V CNP 66/13

Sygn. akt V CNP 66/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 3 października 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Marta Romańska (przewodniczący)

SSN Iwona Koper (sprawozdawca)

SSN Anna Owczarek

w sprawie ze skargi E. S., M. S. i S. S.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

wyroku Sądu Okręgowego w K.

z dnia 30 sierpnia 2011 r.,

w sprawie z powództwa […] Spółdzielni Mieszkaniowej

w K.

przeciwko E. S., M. S. i S. S.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 3 października 2014 r.,

oddala skargę.

2

UZASADNIENIE

Powodowa Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła o zasądzenie od pozwanych

solidarnie w postępowaniu upominawczym kwoty 3 095,02 zł tytułem

nieuiszczonych opłat za korzystanie z lokalu mieszkalnego zajmowanego na

podstawie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, za okres od sierpnia

2007 do lipca 2010 r. z ustawowymi odsetkami i kosztami procesu. W uzasadnieniu

żądania podała, że pozwani M. i S. małżonkowie S., którym przysługiwało

własnościowe prawo do lokalu zbyli posiadane prawo na rzecz pozwanej córki E. S.

w drodze darowizny i w następstwie wypowiedzenia członkostwa zostali wykreśleni

z rejestru członków. E. S. nie jest członkiem powodowej Spółdzielni. Sposób

rozliczania opłat (kosztów mediów) w lokalach powódki, kwestionowanych przez

pozwanych został ustalony w uchwale rady nadzorczej z dnia 7 lutego 2007 r.

Pozwani M. S. i S. S., jako członkowie powodowej Spółdzielni byli zobowiązani

uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem

nieruchomości w częściach przypadających na ich lokal na podstawie na

podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach

mieszkaniowych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1222 - dalej jako u.s.m.) a

pozwana E. S. na podstawie art. 4 ust. 6 u.s.m., jako osoba pełnoletnia stale

zamieszkująca lokal. W okresie od stycznia 2008 r. podstawę jej odpowiedzialności

stanowi art. 4 ust. 11

u.s.m., a podstawę odpowiedzialności pozostałych pozwanych

art. 4 ust. 6 u.s.m.

Sąd Rejonowy w K. nakazem zapłaty wydanym w dniu 18 sierpnia 2010 r.

uwzględnił żądanie pozwu w całości.

W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwani wnieśli o oddalenie powództwa,

zarzucając nieprzedstawienie przez powódkę dokumentacji źródłowej

uzasadniającej wyliczenie dochodzonej należności.

Sąd Rejonowy ustalił, że zajmowany przez pozwanych lokal znajduje się

w zasobach powódki, która naliczyła dochodzone opłaty w oparciu o regulamin

rozliczania kosztów mediów w lokalach i budynkach powódki, przyjęty w uchwałą

rady nadzorczej Spółdzielni z dnia 7 lutego 2007 r. Regulamin, jako prawo

3

wewnętrzne został przyjęty i zaakceptowany w toku postępowania zgodnego ze

statutem Spółdzielni i wiąże pozwanych. Pozwani zalegają z naliczonymi na tej

podstawie opłatami za dochodzony okres. Pozwani nie domagali się na podstawie

art. 4 ust. 64

u.s.m. przedstawienia kalkulacji opłat, nie zakwestionowali skutecznie,

po myśli art. 503 § 1 k.p.c., poszczególnych opłat i nie sprecyzowali w sprzeciwie

zarzutów przeciwko nakazowi zapłaty. Z tych względów dochodzone przez

powódkę roszczenia ocenił jako należycie wykazane.

