III CZP 84/14

Sygn. akt III CZP 84/14

UCHWAŁA

Dnia 26 listopada 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Grzegorz Misiurek

SSN Barbara Myszka

Protokolant Bożena Kowalska

w sprawie z wniosku T. Ł.

przy uczestnictwie W. Ł.

o podział majątku wspólnego,

po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym

w dniu 26 listopada 2014 r.,

zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w L.

postanowieniem z dnia 9 lipca 2014 r.,

"Czy roszczenie między byłymi małżonkami o zwrot wydatków

poniesionych, po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej, z tytułu

opłat eksploatacyjnych związanych ze spółdzielczym własnościowym

prawem do lokalu wchodzącym w skład majątku wspólnego, jest

roszczeniem o świadczenie okresowe?"

podjął uchwałę:

Roszczenie między byłymi małżonkami o zwrot wydatków

poniesionych po ustaniu wspólności majątkowej z tytułu opłat

eksploatacyjnych związanych ze spółdzielczym własnościowym

prawem do lokalu, wchodzącym w skład majątku wspólnego, nie

jest roszczeniem o świadczenia okresowe.

2

UZASADNIENIE

Przedstawione zagadnienie powstało w postępowaniu o podział majątku

wspólnego, którego składnikiem było spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu

mieszkalnego. Uczestnik domagał się od wnioskodawczyni zapłaty na jego rzecz

połowy kwoty, którą świadczył spółdzielni mieszkaniowej tytułem opłat

eksploatacyjnych związanych z korzystaniem z tego mieszkania w okresie od

1 stycznia 1999 r. do 1 stycznia 2005 r. Sąd Rejonowy ustalił, że wspólność

ustawowa między małżonkami ustała z dniem 1 stycznia 1999 r. w wyniku jej

zniesienia z data wsteczną wyrokiem z 2000 r., a rozwód ich małżeństwa został

orzeczony prawomocnie 17 maja 2005 r. Mając na uwadze datę ustania wspólności

majątkowej Sąd Rejonowy na podstawie art. 5 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia

17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz

niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 162, poz. 1691) zastosował przepisy kodeksu

rodzinnego i opiekuńczego w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej tą ustawą.

Żądanie zwrotu połowy wydatków poniesionych przez uczestnika w okresie

od 1 stycznia 1999 r. do 1 stycznia 2005 r. z tytułu opłat eksploatacyjnych

na rzecz spółdzielni mieszkaniowej zakwalifikował jako roszczenia powstałe

w czasie, kiedy małżonkowie nie pozostawali już we wspólności majątkowej,

a więc nie objęte art. 45 § 1 k.r.o., do którego należy zastosować przepisy

o współwłasności w częściach ułamkowych. Przyjął za uzasadniony podniesiony

przez wnioskodawczynię zarzut przedawnienia tego roszczenia z uwagi na upływ

trzyletniego terminu, przewidzianego w art. 118 k.c. dla roszczeń okresowych,

ponieważ uznał, że skoro opłaty na rzecz spółdzielni były świadczeniami

okresowymi, płaconymi comiesięcznie, to taki sam charakter miało kierowane do

wnioskodawczyni roszczenie uczestnika o zwrot wydatków na uiszczenie tych opłat.

Uczestnik w apelacji zakwestionował prawidłowość poglądu o przedawnieniu

się jego roszczenia o zwrot nakładów poniesionych z majątku osobistego na opłaty

eksploatacyjne argumentując, że nie jest to roszczenie okresowe. Podniósł również

zarzut błędnego niezastosowania art. 121 pkt 3 k.c.

Sąd Okręgowy powziął wątpliwość ujętą w przedstawionym zagadnieniu

i uznał jej wyjaśnienie za niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ również

3

przy uwzględnieniu zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie

art. 121 pkt 3 k.c. przez czas trwania małżeństwa uczestników, roszczenie uległoby

przedawnieniu. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, że roszczenia rozliczane na

podstawie art. 45 k.r.o. nie ulegają przedawnieniu do czasu przeprowadzenia

podziału majątku, ale muszą być rozliczone najpóźniej w tym postępowaniu.

Zgodził się jednak z Sądem Rejonowym, że art. 45 § 1 k.r.o. nie dotyczy wydatków

i nakładów dokonanych na majątek wspólny w czasie od ustania wspólności

ustawowej do chwili podziału majątku. Takie wydatki podlegają rozliczeniu

w postępowaniu o podział majątku wspólnego na podstawie art. 686 k.p.c.

w związku z art. 567 § 3 k.p.c. i przy odpowiednim, z uwzględnieniem treści art. 42

k.r.o., zastosowaniu przepisów o współwłasności w częściach ułamkowych.

Jako właściwą podstawę rozliczeń Sąd pytający wskazał art. 207 k.c., nakładający

na współwłaścicieli obowiązek ponoszenia wydatków i ciężarów związanych

z rzeczą wspólną w częściach równych. Sąd stwierdził, że opłaty eksploatacyjne

stanowiły świadczenie okresowe w rozumieniu art. 118 k.c., za niejasne uznał

natomiast czy charakter świadczeń spełnionych przez jednego ze

współuprawnionych powoduje powstanie po stronie drugiego okresowego

obowiązku zwrotu przypadającej na niego części wydatków. Stanowisko pozytywne

wywiódł z uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 1969 r.

