IV KK 145/14

Sygn. akt IV KK 145/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 6 listopada 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)

SSN Zbigniew Puszkarski

SSN Dorota Rysińska (sprawozdawca)

Protokolant Dorota Szczerbiak

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Zbigniewa Siejbika

w sprawie S. G.

skazanego z art. 197 § 3 pkt 2 i 3 kk w zw z art. 14 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk i

innych

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 6 listopada 2014 r.,

kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść

od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 8 listopada 2013 r., zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w K.

z dnia 29 maja 2013 r.,

1. uchyla wyrok w zaskarżonej części, to jest w zakresie

rozstrzygnięcia o środkach zabezpieczających, zawartego w pkt. I

ust. 9, i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Apelacyjnemu

do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym;

2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. K. T.- U. -

Kancelaria Adwokacka w W., kwotę 738 zł (siedemset trzydzieści

2

osiem złotych), w tym 23 % VAT, z tytułu obrony z urzędu przed

Sądem Najwyższym.

UZASADNIENIE

Po rozpoznaniu oskarżenia wniesionego przeciwko S. G., Sąd Okręgowy w

K. wydał w dniu 29 maja 2013 r. wyrok, którym orzekł w następujący sposób:

I. oskarżonego S. G. uznał za winnego tego, że działając w krótkich

odstępach czasu i w podobny sposób dopuścił się czynów zarzucanych mu w pkt I i

III aktu oskarżenia, stanowiących przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12

k.k., przyjmując, iż stanowią one ciąg przestępstw w rozumieniu art. 91 § 1 k.k., za

który wymierzył mu karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i karę 100 stawek

dziennych grzywny, licząc 10 zł za stawkę;

II. oskarżonego uznał za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt

II aktu oskarżenia, stanowiącego przestępstwo z art. 197 § 2 k.k., art. 197 § 2 k.k. i

art. 191a § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., art. 191 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 12

k.k., przyjmując, iż czynu tego dopuścił się w warunkach art. 64 § 1 k.k. i za to na

mocy art. 197 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 4 lat pozbawienia

wolności;

- w punkcie III wyroku Sąd na podstawie art. 95a § 1 k.k. orzekł tytułem środka

zabezpieczającego umieszczenie S. G., po odbyciu kary pozbawienia wolności w

zakładzie zamkniętym w celu przeprowadzenia terapii farmakologicznej;

IV. uznał go za winnego tego, że działając w krótkich odstępach czasu i w

podobny sposób dopuścił się czynów zarzucanych mu w pkt IV i V aktu oskarżenia,

stanowiących przestępstwa z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 202 § 4 k.k. w zw. z art. 12

k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. przyjmując, iż stanowią one ciąg przestępstw i za to na

mocy art. 19 § 1 k.k. w zw. z art. 202 § 4 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. wymierzył

oskarżonemu karę 2 lat pozbawienia wolności;

- w punkcie V wyroku na mocy art. 41 § 1b k.k. orzekł wobec oskarżonego środek

karny zakazu zajmowania wszelkich stanowisk oraz wykonywania wszelkich

zawodów związanych z wychowywaniem, edukacją, leczeniem małoletnich i opieką

nad nimi na zawsze;

3

- w punkcie VI wyroku na mocy art. 41 a § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek

karny zakazu kontaktowania się z pokrzywdzonymi N. K. i M. K. przez okres lat 10,

połączony z obowiązkiem zgłaszania się przez 10 lat jeden raz w miesiącu do

właściwej jednostki Policji;

- w punkcie VII wyroku na podstawie art. 95a § 1 k.k. orzekł środek

zabezpieczający umieszczenia S. G., po odbyciu kary pozbawienia wolności, w

zakładzie zamkniętym w celu przeprowadzenia terapii farmakologicznej;

VIII. uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w

pkt VI aktu oskarżenia, stanowiącego występek z art. 190 § 1 k.k. przy

zastosowaniu art. 12 k.k., za który skazał go na karę 6 miesięcy pozbawienia

wolności;

IX. uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt

VII aktu oskarżenia, stanowiącego przestępstwo z art. 197 § 2 k.k. i art. 191 a § 1

k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 2 k.k. i art. 191a § 1

k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., art. 191 § 1 k.k., art. 190 § 1 k.k. przy zastosowaniu art.

12 k.k., przyjmując jego popełnienie w warunkach art. 64 § 1 k.k. i za to, na mocy

art. 197 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 2 lat i 6 miesięcy

pozbawienia wolności;

- w punkcie X wyroku na podstawie art. 95a § 1 k.k. orzekł tytułem środka

zabezpieczającego umieszczenie S. G., po odbyciu kary pozbawienia wolności, w

zakładzie zamkniętym w celu przeprowadzenia terapii farmakologicznej;

XI. oskarżonego uznał za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt

VIII aktu oskarżenia, stanowiącego przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 197 §

1 i 2 k.k. i art. 191a § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., art. 191 § 1 k.k. przy

zastosowaniu z art. 12 k.k., przyjmując, iż czynu tego dopuścił się w warunkach art.

64 § 1 k.k., i za to na mocy art. 197 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu

karę 2 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności;

- w punkcie XII wyroku na podstawie art. 95a § 1 k.k. orzekł tytułem środka

zabezpieczającego umieszczenie S. G., po odbyciu kary pozbawienia wolności, w

zakładzie zamkniętym w celu przeprowadzenia terapii farmakologicznej;

XIII. oskarżonego uznał za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w

pkt IX aktu oskarżenia, stanowiącego przestępstwo z art. 197 § 2 k.k. i art. 191 a §

4

1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 1 k.k. i art. 191 a § 1

k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 2 k.k. i art. 191 a § 1

k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., art. 191 § 1 k.k., art. 191 § 2 k.k. przy zastosowaniu art.

