III KK 354/14

Sygn. akt III KK 354/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 21 listopada 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Józef Szewczyk (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Rafał Malarski

SSN Andrzej Ryński

Protokolant Anna Korzeniecka-Plewka

w sprawie D. K.

skazanego z art. 178 a § 1 kk

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk

w dniu 21 listopada 2014 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego

od wyroku Sądu Rejonowego w I.

z dnia 24 marca 2014 r.

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi

Rejonowemu w I. do ponownego rozpoznania .

UZASADNIENIE

Prokurator, oskarżając D. K. o popełnienie czynu z art. 178a § 1 k.k., wraz z

aktem oskarżenia skierował na podstawie art. 335 § 1 k.p.k. wniosek o wydanie

wyroku skazującego i orzeczenie wobec oskarżonego kary w wymiarze 6 miesięcy

2

pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat

próby, nadto kary grzywny w wysokości 30 stawek dziennych w kwocie po 10 zł,

środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych

w ruchu lądowym przez okres 4 lat, a także świadczenia pieniężnego w kwocie 200

zł.

Sąd Rejonowy w I. uwzględniając powyższy wniosek wyrokiem z dnia 24

marca 2014 r., uznał D. K. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to:

- na mocy art. 178a § 1 k.k. wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia

wolności,

- na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie orzeczonej

kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 4 lata,

- na mocy art. 71 § 1 k.k. wymierzył mu karę 30 stawek dziennych grzywny w

wysokości po 10 zł,

- na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzekł zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów

mechanicznych na okres 4 lat,

- na mocy art. 49 § 2 k.k. orzekł obowiązek uiszczenia świadczenia

pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy

Postpenitencjarnej w kwocie 200 zł,

- na podstawie art. 626 § 1 k.p.k., art. 627 k.p.k. w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2

oraz art. 3 ust. 2 ustawy z 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych

obciążył go w całości kosztami sądowymi.

Wyrok ten nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 1

kwietnia 2013 r.

Od powyższego wyroku kasację na korzyść D. K. złożył Prokurator

Generalny, w której zarzucił rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie

prawa procesowego, to jest art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k. polegające

na uwzględnieniu wadliwego wniosku prokuratora o skazanie oskarżonego D. K.

bez przeprowadzenia rozprawy i wydaniu wyroku o treści niezgodnej z zawartą

przez prokuratora i oskarżonego ugodą, w;

konsekwencji czego orzeczono zakaz

prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat, w sytuacji gdy D.

K. wyraził zgodę na orzeczenie wobec niego tego środka karnego na okres 2 lat.

3

W tym stanie rzeczy autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i

przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w I. do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest zasadna.

Istotnie zaskarżony wyrok został wydany z rażącą obrazą przepisów prawa

procesowego, a mianowicie art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., która

miała istotny wpływ na jego treść.

Poza sporem jest, że przewidziana w art. 335 k.p.k. instytucja skazania bez

przeprowadzania rozprawy jest jedną z form konsensualnego zakończenia procesu

karnego. Taki jej charakter, niejako sam przez się, uzależnia możliwość jej

zastosowania przede wszystkim od uzyskania przez prokuratora zgody

oskarżonego na orzeczenie proponowanej przez niego we wniosku o skazanie bez

rozprawy kary lub środka karnego. Ich uzgodnienie przez oskarżyciela i

oskarżonego, stanowiące zawarty między nimi swoisty konsensus, jest jedną z

przesłanek formalnych warunkujących sądowi możliwość skorzystania z tej

instytucji. To niewątpliwe, bo mające umocowanie w samej treści art. 335 § 1 k.p.k.,

uregulowanie rodzi określone procesowe konsekwencje. Jedną z nich jest

związanie sądu orzekającego wnioskiem prokuratora, tak co do wymiaru kary

zasadniczej, jak i środków karnych. Orzekając niezgodnie z jego treścią, sąd tym

samym narusza warunki tej ugody zawartej pomiędzy prokuratorem i oskarżonym,

która właśnie tylko tak określiła przesłanki dobrowolnego poddania się

odpowiedzialności karnej przez oskarżonego (por. wyroki SN: z 19 kwietnia 2013 r.,

V KK 17/13; z 20 czerwca 2007 r., III KK 129/07; z 9 maja 2007 r., II KK 39/07).

