II UK 45/14

Sygn. akt II UK 45/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 listopada 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (przewodniczący)

SSN Maciej Pacuda

SSA Piotr Prusinowski (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku H. C.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o emeryturę,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 18 listopada 2014 r.,

skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 16 października 2013 r.,

I oddala skargę,

II zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz

wnioskodawczyni H. C. kwotę 120, - (sto dwadzieścia) zł tytułem

zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Decyzjami z dnia 25 maja 2010 r. oraz z dnia 24 czerwca 2010 r. Zakład

Ubezpieczeń Społecznych odmówił wnioskodawczyni H. C. prawa do emerytury z

uwagi na niewylegitymowanie się piętnastoletnim okresem pracy w szczególnych

2

warunkach. Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 10 marca 2011 r. zmienił decyzję i

przyznał ubezpieczonej świadczenie. Na skutek apelacji organu rentowego Sąd

Apelacyjny wyrokiem z dnia 13 lipca 2011 r. uchylił rozstrzygnięcie Sądu pierwszej

instancji i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. Stwierdził, że

zastosowanie prawa materialnego wymaga ustalenia, czy wnioskodawczyni

wykonywała pracę wymagającą precyzyjnego widzenia i obciążającą narząd

wzroku. Zalecił zgromadzenie materiału dowodowego, a w szczególności ustalenie

na jakich monitorach pracowała odwołująca się. Zasugerował, że wydanie wyroku

było przedwczesne, a opinia biegłego A. S. okazała się w tych okolicznościach

niemiarodajna. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Sąd Okręgowy

wyrokiem z dnia 22 marca 2013 r. zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał

wnioskodawczyni prawo do emerytury.

Sąd pierwszej instancji ustalił, że ubezpieczona w okresie od dnia 15 grudnia

1975 r. do dnia 31 maja 2010 r. była zatrudniona w Polskich Liniach Lotniczych na

stanowisku kasjer lotniczy. Od dnia 15 grudnia 1975 r. do dnia 6 czerwca 1979 r.

oraz od dnia 1 października 1981 r. do dnia 6 stycznia 1985 r., a także od dnia 1

października 1988 r. do dnia 31 grudnia 1998 r. pracowała w warunkach

szczególnych na stanowiskach: kasjer lotniczy, starszy kasjer lotniczy oraz

samodzielny kasjer lotniczy. Zakład pracy potwierdził tę kwalifikację wystawiając

wnioskodawczyni w dniu 31 maja 2010 r. świadectwo pracy w warunkach

szczególnych. Sąd pierwszej instancji ustalił również, że do zakresu czynności

ubezpieczonej należało zawieranie umów o przewóz lotniczy. Zadanie to polegało

na dokonywaniu rezerwacji miejsc na linie PLL LOT i obcych przewoźników,

udzielaniu informacji dotyczących połączeń lotniczych i taryf, warunków przewozu,

dokonywaniu kalkulacji taryf, sporządzaniu dokumentów przewozowych, wysyłaniu

przedpłat (PTA) oraz wystawianiu biletów za dokonane przedpłaty, dokonywaniu

wymiany dokumentów lotniczych, przyjmowaniu walut, czeków, zleceń kredytowych

za wystawione dokumenty. Dodatkowo ubezpieczona zajmowała się

przekazywaniem utargów gotówkowych na rachunek bankowy LOT-u,

sporządzaniem i rozliczaniem zestawień sprzedaży dokumentów lotniczych oraz

finansowo-sprawozdawczych z zakresu wykonywanych czynności. Do jej

obowiązków należała również realizacja zwrotów za niewykorzystane dokumenty

3

przewozowe, wykonanie zleceń wypłaty z tytułu nieregularności, wystawianie FIM-

ów, udzielanie fachowej pomocy pracownikom z krótszym stażem, przyjmowanie

reklamacji pasażerskich i przekazywanie ich zgodnie z kompetencjami, obsługa

pasażerów w zakresie programów lojalnościowych, wystawianie faktur za

sprzedane dokumenty lotnicze, w tym faktur dla sprzedaży elektronicznej

dokonywanej przez Internet i Call Centre.

