I KZP 10/14

Sygn. akt I KZP 10/14

UCHWAŁA

Dnia 30 września 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Stanisław Zabłocki (przewodniczący)

SSN Jerzy Grubba

SSN Rafał Malarski (sprawozdawca)

Protokolant Łukasz Majewski

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Beaty Mik

w sprawie R. K.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu

w dniu 30 września 2014 r.,

przekazanego na podstawie art. 441 § 1 k.p.k. przez Sąd Okręgowy w Ł.,

postanowieniem z dnia 14 marca 2014 r., zagadnienia prawnego wymagającego

zasadniczej wykładni ustawy:

Czy zwrot „w tym w trakcie prowadzenia czynności

wyjaśniających”, wprowadzony art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29

października 2010 r. (Dz. U. Nr 225, poz. 1466) do przepisu art. 17 § 3

Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, może upoważnić

straż gminną (miejską) do wykonywania uprawnień oskarżyciela

publicznego w sprawach o wykroczenia z art. 96 § 3 Kodeksu

wykroczeń?

podjął uchwałę:

udzielić odpowiedzi jak w pkt 1. uchwały składu siedmiu sędziów

Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2014 r. w sprawie o sygn. akt I

KZP 16/14.

UZASADNIENIE

2

Sąd Rejonowy, postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r., umorzył

postępowanie na podstawie art. 5 § 1 pkt 9 k.p.w., wszczęte na wniosek Straży

Miejskiej w W., przeciwko R. K., obwinionemu o to, że: będąc właścicielem pojazdu

marki Honda - na wezwanie Straży Miejskiej, w okresie od 30 lipca do 5 sierpnia

2013 r. na piśmie lub w siedzibie Straży Miejskiej w W., wbrew obowiązkowi, nie

wskazał, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w dniu 24 czerwca

2013 r., ok. godz. 22.59, to jest o wykroczenie z art. 96 § 3 k.w. w zw. z art. 78 ust.

4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r.- Prawo o ruchu drogowym. W uzasadnieniu

orzeczenia Sąd ten wyraził pogląd, że art. 129b ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy- Prawo o

ruchu drogowym daje upoważnienie straży gminnej (miejskiej) do wykonywania

kontroli ruchu drogowego, ale tylko w stosunku do kierującego pojazdem lub

uczestników ruchu (ograniczenia podmiotowe), w związku z czym kompetencje te

nie odnoszą się do właściciela lub posiadacza takiego pojazdu, jeżeli nie wykazuje

się jego sprawstwa.

Zażalenie na to postanowienie wniósł oskarżyciel publiczny – Straż Miejska,

kwestionując w uzasadnieniu zapatrywanie Sądu a quo odnośnie braku uprawnień

straży gminnych (miejskich) do pełnienia funkcji oskarżyciela publicznego w

przypadku kierowania wniosku o ukaranie za wykroczenie z art. 96 § 3 k.w.

W toku rozpoznania tego środka odwoławczego Sąd Okręgowy w Ł. powziął

wątpliwość co do wykładni art. 17 § 3 k.p.w. w zw. z art. 96 § 3 k.w., którą wyraził w

postanowieniu z dnia 14 marca 2014 r.

Prokurator Prokuratury Generalnej, podnosząc, że w sprawie zaistniały

przesłanki do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd

Okręgowy w Ł., wniósł o podjęcie uchwały jak w sprawie Sądu Najwyższego o

sygn. akt I KZP 16/14, a więc o treści: „Straż gminna (miejska) w obecnym stanie

prawnym nie jest uprawniona do wykonywania uprawnień oskarżyciela publicznego

w sprawach o wykroczenie z art. 96 § 3 k.w., ujawnionych w trakcie wykonywania

czynności wyjaśniających”. W uzasadnieniu wniosku prokurator wskazał, że

przedmiotowe zagadnienie prawne jest tożsame z tym ze sprawy o sygn. akt I KZP

16/14, o której rozstrzygnięcie zwrócono się do powiększonego składu Sądu

Najwyższego.

3

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zgodzić się wypadało ze stanowiskiem prokuratora Prokuratury Generalnej,

że przedstawione przez sąd odwoławczy zagadnienie prawne wymagało dokonania

zasadniczej wykładni ustawy. W judykaturze i piśmiennictwie ugruntowany jest

pogląd wskazujący, że dopuszczalność rozstrzygnięcia w trybie art. 441 § 1 k.p.k.

przez Sąd Najwyższy zagadnienia prawnego uwarunkowana jest łącznym

wystąpieniem następujących przesłanek: wyłonieniem się istotnego problemu

interpretacyjnego, potrzebą dokonania „zasadniczej wykładni ustawy” oraz

pojawieniem się tego zagadnienia „przy rozpoznawaniu środka odwoławczego”.

Należało podzielić stanowisko Sądu Okręgowego w Ł., że przepis art. 17 § 3

k.p.w., w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 29 października 2010 r. o zmianie

ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, przy powiązaniu

tego przepisu z unormowaniami innych aktów prawnych statuujących kompetencje

straży gminnych (miejskich), sformułowany jest w sposób, który wywołał istotne

problemy interpretacyjne i w konsekwencji doprowadził do wystąpienia rozbieżności

w orzecznictwie sądowym oraz w wypowiedziach doktryny. Wskazane zagadnienie

prawne wyłoniło się w trakcie rozpoznawania środka odwoławczego, to jest

zażalenia Straży Miejskiej w W. na postanowienie Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 15

stycznia 2014 r. o umorzeniu postępowania w sprawie o wykroczenie. Od wyniku

jego rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy zależy określony kierunek rozpoznania

tego zażalenia. W sprawie wystąpiły więc wszystkie przesłanki warunkujące

potrzebę rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy zagadnienia prawnego.

Warto w tym miejscu podkreślić, na co zwrócił uwagę prokurator, że

przedmiotowe pytanie prawne, poza odmiennym zredagowaniem i powołaniem

węższego kręgu przepisów mających podlegać wykładni, w istocie dotyczy

problematyki tożsamej z tą, z którą zmierzył się Sąd Najwyższy w sprawie o sygn.

akt I KZP 16/14. W gruncie rzeczy w obydwu sprawach wystąpiły wątpliwości co do

ustawowego umocowania straży gminnej (miejskiej) jako oskarżyciela publicznego

w postępowaniach o wykroczenie z art. 96 § 3 k.w. Zauważyć trzeba, że w dniu 30

września 2014 r. Sąd Najwyższy, w składzie siedmioosobowym, podjął w sprawie o

sygn. akt I KZP 16/14 uchwałę następującej treści: „Na podstawie przepisu art. 17 §

3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o

4

wykroczenia (j.t.: Dz. U. z 2013 r., poz. 395 ze zm.), w brzmieniu po nowelizacji

ustawą z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu

drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 225, poz. 1466), straży gminnej

(miejskiej) przysługują uprawnienia oskarżyciela publicznego w sprawach o

wykroczenia z art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń”. Przedstawiony pogląd prawny i

argumentacja, która legła u jego podstaw, zyskały pełną aprobatę Sądu

Najwyższego w obecnym składzie. Należy też stwierdzić, że uchwale w sprawie o

sygn. I KZP 16/14 skład powiększony nadał moc zasady prawnej, a zatem Sąd

Najwyższy jest związany wyrażonym w niej poglądem prawnym.

Z przedstawionych wyżej względów Sąd Najwyższy podjął uchwałę o treści

podanej na wstępie.