III KK 256/14

Sygn. akt III KK 256/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 września 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Andrzej Ryński

SSN Dorota Rysińska

Protokolant Jolanta Włostowska

w sprawie W.P.

skazanego z art. 288 § 2 kk

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

w dniu 25 września 2014 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego

od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w .z dnia 18 lutego 2014 r.,

1) uchyla zaskarżony wyrok,

2) na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.s.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w.

umarza postępowanie wobec W. P.,

3) kosztami postępowania w sprawie obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

2

Prokurator Rejonowy w B. skierował do Sądu Rejonowego w B. wniosek z

dnia 15 czerwca 2012 r. o warunkowe umorzenie postępowania przeciwko W. P.,

któremu zarzucono, że: w dniu 12 kwietnia 2012 r. w B. na ul. K. 56, dokonał

uszkodzenia mienia w postaci zamków do drzwi wejściowych do mieszkania w ten

sposób, iż rozkręcił dolny zamek, a w górnym odgiął kołnierz osłony, powodując

straty w wysokości 50 zł na szkodę J. Ł., przy czym zakwalifikowano to zachowanie

jako wypadek mniejszej wagi, tj. czyn z art. 288 § 2 k.k. (k. 22-23).

W opisie zawartym we wniosku prokurator błędnie przytoczył wartość

uszkodzonego mienia określając ją kwotą 50 zł, zamiast kwoty 350 zł, jaka widnieje

w zarzucie postawionym oskarżonemu (k. 11). Wartość tę skorygował Sąd

Rejonowy w B. w wyroku z dnia 26 lipca 2012 r., w którym to orzeczeniu

uwzględniono wniosek prokuratora o warunkowe umorzenie postępowania.

Wyrokiem tym Sąd Rejonowy w B.:

1. ustalił, że wina i stopień społecznej szkodliwości czynu zarzuconego

oskarżonemu W. P. nie są znaczne oraz przyjął, iż wartość szkody wynosiła 350 zł,

a w konsekwencji - na podstawie art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k. postępowanie

karne wobec niego warunkowo umorzył na okres roku próby ;

2. na podstawie art. 67 § 3 k.k. zobowiązał oskarżonego do naprawienia szkody

wyrządzonej przestępstwem przez zapłatę kwoty 350 zł na rzecz pokrzywdzonej J.

Ł.;

3. na podstawie art. 67 § 3 k.k. i art. 39 pkt 7 k.k. zobowiązał oskarżonego do

spełnienia świadczenia pieniężnego na cele społeczne, przez zapłatę kwoty 300 zł

na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej;

4. zasądził od oskarżonego kwotę 60 zł tytułem opłaty sądowej i obciążył go

dalszymi kosztami w sprawie.

Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu 2 sierpnia 2012 r. (k. 31, 35).

Następnie, postanowieniem z dnia 26 listopada 2013 r., Sąd Rejonowy w B.

podjął warunkowo umorzone postępowanie wobec W. P., albowiem wymieniony

uchylał się od obowiązku naprawienia szkody oraz uiszczenia świadczenia

pieniężnego (k. 52).

Orzekając ponownie w tej sprawie, tym razem wyrokiem nakazowym z dnia

18 lutego 2014 r.; Sąd Rejonowy w B.:

3

1. oskarżonego W. P. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, który

zakwalifikował jako występek z art. 288 § 2 k.k. i za to na podstawie art. 288 § 2 k.k.

w zw. z art. 34 § 1 k.k. i art. 35 § 1 k.k. wymierzył mu karę 6 miesięcy ograniczenia

wolności, zobowiązując go w tym czasie do wykonywania nieodpłatnej,

kontrolowanej pracy na cele społeczne, w wymiarze po 20 godzin w stosunku

miesięcznym;

2. na podstawie art. 36 § 2 k.k. w zw. z art. 72 § 2 k.k. zobowiązał oskarżonego do

naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem, przez zapłatę kwoty 350 złotych

na rzecz pokrzywdzonej J. Ł. w terminie 2 miesięcy od uprawomocnienia się

wyroku w sprawie;

3. zwolnił oskarżonego od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej i dalszych

kosztów w sprawie, obciążając nimi Skarb Państwa (k. 58).

Powyższy wyrok został uznany za prawomocny z dniem 21 marca 2014 r. (k.

60, 63).