Rozpoznając apelację pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego Sąd

Okręgowy odniósł się w pierwszej kolejności do podniesionych w niej zarzutów

procesowych. Wskazał, że pozwani, zastępowani w sprawie przez profesjonalnego

pełnomocnika, mimo wezwania sądu nie ustosunkowali się w wyznaczonym

terminie do twierdzeń strony powodowej podniesionych w piśmie z dnia 28 lutego

2011 r. i dołączonych do niego dokumentów uzasadniających żądanie pozwu, co

upoważniało Sąd Rejonowy do oparcia rozstrzygnięcia na tych dowodach. Pozwani

pozbawili się w ten sposób możliwości zgłoszenia dowodów i zarzutów, a na

rozprawie w dniu 19 kwietnia 2011 r. oświadczyli, że nie kwestionują wykazania

należności i zadłużenia przedstawionymi przez powódkę fakturami. W

konsekwencji oddalenia zarzutów odnoszących się do ustalonego przez Sąd

Rejonowy stanu faktycznego, za uzasadnione uznał Sąd Okręgowy zastosowanie

do niego wskazanych w motywach zaskarżonego wyroku przepisów prawa

materialnego.

W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku

Sądu Okręgowego pozwani zarzucili naruszenie:

- art. 4 ust. 41

u.s.m. przez przyjęcie, że pozwana nie musi dokonywać

rozliczeń opłat za korzystanie z mieszkania w oparciu o odrębną ewidencję kosztów

dla danej nieruchomości, pomimo podniesienia w sprzeciwie zarzutu

kwestionującego wyliczenie przedłożone przez powódkę i zażądania przedłożenia

ewidencji,

- art. 316 § 1 k.p.c. w zw. z art. 217 k.p.c. przez przyjęcie,

że niezakwestionowanie przedłożonych przez powódkę na rozprawie w dniu

1 marca 2011 r. dowodów, w terminie 14 dni pod rygorem przyznania twierdzeń

4

w nich zawartych jest wystarczającą podstawą do zasądzenia powództwa, podczas

gdy dowody te w wersji znajdującej się w aktach sprawy tj. bez rozbicia ogólnych

kosztów utrzymania osiedla na poszczególne mieszkania nie mogą być

samoistnym dowodem istnienia długu względem pozwanej.

Wskazali na niezgodność zaskarżonego skargą wyroku z powyższymi

przepisami.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Na podstawie art. 4 ust. 1 i art. 4 ust. 11

członkowie spółdzielni i osoby

niebędące członkami spółdzielni, którym przysługuje spółdzielcze własnościowe

prawo do lokalu są obowiązani do pokrywania kosztów związanych z eksploatacją

i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokal,

eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez

uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu. Za opłaty te określone w art. 4

ust. 1-2 i 4 u.s.m. odpowiadają solidarnie z członkami spółdzielni właścicielami

lokali nie będącymi członkami spółdzielni lub osobami nie będącymi członkami,

którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali, osoby faktycznie

korzystające z lokalu (art. 4 ust. 6 u.s.m.). Chodzi tu o opłaty związane tylko z tą

nieruchomością (jedno lub wielobudynkową) w skład której wchodzi używany przez

te podmioty lokal. Stopień partycypacji poszczególnych członków w tych kosztach

określa stosunek powierzchni danego lokalu do ogólnej powierzchni lokali. Możliwe

są jednak inne sposoby określenia tej partycypacji, stosowane do pokrywania

kosztów mediów technicznych. Opłaty te powinny odpowiadać rzeczywistym

kosztom utrzymania poszczególnych lokali. Zgodnie z art. 4 ust. 41

pkt 1 u.s.m.

zarząd spółdzielni prowadzi odrębnie dla każdej nieruchomości ewidencję

i rozliczenie przychodów i kosztów związanych z ich eksploatacją i utrzymaniem

oraz ewidencję wpływów i wydatków funduszu remontowego.

Przepis art. 4 ust. 64

u.s.m. nakłada na spółdzielnię obowiązek

przedstawienia, na żądanie członka spółdzielni, właściciela lokalu niebędącego

członkiem spółdzielni lub osoby niebędącej członkiem spółdzielni, której przysługuje

spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu kalkulacji wysokości opłat.

Uprawniony może wystąpić do sądu o nakazanie przedstawienia takiej kalkulacji.

