znieważył podwładnych kpt. P. K. oraz pracownika cywilnego wojska T. D. w ten

sposób, że użył wobec nich słów powszechnie uznanych za obraźliwe, tj. o czyn z

art. 350 § 1 k.k. w zb. z art. 216 § 1 k.k.;

13. bliżej nieustalonego dnia października 2010 r., a następnie w dniu 30 listopada

2010 r. na terenie Wojskowej Komendy Uzupełnień w C., działając w krótkich

odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, nakłaniał pracownika

cywilnego wojska – A. B., do złożenia nieprawdziwych zeznań, mających służyć za

dowód w toku postępowania przygotowawczego, prowadzonego przez Oddział

Żandarmerii Wojskowej […], dotyczącego jego osoby, w ten sposób, że sugerował

by będąc przesłuchiwana w charakterze świadka w swoich zeznaniach zataiła fakt

8

kupna i wręczenia mu w dniu 6 lutego 2009 r. aparatu fotograficznego, który

zgodziła się nabyć ze środków finansowych z nagrody pieniężnej - przyznanej jej

rozkazem dziennym Komendanta WKU w C. z dnia 17.12.2008 r., lub żeby tym

faktom zaprzeczyła, tj. o czyn z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 233 § 1 k.k. w zw. z art.

12 k.k.”

Wojskowy Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 4 marca 2014 r. uniewinnił

go od zarzutu popełnienia przestępstwa opisanego w pkt. pkt. 2,4,6,9,10 i 11 aktu

oskarżenia.

Natomiast ppłk. rez. M. B. uznał za winnego popełnienia przestępstwa

opisanego w pkt. VIII:

„w bliżej nieustalonym dniu grudnia 2008 r., na terenie Wojskowej Komendy

Uzupełnień w C., jako funkcjonariusz publiczny z tytułu pełnienia czynnej służby

wojskowej na stanowisku Komendanta w/wym. instytucji, przekroczył swoje

uprawnienia na zajmowanym stanowisku służbowym w celu osiągnięcia korzyści

majątkowej, postępując w ten sposób, że po uprzednim uzyskaniu zgody na takie

postępowanie ze strony podległego mu pracownika korpusu służby cywilnej w

osobie A. B., na mocy rozkazu dziennego z dnia 17 grudnia 2008 roku przyznał jej

następnie nagrodę pieniężną w łącznej wysokości 476 złotych i 41 groszy (brutto),

za które to pieniądze zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami dokonała ona zakupu

nieustalonej marki aparatu fotograficznego za kwotę około 300 złotych, po czym

aparat ten przekazała w bliżej nieustalonym dniu lutego 2009 roku oskarżonemu

ppłk M. B., będąc uprzednio przez niego zapewnioną, że będzie on

wykorzystywany na potrzeby służbowe WKU w C., tj. za winnego przestępstwa

określonego w art. 231 § 2 k.k.”;

- w pkt. IX: „w bliżej nieustalonych dniach 2009 roku na terenie Wojskowej

Komendy Uzupełnień w C., działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z

góry powziętego zamiaru, jako funkcjonariusz publiczny z tytułu pełnienia czynnej

służby wojskowej na stanowisku Komendanta w/wym. instytucji, przekroczył swoje

uprawnienia na zajmowanym stanowisku służbowym w celu osiągnięcia korzyści

osobistej, postępując w ten sposób, że polecił podległemu sobie pracownikowi

cywilnemu wojska S. R. wykonać cyfrowy projekt ulotki reklamującej lokal

gastronomiczny swojej córki, a także dodatkowo polecił mu dokonać tłumaczenia z

9

języka angielskiego na język polski instrukcji obsługi motocykla marki BMW, a

następnie wydrukować jej przetłumaczony tekst liczący ponad 300 stron przy

pomocy sprzętu i materiałów będących na ewidencji WKU w C., które to prace

w/wym. wykonał w godzinach służbowych, a którym to postępowaniem oskarżony

działał na szkodę interesu publicznego, tj. za winnego przestępstwa określonego w

art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.”, ponadto uznał go za winnego popełnienia

przestępstwa opisanego w pkt. X wyroku (pkt 5 aktu oskarżenia), w pkt XI wyroku

(pkt 7 aktu oskarżenia), w pkt. XII wyroku:

„ w dniu 8 czerwca 2010 r., na terenie Wojskowej Komendy Uzupełnień w C., jako

funkcjonariusz publiczny z tytułu pełnienia czynnej służby wojskowej na stanowisku

Komendanta w/wym. instytucji, przekroczył swoje uprawnienia na zajmowanym

stanowisku służbowym, postępując w ten sposób, że na piśmie z dnia 8 czerwca

2010 r. sporządzonym przez podwładnego sierż. szt. A. M., w którym to wniósł on o

wycofanie z obiegu prawnego swojego wcześniejszego meldunku w sprawie

wypadku losowego złożonego w dniu 7 czerwca 2010 r., nie wszczynając

formalnego postępowania dyscyplinarnego naniósł odręczny zapis, że wytknął temu

żołnierzowi przewinienie dyscyplinarne i nałożył upomnienie, czym działał na

szkodę jego interesu prywatnego, tj. za winnego przestępstwa określonego w art.

