II KK 69/14

Sygn. akt II KK 69/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 1 października 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)

SSN Jarosław Matras

SSA del. do SN Dariusz Czajkowski

Protokolant Marta Brylińska

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Lucjana Nowakowskiego

w sprawie Ł. K. i P. L.

skazanych z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k.,

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 1 października 2014 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanych

od wyroku Sądu Rejonowego w W.

z dnia 3 października 2013 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi

Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

Prokurator Rejonowy oskarżył Ł. K., o to że:

1. w dniu 18 marca 2009 r. w sklepie S., jako pracownik Punktu Obsługi Klienta,

działając wspólnie i w porozumieniu z P. L. w celu osiągnięcia korzyści

majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem ww. sklepu

2

w ten sposób, że podrobił dokument ,,Zwrot towaru” dotyczący konsoli X-Box o

wartości 999 zł, a następnie dokument ten przedstawił kierownikowi hali do

aprobaty jako autentyczny i przekazał P. L., która następnie używając tego

dokumentu jako autentycznego wprowadziła w błąd pracownika kasy i uzyskała

ww. kwotę tytułem zwrotu pieniędzy, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 270

§ 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.,

2. w dniu 21 marca 2009 r. w sklepie S., jako pracownik Punktu Obsługi Klienta,

działając wspólnie i w porozumieniu z K. B. i drugim nieustalonym sprawcą w

celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził do niekorzystnego

rozporządzenia mieniem ww. sklepu w ten sposób, że podrobił dokument ,,Zwrot

towaru” dotyczący telewizora LG o wartości 990 zł, a następnie dokument ten

przedstawił kierownikowi hali do aprobaty jako autentyczny i przekazał

nieustalonemu mężczyźnie, który następnie używając tego dokumentu jako

autentycznego wprowadził w błąd pracownika kasy i uzyskał ww. kwotę tytułem

zwrotu pieniędzy, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art.

11 § 2 k.k.,

3. w dniu 24 marca 2009 r. w sklepie S., jako pracownik Punktu Obsługi Klienta,

działając wspólnie i w porozumieniu z K. B. w celu osiągnięcia korzyści

majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem ww. sklepu

w ten sposób, że podrobił dokument ,,Zwrot towaru” dotyczący konsoli Play

Station 3 o wartości 1499 zł, wraz z grami, a następnie dokument ten przedstawił

kierownikowi hali do aprobaty jako autentyczny i przekazał K. B., który następnie

używając tego dokumentu jako autentycznego wprowadził w błąd pracownika

kasy i uzyskał ww. kwotę tytułem zwrotu pieniędzy, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w

z w. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.,

4. w dniu 26 marca 2009 r. w sklepie S., jako pracownik Punktu Obsługi Klienta,

działając wspólnie i w porozumieniu z K. B. i P. L. w celu osiągnięcia korzyści

majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem ww. sklepu

w ten sposób, że podrobił dokument ,,Zwrot towaru” dotyczący konsoli Play

Station 3 o wartości 1499 zł, wraz z grami, a następnie dokument ten przedstawił

kierownikowi hali do aprobaty jako autentyczny i przekazał K. B., który następnie

używając tego dokumentu jako autentycznego wprowadził w błąd pracownika

3

kasy i uzyskał ww. kwotę tytułem zwrotu pieniędzy, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w

zw. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.,

5. w dniu 15 marca 2009 r. w sklepie S., jako pracownik Punktu Obsługi Klienta,

działając wspólnie i w porozumieniu z K. B. w celu osiągnięcia korzyści

majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem ww. sklepu

w ten sposób że podrobił dokument ,,Zwrot towaru” dotyczący konsoli Play

Station 3 o wartości 1499 zł, wraz z grami, a następnie dokument ten przedstawił

kierownikowi hali do aprobaty jako autentyczny i przekazał K. B., który następnie

używając tego dokumentu jako autentycznego wprowadził w błąd pracownika

kasy i uzyskał ww. kwotę tytułem zwrotu pieniędzy, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w