5

Kalkulacja powinna zawierać wskazanie sposobu obliczenia składników opłat,

powinna być rzeczowa, zrozumiała i wyczerpująca. W razie sporu ciężar

przytoczenia i wykazania okoliczności uzasadniających wysokość opłat spoczywa

na spółdzielni (zob. wyrok z dnia 17 listopada 2004 r., IV CSK 215/04, nie publ.).

W okolicznościach przedmiotowej sprawy Sąd Okręgowy uznał, że powódka

spełniła ten wymóg a przedłożone przez nią dokumenty wystarczająco wykazują

dochodzone roszczenia. Powódka w wykonaniu ciążącego na niej obowiązku

przedłożyła korespondencję w sprawie zadłużenia i wezwania do zapłaty,

regulamin rozliczania kosztów centralnego ogrzewania i ustalania opłat z tego tytułu

oraz dokumenty z wyliczeniami należności, uchwały stanowiące ich podstawę

i faktury dostawcy energii (k. 98 do 199 i k. 200 do 328). Zgodnie z § 5 regulaminu

całkowity koszt dostawy ciepła do poszczególnych budynków, zespołów budynków

części budynków ustala się na podstawie faktur jakimi spółdzielnia jest obciążona

za dostarczoną do nich energię cieplną. Z przedłożonej do akt sprawy

korespondencji wynika, że lokal pozwanych, z uwagi na ich sprzeciw, nie był objęty

systemem indywidualnego rozliczania kosztów CO SIRC. W zakresie istniejącego

między stronami sporu powódka przedstawiła ustalenie opłaty ryczałtowej

za zużycie energii cieplnej dla tego lokalu, wskazując jako podstawę wyliczenia

stosowne uchwały organów Spółdzielni i postanowienia regulaminu, zgodnie

z którym użytkownik lokalu, który uniemożliwia montaż podzielników kosztów wnosi

opłatę ryczałtową w przeliczeniu na 1 m2

powierzchni użytkowej lokalu w wysokości

ustalonej uchwałą zarządu. Wysokość opłaty ryczałtowej ustalana jest w oparciu

o całkowite zużycie energii cieplnej przez budynek wyrażonej w GJ, uwzględniając

maksymalne zużycie energii cieplnej w danym budynku rozliczane według SIRS.

Dokumenty te, którym Sąd Okręgowy przypisał decydujące znaczenie dla

rozstrzygnięcia i uwzględnienia powództwa, według stanowiska prezentowanego

w sprawie przez pozwanych pozbawione są takiego znaczenia, gdyż podstawą

obciążenia pozwanych mogą być jedynie rzeczywiste koszty poniesione przez

pozwaną, a nie podjęte przez Spółdzielnię uchwały.

Możliwość kwestionowania na drodze sądowej przez członka spółdzielni

oraz osoby nie będące członkami, zobowiązane do uiszczania opłat

eksploatacyjnych, ustalenia przez spółdzielnię jego zobowiązania z tego tytułu

6

wynika z art. 4 ust. 8 u.s.m. Uprawnienie to nie jest uzależnione od uprzedniego

uzyskania wyroku uchylającego uchwałę rady nadzorczej określającą zmianę

wysokości opłat lub ustalającą ich wysokość. Można je realizować także w drodze

zarzutu w procesie wytoczonym przez spółdzielnię o zasądzenie należności z tego

tytułu, jednak wymaga to co najmniej wskazania w jakim zakresie uprawniony

podmiot kwestionuje z tej przyczyny swoje zobowiązanie wobec spółdzielni

z tego tytułu (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2006 r., II CSK

37/06, M. Spół. 2007, nr 2, s. 32). Skarżący, reprezentowani w sprawie przez

profesjonalnego pełnomocnika, na żadnym etapie sporu nie sprecyzowali swojego

stanowiska w tym zakresie.

W tym stanie rzeczy, na tle podstaw wniesionej skargi nie można uznać,

że z przyczyn w niej wskazanych, doszło do naruszeniu prawa materialnego

i procesowego, które doprowadziło do wydania wyroku niezgodnego z prawem.

Z tych względów na podstawie art. 42411

§ 1 k.p.c. orzeczono jak

w sentencji.