231 § 1 k.k.”, w pkt. XIII wyroku (pkt 12 aktu oskarżenia), w pkt XIV wyroku:

„w bliżej nieustalonych dniach października 2010 roku, a następnie w dniu 30

listopada 2010 roku na terenie Wojskowej Komendy Uzupełnień w C., działając w

krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, nakłaniał

podwładnego mu pracownika korpusu służby cywilnej A.B. do złożenia przez nią

nieprawdziwych zeznań mających służyć za dowód w toku prowadzonego przez

Oddział Żandarmerii Wojskowej przeciwko jego osobie postępowania

przygotowawczego o sygn. akt …/10, sugerując jej, ażeby w składanych

zeznaniach zeznała nieprawdę lub też zataiła prawdę na temat okoliczności

dokonania przez nią zakupu aparatu fotograficznego i następnie przekazania go

oskarżonemu, a który to zgodziła się nabyć ze środków finansowych pochodzących

z przyznanej jej specjalnie w tym celu na mocy rozkazu dziennego Komendanta

WKU w C. z dnia 17 grudnia 2008 roku nagrody pieniężnej, tj. za winnego

przestępstwa określonego w art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 233 k.k. w zw. z art. 12

10

k.k.” i za to wymierzył mu karę łączną roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z

warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby lat 3. Orzekł również

karę łączną grzywny w wymiarze 20 stawek dziennych po 100 zł każda. Nadto za

czyn z pkt. VIII wyroku, na podstawie art. 45 § 1 k.k. orzekł przepadek

równowartości korzyści majątkowej pochodzącej z przestępstwa w wysokości 300

zł.

Apelację od wyroku wniósł obrońca oskarżonego i prokurator na jego

niekorzyść.

Obrońca zaskarżając wyrok w części w zakresie czynów z pkt. VIII – XIV

zarzucił:

„1. w zakresie pkt. VIII obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść

orzeczenia, a mianowicie:

- art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. i art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. przez

błędną ocenę wyjaśnień oskarżonego oraz zeznań […], w zakresie, w jakim traktują

o przebiegu zdarzenia, wbrew zasadom prawidłowego rozumowania, wskazań

wiedzy i doświadczenia życiowego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego

wniosku, iż oskarżony dopuścił się przestępstwa z art. 231 § 2 k.k., a nadto

niewystarczające wykazanie tychże ocen w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia

z punktu widzenia ich wiarygodności,

- art. 5 § 2 k.p.k. i art 424 § 1 pkt 1 k.pk przez przyjęcie, iż oskarżony dopuścił się

przestępstwa z art. 231 § 2 k.k. w sytuacji procesowej, w której wyjaśnieniom

oskarżonego zaprzeczającym dokonaniu czynu zabronionego, przeciwstawić

można jedynie tendencyjne i nieprecyzyjne pomówienia świadka A. B., a to wbrew

regule, że wszelkie nie dające się usunąć wątpliwości należy tłumaczyć na korzyść

oskarżonego, a nadto niewystarczające wykazanie tychże ocen w uzasadnieniu

zaskarżonego orzeczenia,

- art. 6 k.p.k. w zw. z art 313 § 2 k.p.k. poprzez pominięcie w treści zarzutu jakie

uprawnienia przekroczył oskarżony wyczerpując ustawowe znamiona czynu

zabronionego z art 231 § 2 k.k., co w konsekwencji ograniczyło jego prawo do

materialnej obrony,

2. w zakresie pkt IX obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść

orzeczenia, a mianowicie

11

- art. 4 k.p.k., art 7 k.p.k.w. zw. z art 410 k.p.k. i art 424 § 1 pkt 1 k.p.k. poprzez

błędną ocenę wyjaśnień oskarżonego oraz zeznań świadka S. R.o w zakresie w

jakim traktują one o motywach i sposobie wykonania instrukcji do motocykla oraz

projektu ulotki reklamowej, wbrew zasadom prawidłowego rozumowania, wskazań

wiedzy i doświadczenia życiowego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego

wniosku, iż oskarżony dopuścił się przestępstwa z art 231 § 2 k.k. w zw. z art 12

k.k., a nadto niewystarczające wykazanie tychże ocen w uzasadnieniu

zaskarżonego orzeczenia z punktu widzenia ich wiarygodności,

- art. 5 § 2 k.p.k. i art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. przez przyjęcie, iż oskarżony dopuścił się

przestępstwa z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art 12 k.k. w sytuacji procesowej, w której

wyjaśnieniom oskarżonego zaprzeczającym dokonaniu czynu zabronionego,

przeciwstawić można jedynie tendencyjne i nieprecyzyjne zeznania świadka S. R.,

a to wbrew regule, że wszelkie nie dające się usunąć wątpliwości należy tłumaczyć