12 k.k., przyjmując, iż czynu tego dopuścił się w warunkach art. 64 § 1 k.k., i za to

na mocy art. 197 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 3 lat i 6

miesięcy pozbawienia wolności;

- w punkcie XIV wyroku na podstawie art. 95 a § 1 k.k. orzekł tytułem środka

zabezpieczającego umieszczenie S. G., po odbyciu kary pozbawienia wolności, w

zakładzie zamkniętym w celu przeprowadzenia terapii farmakologicznej;

XV. oskarżonego S. G. uznał za winnego tego, że działając w krótkich

odstępach czasu i w podobny sposób dopuścił się czynów zarzucanych mu w pkt X

i XI aktu oskarżenia, stanowiących przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 18 §

1 k.k. w zw. z art. 197 § 3 pkt 2 i 3 k.k. i art. 191a § 1 k.k. oraz art. 202 § 4 k.k. w

zw. z art. 11 § 2 k.k. przy zastosowaniu art. 21 § 2 k.k., przyjmując, iż czynów tych

dopuścił się w warunkach art. 64 § 1 k.k. oraz że stanowią one ciąg przestępstw, i

za to na mocy art. 197 § 3 pkt 2 i 3 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 21 § 2

k.k. i w zw. z art. 91 § 1 k.k. wymierzył mu karę 5 lat pozbawienia wolności;

- w punkcie XVI wyroku na mocy art. 41 § 1b k.k. orzekł wobec oskarżonego S. G.

tytułem środka karnego zakaz zajmowania wszelkich stanowisk oraz wykonywania

wszelkich zawodów związanych z wychowywaniem, edukacją, leczeniem

małoletnich i opieką nad nimi na zawsze;

- w punkcie XVII wyroku na mocy art. 41 a § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego

tytułem środka karnego zakaz kontaktowania się z pokrzywdzonymi P. M. i P. M.

przez okres 10 lat, połączony z obowiązkiem zgłaszania się przez lat 10 jeden raz

w miesiącu do właściwej jednostki Policji;

- w punkcie XVIII wyroku na podstawie art. 95a § 1a k.k. orzekł tytułem środka

zabezpieczającego umieszczenie S. G., po odbyciu kary pozbawienia wolności, w

zakładzie zamkniętym w celu przeprowadzenia terapii farmakologicznej;

XIX. uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w

pkt XII aktu oskarżenia, stanowiącego przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 18

§ 1 k.k. w zw. z art. 191a § 1 k.k. i art. 202 § 4 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., art. 13 §

1 k.k. w zw. z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 200 § 1 k.k., art. 198 k.k. i art. 191 § 1 k.k.

5

oraz art. 202 § 4 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., art. 13 § 1 k.k. w zw. art. 18 § 1 k.k. w

zw. z art. 197 § 3 pkt 2 i 3 k.k. i art. 191a § 1 k.k. oraz art. 202 § 4 k.k. w zw. z art.

11 § 2 k.k. przy zastosowaniu art. 21 § 2 k.k. i art. 12 k.k., przyjmując, iż czynu tego

dopuścił się w warunkach art. 64 § 1 k.k., i za to na mocy art. 197 § 3 pkt 2 i 3 k.k.

w zw. z art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 21 § 2 k.k. wymierzył mu karę 5 lat pozbawienia

wolności;

- w punkcie XX wyroku na mocy art. 41 § 1b k.k. orzekł wobec oskarżonego środek

karny zakazu zajmowania wszelkich stanowisk oraz wykonywania wszelkich

zawodów związanych z wychowywaniem, edukacją, leczeniem małoletnich i opieką

nad nimi na zawsze;

- w punkcie XXI wyroku na mocy art. 41a § 2 k.k. orzekł wobec niego tytułem

środka karnego zakaz kontaktowania się z pokrzywdzoną P. M. przez okres lat 10,

połączony z obowiązkiem zgłaszania się przez 10 lat jeden raz w miesiącu do

właściwej jednostki Policji;

- w punkcie XXII wyroku na podstawie art. 95a § 1a k.k. orzekł tytułem środka

zabezpieczającego umieszczenie S. G., po odbyciu kary pozbawienia wolności, w

zakładzie zamkniętym w celu przeprowadzenia terapii farmakologicznej;

XXIII. oskarżonego uznał za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w

pkt XIII aktu oskarżenia, stanowiącego przestępstwo z art. 197 § 2 k.k. i art. 191 a §

1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 1 k.k. i art. 191 a § 1

k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., art. 191 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 12 k.k.,

przyjmując, iż czynu tego dopuścił się w warunkach art. 64 § 1 k.k., i za to na mocy

art. 197 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 3 lat i 6 miesięcy

pozbawienia wolności;

- w punkcie XXIV wyroku na podstawie art. 95a § 1 k.k. orzekł tytułem środka

zabezpieczającego umieszczenie S. G., po odbyciu kary pozbawienia wolności, w

zakładzie zamkniętym w celu przeprowadzenia terapii farmakologicznej;

XXV. uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w

pkt XIV aktu oskarżenia, stanowiącego przestępstwo z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art.

200 § 1 k.k., art. 198 k.k. i art. 191 a § 1 k.k. oraz art. 202 § 4 k.k. w zw. z art. 11 §

2 k.k., art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 3 pkt 2 i 3 k.k. oraz art. 191a § 1 k.k. i art.

202 § 4 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. przy zastosowaniu art. 21 § 2 k.k., art. 18 § 1

6

k.k. w zw. z art. 200 § 1 k.k. i art. 198 k.k. oraz art. 191a § 1 k.k. i art. 202 § 4 k.k. w

zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 200 § 1

k.k., art. 201 k.k., art. 198 k.k., art. 191 a § 1 k.k. i art. 202 § 4 k.k. w zw. z art. 11 §

2 k.k. przy zastosowaniu art. 21 § k.k., art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 191 a § 1 k.k. i

art. 202 § 4 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. przy zastosowaniu art. 12 k.k., przyjmując,

iż czynu tego dopuścił się w warunkach art. 64 § 1 k.k., i za to, na mocy art. 197 § 3

pkt 2 i 3 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k., w zw. z art. 21 § 2 k.k. wymierzył mu karę 10

lat pozbawienia wolności;

- w punkcie XXVI wyroku na mocy art. 41 § 1b k.k. orzekł wobec oskarżonego

środek karny zakazu zajmowania wszelkich stanowisk oraz wykonywania wszelkich

zawodów związanych z wychowywaniem, edukacją, leczeniem małoletnich i opieką

nad nimi na zawsze;

- w punkcie XXVII wyroku na mocy art. 41 a § 2 k.k. orzekł wobec niego środek

karny zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną A. C. przez okres lat 10,

połączony z obowiązkiem zgłaszania się przez lat 10 jeden raz w miesiącu do

właściwej jednostki Policji;

- w punkcie XXVIII wyroku na podstawie art. 95a § 1a k.k. orzekł tytułem środka

zabezpieczającego umieszczenie S. G., po odbyciu kary pozbawienia wolności, w

zakładzie zamkniętym w celu przeprowadzenia terapii farmakologicznej;