Sąd Okręgowy ustalił, że całość pracy wnioskodawczyni wykonywała przy

elektronicznym monitorze ekranowym. Nie istniała techniczna możliwość

wykonywania czynności kasjera bez użycia monitora ekranowego z uwagi na

skomputeryzowanie systemu Gabriel. System wymagał zalogowania się kodem

dostępu, co wprowadzało kasjera do głównego komputera w Atlancie.

Udostępnianie informacji wymagało wprowadzenia właściwego kodu, a każdy

numer rejsu składał się z cyfr, znaków, liter i kresek ukośnych. Praca wymagała

wytężenia wzroku, co było niezbędne do wyszukania kodu dostępu w celu

wystawienia biletu lub udzielenia informacji. Pozostałe czynności związane z

obsługą pasażera były również związane z obsługą monitorów ekranowych. Jedyną

czynnością niewymagającą obsługi komputera było rozliczenie gotówki po

zakończeniu pracy, co zajmowało kilka minut. Sąd ustalił też, że ubezpieczona

pracowała w pełnym wymiarze czasu pracy, po osiem godzin na dobę, a dziennie

wystawiała po 100 biletów, w tym 30-40 zagranicznych. Mimo zmieniających się

nazw stanowiska pracy wykonywała te same obowiązki. W Polskich Liniach

Lotniczych LOT od 1975 r. używane były na stanowiskach kasjerskich monitory

ekranowe Rytheon, Westinghouse W-1625 i W-840, Northrcp Grumman W-838,

ITS Sigma.

Sąd pierwszej instancji przy dokonaniu kwalifikacji pracy wnioskodawczyni

jako wykonywanej w szczególnych warunkach skorzystał z wiedzy specjalnej

biegłych sądowych. Oparł się na dwóch opiniach biegłych z zakresu BHP z dnia 24

września 2010 r. i 30 stycznia 2013 r. Biegli ci potwierdzili, że wnioskodawczyni

wykonywała pracę przy obsłudze elektronicznych monitorów ekranowych

emitujących promieniowanie magnetyczne, co w szczególny sposób obciążało

narząd wzroku i wymagało precyzyjnego widzenia. Sąd pierwszej instancji nie uznał

za wiarygodną opinię trzeciego biegłego, wydaną w dniu 1 czerwca 2012 r. W opinii

4

tej biegły doszedł do wniosku, że wnioskodawczyni wprawdzie wykonywała pracę z

wykorzystaniem monitora ekranowego, jednak nie była to obsługa monitorów

ekranowych.

Rozważając kwalifikację prawną ustalonego stanu faktycznego Sąd

pierwszej instancji uznał, że w spornych okresach ubezpieczona wykonywała pracę

w szczególnych warunkach, wymienioną w wykazie A, dział XIV, poz. 5,

stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w

sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych

warunkach lub szczególnym charakterze. W rezultacie wnioskodawczyni spełniła

przesłanki uprawniające do przyznania jej prawa do emerytury.

Apelację wniósł Zakład Ubezpieczeń społecznych. Zarzucił rozstrzygnięciu:

- sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie

materiału dowodowego. Wskazał, że brak było podstaw do uznania, że

ubezpieczona w spornych okresach wykonywała pracę w szczególnych warunkach;

- naruszenie art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i

rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz § 4 rozporządzenia z dnia 7

lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w

szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, przez przyznanie

ubezpieczonej prawa do emerytury w sytuacji, gdy nie legitymuje się ona

piętnastoletnim okresem pracy w szczególnych warunkach;

- przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przez brak

wszechstronności w ocenie dowodów na okoliczność zatrudnienia w Polskich

Liniach Lotniczych LOT (art. 233 § 1 k.p.c.).

Wskazując na zgłoszone zarzuty organ rentowy domagał się zmiany

zaskarżonego wyroku i oddalenia odwołania.