na korzyść oskarżonego, a nadto niewystarczające wykazanie tychże ocen w

uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia,

- art, 6 k.p.k. w zw. z art. 313 § 2 k.p.k. poprzez pominięcie w treści zarzutu jakie

uprawnienia przekroczył oskarżony wyczerpując ustawowe znamiona czynu

zabronionego z art 231 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., co w konsekwencji ograniczyło

jego prawo do materialnej obrony,

3. w zakresie pkt X oraz XI:

a) obrazę prawa materialnego, a mianowicie art. 231 § 1 kk poprzez przyjęcie, iż

działanie oskarżonego polegające na poleceniu podległym żołnierzom i

pracownikom cywilnym wykonywania zadań służbowych po upływie godzin

służbowych stanowi przekroczenie uprawnień po myśli cyt. przepisu,

b) obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, a

mianowicie: art 4 k.p.k., art 7 k.p.k. w z w. z art. 410 k.p.k. i art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k.

poprzez błędną ocenę wyjaśnień oskarżonego w zakresie w jakim traktują one o

tym, że nie wydawał polecenia zabraniającego odnotowanie prac poza godzinami

służbowymi w książce ewidencji, wbrew zasadom prawidłowego rozumowania,

wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, co w konsekwencji doprowadziło do

błędnego wniosku, iż oskarżony dopuścił się przestępstwa z art. 231 § 1 k.k., a

12

nadto niewystarczające wykazanie tychże ocen w uzasadnieniu zaskarżonego

orzeczenia z punktu widzenia ich wiarygodności,

c) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający

wpływ na treść orzeczenia, a polegający na błędnym przyjęciu, iż polecenie

wykonania prac podległym żołnierzom oraz pracownikom cywilnym po godzinach

służbowych, stanowi rodzaj kary dyscyplinarnej, co w konsekwencji doprowadziło

do uznania oskarżonego winnym popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k.,

4. w zakresie pkt XII:

a) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 232 § 1 k.k. poprzez

przyjęcie, iż niewszczęcie postępowania dyscyplinarnego i wytknięcie podległemu

żołnierzowi naruszenia dyscyplinarnego stanowi przekroczenie uprawnień w

rozumieniu cyt. przepisu,

b) art. 6 k.p.k. w zw. z art. 313 § 2 k.p.k. poprzez pominięcie w treści zarzutu jakie

uprawnienia przekroczył oskarżony wyczerpując ustawowe znamiona czynu

zabronionego z art. 231 § 2 k.k., co w konsekwencji ograniczyło jego prawo do

materialnej obrony,

5. w zakresie pkt XIII:

a) obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, a

mianowicie

- art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. i art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. poprzez

błędną ocenę wyjaśnień oskarżonego oraz zeznań świadków mjr […] w zakresie w

jakim traktują one o sposobie i treści wypowiedzi oskarżonego w konfrontacji z

nieprecyzyjnymi zeznaniami kpt. P. K. oraz T.D., wbrew zasadom prawidłowego

rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, co w konsekwencji

doprowadziło do błędnego wniosku, iż oskarżony znieważył wymienionych

pokrzywdzonych słowami powszechnie uznanymi za obelżywe czym wyczerpał

ustawowe znamiona czynu zabronionego z art. 350 § 1 k.k. w zb. z art 216 § 1

k.k., a nadto niewystarczające wykazanie tychże ocen w uzasadnieniu

zaskarżonego orzeczenia z punktu widzenia ich wiarygodności,

- art 5 § 2 k.p.k. i art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. przez przyjęcie, iż oskarżony dopuścił

się przestępstwa z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w sytuacji procesowej, w

której wyjaśnieniom oskarżonego oraz zeznaniom świadków […] zaprzeczającym

13

dokonaniu czynu zabronionego, przeciwstawić można jedynie nieprecyzyjne

zeznania kpt. P. K. oraz T. D., a to wbrew regule, że wszelkie nie dające się

usunąć wątpliwości należy tłumaczyć na korzyść oskarżonego, a nadto brak

uzasadnienia w tym zakresie,

b) błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia, a polegający

na wysnuciu błędnego wniosku, iż wypowiedzi oskarżonego stanowiły znieważenie

w rozumieniu art. 350 § 1 k.k. w zb. z art 216 § 1 k.k.,

6. w zakresie pkt XIV obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść

orzeczenia, a mianowicie:

- art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. i art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. przez

błędną ocenę wyjaśnień oskarżonego oraz zeznań A. B., w zakresie w jakim

traktują o przebiegu zdarzenia, wbrew zasadom prawidłowego rozumowania,

wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, co w konsekwencji doprowadziło do

błędnego wniosku, iż oskarżony dopuścił się przestępstwa z art 18 § 2 k.k. w zw. z

art. 233 § 1 k.k. w zw., z art 12 k.k., a nadto niewystarczające wykazanie tychże

ocen w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia z punktu widzenia ich

wiarygodności,

- art 5 § 2 k.p.k. i art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. przez przyjęcie, iż oskarżony dopuścił

się przestępstwa z art 18 § 2 k.k. w zw. z art. 233 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., w

sytuacji procesowej, w której wyjaśnieniom oskarżonego zaprzeczającym

dokonaniu czynu zabronionego, przeciwstawić można jedynie tendencyjne i

nieprecyzyjne pomówienia świadka A. B., a to wbrew regule, ze wszelkie nie

dające się usunąć wątpliwości należy tłumaczyć na korzyść oskarżonego, a nadto

niewystarczające wykazanie tychże ocen w uzasadnieniu zaskarżonego

orzeczenia”.

Obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w tej części i uniewinnienie

oskarżonego od popełnienia przypisanych mu czynów, ewentualnie o uchylenie

wyroku w tej części i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego

rozpoznania, a w pozostałej części utrzymanie go w mocy.

Z kolei Wojskowy Prokurator Garnizonowy zaskarżając „wyrok w całości” na

podstawie art. 438 pkt 2 i 3 k.p.k. zarzucił:

„1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku mający wpływ

14

na jego treść skutkujący uniewinnieniem oskarżonego w pkt. 2,4,6,9,10 i 11

sentencji zaskarżonego orzeczenia, w szczególności poprzez wyciągnięcie

błędnych wniosków z przeprowadzonej analizy ustalonego stanu faktycznego oraz

nadanie zbyt dużego znaczenia wybiórczo wybranym elementom ujawnionego

materiału dowodowego, w szczególności oparcie wysnutych wniosków w głównej

mierze na szeroko prezentowanych i omówionych wyjaśnieniach ppłk. rez. M. B., z

pominięciem szczegółowej analizy innych źródeł dowodowych i oparcie w ten

sposób orzeczenia na wyselekcjonowanym materiale dowodowym z pominięciem

dowodów niekorzystnych dla oskarżonego, co w konsekwencji doprowadziło do

uniewinnienia w/wym. oficera od 6 czynów,

2. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, a

mianowicie art. 7 k.p.k., art. 366 k.p.k. oraz art. 424 § 1 k.p.k. poprzez oparcie

rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym, z naruszeniem zasad

swobodnej oceny dowodów i poprawnego rozumowania, jak również wskazań

wiedzy i doświadczenia życiowego co doprowadziło do wydania wyroku na

podstawie analizy wybranych fragmentów ustaleń co znalazło odzwierciedlenie w

treści uzasadnienia orzeczenia.

Nadto na nieuwzględnieniu unormowań dotyczących obowiązku

sporządzenia prawidłowego uzasadnienia swojej decyzji, co w konsekwencji

doprowadziło do braku możliwości prześledzenia prawidłowości wyciągniętych

wniosków z całokształtu ujawnionych okoliczności” – i wniósł o uchylenie

zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi

pierwszej instancji.

Sąd Najwyższy rozważył.

W pierwszej kolejności należało odnieść się do apelacji prokuratora. Z

petitum środka odwoławczego wynika, że zaskarżył on wyrok w całości, na

niekorzyść oskarżonego (art. 425 § 2 k.p.k.). Zgodnie z treścią art. 427 § 1 k.p.k.

odwołujący powinien w tej sytuacji sformułować zarzuty skierowane co do całości

rozstrzygnięcia, gdy tymczasem z uzasadnienia środka odwoławczego wynika, że

zarzut błędu (…) wyłącznie został skierowany do rozstrzygnięć wyrokowych

zawartych w pkt. I-VI wyroku ( pkt. pkt. 2,4,6,9,10 i 11aktu oskarżenia). Natomiast

zarzut obrazy przepisów postępowania mających wpływ na treść wyroku, jak

15

wynika również z uzasadnienia apelacji, dotyczy rozstrzygnięcia zawartego w pkt.

IX wyroku (pkt 3 aktu oskarżenia). Uzasadnienie środka odwoławczego

jednoznacznie wskazuje więc na to, że prokurator de facto kwestionuje ustalenia

faktyczne poczynione przez sąd pierwszej instancji oraz podnosi zarzuty obrazy

przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia (art. 7, 366 § 1,

424 § 1 pkt 1) związane z uniewinnieniem ppłk. rez. M. B. od popełnienia

zarzucanych mu aktem oskarżenia czynów, o których mowa w pkt I – VI oraz pkt IX

wyroku w zakresie zmiany opisu czynu. Tak więc przyjąć należało, że prokurator

zaskarżył wyrok w tej części.