XXIX. oskarżonego uznał za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w

pkt XV aktu oskarżenia, stanowiącego przestępstwo z art. 286 § 1 k.k., art. 13 § 1

k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 12 k.k. i za to skazał go na karę

roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz na karę 50 stawek dziennych grzywny

po 10 zł za stawkę;

- w punkcie XXX wyroku na mocy art. 46 § 1 k.k. zobowiązał oskarżonego do

naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonej A. C. przez zapłatę na jej rzecz kwoty

1.700 zł;

XXXI. uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w

pkt XVI aktu oskarżenia, stanowiącego przestępstwo z art. 197 § 2 k.k. i art. 191a §

1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 2 k.k. i art. 191a § 1

k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., art. 191 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 12 k.k.,

przyjmując, iż czynu tego dopuścił się w warunkach art. 64 § 1 k.k., i za to na mocy

7

art. 197 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 2 lat i 6 miesięcy

pozbawienia wolności;

- w punkcie XXXII wyroku na podstawie art. 95a § 1 k.k. orzekł tytułem środka

zabezpieczającego umieszczenie S. G., po odbyciu kary pozbawienia wolności, w

zakładzie zamkniętym w celu przeprowadzenia terapii farmakologicznej;

XXXIII. oskarżonego uznał za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w

pkt XVII aktu oskarżenia, stanowiącego przestępstwo z art. 197 § 2 k.k. i art. 191 a

§ 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., art. 197 § 2 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 1

k.k. w zw. art. 11 § 2 k.k., art. 191 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 12 k.k.,

przyjmując, iż czynu tego dopuścił się w warunkach art. 64 § 1 k.k. i za to, na mocy

art. 197 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k., wymierzył mu karę 3 lat pozbawienia

wolności;

- w punkcie XXXIV wyroku na podstawie art. 95a § 1 k.k. orzekł tytułem środka

zabezpieczającego umieszczenie S. G., po odbyciu kary pozbawienia wolności, w

zakładzie zamkniętym w celu przeprowadzenia terapii farmakologicznej;

XXXV. oskarżonego uznał za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w

pkt XVIII aktu oskarżenia, stanowiącego przestępstwo z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art.

200 § 1 k.k. i art. 198 k.k. oraz art. 191 a § 1 k.k. i art. 202 § 4 k.k. w zw. z art. 11 §

2 k.k., art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 200 § 1 k.k. i art. 198 k.k. oraz art. 191 a § 1 k.k. i

art. 202 § 4 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 18 § 1 k.k. w

zw. z art. 200 § 1 k.k. art. 201 k.k., art. 198 k.k., art. 191 a § 1 k.k. i art. 202 § 4 k.k.

w zw. z art. 11 § 2 k.k. przy zastosowaniu art. 21 § 2 k.k. i art. 12 k.k. w zw. z art.

64 § 1 k.k., i za to, na mocy art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. i art. 21 § 2 k.k.

wymierzył mu karę 11 lat pozbawienia wolności;

- w punkcie XXXVI wyroku na mocy art. 41 § 1b k.k. orzekł wobec oskarżonego

środek karny zakazu zajmowania wszelkich stanowisk oraz wykonywania wszelkich

zawodów związanych z wychowywaniem, edukacją, leczeniem małoletnich i opieką

nad nimi na zawsze;

- w punkcie XXXVII wyroku na mocy art. 41a § 2 k.k. orzekł wobec niego środek

karny zakazu kontaktowania się z pokrzywdzonym J. G. przez okres 10 lat,

połączony z obowiązkiem zgłaszania się przez lat 10 jeden raz w miesiącu do

właściwej jednostki Policji;

8

- w punkcie XXXVIII wyroku na podstawie art. 95a § 1 k.k. orzekł tytułem środka

zabezpieczającego umieszczenie S. G., po odbyciu kary pozbawienia wolności, w

zakładzie zamkniętym w celu przeprowadzenia terapii farmakologicznej;

XXXIX. uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu

w pkt XIX aktu oskarżenia, stanowiącego przestępstwo z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art.

200 § 1 k.k. i art. 202 § 4 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., art. 18 § 1 k.k. w zw. z art.

200 § 1 k.k. art. 202 § 4 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz art. 13 § 1 k.k. w zw. z art.

18 § 1 k.k. w zw. z art. 200 § 1 k.k., art. 201 k.k. i art. 202 § 4 k.k. w zw. z art. 11 §

2 k.k. przy zastosowaniu art. 21 § 2 k.k. i art. 12 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to,

na mocy art. 19 § 1 k.k. w zw. z art. 200 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 21 § 2 k.k.

wymierzył mu karę 11 lat pozbawienia wolności;

- w punkcie XL wyroku na mocy art. 41 § 1b k.k. orzekł wobec oskarżonego środek

karny zakazu zajmowania wszelkich stanowisk oraz wykonywania wszelkich

zawodów związanych z wychowywaniem, edukacją, leczeniem małoletnich i opieką

nad nimi na zawsze;

- w punkcie XLI wyroku na mocy art. 41a § 2 k.k. orzekł wobec niego środek karny

zakazu kontaktowania się z pokrzywdzonym H. M. przez okres lat 10, połączony z

obowiązkiem zgłaszania się przez lat 10 jeden raz w miesiącu do właściwej

jednostki Policji;

- w punkcie XLII wyroku na podstawie art. 95a § 1 k.k. orzekł tytułem środka

zabezpieczającego umieszczenie S. G., po odbyciu kary pozbawienia wolności, w

zakładzie zamkniętym w celu przeprowadzenia terapii farmakologicznej;

XLIII. oskarżonego uznał za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w

pkt XX aktu oskarżenia, stanowiącego przestępstwo z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art.

200 § 1 k.k., art. 198 k.k. oraz art. 191 a § 1 k.k., art, 202 § 4 k.k. w zw. z art. 11 § 2

k.k., art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 200 § 1 k.k. i art. 202 § 4 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.

przy zastosowaniu art. 12 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to, na mocy art. 200 § 1

k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 8 lat pozbawienia wolności;

- w punkcie XLIV wyroku na mocy art. 41 § 1b k.k. orzekł wobec oskarżonego

środek karny zakazu zajmowania wszelkich stanowisk oraz wykonywania wszelkich

zawodów związanych z wychowywaniem, edukacją, leczeniem małoletnich i opieką

nad nimi na zawsze;

9

- w punkcie XLV wyroku na mocy art. 41a § 2 k.k. orzekł wobec niego środek karny

zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną M. G. przez okres lat 10, połączony z

obowiązkiem zgłaszania się przez lat 10 jeden raz w miesiącu do właściwej

jednostki Policji;

- w punkcie XLVI wyroku na podstawie art. 95a § 1 k.k. orzekł tytułem środka

zabezpieczającego umieszczenie S. G., po odbyciu kary pozbawienia wolności w

zakładzie zamkniętym w celu przeprowadzenia terapii farmakologicznej;

XLVII. oskarżonego uznał za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w

pkt XXI aktu oskarżenia, stanowiącego przestępstwo z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art.