Sąd Apelacyjny oddalając wyrokiem z dnia 16 października 2013 r. apelację

organu rentowego podzielił w całości stanowisko Sądu pierwszej instancji. Do

wniosku takiego doszedł po ponownym przeanalizowaniu zebranego w sprawie

materiału dowodowego. W jego ocenie ustalenia faktyczne dawały podstawę do

twierdzenia, że wnioskodawczyni wykonywała stale i w pełnym wymiarze czasu

pracy czynności wymienione w wykazie A, dział XIV, poz. 5 załącznika do

rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.

5

Skargą kasacyjną organ rentowy zaskarżył w całości wyrok Sądu drugiej

instancji. Oparł ją na podstawach odnoszących się do naruszenia prawa

materialnego i przepisów postępowania. Zarzucił naruszenie:

- art. 184 w związku z art. 32 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o

emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U.

z 2009 r. Nr 153, poz. 1227, ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983

r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych

warunkach lub szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) przez

przyjęcie, że wnioskodawczyni w okresach od dnia 15 grudnia 1975 r. do dnia 6

czerwca 1979 r. oraz od dnia 1 października 1981 r. do dnia 6 stycznia 1985 r., a

także od dnia 1 października 1988 r. do dnia 31 grudnia 1998 r. pracując w PLL

LOT na stanowisku kasjera lotniczego, starszego kasjera lotniczego,

samodzielnego kasjera lotniczego wykonywała pracę w szczególnych warunkach

wymienioną pod poz. 5, działu XIV „Prace różne”, wykazu A, stanowiącego

załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów;

- art. 382 k.p.c. przez nieuwzględnienie przez Sąd Apelacyjny całości

materiału dowodowego zebranego w sprawie i bezpodstawnym oparciu ustalenia

co do posiadania przez wnioskodawczynię piętnastoletniego okresy pracy w

warunkach szczególnych na nieprzydatnych i niemiarodajnych opiniach obu

biegłych, w sytuacji gdy całość materiału dowodowego zebranego w postępowaniu

sądowym nakazywała poczynienie ustaleń odmiennych;

- art. 386 § 6 k.p.c. przez dokonanie przez Sąd drugiej instancji odmiennej i

sprzecznej z zajętą w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 13 lipca

2011 r. w sprawie III AUa …/11 oceny opinii biegłego sądowego A. S. oraz

niezrealizowanie wskazań zawartych w uzasadnieniu wymienionego orzeczenia, a

w szczególności przez nie ustalenie, czy obsługa monitorów użytkowanych przez

wnioskodawczynię szczególnie obciążała wzrok i wymagała precyzyjnego widzenia.

Powołując się na zgłoszone zarzuty, skarżący wnioskował o uchylenie

zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do

ponownego rozpoznania, a na podstawie art. 415 k.p.c., domagał się orzeczenia

zwrotu przez ubezpieczoną spełnionego przez organ rentowy świadczenia

przyznanego decyzją wykonującą wyrok z dnia 13 stycznia 2014 r. Organ rentowy

6

złożył również wniosek alternatywny, polegający na uchyleniu zaskarżonego

wyroku i oddaleniu odwołania wnioskodawczyni, przy jednoczesnym orzeczeniu na

podstawie art. 415 k.p.c. zwrotu pobranego świadczenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest bezpodstawna.