Przechodząc do oceny zarzutów apelacji stwierdzić należało na wstępie, że

są one chybione, a ich uzasadnienie w ocenie sądu odwoławczego nie zasługuje

na uwzględnienie. Wbrew temu, co podnosi skarżący, sąd pierwszej instancji

prawidłowo ustalił stan faktyczny w tej części zdarzenia i dokonał oceny dowodów

zgodnie z wymogami art. 7 k.p.k., a także sporządził uzasadnienie zaskarżonego

wyroku czyniąc zadość regułom, o których mowa w art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k.

Odnosząc się po kolei do zarzutów apelacyjnych związanych z treścią

rozstrzygnięć wyrokowych, co do czynu z pkt. I wyroku (pkt 2 aktu oskarżenia)

należało podnieść następujące okoliczności. Sąd pierwszej instancji poczynił

ustalenia, że oskarżony w trakcie rozmowy telefonicznej ze swoim znajomym ppłk.

rez. M. Ż., dowiedział się o znajdującej się w WKU w K. „wzorcowej dokumentacji

bojowo-mobilizacyjnej”, a która mogła być udostępniona na potrzeby WKU w C. za

zwyczajową formę podziękowania w postaci butelki alkoholu. Podlegli oskarżonemu

żołnierze i pracownicy ([…]) dobrowolnie złożyli się na zakup butelki whisky „Jack

Daniels”, która została wysłana M. Ż. na adres WKU w K. On z kolei przesłał

oskarżonemu wspomnianą dokumentację, którą oskarżony udostępnił następnie

kpt. K. i kpt. D. Skarżący wprawdzie aprobuje ocenę sądu orzekającego, że w tej

sytuacji oskarżony swoim zachowaniem nie wyczerpał znamion przestępstwa

określonego w art. 228 § 2 k.k. w zw. art. 228 § 1 k.k., to jednakże dopuścił się on

czynu określonego w art. 231 § 1 k.k. W ocenie sądu odwoławczego stanowisko

procesowe zajęte przez sąd pierwszej instancji jest trafne. Przekonują o tym

wywody poczynione w tej części na s. 25-28 uzasadnienia wyroku. W istocie rzeczy

propozycja oskarżonego, czy też sugestia skierowana do podwładnych o

16

skorzystaniu z dokumentacji znajdującej się w WKU w K., a następnie

podziękowanie za nią w formie przekazania butelki alkoholu przez jego

podwładnych osobie, która im udostępniła tę dokumentację na pewno jest rzeczą

naganną z punktu widzenia zasad funkcjonowania instytucji, jaką jest WKU,

jednakże po stronie oskarżonego nie oznacza przekroczenia przez niego

uprawnień bądź niedopełnienia obowiązków penalizowanych przez przepis art. 231

§ 1 k.k. Nie każde bowiem uchybienie w zakresie pełnienia obowiązków

służbowych oznaczać musi naruszenie normy art. 231 § 1 k.k. Tego typu

zachowania i sytuacje z reguły powinny być rozstrzygane na drodze postępowania

dyscyplinarnego.

Co do czynu z pkt. II wyroku (pkt 4 aktu oskarżenia). Prokurator podnosi, że

wyznaczenie A. O. do pełnienia dodatkowego dyżuru portiera przez oskarżonego

stanowiło swoiste ukaranie jej i spowodowało szkodę o charakterze niematerialnym

w postaci utraty prestiżu przez pokrzywdzoną. W tej części sąd pierwszej instancji

ustalił, że w WKU w C. pełnione były dyżury portiera dodatkowo przez pracowników

cywilnych zgodnie z wcześniejszym grafikiem. W bliżej nieustalonym dniu w 2010 r.

dyżur taki pełniła A. O. Oskarżony uznając, że niewłaściwie wykonuje ona swoje

obowiązki portiera (nieprzestrzeganie właściwego wyznaczania miejsc

parkingowych dla interesantów WKU, a nie dla oskarżonego – uwaga SN) polecił

sierż. M. „ujęcie” A. O. w celach szkoleniowych do pełnienia dyżuru dodatkowego.

W wyznaczonym terminie dyżur ona odbyła. W ocenie sądu orzekającego

oskarżony jako Komendant WKU miał prawo wydać takie polecenie i mieściło się

ono w jego uprawnieniach – pkt 7 ust. 2 zadania Komendanta WKU. Nie stanowiło

zatem przekroczenia jego uprawnień (s. 29 uzasadnienia). Należało zgodzić się z

tą oceną dowodów i wskazać li tylko na fakt, że w rzeczy samej nie chodziło o

miejsce parkingowe przynależne oskarżonemu, ale o sposób pełnienia dyżuru

portiera przez A. O.

Co do czynu z pkt. III wyroku (pkt 6 aktu oskarżenia). W ocenie autora

apelacji przekroczenie uprawnień przez oskarżonego miało polegać na wydaniu

polecenia mjr. W. wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec kpt. M. i

pracownika K. S., za to, że nie brali udziału w spotkaniu z okazji Świąt

Wielkanocnych w kwietniu 2010 r., na terenie WKU w C. Sąd pierwszej instancji

17

ustalił, że osoby te rzeczywiście nie brały udziału w tym spotkaniu, pomimo, że

były obecne tego dnia w pracy. Oskarżony po uzyskaniu informacji, że

nieusprawiedliwiły one tej nieobecności, polecił mjr. W. wyjaśnienie tej sytuacji.