200 § 1 k.k. i art. 202 § 4 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. przy zastosowaniu art. 12 k.k.

w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to, na mocy art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k.,

wymierzył mu karę 8 lat pozbawienia wolności;

- w punkcie XLVIII wyroku na mocy art. 41 § 1b k.k. orzekł wobec oskarżonego

środek karny zakazu zajmowania wszelkich stanowisk oraz wykonywania wszelkich

zawodów związanych z wychowywaniem, edukacją, leczeniem małoletnich i opieką

nad nimi na zawsze;

- w punkcie XLIX wyroku na mocy art. 41a § 2 k.k. orzekł wobec niego środek karny

zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną K. M. przez okres lat 10, połączony z

obowiązkiem zgłaszania się przez lat 10 jeden raz w miesiącu do właściwej

jednostki Policji;

- w punkcie L wyroku na podstawie art. 95a § 1 k.k. orzekł tytułem środka

zabezpieczającego umieszczenie S. G., po odbyciu kary pozbawienia wolności, w

zakładzie zamkniętym w celu przeprowadzenia terapii farmakologicznej;

LI. uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt

XXII aktu oskarżenia, stanowiącego przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 191

a § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i za to, na mocy art. 191 a § 1 k.k. w zw. z art. 14 § 1

k.k., wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;

LII. oskarżonego uznał za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt

XXIII aktu oskarżenia, stanowiącego przestępstwo z art. 202 § 4a k.k. w zw. z art.

64 § 1 k.k. i za to, na mocy art. 202 § 4a k.k. wymierzył oskarżonemu karę 2 lat i 6

miesięcy pozbawienia wolności;

10

- w punkcie LIII wyroku na mocy art. 41 § 1b k.k, orzekł wobec oskarżonego środek

karny zakazu zajmowania wszelkich stanowisk oraz wykonywania wszelkich

zawodów związanych z wychowywaniem, edukacją, leczeniem małoletnich i opieką

nad nimi na zawsze;

- w punkcie LIV wyroku na podstawie art. 95a § 1 k.k. orzekł tytułem środka

zabezpieczającego umieszczenie S. G., po odbyciu kary pozbawienia wolności, w

zakładzie zamkniętym w celu przeprowadzenia terapii farmakologicznej;

LV. oskarżonego uznał za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt

XXIV aktu oskarżenia, stanowiącego przestępstwo z art. 278 § 1 k.k., za które

skazał go na karę roku pozbawienia wolności oraz na karę 50 stawek dziennych

grzywny, licząc po 10 zł za stawkę.

W punkcie LVI wyroku na mocy art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. i art. 90 § 2 k.k.

w miejsce poszczególnych kar jednostkowych, orzeczonych w wymienionych

powyżej punktach, Sąd Okręgowy wymierzył oskarżonemu S. G. karę łączną 14 lat

pozbawienia wolności oraz łączną karę grzywny w rozmiarze 200 stawek dziennych

grzywny przy przyjęciu 10 zł za jedną stawkę, zaś w miejsce orzeczonych środków

karnych w postaci zakazu zajmowania wszelkich stanowisk oraz wykonywania

wszelkich zawodów związanych z wychowywaniem, edukacją, leczeniem

małoletnich i opieką nad nimi orzekł ten środek wobec oskarżonego łącznie - na

zawsze.

W punktach LVII, LVIII, LIX i LX wyroku Sąd Okręgowy orzekł o zaliczeniu

na poczet wymierzonej kary pozbawienia wolności okresu zatrzymania i

tymczasowego aresztowania oskarżonego oraz kosztach procesu.

Powyższy wyrok został zaskarżony przez obrońcę oskarżonego w części

dotyczącej orzeczenia o karach jednostkowych i karze łącznej.

W apelacji obrońca zarzucił rażącą niewspółmierność orzeczonych w

stosunku do S. G. kar jednostkowych, co skutkowało wymierzeniem rażąco

niewspółmiernej kary łącznej, pomimo że w sprawie zaistniało szereg okoliczności

łagodzących, które powinny mieć wpływ na wymiar zastosowanej kary, a

okoliczności te nie zostały w sposób dostateczny uwzględnione przez Sąd

orzekający w niniejszej sprawie. Powołując się na powyższe obrońca wnosił o

11

zmianę wyroku w zaskarżonej części, przez orzeczenie wobec S.G. bezwzględnej

kary pozbawienia wolności w łagodniejszym wymiarze.

Oskarżyciel publiczny powyższego wyroku nie zaskarżył.

Wyrokiem z dnia 8 listopada 2013 r., po rozpoznaniu apelacji obrońcy, Sąd

Apelacyjny orzekł następująco:

I. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

1. uchylił zawarte w ust. LVI wyroku orzeczenie o karze łącznej pozbawienia

wolności oraz orzeczenie w przedmiocie łącznego środka karnego w postaci

zakazu zajmowania wszelkich stanowisk oraz wykonywania wszelkich zawodów

związanych z wychowywaniem, edukacją, leczeniem małoletnich i opieką nad nimi,

2. przyjął, że czyny zarzucone oskarżonemu S. G. w pkt. IX-XII aktu

oskarżenia, przypisane w ust. XIII, XV i XIX wyroku stanowią jeden czyn ciągły

wyczerpujący znamiona przestępstwa z art. 197 § 2 k.k. i art. 191 a § 1 k.k., z art.

13 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 1 k.k. i art. 191a § 1 k.k., z art. 13 § 1 k.k. w zw. z

art. 197 § 2 k.k.i art. 191 a § 1 k.k., z art. 191 § 1 k.k., z art. 191 § 2 k.k., z art. 13 §

1 k.k. w zw. z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 3 pkt 2 i 3 k.k. i art. 191a § 1 k.k. i

art. 202 § 4 k.k., w zw. z art. 21 § 2 k.k., z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 18 § 1 k.k. w

zw. z art. 191 a § 1 k.k. i art. 202 § 4 k.k., z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 18 § 1 k.k. w

zw. z art. 200 § 1 k.k. i art. 198 k.k. i art. 191 a § 1 k.k. i art. 202 § 4 k.k. w zw. z art.