zw. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.,

6. w dniu 21 marca 2009 r. w sklepie S., jako pracownik Punktu Obsługi Klienta,

działając wspólnie i w porozumieniu z nieustalonym dotąd sprawcą, w celu

osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia

mieniem ww. sklepu w ten sposób, że podrobił dokument ,,Zwrot towaru”

dotyczący komputera m-ki Acer o wartości 1999 zł, a następnie dokument ten

przedstawił kierownikowi hali do aprobaty jako autentyczny i przekazał

nieustalonemu dotąd mężczyźnie, który następnie używając tego dokumentu

jako autentycznego wprowadził w błąd pracownika kasy i uzyskał ww. kwotę

tytułem zwrotu pieniędzy, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. w

zw. z art. 11 § 2 k.k.,

7. w dniu 01 kwietnia 2009 r. w sklepie S., jako pracownik Punktu Obsługi

Klienta, działając wspólnie i w porozumieniu z K. B., w celu osiągnięcia korzyści

majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem ww. sklepu

w ten sposób, że podrobił dokument ,,Zwrot towaru”” dotyczący sprzętu AGD o

wartości 1499 zł, a następnie dokument ten przedstawił kierownikowi hali do

aprobaty jako autentyczny i przekazał K. B., który następnie używając tego

dokumentu jako autentycznego wprowadził w błąd pracownika kasy i uzyskał ww.

kwotę tytułem zwrotu pieniędzy, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 270 § 1

k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.,

a nadto P. L. o to, że:

4

1. w dniu 18 marca 2009 r. w sklepie S., działając wspólnie i w porozumieniu z

Ł. K. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadziła ww. sklep do

niekorzystnego rozporządzenia mieniem w ten sposób, że wprowadziła w błąd

pracownika kasy przedstawiając jako autentyczny uprzednio sfałszowany przez

Ł. K. dokument ,,Zwrot towaru” dotyczący konsoli do gier X-Box o wartości 999 zł,

na podstawie którego otrzymała pieniądze w ww. kwocie tytułem zwrotu, tj. o

czyn z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.,

2. w dniu 26 marca 2009 r. w sklepie S., działając wspólnie i w porozumieniu z

Ł. K. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadziła ww. sklep do

niekorzystnego rozporządzenia mieniem w ten sposób, że wprowadziła w błąd

pracownika kasy przedstawiając jako autentyczny uprzednio sfałszowany przez

Ł. K. dokument ,,Zwrot towaru” dotyczący konsoli do gier Play Station 3 wraz z

grami o wartości 1499 zł, na podstawie którego otrzymała pieniądze w ww.

kwocie tytułem zwrotu, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. w zw.

z art. 11 § 2 k.k.

Sąd Rejonowy w W. w wyroku z dnia 3 października 2013 r., zawarł następujące

rozstrzygnięcie:

,,1. Ł. K. oskarżonego o to, że:

I.w dniu 18 marca 2009 r. w sklepie S., jako pracownik Punktu Obsługi Klienta,

działając wspólnie i w porozumieniu z P.L. w celu osiągnięcia korzyści

majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem ww. sklepu

w ten sposób, że podrobił dokument «Zwrot towaru» dotyczący konsoli X-Box o

wartości 999 zł, a następnie dokument ten przedstawił kierownikowi hali do

aprobaty jako autentyczny i przekazał P. L., która następnie używając tego

dokumentu jako autentycznego wprowadziła w błąd pracownika kasy i uzyskała

ww. kwotę tytułem zwrotu pieniędzy, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 270

§ 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.,

II. w dniu 21 marca 2009 r. w sklepie S., jako pracownik Punktu Obsługi Klienta,

działając wspólnie i w porozumieniu z K. B. i drugim nieustalonym sprawcą w

celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził do niekorzystnego

rozporządzenia mieniem ww. sklepu w ten sposób, że podrobił dokument «Zwrot

towaru» dotyczący telewizora LG o wartości 990 zł, a następnie dokument ten

5

przedstawił kierownikowi hali do aprobaty jako autentyczny i przekazał

nieustalonemu mężczyźnie, który następnie używając tego dokumentu jako

autentycznego wprowadził w błąd pracownika kasy i uzyskał ww. kwotę tytułem

zwrotu pieniędzy, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art.

