II KK 296/14

Sygn. akt II KK 296/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 7 listopada 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Rafał Malarski (przewodniczący)

SSN Józef Dołhy

SSN Jarosław Matras (sprawozdawca)

Protokolant Marta Brylińska

w sprawie N. Z.

skazanego z art. 178a § 2 k.k.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

w dniu 7 listopada 2014 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego

od wyroku Sądu Okręgowego w P.

z dnia 4 lipca 2014 r.,

zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w S.

z dnia 4 lutego 2014 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę oskarżonego N. Z.

przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w

P.

UZASADNIENIE

N. Z. został oskarżony o to, że: w dniu 22 października 2013 r., o

godzinie 3.10 na ul. C. w S., województwo m./…/ - to jest w ruchu lądowym -

kierował samochodem marki Opel Astra nr rej. […] znajdując się w stanie

2

nietrzeźwości ( I i I I badanie 0,46 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu), przy

czym czynu tego dopuścił się będąc uprzednio skazanym prawomocnym

wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. akt … 395/13, za

wykroczenie z art. 87 § 1 k.w., w którym orzeczono środek karny w postaci zakazu

prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w lądowej strefie ruchu na okres

7 (siedmiu) miesięcy, to jest o przestępstwo z art. 178a § 4 k.k.

Sąd Rejonowy w S. wyrokiem zaocznym z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt

… 805/13, orzekł (k. 41-42):

1. oskarżonego N. Z. uznał za winnego tego, że w dniu 22 października 2013

r., o godz. 3.10 na ul. C. w S., woj. M. - to jest w ruchu lądowym - kierował

samochodem marki Opel Astra nr rej. […] znajdując się w stanie nietrzeźwości ( I i

I I badanie 0,46 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu), to jest za winnego

przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. i na tej podstawie skazał go na karę 150 (stu

pięćdziesięciu) stawek dziennych grzywny, przyjmując wysokość jednej stawki za

równą kwocie 10 (dziesięciu) złotych,

2. na podstawie art. 44 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek kamy w

postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu

lądowym przez okres 2 (dwóch) lat, na podstawie art. 43 § 3 k.k. zobowiązał

oskarżonego do zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia tych

pojazdów, o ile znajduje się w jego posiadaniu.

Apelację od tego wyroku wniósł prokurator, zaskarżając wyrok w całości na

niekorzyść oskarżonego. Wyrokowi zarzucił:

I. błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, polegający

na dowolnym uznaniu wbrew zasadom prawidłowego rozumowania, wskazań

wiedzy i doświadczenia życiowego za udowodniony fakt, że oskarżony N. Z.

poprzez swoje zachowanie w dniu 22 października 2013 r. na ul. C. w S., woj. M. -

to jest w ruchu lądowym - kierował samochodem marki Opel Astra o nr rej. […]

znajdując się w stanie nietrzeźwości (I i II badanie 0.46 mg/l alkoholu w

wydychanym powietrzu) czym dopuścił się czynu z art. 178a § 1 k.k. podczas gdy

oskarżony N. Z. kierował pojazdem mechanicznym wbrew orzeczonemu przez sąd

zakazowi prowadzenia pojazdów mechanicznych co jednoznacznie wynika z

zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci odpisu wyroku sądowego,

3

który to dowód wyraźnie wskazuje, że oskarżony N. Z. popełnił przestępstwo z art.

178a § 1 k.k. i art. 244 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.

II. obrazy przepisu prawa materialnego, a to art. 42 § 2 k.k. poprzez jego

niezastosowanie w sytuacji wymierzenia środka karnego w postaci zakazu

prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Po rozpoznaniu sprawy w postepowaniu odwoławczym Sąd Okręgowy w

P. wyrokiem z dnia 4 lipca 2014 r., sygn. akt … 292/14, zmienił zaskarżony wyrok

w ten sposób, że uznał, iż oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu, który

wypełnia znamiona występku z art. 178a § 4 k.k. i na podstawie tego przepisu

skazał go na karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności, a za podstawę

prawną orzeczonego środka karnego przyjął art. 42 § 2 k.k.

Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżając wyrok

w całości na korzyść skazanego zarzucił mu: rażące i mające istotny wpływ na

treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, tj. art. 178a § 4

k.k. polegające na zmianie wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w S. z dnia 4

lutego 2014 r., sygn. akt … 805/13, skazującego N. Z. za czyn z art. 178a § 1 k.k.

oraz uznanie go za winnego popełnienia przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. w

sytuacji gdy swoim zachowaniem nie wyczerpał on znamion przestępstwa w

powołanym przepisie.

W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w P.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest oczywiście zasadna, co skutkowało jej uwzględnieniem w

trybie określonym w art. 535 § 5 k.p.k. Rację ma Prokurator Generalny, że

zmiana wyroku sądu I instancji i przypisanie oskarżonemu popełnienia

przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. nastąpiła z rażącą obrazą tego przepisu. Na

wstępie podnieść należy, że sąd I instancji w uzasadnieniu swojego wyroku

wykazał, iż skoro wobec oskarżonego poprzednio orzeczono zakaz prowadzenia

pojazdów, ale nastąpiło to w wyroku skazującym za wykroczenie, to nie ma

możliwości przypisania mu popełnienia czynu z art. 178a § 4 k.k., bo wymagane

4

jest skazanie za przestępstwo. Pomimo tego, sąd II instancji nie uznając, że

ustalenie to – a więc skazanie za wykroczenie – było wadliwe, przyjął, iż czyn

oskarżonego wyczerpuje znamiona art. 178a § 4 k.k. opierając się, co wynika z

uzasadnienia wyroku, tylko na stwierdzeniu, że „..zakaz prowadzenia pojazdów

mechanicznych został wobec N. Z. orzeczony wyrokiem Sądu” (str. 3-4

uzasadnienia wyroku). Nie dostrzegł zatem, że ten zakaz musi być orzeczony nie

tylko wyrokiem sądu, ale także za przestępstwo, co przecież wynika wprost z

przepisu art. 178a § 4 k.k. Nie tylko jednak zabrakło analizy znamion tego typu

czynu zabronionego (należało tylko przeczytać ten przepis, by uznać, że

przypisanie przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. nie jest możliwe). Sąd Okręgowy w

P. dopuścił się także kolejnego poważnego uchybienia temu przepisowi. Skoro

bowiem uznał, że ustalenia faktyczne przyjęte przez sąd I instancji są

niewadliwe, a więc także i opis czynu zawarty w wyroku jest trafny (co wynika ze

str. 2 uzasadnienia wyroku), to brak było podstawy do zmiany kwalifikacji prawnej

czynu, albowiem w opisie czynu przyjętym przez sąd meriti nie ujęto

koniecznego znamienia dopuszczenia się czynu w okresie orzeczonego za

przestępstwo zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych (art. 178a § 4

in fine k.k.). Na zakończenie podnieść zaś należy, choć jest to już poza

podniesionym zarzutem kasacji, że prokurator zaskarżając wyrok na niekorzyść

oskarżonego nie kwestionował niemożności przypisania oskarżonemu

czynu z art. 178a § 4 k.k. – a to właśnie z uwagi na fakt uprzedniego orzeczenia

zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych za wykroczenie – zaś wadliwość

rozstrzygnięcia postrzegał w płaszczyźnie niezastosowania normy art. 244 k.k.,

to skoro uchybienie wskazane w środku odwoławczym nie zaistniało (nie

skarżono przecież wadliwego opisu czynu – art. 413 §2 pkt 1 k.p.k.), to brak było

normatywnej podstawy do zmiany wyroku na niekorzyść oskarżonego (art. 434

§1 zd. drugie k.p.k.).

Z tych powodów orzeczono jak w wyroku. Przy ponownym orzekaniu sąd II

instancji rozważy te okoliczności, które wskazano powyżej.