11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. – i za jego popełnienie, na

mocy art. 197 § 3 pkt. 2 i 3 k.k. w zw. z art. 14 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k.

wymierzył oskarżonemu karę 5 lat pozbawienia wolności,

3. uchylił orzeczenie o środku karnym zawarte w ust. XX wyroku,

4. przyjął, że czyny zarzucone oskarżonemu S. G. w pkt XIII-XIV aktu

oskarżenia, a przypisane w ust. XXIII i XXV wyroku stanowią jeden czyn ciągły

wyczerpujący znamiona przestępstwa z art. 197 § 2 k.k. i art. 191a § 1 k.k., z art.

13 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 1 k.k. i art. 191 a § 1 k.k., z art. 191 § 1 k.k., z art. 18 §

1 k.k. w zw. z art. 200 § 1 k.k. i art. 198 k.k. i art. 191a § 1 k.k. i art. 202 § 4 k.k., z

art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 3 pkt 2 i 3 k.k. i art. 191 a § 1 k.k. i art. 202 § 4 k.k.

w zw. z art. 21 § 2 k.k., z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 200 § 1

k.k. i art. 201 k.k. i art. 198 k.k. i art. 191 a § 1 k.k. i art. 202 § 4 k.k. w zw. z art. 21

§ 2 k.k., z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 191 a § 1 k.k. i art. 202 § 4 k.k. w zw. z art. 11

12

§ 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. – i za jego popełnienie, na mocy

art. 197 § 3 pkt. 2 i 3 k.k. w zw. z art. 14 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył

oskarżonemu karę 10 lat pozbawienia wolności,

5. przyjął, że czyny zarzucone oskarżonemu S. G. w pkt XVII-XXI aktu

oskarżenia, a przypisane w ust. XXXIII, XXXV, XXXIX, XLIII i XLVII wyroku

stanowią jeden czyn ciągły wyczerpujący znamiona przestępstwa z art. 197 § 2 k.k.

i art. 191a § 1 k.k., z art. 197 § 2 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 1 k.k., z art.

191 § 1 k.k., z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 200 § 1 k.k. i art. 198 k.k. i art. 191 a § 1

k.k. i art. 202 § 4 k.k., z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 200 § 1

k.k. i art. 201 k.k. i art. 198 k.k. i art. 191 a § 1 k.k. i art. 202 § 4 k.k. w zw. z art. 21

§ 2 k.k., z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 200 § 1 k.k. i art. 202 § 4 k.k., z art. 13 § 1 k.k.

w zw. z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 200 § 1 k.k. i art. 201 k.k. i art. 202 § 4 k.k. w zw.

z art. 21 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. –

i za jego popełnienie, na mocy art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył

oskarżonemu karę 11 lat pozbawienia wolności,

6. uchylił orzeczenie o środku karnym zawarte w ust. XL, XLIV i XLVIII

wyroku,

7. uzupełnił o art. 14 § 1 k.k. podstawę prawną wymiaru kary pozbawienia

wolności orzeczonej w ust. XI wyroku,

8. na mocy art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. i art. 91 § 2 k.k. w miejsce kar

jednostkowych pozbawienia wolności wymierzonych oskarżonemu S. G. za

pozostające w realnym zbiegu przestępstwa i ciągi przestępstw oraz na mocy art.

90 § 2 k.k. w miejsce wymierzonych oskarżonemu środków karnych z art. 41 § 1b

k.k., orzekł wobec oskarżonego karę łączną 13 lat i 10 miesięcy pozbawienia

wolności oraz zakaz zajmowania wszelkich stanowisk i wykonywania wszelkich

zawodów związanych z wychowywaniem, edukacją, leczeniem małoletnich i opieką

nad nimi na zawsze,

9. uchylił orzeczenie o środkach zabezpieczających zawarte w ust. III, VII, X,

XII, XIV, XVIII, XXII, XXIV, XXVIII, XXXII, XXXIV, XXXVIII, XLII, XLVI i L wyroku,

natomiast środek zabezpieczający orzeczony w ust. LIV wyroku odniósł do

podlegającej efektywnemu wykonaniu orzeczonej niniejszym wyrokiem kary łącznej

pozbawienia wolności,

13

10. wymieniony w ust. LVII wyroku okres rzeczywistego pozbawienia

wolności w sprawie zaliczył na poczet kary łącznej pozbawienia wolności

orzeczonej niniejszym wyrokiem;

II. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w pozostałym zakresie;

rozstrzygnął ponadto o kosztach procesu.

Opisany wyrok Sądu odwoławczego Prokurator Generalny zaskarżył

kasacją wniesioną na niekorzyść oskarżonego S. G., w części dotyczącej

orzeczenia o karze – w zakresie pkt. I ust. 9 wyroku, tj. co do rozstrzygnięcia o

środkach zabezpieczających.

W skardze tej Prokurator Generalny zarzucił „rażące i mające istotny wpływ

na treść orzeczenia naruszenie prawa karnego procesowego – art. 440 k.p.k. w zw.

z art. 433 § 1 k.p.k., polegające na przekroczeniu granic środka odwoławczego i

reformatoryjnym orzeczeniu co do środka zabezpieczającego na podstawie art.

95a § 1 k.k. bez powiązania z podstawą skazania określonego w pkt. XV, XIX i

XXV zaskarżonego wyroku Sądu I instancji, co nastąpiło w konsekwencji z rażącą

obrazą przepisu prawa materialnego w postaci art. 95a § 1a k.k. stanowiącego

obligatoryjną podstawę orzeczenia rzeczonego środka zabezpieczającego w

sytuacji skazania za przestępstwa z art. 197 § 3 pkt 2 i 3 k.k. popełnione w związku

z zaburzeniem preferencji seksualnych podlegającego w świetle art. 95a § 2 pkt 2

k.k. bezwzględnemu wykonaniu”. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie

wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Sądowi Apelacyjnemu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja okazała się zasadna, jednak przejrzystość czynionych co do niej

ocen wymaga najpierw podania zasadniczych faktów sprawy odnoszących się do

wydanych w niej rozstrzygnięć o zastosowaniu wobec S. G. środka

zabezpieczającego, którego dotyczy rozważany zarzut kasacyjny.