Oficer ten sporządził dwie notatki z rozmowy z tymi osobami. Sąd pierwszej

instancji słusznie podniósł, że oskarżony w żaden sposób nie polecił wszcząć

postępowania dyscyplinarnego wobec tych dwóch osób mając na uwadze treść art.

45 ust. 5 ustawy z dnia 9 października 2009 r. o dyscyplinie wojskowej (Dz. U. 2009

Nr 190, poz. 1474 ze zm.) Przekonuje o tym wymownie postępowanie mjr. W.,

które de facto ograniczyło się do sporządzenia dwóch notatek o charakterze

„dyscyplinującym”. W tej sytuacji należało w pełni zgodzić się ze stanowiskiem

procesowym sądu pierwszej instancji.

Co do czynu z pkt. IV i V wyroku (pkt 9 i 10 aktu oskarżenia). Zdaniem

prokuratora uniewinniając oskarżonego od zarzucanych mu przestępstw, sąd

pierwszej instancji poczynił niepełne ustalenia dowodowe w tej materii. In concreto

całkowicie pominął dowód w postaci czynności oględzin książki ewidencji sprzętu

kwaterunkowego oraz ewidencji mienia wojskowego WKU w C. Zaniechano też

oceny oględzin książek, które miały być oprawiane, gdy tymczasem w

postępowaniu przygotowawczym przeprowadzono czynności, z których wynika, że

książki te nie były oprawiane. Do tych kwestii sąd pierwszej instancji odniósł się na

s. 8-9 uzasadnienia (ustalenia faktyczne), a następnie dokonał ich subsumpcji (s.

31-32). W ocenie sądu odwoławczego takie ujęcie zarzutu apelacyjnego w świetle

poczynionych ustaleń czyni go niezrozumiałym i wysoce utrudnia kontrolę

odwoławczą. Zwrócić należało uwagę, że w opisie zarzutu w pkt 9 i 10 aktu

oskarżenia mowa jest o dokumentach służbowych (pkt 9), dokumentacji oficera

dyżurnego, dokumentacji mobilizacyjnej i oprawy książki ewidencji (pkt 10). Sąd

pierwszej instancji bardzo szczegółowo rozważył kwestię ewentualnej

odpowiedzialności karnej oskarżonego i stanowisko swoje prawidłowo uzasadnił.

Zatem w pełni należało je zaaprobować.

Co do czynu z pkt. VI wyroku (pkt 11 aktu oskarżenia). Prokurator akcentuje

w apelacji, że oskarżony w okresie 2008 r.-2010 r. wielokrotnie i to w obecności

innych pracowników WKU w C. poniżał sierż. M. w ten sposób, że ośmieszał go,

zarzucał mu niepoprawne wysławianie się, zmuszał go do wielokrotnego

18

powtarzania jego pytań i relacjonowania przez tegoż podoficera zadań służbowych.

Sąd pierwszej instancji na s. 34 uzasadnienia wyroku ocenił to postępowanie

oskarżonego przez pryzmat art. 350 § 1 k.k. jak również miał na uwadze zeznania

świadka M. złożone na rozprawie w dniu 19 stycznia 2012 r. i stwierdził, że to

zachowanie było całkowicie pozbawione znamion poniżania i przedstawiało się jako

„egzekwowanie regulaminowych zasad żołnierskiego zachowania się”. Dotyczyło to

tylko jednego przypadku, kiedy podoficer ten prowadził szkolenie z pracownikami

cywilnymi jako nieetatowy Komendant ochrony. Wprawdzie należało zaakceptować

stanowisko procesowe sądu pierwszej instancji, to jednakże w ocenie sądu

odwoławczego postępowanie oskarżonego było naganne i nie sprzyjało

powstawaniu prawidłowych relacji przełożony – podwładny. Jest rzeczą oczywistą,

że przełożony ma prawo wymagać od podwładnych właściwego wykonywania

swoich obowiązków, jednakże również i na nim ciąży obowiązek postępowania w

sposób taktowny względem nich. Zadawanie przez oskarżonego swojemu

podwładnemu kilkunastu pytań podczas prowadzonego przez niego szkolenia z

pewnym ujemnym nastawieniem wobec jego osoby, nie może być jednak oceniane

jako poniżanie tej osoby w rozumieniu art. 350 § 1 k.k. W związku z tym sąd

odwoławczy podtrzymał stanowisko procesowe sądu pierwszej instancji w tej

części.