Przepis art. 386 § 6 k.p.c. zawiera normę szczególną, ograniczającą

wyrażoną w art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej zasadę

niezawisłości sędziowskiej. Oznacza to, że granice uprawnień sądu odwoławczego

do dokonywania oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania nie mogą

być wytyczane rozszerzająco (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 2013 r.,

V CSK 156/12, LEX nr 1347907). Wypada również podkreślić, że art. 386 § 6 k.p.c.

rozróżnia „ocenę prawną” i „wskazania co do dalszego postępowania”. Analiza

treści uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 13 lipca 2011 r. prowadzi do

jednoznacznego wniosku, że nie doszło do związania Sądu pierwszej instancji

oceną prawną. Uwarunkowanie to nie występuje, jeśli Sąd drugiej instancji uchyla

zaskarżony apelacją wyrok i przytaczając obowiązujące przepisy wypowiada się co

do dalszego biegu postępowania dowodowego. Zalecenie Sądu Apelacyjnego,

wyrażone w motywach pisemnych wyroku z dnia 13 lipca 2011 r., ukierunkowało

dalsze procedowanie Sądu Okręgowego. Dlatego wskazano na konieczność

ustalenia rodzaju monitorów na jakich pracowała wnioskodawczyni, a w

konsekwencji przesądzenia, czy ich obsługa szczególnie obciążała wzrok i

wymagała precyzyjnego widzenia. W tym kontekście Sąd odwoławczy uznał, że

opinia biegłego A. S. jest niemiarodajna. Sąd pierwszej instancji zrealizował

wskazania uzupełniając materiał dowodowy. Nie wyrokował zatem w konflikcie z

art. 386 § 6 k.p.c. W uzasadnieniu wyroku przesądził też, że wnioskodawczyni

wykonywała pracę szczególnie obciążającą wzrok i wymagającą precyzyjnego

widzenia.

Klasyfikując zarzut oparty na art. 386 § 6 k.p.c. z innego punktu widzenia,

należy wskazać, że rolą tego przepisu nie jest związanie sądów meriti oceną stanu

faktycznego. Może ono dotyczyć wyłącznie wskazówek co do interpretacji prawa

7

(co w niniejszej sprawie nie miało miejsca) albo kierunku, w którym ma się toczyć

dalsze postępowanie. W tym znaczeniu Sąd Apelacyjny, ponownie rozpoznający

sprawę, był związany swoimi wcześniejszymi wskazaniami. Ocena wiarygodności

opinii biegłego A. S., wyrażona w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 lipca 2011 r. nie

była wiążąca. Sądy pierwszej i drugiej instancji miały prawo, a wręcz obowiązek,

odnieść się do niej i skonfrontować ją z pozostałym materiałem dowodowym.

Fundamentem tego twierdzenia jest założenie, że art. 386 § 6 k.p.c. nie wchodzi w

reakcję z art. 233 § 1 k.p.c. Przypisana mu funkcja nie sprowadza się do

krępowania sądu pierwszej instancji założeniami w zakresie oceny dowodów

(wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2000 r., I CKN 330/98, LEX nr

1218548). Przeciwna supozycja byłaby nie do pogodzenia z niezawisłością sądu w

orzekaniu.

Bezzasadna jest również podstawa skargi kasacyjnej dotycząca art. 382

k.p.c. Zarzut naruszenia tego przepisu w zasadzie nie może stanowić

samodzielnego uzasadnienia podstawy kasacyjnej z art. 3983

§ 1 pkt 2 k.p.c., lecz

konieczne jest wskazanie także tych przepisów normujących postępowanie

rozpoznawcze, którym sąd drugiej instancji, rozpoznając apelację, uchybił (wyroki

Sądu Najwyższego z dnia 6 stycznia 1999 r., II CKN 102/98, LEX nr 50665; z dnia

13 czerwca 2001 r., II CKN 537/00, LEX nr 52600; z dnia 12 grudnia 2001 r.,

III CKN 496/00, LEX nr 53130 oraz z dnia 26 listopada 2004 r., V CK 263/04, LEX

nr 520044). Jeżeli podstawa kasacyjna z art. 3983

§ 1 pkt 2 k.p.c. ogranicza się do

zarzutu naruszenia ogólnej normy procesowej art. 382 k.p.c., to może być ona

usprawiedliwiona tylko wówczas, kiedy skarżący wykaże, że sąd drugiej instancji

bezpodstawnie nie uzupełnił postępowania dowodowego lub pominął część

zebranego materiału, jeżeli uchybienia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy, albo