W sprawie niniejszej prokurator we wniosku złożonym w trybie art. 335 § 1

k.p.k. domagał się (między innymi), po uznaniu oskarżonego winnym popełnienia

zarzucanego mu występku z art. 178a § 2 k.k. bez przeprowadzenia rozprawy,

wymierzenia środka karnego w postaci zakazu kierowania wszelkimi pojazdami

mechanicznymi w ruchu lądowym przez okres 4 lat. Na taki wymiar środka karnego

oskarżony nie wyraził jednak zgody.

Sąd Rejonowy w I. na posiedzeniu w dniu 24 marca 2014 r. uwzględnił

wniosek prokuratora i wydał w tym trybie wyrok, mimo że wniosek ten faktycznie nie

odzwierciedlał treści rzeczywistego porozumienia między oskarżycielem a

4

oskarżonym, który wyraził zgodę na orzeczenie wobec niego środka karnego w

wymiarze 2 lat. Jakkolwiek sąd orzekający jest związany zaprezentowaną we

wniosku treścią uzgodnień pomiędzy oskarżonym a oskarżycielem publicznym i nie

może wydać wyroku skazującego wbrew lub ponad te uzgodnienia, to nie zwalnia

go to jednak z obowiązku kontroli takiego wniosku. Powinien on wpierw zbadać

sprawę i w wypadku dostrzeżenia jakichkolwiek wad wniosku oskarżyciela

publicznego, wniosku tego nie uwzględnić, i skierować sprawę do rozpoznania na

zasadach ogólnych, zgodnie z art. 343 § 7 k.p.k. Sąd może jednak od tego

odstąpić, gdy oskarżyciel publiczny skoryguje wniosek w kierunku postulowanym

przez sąd (por. wyrok SN z 19 kwietnia 2013 r., V KK 17/13, wyrok SN z 20

czerwca 2007 r., III KK 129/07).

W niniejszej sprawie Sąd orzekający całkowicie zlekceważył powyższy

obowiązek kontroli. Obowiązkiem Sądu wynikającym wprost z art. 335 § 1 k.p.k.

było ustalenie, przed uwzględnieniem wniosku oskarżyciela publicznego, czy jego

treść faktycznie odpowiada treści uzgodnień, skoro z akt sprawy wynika, że

oskarżony nie wyraził zgody na orzeczenie wobec niego środka karnego na okres

ponad 2 lat, a mimo to prokurator wystąpił o orzeczenie go na okres dłuższy to jest

4 lat. Niedopełnienie tego obowiązku zobowiązywało Sąd do skierowania sprawy

do rozpoznania na zasadach ogólnych, zgodnie z art. 343 § 7 k.p.k. W niniejszej

sprawie ten warunek nie został spełniony. Kwestia oczywistej niezgodności miedzy

ustaleniami co do wymiaru środka karnego, a treścią wniosku złożonego przez

prokuratora w trybie art. 335 § 1 k.p.k. nie została zauważona przez Sąd meriti.

Brak przesłanek z art. 335 § 1 k.p.k. w zw. z art. 343 § 7 k.p.k.

umożliwiających wydanie orzeczenia na posiedzeniu, nie pozwalał Sądowi na

uwzględnienie wniosku prokuratora. Sąd Rejonowy w I. powinien był dostrzec

powyższe i zasygnalizować prokuratorowi konieczność zmodyfikowania wniosku.

Wskazane rozbieżności mogły być wówczas usunięte. Skoro Sąd Rejonowy tego

nie uczynił, to tym samym dopuścił się rażącego i mającego istotny wpływ na treść

wyroku (art. 523 § 1 k.p.k.) naruszenia przepisów prawa procesowego,

wskazanego w zarzutach kasacyjnych.

Biorąc powyższe rozważania pod uwagę, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony

wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w I. do ponownego rozpoznania.

5