11 § 2 k.k.,

III. w dniu 24 marca 2009 r. w sklepie S., jako pracownik Punktu Obsługi Klienta,

działając wspólnie i w porozumieniu z K. B. w celu osiągnięcia korzyści

majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem ww. sklepu

w ten sposób, że podrobił dokument «Zwrot towaru» dotyczący konsoli Play

Station 3 o wartości 1499 zł wraz z grami, a następnie dokument ten przedstawił

kierownikowi hali do aprobaty „jako otrzymała” pieniądze www. kwocie tytułem

zwrotu, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k, w zb. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2

k.k.,

II. w dniu 26 marca 2009 r. w sklepie S., działając wspólnie i w porozumieniu z

Ł. K. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadziła ww. sklep do

niekorzystnego rozporządzenia mieniem w ten sposób, że wprowadziła w błąd

pracownika kasy przedstawiając jako autentyczny uprzednio sfałszowany przez

Ł. K. dokument «Zwrot towaru» dotyczący konsoli do gier Play Station 3 wraz z

grami o wartości 1499 zł, na podstawie którego otrzymała pieniądze w ww.

kwocie tytułem zwrotu, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art, 270 § 1 k.k.

w zw. z art. 11 § 2 k.k.

orzekł:

1. Ł. K. uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów z tym

ustaleniem, iż czyny te wypełniają kwalifikację z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art.

270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i czyny te stanowią ciąg przestępstw z art.

286 § 1 k.k. w zb. z art, 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 91 § 1

k.k. i na podstawie art. 286 § 1 k.k. w zw, z art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 91 § 1

k.k. wymierzył mu karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności,

- na podstawie art. 69 § 1 k.k., art. 70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie orzeczonej

wobec Ł. K. kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby 3

(trzech) lat,

6

- na podstawie art. 72 § 2 k.k. zobowiązał oskarżonego do częściowego

naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonego sklepu S. przez zapłatę

kwoty 6400 zł, (sześć tysięcy czterysta złotych) w terminie 6 (sześciu)

miesięcy od uprawomocnienia się wyroku,

- zwolnił oskarżonego od uiszczenia kosztów sądowych i przejął je na rachunek

Skarbu Państwa;

2. P. L. uznał za winną popełnienia zarzucanych jej czynów, z tym ustaleniem,

iż czyny te stanowią ciąg przestępstw z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k.

w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. i na podstawie art. 286 § k.k. w

zw. z art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k, wymierzył jej karę 10 (dziesięciu)

miesięcy pozbawienia wolności,

- na podstawie art. 69 § 1 k.k., art. 70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie orzeczonej

wobec P. L. kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby 3

(trzech) lat,

- zwolnił oskarżoną od uiszczenia kosztów sądowych i przejął je na rachunek

Skarbu Państwa.”

Powyższe orzeczenie wobec tego, iż nie zostało zaskarżone przez strony

postępowania uprawomocniło się w dniu 21 października 2013 r.

Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 29 października 2013 r., na podstawie

art. 105 § 1-3 k.p.k. sprostował oczywistą omyłkę pisarską w wyroku Sądu

Rejonowego z dnia 3 października 2013 r. sygn. akt IV K …/10 w ten sposób, że po

słowach „a następnie dokument ten przedstawił kierownikowi hali do aprobaty jako”,

wpisał brakujący fragment zarzutów:

„autentyczny i przekazał K. B., który następne używając tego dokumentu

jako autentycznego wprowadził w błąd pracownika kasy i uzyskał ww. kwotę

tytułem zwrotu pieniędzy, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. w zw.