Kwestia w sprawie podstawowa sprowadza się do tego, że wyrokiem Sądu

Okręgowego S. G. został w niezakwestionowany sposób uznany za winnego,

między innymi, popełnienia łącznie 20 czynów ciągłych i przestępstw (po części

również ujętych w ciągi przestępstw – pkt. IV i pkt. XV wyroku), stanowiących

przestępstwa przeciwko wolności seksualnej, których oskarżony dopuścił się – jak

14

ustalono – w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych. Powyższe, przy

uwzględnieniu faktu wymierzenia S. G., za poszczególne przypisane czyny,

bezwzględnych kar pozbawienia wolności, stanowiło dla Sądu meriti

(każdorazowo) podstawę do orzeczenia wobec niego środka zabezpieczającego w

postaci umieszczenia go po odbyciu kar pozbawienia wolności w zakładzie

zamkniętym, w celu przeprowadzenia terapii farmakologicznej. Jest przy tym

istotne, że w uzasadnieniu wyroku Sąd ten wskazał okoliczności świadczące o

potrzebie (konieczności) zastosowania względem oskarżonego tak określonego

środka, koncentrując swój wywód na fakultatywnej podstawie umieszczenia

sprawcy w zakładzie zamkniętym (albo poddania go leczeniu ambulatoryjnemu),

przewidzianej w art. 95a § 1 k.k. Poza sporem jednak pozostaje, że w treści wyroku

Sąd zawarł rozstrzygnięcia oparte nie tylko na wymienionym przepisie (związane

ze skazaniami zawartymi w punktach II, IV, IX, XI, XIII, XXIII,XXXI, XXXIII, XXXV,

XXXIX, XLIII, XLVII, LII), ale również – a to w odniesieniu do orzeczeń skazujących

za czyny określone m.in. w art. 197 § 3 pkt 2 i 3 k.k., zawartych w punktach XV,

XIX i XXV – na podstawie unormowania art. 95a § 1a k.k., statuującego obowiązek,

przy spełnieniu wymienionych powyżej przesłanek, umieszczenia sprawcy w

zakładzie zamkniętym (albo skierowania go na leczenie ambulatoryjne).

Przytoczone rozstrzygnięcia znalazły się poza zakresem zainteresowania

obrońcy, który zarzut wniesionej apelacji (rażącej niewspółmierności kary)

skierował wyłącznie przeciwko orzeczeniom o karach jednostkowych oraz o karze

łącznej. Na marginesie jedynie można zauważyć, że fakt zaskarżenia orzeczenia o

karze nie wyłącza z jego zakresu rozstrzygnięć co do środka zabezpieczającego,

jako immanentnie związanych ze skazaniem sprawcy na karę pozbawienia

wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Niemniej, rozpoznając ten

środek odwoławczy, Sąd Apelacyjny ocenił, że nie zasługuje on na uwzględnienie.

Niezależnie natomiast od granic zaskarżenia i podniesionych w apelacji zarzutów

stwierdził, że zaskarżony wyrok jest rażąco niesprawiedliwy (art. 433 § 1 w zw. z

art. 440 k.p.k.) z powodu dostrzeżonych w nim uchybień w zakresie prawa

materialnego, pozostających w związku z oceną prawną przypisanych S. G.

przestępstw na płaszczyźnie art. 11 § 1 k.k., art. 12 k.k. (a także art. 64 § 2 k.k.)

Powyższe, przy uwzględnieniu kierunku zaskarżenia wyłącznie na korzyść

15

oskarżonego, legło u podstaw zmiany wyroku przez uznanie, że część z

przypisanych oskarżonemu przestępstw i czynów ciągłych (w pkt. XIII, XV i XIX,

nadto w pkt. XXIII i XXV oraz w pkt. XXXIII-XLVII wyroku Sądu I instancji) należy

traktować jako odpowiednio „pogrupowane” 3 czyny ciągłe o podanej na nowo, w

pkt. I ust. 2, 4 i 5 orzeczenia zmieniającego, kwalifikacji prawnej. Od razu należy

zaznaczyć, że w podstawie skazania S. G. za czyny ciągłe wskazane w ust. 2 i w

ust. 4 ujęto także przepisy art. 197 § 2 pkt. 2 i 3 k.k.

W konsekwencji przyjętych w opisanym zakresie modyfikacji Sąd Apelacyjny

wymierzył za te czyny, na nowo wskazanej podstawie prawnej, jednostkowe kary

pozbawienia wolności oraz – z uwzględnieniem skazań utrzymanych w mocy –

nową łączną karę pozbawienia wolności, ponadto uchylił rozstrzygnięcia o

środkach karnych, które straciły aktualność w związku z objęciem odnośnych

skazań nowo przypisanymi czynami ciągłymi i orzekł nowy łączny środek karny.

Wreszcie, Sąd Apelacyjny uchylił wszystkie rozstrzygnięcia o zastosowaniu wobec

S. G. środka zabezpieczającego, utrzymując w mocy tylko jedno z nich – zawarte w

punkcie LIV wyroku (odnoszące się do skazania z pkt. LII za przestępstwo

określone w art. 202 § 4a k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.), a środek zabezpieczający

orzeczony w tym punkcie odniósł do podlegającej efektywnemu wykonaniu kary

łącznej pozbawienia wolności, uznając – jak wyjaśnił w uzasadnieniu swego

orzeczenia – że wykonaniu będzie podlegać tylko ta kara.

Tak przedstawiony stan sprawy daje niezbitą podstawę do stwierdzenia, że

zaskarżona część wyroku Sądu Apelacyjnego zapadła z rażącym naruszeniem

przepisów prawa wskazanych w zarzucie kasacji.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że dokonując modyfikacji w

zakresie orzeczonego środka zabezpieczającego, Sąd Apelacyjny nie stwierdził

żadnych uchybień odnoszących się do rozstrzygnięć zaskarżonego wyroku o

zastosowaniu wobec S. G. tego środka w opisanej na wstępie postaci. W

szczególności nie podważył potrzeby (niezbędności) i sposobu stosowania tego

środka w związku ze skazaniem oskarżonego za poszczególne przestępstwa,

także określone w art. 197 § 3 pkt. 1 i 2 k.k., popełnione w związku ze

stwierdzonymi u niego zaburzeniami preferencji seksualnych (rozważając

zasadność apelacyjnego zarzutu niewspółmierności kary, ocenę tę pośrednio, lecz

16

dobitnie potwierdził). Jedynie można domniemywać – bowiem w uzasadnieniu

orzeczenia nie podano żadnej innej poza przytoczoną argumentacji – że

modyfikację w zakresie orzeczenia o środku zabezpieczającym Sąd odwoławczy

uznał za uzasadnioną ze względów praktycznych. Oceniając powyższe trzeba więc

stwierdzić, że choć dokonana na podstawie art. 440 k.p.k. zmiana wyroku Sądu

pierwszej instancji, w wyszczególnionym powyżej zakresie, pociągała za sobą

konieczność ingerencji także w powiązane z opisanymi przekształceniami

rozstrzygnięcia o środku zabezpieczającym, to podanego przez Sąd Apelacyjny

powodu modyfikacji tych rozstrzygnięć w żadnym razie nie sposób zaliczyć do

kategorii rażącej niesprawiedliwości zaskarżonego apelacją orzeczenia, którego

merytorycznej i prawnej słuszności Sąd ten przecież w żadnym zakresie nie

zakwestionował. W tym więc sensie rację ma Prokurator Generalny, gdy w kasacji

podnosi zarzut rażącego naruszenia przez Sąd odwoławczy przepisu art. 440 k.p.k.