Co do czynu z pkt. IX wyroku (pkt 3 aktu oskarżenia). Prokurator w tej części

podniósł, że sąd pierwszej instancji w sposób mało przekonywający uzasadnił

modyfikację opisu tego czynu, poprzez wyeliminowanie niektórych bezprawnych

zachowań oskarżonego w postaci wydania poleceń E. K. roznoszenia w

godzinach pracy kopert z ulotkami (…), wydanie polecenia M. D. umożliwienia E. K.

podpisania list obecności w pracy, pomimo, iż w tym czasie była ona nieobecna.

Skarżący odnosząc się do regulacji zawartej w art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. wskazał na

modelowe zasady sporządzania uzasadnień orzeczeń przyjęte w praktyce

orzeczniczej. Ocena tego zarzutu w świetle rozstrzygnięcia sądu odwoławczego

staje się bezprzedmiotowa.

Co do apelacji obrońcy.

Obrońca zaskarżył wyrok w części skazującej oskarżonego (pkt VIII-XIV). W

zakresie poszczególnych przypadków „skazań” autor apelacji sformułował dwie

19

grupy zarzutów: obrazy prawa materialnego (art. 231 § 1 i 2 k.k., art. 350 § 1 k.k. w

zb. z art. 216 k.k.), obrazy przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku

(art. art. 4, 5 § 2, 7, 410, 424 § 1 pkt 1 k.p.k.).

Wbrew wywodom skarżącego, w ocenie sądu odwoławczego, brak jest

podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku i uniewinnienia oskarżonego od

popełnienia zarzucanych mu czynów jak podnosi się to w apelacji. Jeżeli chodzi o

ten rodzaj rozstrzygnięcia sąd odwoławczy w tej części przyznał rację skarżącemu

tylko co do czynu z pkt. XII wyroku kwalifikowanego jako przestępstwo określone w

art. 231 § 1 k.k. Sąd pierwszej instancji w tej części ustalił, że do urazu nogi u sierż.

M. miało dojść na zajęciach z wychowania fizycznego 18 lub 21 maja 2010 r.

Oskarżony po otrzymaniu od tego podoficera meldunku w dniu 7 czerwca 2010 r.

powziął uzasadnione wątpliwości co do prawdziwości daty tego zdarzenia. Po

rozmowie z tym podoficerem i po otrzymaniu przez niego pisma w postaci prośby o

wycofanie z obiegu tego meldunku, oskarżony poczynił pisemną adnotację o

wytknięciu uchybienia dyscyplinarnego oraz udzielenie upomnienia temu

podoficerowi (s. 8 i 47 uzasadnienia). Sąd pierwszej instancji uznał w tej sytuacji,

że postępowanie oskarżonego było prawnie niedozwolone i przedstawiało się jako

„samowola urzędnicza” wyczerpująca znamiona przestępstwa określonego w art.

231 § 1 k.k. Z tą oceną nie można się jednak zgodzić. Przyznać należało rację

autorowi apelacji (s.15), że w zaistniałej sytuacji oskarżony prawidłowo postąpił,

stosownie do treści art. 47 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy o dyscyplinie wojskowej.

Sąd pierwszej instancji w powołanych wyżej sytuacjach prawidłowo interpretował

przepisy ustawy o dyscyplinie wojskowej, jednakże w tym omawianym przypadku,

nie wiadomo dlaczego, zaniechał analizy art. 16 pkt. 6 cyt. ustawy. W rzeczy samej

postępowanie oskarżonego w żaden sposób nie przedstawiało się tak jak to ujął

sąd pierwszej instancji. Oskarżony w sposób prawidłowy zareagował na podanie

nieprawdy przez swojego podwładnego i wytknął mu jego postępowanie, jednakże

nie wymierzył mu kary dyscyplinarnej upomnienia, ponieważ nie wszczęto w tej

sprawie żadnego postępowania dyscyplinarnego (art. 26 cyt. ustawy). Oskarżony

nie przekroczył więc swoich uprawnień, działał więc w granicach swoich

obowiązków służbowych, a zatem należało go uniewinnić od popełnienia tego

przestępstwa.

20

Natomiast w ocenie sądu odwoławczego przypisane oskarżonemu czyny w

pkt. IX i X (pkt 5 aktu oskarżenia), XI (pkt 7 aktu oskarżenia), pkt XIII wyroku (pkt 12

aktu oskarżenia) znamionują się znikomym stopniem ich społecznej szkodliwości w

ujęciu art. 1 § 2 k.k. w zw. z art. 115 § 2 k.k. Niewątpliwie przyjęte tam

postępowanie oskarżonego było naganne, jednakże ocena całokształtu

okoliczności podmiotowo – przedmiotowych tych czynów prowadzi do wniosku, iż

nie stanowiły one przestępstw przekroczenia uprawnień i znieważenia

podwładnych. Przekroczenie uprawnień przez oskarżonego z punktu widzenia

właściwego funkcjonowania WKU w C. dotyczyło zdarzeń błahych. Znieważenie

natomiast podwładnych było czynem jednorazowym i jako takie nie wywołało u

pokrzywdzonych poczucia głębokiej krzywdy i goryczy. Z kolei oskarżony swoją

długoletnią wzorową służbą wojskową dowiódł, że te postępowania były czynami

odosobnionymi i w żaden sposób nie uprawniają do sformułowania wniosku, że

były one karygodne z punktu widzenia prawa karnego materialnego.