z art, 11 § 2 k.k.,

IV. w dniu 26 marca 2009 r. w sklepie S., jako pracownik Punktu Obsługi Klienta,

działając wspólnie i w porozumieniu z K. B. i P. L. w celu osiągnięcia korzyści

majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem ww. sklepu

w ten sposób, że podrobił dokument «Zwrot towaru» dotyczący konsoli Play

Station 3 o wartości 1499 zł, wraz z grami, a następnie dokument ten przedstawił

7

kierownikowi hali do aprobaty jako autentyczny i przekazał K. B., który następnie

używając tego dokumentu jako autentycznego wprowadził w błąd pracownika

kasy i uzyskał ww. kwotę tytułem zwrotu pieniędzy, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w

zw. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.,

V. w dniu 15 marca 2009 r. w sklepie S.., jako pracownik Punktu Obsługi

Klienta, działając wspólnie i w porozumieniu z K. B. w celu osiągnięcia korzyści

majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem ww. sklepu

w ten sposób, że podrobił dokument «Zwrot towaru» dotyczący konsoli Play

Station 3 o wartości 1499 zł, wraz z grami, a następnie dokument ten przedstawił

kierownikowi hali do aprobaty jako autentyczny i przekazał K. B., który następnie

używając tego dokumentu jako autentycznego wprowadził w błąd pracownika

kasy i uzyskał ww. kwotę tytułem zwrotu pieniędzy, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w

zw. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.,

VI. w dniu 21 marca 2009 r. w sklepie S., jako pracownik Punktu Obsługi Klienta,

działając wspólnie i w porozumieniu z nieustalonym dotąd sprawcą, w celu

osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia

mieniem ww. sklepu w ten sposób, że podrobił dokument «Zwrot towaru»

dotyczący komputera m-ki Acer o wartości 1999 zł, a następnie dokument ten

przedstawił kierownikowi hali do aprobaty jako autentyczny i przekazał

nieustalonemu dotąd mężczyźnie, który następnie używając tego dokumentu

jako autentycznego wprowadził w błąd pracownika kasy i uzyskał ww. kwotę

tytułem zwrotu pieniędzy, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. w

zw. z art. 11 § 2 k.k.,

VII. w dniu 01 kwietnia 2009 r. w sklepie S., jako pracownik Punktu Obsługi

Klienta, działając wspólnie i w porozumieniu z K. B., w celu osiągnięcia korzyści

majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem ww. sklepu

w ten sposób, że podrobił dokument «Zwrot towaru» dotyczący sprzętu AGD o

wartości 1499 zł, a następnie dokument ten przedstawił kierownikowi hali do

aprobaty jako autentyczny i przekazał K. B., który następnie używając tego

dokumentu jako autentycznego wprowadził w błąd pracownika kasy i uzyskał ww.

kwotę tytułem zwrotu pieniędzy, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 270 § 1

k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.;

8

2. P. L. oskarżonej o to, że:

w dniu 18 marca 2009 r. w sklepie S., działając wspólnie i w porozumieniu z

Ł. K. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadziła ww. sklep do

niekorzystnego rozporządzenia mieniem w ten sposób, że wprowadziła w błąd

pracownika kasy przedstawiając jako autentyczny, sfałszowany uprzednio przez

Ł.K. dokument «Zwrot towaru» dotyczącego konsoli do gier X-Box o wartości 999 zł,

na podstawie którego w pkt I sentencji wyroku w miejscu błędnie wpisanej

podstawy wymiaru kary wymierzonej oskarżonej „na podstawie art. 207 § 1 k.k.”

wpisać „na podstawie art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 58 § 3 k.k.”

W uzasadnieniu postanowienia Sąd podniósł, iż przy podpisywaniu wyroku

nie dostrzegł, że nastąpił błąd w druku i wydrukowana została jedynie pierwsza i

trzecia strona wyroku.

Na powyższe postanowienie zażalenie złożył prokurator, któremu zarzucił

obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 105

§ 1 k.p.k. poprzez ustalenie, iż brak zawarcia w wyroku z dnia 3 października 2013

roku opisu i kwalifikacji prawnej czynu, którego popełnienie oskarżyciel zarzucił

oskarżonym stanowi oczywistą omyłkę pisarską, podlegającą sprostowaniu w trybie

ww. artykułu, podczas gdy prostowanie oczywistych omyłek pisarskich nie może

polegać na dodaniu do wyroku elementów merytorycznych pominiętych w procesie

wyrokowania.

Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 16 stycznia 2014 roku,

uwzględnił zażalenie prokuratora i uchylił zaskarżone orzeczenie wskazując, że

omyłka polegająca na niewydrukowaniu jednej strony wyroku zawierającej dane

osobowe P.L. oraz część opisu zarzucanych oskarżonym czynów może być

skorygowana jedynie w drodze nadzwyczajnego środka zaskarżenia.

Powyższy wyrok Sądu Rejonowego zaskarżył w całości, na niekorzyść Ł. K. i

P. L., Prokurator Generalny.

Na podstawie art. 523 § 1 i 4 k.p.k., art. 526 § 1 k.p.k. oraz art. 537 § 1 i 2

k.p.k. wyrokowi temu zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku

naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 413 § 1 pkt 3 i

4 k.p.k., poprzez pominięcie w komparycji orzeczenia danych personalnych

oskarżonej P. L. i pominięcie czynów zarzucanych Ł. K. wskazanych w punktach 4,

9

5, 6 i 7 aktu oskarżenia oraz czynu zarzucanego P. L. wskazanego w punkcie 1

aktu oskarżenia, w następstwie czego doszło do wydania wyroku, który nie zawiera

w części dyspozytywnej odniesienia do opisu czynów stanowiących faktyczną

podstawę skazania.

Stawiając powyższy zarzut Prokurator Generalny wniósł o uchylenie

zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi

Rejonowemu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja wniesiona przez Prokuratora Generalnego jest zasadna w stopniu

oczywistym. Zgodzić się bowiem należy ze stwierdzeniem jej autora, iż wyrok,

którego komparycja nie zawiera danych określających tożsamość jednego z

oskarżonych, a nadto nie wskazuje wszystkich zarzutów zawartych w akcie

oskarżenia – a tak w istocie jest po odmowie sprostowania wyroku przez Sąd

Okręgowy w W., który uwzględnił zażalenie prokuratora na postanowienie Sądu a

quo w tym przedmiocie - wydany został z rażącym naruszeniem prawa karnego

procesowego wskazanym w zarzucie kasacji, które miało istotny wpływ na jego

treść.

Przepis art. 413 k.p.k. określa, co każdy wyrok powinien zawierać.

Niezbędnym elementem wyroku jest więc przytoczenie opisu i kwalifikacji prawnej

czynu, którego popełnienie oskarżyciel zarzucił oskarżonemu (art. 413 § 1 pkt 4

k.p.k.), zaś w przypadku wyroku skazującego dokładne określenie przypisanego

oskarżonemu czynu oraz jego kwalifikacji prawnej (art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k.).

Rację ma Prokurator, że Sąd Rejonowy, warunków opisanych w

przywołanych powyżej przepisach nie spełnił, a rzeczą drugorzędną jest, że

powodem tego stanu rzeczy były kwestie związane z uchybieniami popełnionymi na

etapie drukowania tego dokumentu.

Skazując oskarżonych Sąd ten w komparycji wyroku w istocie więc nie

zawarł niezbędnych elementów, stosownie do treści art. 413 § 1 pkt 4 k.p.k., w tym

opisu i kwalifikacji prawnej czynów, których popełnienie oskarżyciel publiczny

zarzucił Ł. K. w punktach 4, 5, 6 i 7 aktu oskarżenia oraz w punkcie 1, odnoszącym

się do P. L. Sąd Rejonowy, wbrew przepisowi art. 413 § 1 pkt 3 k.p.k., w wyroku

10

nie wskazał także imienia i nazwiska oraz pozostałych danych określających

tożsamość oskarżonej P.L.

To, za co oskarżeni zostali skazani, musi wynikać z treści wyroku i nie może

być odczytywane z akt sprawy i z treści aktu oskarżenia.

Powyżej wskazane uchybienia miały niewątpliwie rażący i istotny wpływ na

treść zapadłego orzeczenia, zatem muszą skutkować jego uchyleniem w

postępowaniu kasacyjnym.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.