w zw. z art. 433 § 1 k.p.k., i to także w zakresie, w jakim Sąd ten, utrzymując w

mocy pozostałe skazania S. G. za przestępstwa przeciwko wolności seksualnej

(zawarte w pkt. II, IV, IX, XI, XXXI wyroku Sądu Okręgowego) i nie dokonując w ich

zakresie żadnych zmian w ocenie prawnej, uchylił związane z nimi rozstrzygnięcia

o zastosowaniu omawianego środka. Jeszcze bardziej jednak istotne jest to, że

zaskarżone orzeczenie w rażący sposób uchybia przepisom prawa materialnego.

Po pierwsze wypada podkreślić, że choć umieszczenie sprawcy w zakładzie

zamkniętym w celu przeprowadzenia terapii farmakologicznej lub psychoterapii (art.

95a § 1 i § 1a k.k.) warunkowane jest, o czym już wspomniano, skazaniem sprawcy

na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia wykonania, a środek

ten stosuje się po odbyciu tej kary, to zarazem jest oczywiste, że wymienione

przepisy prawa nie wiążą rozważanego orzeczenia z karą łączną. Przeciwnie, z

treści art. 95a § 1 k.k. wyraźnie wynika, że przesłanką stosowania omawianego

środka jest wprawdzie skazanie sprawcy na bezwzględną karę pozbawienia

wolności – co niejako z góry wyznacza ocenę szkodliwości popełnionego

przestępstwa, uzasadniającą stosowanie środka – ale orzeczonej tylko za

przestępstwo skierowane przeciwko wolności seksualnej. Żadnych też wątpliwości

nie budzi, że nieodzowne jest przy tym stwierdzenie związku między popełnieniem

konkretnego czynu zabronionego godzącego w wolność seksualną, za który

17

następuje skazanie sprawcy, a stwierdzonymi u niego zaburzeniami preferencji

seksualnych, jak również wykazanie niezbędności stosowania środka w określony

sposób – w celu zapobieżenia ponownemu popełnieniu przez niego takiego

przestępstwa (art. 93 k.k., art. 95a § 1 k.k.). Rzecz jasna, instytucja kary łącznej nie

przewiduje spełnienia tych przesłanek; kara ta wymierzana jest wszak za

zbiegające się przestępstwa, za które orzeczono kary takiego samego rodzaju albo

inne podlegające łączeniu – niezależnie od tego, za jakiego rodzaju czyny

zabronione i z uwzględnieniem jakich warunków sprawca został skazany. Dość

przypomnieć, że w realiach sprawy wymierzona kara łączna objęła skazania nie

tylko za przestępstwa przeciwko wolności seksualnej, ale i przeciwko mieniu (pkt. I,

XXIX i LV wyroku Sądu Okręgowego). Żadnego uzasadnienia prawnego nie

znajduje zatem odniesienie zastosowanego w wyroku środka zabezpieczającego

jedynie do wymierzonej tym wyrokiem kary łącznej, choćby to ta kara – aktualnie,

co należy zaakcentować – podlegała efektywnemu wykonaniu. Powtórzyć bowiem

należy, że podstawę orzeczenia wyrokiem środka zabezpieczającego

określonego w art. 95a § 1 i § 1a k.k. stanowi skazanie sprawcy na

bezwzględną karę pozbawienia wolności za opisane w tym unormowaniu

przestępstwo, nie zaś sam fakt wykonywania orzeczonej tym wyrokiem kary,

w tym zwłaszcza kary łącznej. Już więc tylko tak ocenione, rażące, uchybienie

wymienionym przepisom prawa materialnego przesądza o możliwości istotnego

jego wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. Trudno przecież nie dostrzec,

że ewentualny upadek kary łącznej w warunkach określonych w art. 575 k.p.k. (np.

przy hipotetycznym wznowieniu postępowania w jakimkolwiek zakresie albo

pojawieniu się kolejnych skazań za pozostające w realnym zbiegu z niniejszymi

przestępstwa) powodowałby całkowite unicestwienie (odpadnięcie podstawy)

stosowania omawianego środka, jako niezwiązanego z konkretnym skazaniem, a z

wykonywaniem kary łącznej. Powyższe, co oczywiste, byłoby niczym

nieuzasadnione i pozostawałoby w sprzeczności z założeniem co do wymogów

stosowania omawianego środka zabezpieczającego przez sąd orzekający, w

szczególności w zakresie, w jakim ustawa nakłada na ten sąd obowiązek

umieszczenia sprawcy w zakładzie zamkniętym albo skierowania go na leczenie

ambulatoryjne – dla zapobieżenia ponownemu popełnieniu przez niego

18

przestępstwa skierowanego przeciwko wolności seksualnej.

W nawiązaniu do powyższego, należy podzielić podnoszony w kasacji zarzut

rażącego naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisu art. 95a § 1a k.k.

Unormowanie to, w określonych przepisem art. 95a § 1 k.k. warunkach, stanowi

obligatoryjną podstawę orzeczenia opisywanego środka zabezpieczającego, w

sytuacji skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 197 § 3 pkt. 2 lub 3 k.k.