kiedy mimo przeprowadzenia postępowania dowodowego orzekł wyłącznie na

podstawie materiału zgromadzonego przez sąd pierwszej instancji lub oparł swoje

rozstrzygnięcie na własnym materiale, pomijając wyniki postępowania dowodowego

przeprowadzonego przez sąd pierwszej instancji (postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 26 marca 1998 r., II CKN 815/97, Wokanda 1999 nr 1, poz. 6

oraz wyroki z dnia 16 marca 1999 r., II UKN 520/98, OSNAPiUS 2000 nr 9,

poz. 372; z dnia 8 grudnia 1999 r., II CKN 587/98, LEX nr 479343; z dnia 6 lipca

8

2000 r., V CKN 256/00, LEX nr 52657; z dnia 13 września 2001 r., I CKN 237/99,

LEX nr 52348; z dnia 22 lipca 2004 r., II CK 477/03, LEX nr 269787; z dnia 10

stycznia 2008 r., IV CSK 339/07, LEX nr 492178; z dnia 24 kwietnia 2008 r.,

IV CSK 39/08, LEX nr 424361 i z dnia 24 czerwca 2008 r., II PK 323/07, LEX nr

491386). Przedstawione mankamenty w rozpoznawanej sprawie nie występują.

Sąd drugiej instancji zadeklarował, że podziela ocenę faktyczną i prawną dokonaną

przez Sąd Okręgowy. Skarżący powołując się na art. 382 k.p.c. zmierza w istocie

do podważenia dokonanej przez Sąd drugiej instancji oceny dowodów. Dlatego

przedstawia za wiarygodną opinię biegłej M. S., a próbuje zdyskredytować opinie

pozostałych biegłych. Zabieg ten jest jednak niedopuszczalny w postępowaniu

wywołanym skargą kasacyjną, której podstawą nie mogą być zarzuty dotyczące

ustalenia faktów i oceny dowodów (art. 3983

§ 3 k.p.c.). Sąd Najwyższy związany

jest ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego wyroku (art.

39813

§ 2 k.p.c.), nie może zatem w ramach zarzutu z art. 382 k.p.c. dokonywać

oceny wiarygodności poszczególnych źródeł dowodowych.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 184 w związku z art. 32 ust. 1, 2 i 4

ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) oraz § 4

rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników

zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz.U. Nr

8, poz. 43 ze zm.) organ rentowy przedstawił własne ustalenia, które nie

korespondują z faktami uznanymi za miarodajne przez Sąd drugiej instancji.

Rozwiązanie to w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną nie może wywołać

postulowanego skutku. Nie polega na prawdzie, że Sąd Apelacyjny uznał prawo do

emerytury wnioskodawczyni tylko na podstawie wykonywania przez nią pracy przy

monitorze komputerowym. W oparciu o zeznania świadków oraz opinie biegłych A.

S. oraz S. G. przyjął bowiem, że wykonywanie przez wnioskodawczynię

obowiązków związane było ze szczególnym obciążeniem narządu wzroku i

wymagało precyzyjnego widzenia. Dyskredytuje to zarzut postawiony przez organ

rentowy. Przyjmując za miarodajne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd

Apelacyjny okazuje się, że nie doszło do niewłaściwego zastosowania art. 184 w

związku z art. 32 ust. 1, 2 i 4 ustawy emerytalnej, jak również § 4 ust. 1

9

rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. Zakład Ubezpieczeń

Społecznych zgłaszając w skardze kasacyjnej zarzut błędnej wykładni przepisów

prawa materialnego ograniczył się do stwierdzenia, że jedynie wyjątkowo praca

przy obsłudze elektronicznych monitorów ekranowych może zostać uznana za

pracę w szczególnych warunkach, jeśli praca na danym stanowisku obciąża narząd

wzroku, a jednocześnie wymaga precyzyjnego widzenia. Po zapoznaniu się z

uzasadnieniem zaskarżonego wyroku staje się jasne, że Sąd drugiej instancji był

tego samego zdania. W rezultacie zestawienie stanowisk prezentowanych przez

organ rentowy i Sąd nie pozwala na zapatrywanie, że doszło do błędnej

interpretacji przepisów prawa.

