V KK 104/14

Sygn. akt V KK 104/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 7 października 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Józef Dołhy (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Andrzej Stępka

SSN Eugeniusz Wildowicz

Protokolant Katarzyna Wełpa

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Zbigniewa Siejbika,

w sprawie S. B.

skazanego z art. 200 § 1 kk w zb. z art. 201 kk w zw. z art. 11 § 2 kk

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 7 października 2014 r.,

kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego

od wyroku Sądu Okręgowego w S.

z dnia 13 listopada 2013 r.,

utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w S.

z dnia 11 czerwca 2013 r.,

1. uchyla zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy

wyrok Sądu Rejonowego w S. w części dotyczącej kwalifikacji

prawnej czynu przypisanego skazanemu S. B. oraz podstawy

wymiaru kary - w zakresie, w jakim powołano w nich art. 201 kk,

art. 11 § 2 kk i art. 11 § 3 kk, i przepisy te eliminuje z tej

kwalifikacji i podstawy wymiaru kary;

2

2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża

Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy, wyrokiem z dnia 11 czerwca 2013 r., uznał S. B. winnym

tego, że w listopadzie 2011 roku w S. wielokrotnie doprowadził małoletniego poniżej

15 lat – R. B. do poddania się czynności seksualnej, tj. czynu z art. 200 § 1 k.k. w

zb. z art. 201 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., i za to na podstawie art. 200 § 1 k.k. w zw.

z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności, na podstawie art.

41a § 2 k. k. orzekł zakaz zbliżania się do brata R. B. na okres 5 lat. Powyższy

wyrok został zaskarżony apelacją oskarżonego i jego obrońcy, w których zarzucono

błąd w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie prawa procesowego. Po

rozpatrzeniu tych apelacji Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia 13 listopada 2013 r.

utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając wniesione apelacje za oczywiście

bezzasadne.

Od tego wyroku kasację wniósł obrońca skazanego, zarzucając obrazę

przepisu postepowania, która miała istotny wpływ na treść zaskarżonego

orzeczenia, a to art. 455 k.p.k. poprzez niepoprawienie błędnej kwalifikacji prawnej

przy niezmienionych ustaleniach faktycznych w sprawie i nie wyeliminowanie z

kwalifikacji prawnej czynu art. 201 k.k. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie

zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi

Okręgowemu. W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury

Okręgowej wniósł o poprawienie błędnej kwalifikacji prawnej czynu przypisanego

skazanemu w wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 11 czerwca 2013 r., poprzez

wyeliminowanie przepisów art. 201 k. k. i art. 11 § 2 k. k. oraz art. 11 § 3 k.k. z

podstawy prawnej wymierzonej skazanemu kary pozbawienia wolności.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Podniesiony w kasacji zarzut jest zasadny.

W realiach sprawy nie budzi wątpliwości, że sądy orzekające błędnie

zakwalifikowały przypisany S. B. czyn jako wyczerpujący znamiona z art. 200 § 1

3

k.k. w zb. z art. 201 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Z uzasadnienia wyroku Sądu I

instancji wynika, że oskarżonemu przypisano, iż w listopadzie 2011 r. w S.

wielokrotnie doprowadził swojego brata R. B., małoletniego poniżej lat 15, do

poddania się czynności seksualnej, co zdaniem Sądu orzekającego uzasadniło

kwalifikację z art. 200 § 1 k.k. w zb. z art. 201 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Wyrokowy

opis czynu nie wskazywał, że czynności seksualne miały miejsce wobec brata

sprawcy. Skarżący trafnie wskazał, że strona przedmiotowa przestępstwa z art. 201

k.k. obejmuje wyłącznie obcowanie płciowe, natomiast nie wypełnia znamion

kazirodztwa inna czynność seksualna. Zachowanie skazanego wyczerpało jedynie

znamiona czynu z art. 200 § 1 k.k.

Wprawdzie strony w zwykłym środku odwoławczym nie podniosły zarzutu

obrazy prawa materialnego przez błędne zakwalifikowanie czynu w wyroku Sądu

pierwszej instancji, nie mniej jednak, zgodnie z art. 455 k.p.k. niezależnie od granic

zaskarżenia i podniesionych zarzutów, na sądzie odwoławczym ciąży powinność

poprawienia błędnej kwalifikacji prawnej czynu, przy niezmienionych ustaleniach

faktycznych przyjętych za podstawę wyroku sądu pierwszej instancji. Skoro Sąd

odwoławczy zaaprobował poczynione ustalenia faktyczne, to tym samym winien był

poprawić błędną kwalifikację prawną, a skoro tego nie uczynił, to dopuścił się

rażącego naruszenia przepisu art. 455 k.p.k. W opisie czynu zarzuconego i

przypisanego S.B. brak było znamienia obcowania płciowego w stosunku do brata,

opisującego stronę przedmiotową czynu z art. 201 k.k., zatem brak było podstaw do

przypisania skazanemu przestępstwa z art. 201 k.k.

Z motywów wyroku Sądu Rejonowego wynika, że wadliwie przyjęta

kwalifikacja z art. 201 k.k. nie miała przełożenia na wymiar kary jako okoliczność

obciążająca, gdyż w oparciu o przepisy art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k.

wymierzono sprawcy karę 2 lat pozbawienia wolności, a więc w najniższym

wymiarze przewidzianym w art. 200 § 1 k.k.

W świetle tych uwarunkowań, podzielając zarzut postawiony w kasacji, Sąd

Najwyższy doszedł do wniosku, że konieczne w tej sytuacji naprawienie uchybienia

podniesionego przez skarżącego jest możliwe w drodze częściowego uchylenia

zaskarżonego wyroku i utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Rejonowego

wyłącznie w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego skazanemu oraz

4

podstawy wymiaru kary – w zakresie, w jakim powołano w nich art. 201 k.k., art. 11

§ 2 k.k. i art. 11 § 3 k.k., przez wyeliminowanie tych przepisów z kwalifikacji prawnej

i podstawy wymiaru kary.

Kierując się powyższymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.