Sąd Apelacyjny przeoczył tymczasem po pierwsze to, że S. G. skazano również za

tak właśnie zakwalifikowane czyny, po wtóre to, iż w związku z tymi skazaniami

podano obligatoryjną podstawę zastosowania środka zabezpieczającego, wreszcie

zaś to, że pozostawiony w mocy środek, który Sąd odwoławczy odniósł do kary

łącznej, zastosowano na mocy art. 95a § 1 k.k., a więc przepisu przewidującego

fakultatywną podstawę jego orzeczenia. Ostatecznie więc, nie dość na tym, że w

orzeczeniu Sądu Apelacyjnego doszło do zastosowania środka zabezpieczającego

bez powiązania tego orzeczenia z podstawą skazania (za poszczególne czyny), to

rozstrzygnięcie o tym środku zostało oparte, w całości, na fakultatywnej podstawie

jego stosowania. W tym zaś zakresie trafnie zauważa Prokurator Generalny, że

fakt nieprzywołania w orzeczeniu Sądu odwoławczego przepisu art. 95a § 1a k.k.,

jako podstawy stosowania środka zabezpieczającego, wywołuje dalsze dla sytuacji

skazanego, niczym nieuzasadnione konsekwencje. Wynikają one z treści art. 95a §

2 k.k., którego unormowania określają różny zakres aktualizacji wydanego w tym

przedmiocie orzeczenia – uzasadnionej potrzebą zweryfikowania wyników

obowiązkowego odbywania przez sprawcę kary w systemie terapeutycznym (art.

96 § 1 i art. 97 k.k.w.) – przewidzianej w okresie 6 miesięcy przed wykonaniem

kary lub warunkowym przedterminowym zwolnieniem. O ile rozstrzygnięcie wydane

na podstawie art. 95a § 1 k.k. wywołuje wówczas konieczność ustalenia przez sąd

wykonawczy nie tylko sposobu, ale wręcz samej potrzeby wykonywania

orzeczonego środka (art. 95a § 2 pkt. 1 k.k.), o tyle w wypadku rozstrzygnięcia

opartego na podstawie art. 95a § 1a k.k. sąd ustala jedynie sam sposób

wykonywania tego środka (art. 95a § 2 pkt. 2 k.k.). Środek zabezpieczający

orzeczony obligatoryjnie, inaczej niż orzeczony fakultatywnie, podlega więc zawsze

wykonaniu (do czasu ustania konieczności jego stosowania), a przedmiotem

omawianych tu decyzji w postępowaniu wykonawczym może być jedynie

19

określenie, czy jego wykonywanie ma nastąpić nadal w sposób wskazany

wyrokiem, czy też zaistniałe okoliczności uzasadniają zmianę w zakresie określonej

dotąd postaci umieszczenia w zakładzie zamkniętym lub skierowania na leczenie

ambulatoryjne albo też w zakresie wskazanej formy terapii. Treść rozstrzygnięcia

Sądu Apelacyjnego – bez odniesienia zastosowanego środka zabezpieczającego

do skazań dających prawnomaterialną podstawę jego orzeczenia i z pominięciem

podstawy obligatoryjnego jego stosowania – praktycznie więc wyklucza

wykonywanie wobec S. G. środka zabezpieczającego w sposób przewidziany

prawem, pomimo faktycznie stwierdzonych i niekwestionowanych w sprawie

okoliczności uzasadniających stosowanie tego środka, które jednoznacznie

wykazano w orzeczeniu Sądu I instancji.

W świetle przedstawionych rozważań nie może być wątpliwości co do tego,

że omówione powyżej uchybienia przepisom prawa procesowego i materialnego

miały nie tylko rażący charakter, ale też wywarły istotny wpływ na treść

zaskarżonego kasacją rozstrzygnięcia (art. 523 § 1 k.p.k.) – pozbawionego, jak

wykazano, zarówno podstaw materialnych, jak i formalnych oraz merytorycznych.

W podsumowaniu należy też dodatkowo podkreślić, że wspomniany na wstępie

wzgląd na efektywność, leżący u źródła tego orzeczenia, mógł co najwyżej

przemawiać za redakcyjnym uproszczeniem sposobu podjęcia wobec S. G.

rozstrzygnięć w przedmiocie stosowania środka zabezpieczającego – niezbędnych

w odniesieniu do skazań ujętych w pkt. I ust. 2, 4 i 5 wyroku Sądu Apelacyjnego

oraz pożądanych w zakresie orzeczenia zawartego w pkt. II tego wyroku – a to

wobec braku potrzeby wielokrotnego powtarzania niepodlegających wszak łączeniu

orzeczeń o tym środku. Uznać należało, że przy wielości skazań za popełnienie

różnych przestępstw przeciwko wolności seksualnej, stanowiących podstawę

zastosowania w wyroku środka zabezpieczającego zarówno na mocy art. 95a

§ 1 k.k., jak i art. 95a § 1a k.k., niezbędne – a zarazem wystarczające – jest

powiązanie każdego z rozstrzygnięć o zastosowaniu tego środka, opartego

na jednej z wymienionych podstaw, z konkretnymi skazaniami za

poszczególne czyny – pogrupowanymi jednak zbiorczo, z uwzględnieniem

odpowiednich podstaw skazania. O ile sąd orzekający nie znalazłby przesłanki

do wskazania w wyroku, że wykonaniu będzie podlegało rozstrzygnięcie o środku

20

zabezpieczającym zastosowanym na obligatoryjnej podstawie, to kwestia ta nie

powinna oczywiście budzić wątpliwości w postępowaniu wykonawczym.

Podejmując decyzje wymagane przepisami art. 95a § 2 k.p.k., sąd

wykonawczy za bezprzedmiotowe przecież uzna dokonanie ustalenia, po

myśli pkt. 1 tego unormowania, co do potrzeby wykonania środka

zabezpieczającego, skoro jednocześnie w jego polu widzenia będzie

powinność podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie pkt. 2 tej regulacji –

ograniczonego do (przewidzianego w obu sytuacjach) ustalenia sposobu

wykonywania środka podlegającego bezwzględnemu wykonaniu. Nie trzeba

już natomiast szerszego wywodu dla wykazania, że niezależnie od dalszego

sposobu postępowania w kwestii wykonania środka zabezpieczającego,

orzeczonego zarówno na obligatoryjnej, jak i na fakultatywnej podstawie, zawarcie

w wyroku obu tych rozstrzygnięć dyktowały nie tylko oczywiste względy prawne, ale

uzasadniały je również całkiem hipotetyczne powody, wiążące się choćby tylko z

ewentualnością uchylenia części prawomocnego orzeczenia skazującego,

stanowiącej podstawę wydania jednego z orzeczeń o zastosowaniu środka.

Wadliwość zaskarżonego kasacją orzeczenia Sądu Apelacyjnego,

rozważana z przedstawionych powyżej punktów widzenia, nakazywała zatem jego

uchylenie i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania – w celu

dokonania korekty wyroku we wskazanym zakresie, uwzględniającej zapatrywania

prawne Sądu Najwyższego, prezentowane w niniejszym wywodzie (art. 518 k.p.k.

w zw. z art. 442 § 3 k.p.k.).