Materialnoprawna podstawa skargi kasacyjnej skupia uwagę na subsumcji

stanu faktycznego pod abstrakcyjną normę prawną zawartą w poz. 5, działu XIV,

załącznika A do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku

emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub

szczególnym charakterze. Przepis ten stanowi, że uprawnienie do wcześniejszej

emerytury nabywa osoba wykonująca prace szczególnie obciążające narząd

wzroku i wymagające precyzyjnego widzenia. Zastrzega jednak, że chodzi o prace

wykonywane w enumeratywnie wymienionych dziedzinach – w kartografii, montażu

mikroelementów wymagającego posługiwania się przyrządami optycznymi oraz

przy obsłudze elektronicznych monitorów ekranowych. Analiza przepisu prowadzi

do wniosku, że zasadnicze znaczenie przy kwalifikowaniu pracy w szczególnych

warunkach ma to, czy praca była wykonywana przy obciążeniu narządu wzroku i

czy wymagała precyzyjnego widzenia. Rację ma organ rentowy, że obie cechy

powinny wystąpić kumulatywnie. Oczywiste jednak jest, że właściwości te pozostają

w relacji interferencyjnej. Nie można też pominąć, że kwalifikacja wystąpienia

wskazanych czynników ma wymiar ocenny. Upewnia w tym przekonaniu posłużenie

się terminem „szczególnie”. Oznacza to, że prawodawca wartościuje prace

obciążające wzrok i wymagające precyzyjnego widzenia. W celu uzyskania

emerytury w obniżonym wieku konieczne jest wystąpienie tych właściwości w

stopniu kwalifikowanym. W zindywidualizowanym stanie faktycznym zachodzi

konieczność przesądzenia, czy wykonywana praca szczególnie obciążała wzrok i

wymagała dokładnego widzenia, czy też cechy te wystąpiły, jednak nie w natężeniu

10

„szczególnym”. Właściwość ta nawiązuje do pojęcia pracy o znacznej szkodliwości

dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej

sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia, o

której mowa w art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia o emeryturach i rentach z

Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 marca

2010 r., II UK 236/09, LEX nr 599770). Nie bez znaczenia jest również

zakwalifikowanie tego rodzaju szkodliwej pracy, jako wykonywanej stale i w pełnym

wymiarze czasu pracy. Eliminuje to przypadki jedynie „posługiwania się” w trakcie

realizacji obowiązków pracowniczych elektronicznymi monitorami ekranowymi

(wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 września 2007 r., III UK 38/07, OSNP 2008 nr

21-22, poz. 329). Wskazane obostrzenia występowały w pracy wykonywanej przez

wnioskodawczynię, co odzwierciedla wiążący Sąd Najwyższy stan faktyczny.

Ubezpieczona stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obsługiwała elektroniczne

monitory ekranowe, które ze względu na emisję promieniowania magnetycznego

szczególnie obciążały wzrok, a z uwagi na konieczność odszukiwania kodów i

symboli wymagały precyzyjnego widzenia. W postępowaniu kasacyjnym wiążące

jest przy tym ustalenie Sądów meriti, że wskazane negatywne dla zdrowia czynniki

występowały w kwalifikowanym (wyjątkowym) stopniu. Oznacza to, że Sąd drugiej

instancji nie dopuścił się niewłaściwego zastosowania i błędnej wykładni art. 184 w

związku z art. 32 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i

rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz § 4 rozporządzenia z dnia 7

lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w

szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze.

Uwzględniając przedstawione racje Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814

k.p.c. oddalił skargę kasacyjną organu rentowego, a zgodnie z art. 98 k.p.c. w

związku z art. 39821

k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c. rozstrzygnął o kosztach postępowania

kasacyjnego.