Obecnie kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny, który zarzucił

rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa

karnego materialnego w postaci obrazy art. 4 § 1 kk, polegające na

niezastosowaniu przez sąd ustawy nowej wobec skazanego W. P. i wadliwe

przyjęcie, że zarzucany mu czyn w postaci wyrządzenia szkody w mieniu

wysokości 350 zł stanowi przestępstwo z art. 288 § 2 kk.

W konkluzji nadzwyczajnego środka zaskarżenia Autor kasacji wniósł o

uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 18 lutego 2014 r. i umorzenie

postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.s.w. – wobec upływu -

przewidzianego w art. 45 § 1 k.w. – okresu przedawnienia karalności czynu

przypisanego oskarżonemu

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja Prokuratora Generalnego wniesiona w tej sprawie na korzyść

W. P. okazała się w pełni zasadna, a zamieszczony w niej wniosek o

uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania z uwagi na

upływ okresu przedawnienia karalności czynu przypisanego oskarżonemu –

zasługiwał na uwzględnienie. Podzielić trzeba pogląd skarżącego, że

przedmiotowe orzeczenie wydane zostało z rażącym naruszeniem przepisu

4

prawa karnego materialnego, wskazanego w zarzucie kasacji.

Rzeczywiście, Sąd Rejonowy uznał W. P. za winnego popełnienia

zarzucanego mu czynu, wadliwie kwalifikując ów czyn jako występek z art. 288 § 2

k.k.

Sąd Rejonowy w B., orzekając w tej sprawie nie dostrzegł, że ustawą z dnia

27 września 2013 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego oraz

niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r.; poz. 1247), która w tej części weszła w

życie z dniem 9 listopada 2013 r., dokonano nowelizacji art. 124 § 1 k.w. Stosownie

do brzmienia przepisu art. 124 § 1 k.w. obowiązującego od tej daty, czyn o

znamionach w nim określonych, stanowi przestępstwo jedynie wówczas, gdy

wysokość wyrządzonej szkody przekracza kwotę 1/4 minimalnego wynagrodzenia

za pracę. Zasadniczej zmianie uległ zatem sam system określania wysokości kwoty

należącej do zespołu znamion czynu zabronionego.

W tej sytuacji, dla ustalenia granicy wartości uszkodzonego mienia dzielącej

występek i wykroczenie, niezbędne jest sięgnięcie do dyspozycji art. 2 ust. 5

ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.

U. Nr 200, poz. 1679, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 157, poz. 1314),

który to przepis odsyła z kolei do odpowiednich rozporządzeń Rady Ministrów

ustalających co roku wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę. Wprawdzie,

w dacie czynu zarzuconego skazanemu, a także w dacie wydania wyroku o

warunkowym umorzeniu postępowania, granica oddzielająca występek zniszczenia

lub uszkodzenia mienia od wykroczenia tego rodzaju, była sprecyzowana w ustawie

w formie kwotowej, ale już w momencie podjęcia postępowania w tej sprawie i jej

rozstrzygania obowiązywała nowa regulacja. Obligowała ona do ustalenia

wysokości aktualnego minimalnego wynagrodzenia i porównania ¼ tej kwoty z

wartością mienia uszkodzonego lub zniszczonego. Zgodnie z rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 11 września 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1074) w sprawie

wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2014 r., zostało ono określone

w kwocie 1 680 zł. Zatem, w realiach przedmiotowej sprawy, w chwili orzekania

wyrokiem nakazowym przez Sąd Rejonowy w B., wysokość ¼ minimalnego

wynagrodzenia za pracę odpowiadała kwocie 420 zł. Była to więc kwota wyższa niż

wartość mienia będącego przedmiotem czynu zarzuconego osk. W. P., wobec

5

czego czyn nie stanowił już występku.

Sąd Rejonowy, zgodnie z art. 4 § 1 k.k., zobligowany był do uwzględnienia

dokonanej zmiany normatywnej i zastosowania ustawy nowej, która jednocześnie

była względniejsza dla sprawcy. Stosownie bowiem do przyjętego w niej

rozwiązania należało uznać, że czyn skazanego W. P. już w chwili orzekania

zaskarżonym wyrokiem, wyczerpywał jedynie znamiona wykroczenia z art. 124 § 1

k.w.

Podkreślić też trzeba, że w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 45 § 1 k.w.,

karalność czynu będącego przedmiotem postępowania, stanowiącego wykroczenie

z art. 124 § 1 k.w. w chwili orzekania, ustała w dniu 12 kwietnia 2014 r., co obecnie –

w konsekwencji uchylenia zaskarżonego wyroku – spowodowało konieczność

umorzenia postępowania przeciwko W. P. na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.s.w.

Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.