Sąd odwoławczy nie podzielił jednak wniosku obrońcy o uniewinnienie

oskarżonego od popełnienia przypisanych mu czynów w pkt. VIII i XIV wyroku i w

tej części uznał za celowe uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy w

tym zakresie sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania z

następujących powodów. Jak podniesiono wyżej, sąd pierwszej instancji w

przeważającej większości dokonał właściwej oceny materiału dowodowego. W

sprawie tej, gdzie najpoważniejszy zarzut de facto jest pomówieniem, gdzie

podwładny bez wiedzy oskarżonego nagrywa rozmowę z nim i gdzie przełożony

oskarżonego bez wiedzy jego spotyka się z żołnierzami i pracownikami WKU w C.

ta ocena powinna rozciągać się na całość materiału dowodowego, a tak jednak nie

jest. Jeżeli chodzi o czyn z pkt. VIII wyroku poza sporem jest, że jedynym

bezpośrednim dowodem przeciwnym wyjaśnieniom oskarżonego były zeznania A.

B. złożone w śledztwie jak i podczas rozprawy. Sąd pierwszej instancji, pomimo ich

„niedoskonałości” (s. 35-37), uznał je za wiarygodne. Zwrócić jednak należało

uwagę, że ta „niedoskonałość” zeznań A. B. dotyczyła istotnych okoliczności czynu

przypisanego oskarżonemu. A. B., jak ustalono, została zatrudniona w maju 2008

r., na stanowisku referenta kancelarii tajnej i niespełna po 8 miesiącach, w grudniu

2008 r., oskarżony miał złożyć jej propozycję, że przyzna jej nagrodę pieniężną,

21

jeżeli zgodzi się ona przeznaczyć ją na zakup aparatu fotograficznego, który będzie

wykorzystywany w WKU w C. Aparat ten zakupiła w sklepie w C., jednakże nie

pamiętała jakiej jest on marki. Aparat ten miała wręczyć oskarżonemu w

określonym dniu i to w obecności koleżanki z pracy. Z dalszych jej zeznań i ustaleń

wynika, że aparatu tego nie mogła wręczyć oskarżonemu, ponieważ była to wolna

sobota i WKU w C. nie funkcjonowała, a koleżanka z pracy M. D. nie widziała

momentu wręczenia aparatu oskarżonemu przez A. B. Natomiast M. D., W. P. i S.

R. o fakcie zakupu aparatu wiedzieli od A. B. W postępowaniu przygotowawczym i

w postępowaniu sądowym nie zdołano ustalić, co się stało z tymże aparatem.

Natomiast oskarżony wyjaśnił, iż dysponuje swoim własnym aparatem

fotograficznym i zeznania A. B. określił jako zemstę za zwolnienie jej z pracy w

ramach redukcji etatów.

W zaistniałej sytuacji zeznania A. B. należało ocenić zgodnie z wymogami

art. 7 k.p.k. i wszechstronnie rozważyć okoliczności wynikające z jej zeznań, w tym

ocenić kwestię jej wiarygodności, bowiem nie jest rzeczą zwyczajną, kiedy to nowo

przyjęty pracownik otrzymuje od swojego przełożonego propozycję, która w istocie

rzeczy jest naruszeniem prawa. Z doświadczenia życiowego wynika, że tego typu

propozycje składane są w sytuacjach, kiedy osoby te znają się dosyć długo, darzą

się zaufaniem, wzajemnie liczą na dyskrecję, obawiając się słusznie, że

okoliczności tej propozycji mogą być ujawnione. Z tego też względu ocena zeznań

A. B. nie do końca została przeprowadzona w sposób prawidłowy i powinna być

ona zweryfikowana o te uwarunkowania. I z całą pewnością nie można wykluczyć

takiej sytuacji, że oskarżony mógł zostać przez nią pomówiony wydaniem polecenia

jej zakupu aparatu fotograficznego, na potrzeby WKU w C. z pieniędzy uprzednio

przyznanej jej nagrody. Nie przesądzając rzecz jasna kwestii winy oskarżonego w

tej części należało zaskarżony wyrok w zakresie czynów z pkt VIII i XIV (zachodzi

łączna ich ocena) wszak chodzi o wiarygodność A. B. również w zakresie pkt. XIV

wyroku, uchylić i sprawę w tym zakresie przekazać sądowi pierwszej instancji do

ponownego rozpoznania. Zachodzi konieczność ponownego przesłuchania świadka

A. B., a jeżeli sąd uzna to za celowe, także M. D., W. P. czy S. R., a następnie

dokonanie oceny tych dowodów zgodnie z wymogami art. 7 k.p.k. oraz art. 424 § 1

pkt 1 k.p.k.

22

O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k.