III KK 143/14

Sygn. akt III KK 143/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 listopada 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący)

SSN Edward Matwijów

SSA del. do SN Krzysztof Eichstaedt (sprawozdawca)

Protokolant Anna Korzeniecka-Plewka

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Andrzeja Pogorzelskiego ,

w sprawie A. S.

obwinionego z art. 92 a k. w.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 4 listopada 2014 r.,

kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich

od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Ł.. z dnia 21 lutego 2013 r.

uchyla zaskarżony wyrok nakazowy i na podstawie art. 5 § 1

pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. umarza postępowanie

przeciwko A. S., a kosztami postępowania w sprawie obciąża

Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

2

Wyrokiem nakazowym z dnia 21 lutego 2013 r. wydanym w sprawie […] Sąd

Rejonowy w Ł. uznał A. S. za winnego popełnienia wykroczenia z art. 92a k.w.

polegającego na tym, iż w dniu 9 czerwca 2012r. w miejscowości M. kierując

samochodem marki BMW przekroczył o 64 km/h dopuszczalną prędkość. Za

przypisane wykroczenie sąd meriti wymierzył w/wym. karę grzywny w kwocie 500 zł.

Niniejszy wyrok uprawomocnił się, nie będąc przedmiotem kontroli sądu II instancji.

Od prawomocnego wyroku nakazowego, o którym mowa powyżej, kasację

na korzyść A. S. wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich, podnosząc zarzut rażącego

naruszenia prawa procesowego, mogący mieć istotny wpływ na jego treść, to jest

art. 93 § 2 k.p.w., na skutek bezzasadnego uznania, iż okoliczności czynu

przypisanego ukaranemu i jego wina nie budzą wątpliwości, podczas gdy w świetle

dowodów dołączonych do wniosku o ukaranie, zarówno wina, jak i okoliczności

czynu zarzucanego obwinionemu budziły poważne wątpliwości, co winno

skutkować skierowaniem sprawy do rozpoznania na rozprawie i wyjaśnieniem

wszystkich istotnych dla merytorycznego rozstrzygnięcia okoliczności.

W konkluzji wniesionej kasacji jej autor wnosił o uchylenie zaskarżonego

wyroku sądu rejonowego i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego

rozpoznania. Z uwagi na przedawnienie karalności, na rozprawie kasacyjnej

przedstawiciel Rzecznika Praw Obywatelskich wnosił o uchylenie zaskarżonego

wyroku nakazowego sądu rejonowego i umorzenie postępowania. Do wniosku tego

przyłączył się prokurator biorący udział w postępowaniu kasacyjnym przed Sądem

Najwyższym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich zasługiwała na uwzględnienie.

Doszło bowiem do rażącego naruszenia art. 93 § 2 k.p.w., co mogło mieć istotny

wypływ na treść orzeczenia w rozumieniu art. 111 k.p.w. Słusznie skarżący zarzucił,

że nie zostały spełnione wskazane w art. 93 § 2 k.p.w. warunki do wydania wyroku

nakazowego. Przepis ten przewiduje, iż orzekanie w postępowaniu nakazowym

może nastąpić tylko wówczas, jeżeli okoliczności czynu i wina obwinionego nie

budzą wątpliwości. W orzecznictwie wskazuje się, iż brak owych wątpliwości

oznacza, że nie ma ich zarówno odnośnie sprawstwa danego czynu, jak i winy

obwinionego, z uwzględnieniem zarówno jego wyjaśnień, jak i innych dowodów

3

przeprowadzonych w toku czynności wyjaśniających (wyrok Sądu Najwyższego z

dnia 21 lipca 2011 r., III KK 144/11, Lex nr 860609). Postępowanie nakazowe, jest

instytucją prawa procesowego, której stosowanie zastrzeżono do najbardziej

oczywistych przypadków, gdzie materiał dowodowy istniejący w aktach sprawy jest

tak jednoznaczny, że nie nasuwa żadnych istotnych wątpliwości, co do winy i

okoliczności popełniania zarzuconego czynu (por. wyrok SN z dnia 23 września

2009 r., IV KK 59/09, Lex nr 524057).

W rozpoznawanej sprawie wina obwinionego budzi jednak wątpliwości,

albowiem podstawowym dowodem w sprawie była fotografia wykonana przez

radarowy przyrząd do pomiaru prędkości pojazdów w ruchu drogowym – Fotorapid

0061, na podstawie której nie można dokonać identyfikacji osoby kierującej

pojazdem i stwierdzić, że był nim A. S., a zatem w realiach niniejszej sprawy brak

było podstaw do wydania wyroku nakazowego. W tym stanie rzeczy nie ulega

najmniejszej wątpliwości, iż Sąd Rejonowy w Ł. wydając w niniejszej sprawie wyrok

nakazowy naruszył w rażący sposób przepis art. 93 § 2 k.p.w., gdyż nie zostały

spełnione przesłanki wynikające z przedmiotowego przepisu do jego wydania, co

niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na treść wydanego przez sąd meriti

orzeczenia.

W dniu wydawania wyroku przez Sąd Najwyższy doszło już do

przedawnienia orzekania w sprawie. Zgodnie z art. 45 § 1 k.w., karalność

wykroczenia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok; jeżeli zaś w tym

okresie wszczęto postępowanie, a tak stało się w przedmiotowej sprawie, karalność

wykroczenia ustaje z upływem 2 lat od popełnienia czynu. Do popełnienia

zarzucanego obwinionemu czynu dojść miało w dniu 9 czerwca 2012 r. Nastąpił już

zatem upływ także dwuletniego terminu przedawnienia. Wprawdzie art. 45 § 2 k.w.

stanowi, że w razie uchylenia prawomocnego rozstrzygnięcia, przedawnienie

biegnie od daty tego uchylenia, ale przepis ten rozumiany jest tak, że

przedawnienie biegnie na nowo jedynie w sytuacji, w której do upływu terminu

przedawnienia nie doszło w chwili uchylenia prawomocnego wyroku (zob. uchwała

7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2002 r., I KZP 15/02, OSNKW z

2002 r., z. 7-8, poz. 49; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2012 r., II KK

219/12, Lex nr 1220803).

4

W tym stanie rzeczy, obok uchylenia zaskarżonego kasacją wyroku

nakazowego sądu meriti, zasadnym było, zgodnie z dyspozycją art. 5 § 1 pkt 4

k.p.w., umorzenie postępowania w sprawie, wobec upływu terminu przedawnienia

orzekania, a także obciążenie Skarbu Państwa kosztami postępowania w sprawie.