(III CZP 12/69, OSNC 1970/3/39), w której przyjęto, że spadkobiercy dziedziczący

gospodarstwo rolne powinni się rozliczać z pożytków przynoszonych

przez to gospodarstwo w sposób uwzględniający okresowość dochodów i w tym

zakresie zobowiązani są do świadczeń okresowych, przedawniających się

w okresach 3-letnich, podczas kiedy inne roszczenia z tytułu przychodów

przedawniają się z upływem lat dziesięciu. Sąd Okręgowy wskazał, że pogląd ten

akceptowany był również w nowszym orzecznictwie. Natomiast do przeciwnego

stanowiska skłania Sąd Okręgowy to, że obowiązek wzajemnego rozliczenia

powstaje wyłącznie w przypadku dokonania zapłaty na rzecz spółdzielni co

nie gwarantuje regularności i rytmiczności świadczeń, charakterystycznej dla

świadczeń okresowych, a ponadto wynika z wewnętrznego stosunku między

współuprawnionymi, a nie ze stosunku jaki łączy ich ze spółdzielnią mieszkaniową,

co mogłoby wskazywać, że charakter świadczenia na rzecz spółdzielni z tytułu

4

opłat eksploatacyjnych pozostaje bez wpływu na charakter świadczeń z tytułu

rozliczenia wydatków pomiędzy współuprawnionymi. Sąd Okręgowy powołał się na

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2010 r. (III CSK 331/09,

nie publ.) w którym roszczeniu o wzajemne rozliczenie współwłaścicieli z tytułu

posiadania rzeczy wspólnej odmówiono charakteru roszczenia o świadczenie

okresowe, nie uznano go też za roszczenie związane z prowadzeniem działalności

gospodarczej i przyjęto, że przedawnia się w terminie 10 - letnim.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 46 k.r.o. w sprawach nieunormowanych w artykułach

poprzedzających od chwili ustania wspólności ustawowej do majątku, który był nią

objęty, jak również do podziału tego majątku, stosuje się odpowiednio przepisy

o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku, a więc art. 1035 - 1046 k.c.

W art. 1035 k.c. zawarte zostało kolejne odesłanie - do odpowiedniego stosowania

przepisów o współwłasności w częściach ułamkowych, a zatem do art. 195 - 221

k.c. z zachowaniem przepisów art. 1036 - 1046 k.c. Zasadą jest, że z chwilą ustania

wspólności majątkowej wspólność łączna przekształca się we wspólność ułamkową.

Ustanie wspólności niekoniecznie łączy się z ustaniem małżeństwa. W razie

dalszego trwania małżeństwa, udziały w majątku wspólnym, objętym wspólnością

ułamkową, wchodzą w skład majątków osobistych każdego z małżonków.

Między małżonkami istnieje wspólność w częściach ułamkowych, pozostająca poza

zakresem ustroju wspólności małżeńskiej, do której stosuje się przepisy kodeksu

cywilnego o współwłasności ułamkowej, w tym art. 207 k.c. określający m.in.

według wielkości udziałów zakres ponoszenia przez współwłaścicieli wydatków

i ciężarów związanych z rzeczą wspólną. W odniesieniu do praw innych niż prawo

własności, wchodzących w skład majątku wcześniej objętego wspólnością

ustawową, przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się

odpowiednio, jako regulację wzorcową, określając status podmiotów tego prawa

jako współuprawnienie.

Podział majątku wspólnego, jeżeli następuje w postępowaniu

nieprocesowym uregulowanym w art. 566 - 567 k.p.c., przebiega z odpowiednim

zastosowaniem przepisów o dziale spadku (art. 680 - 689 k.p.c.), które w art. 688

5

k.p.c. zawierają odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących

zniesienia współwłasności, a w szczególności art. 618 § 2 i 3 k.p.c. W orzecznictwie

wyjaśniono, że w sprawie o podział majątku wspólnego małżonków stosuje się

również art. 618 § 1 k.p.c., gdyż odwołują się do niego § 2 i 3 art. 618 k.p.c.

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 1998 r., I CKN 934/97,

nie publ.). Artykuł 567 § 3 k.p.c. uzasadnia odniesienie art. 618 § 2 i 3 k.p.c. do

roszczeń sprecyzowanych w art. 567 § 1 k.p.c. W ten sposób zapewniona zostaje

realizacja celu postępowania, jakim jest rozpoznanie i definitywne rozstrzygnięcie

w jednym postępowaniu całego kompleksu zagadnień obejmujących nie tylko

zniesienie współwłasności, dział spadku czy podział majątku wspólnego, ale także

roszczenia jakie mogły powstać na tle wspólności praw między uczestnikami takich

postępowań. W grupie rozpoznawanych roszczeń mieszczą się także roszczenia

regresowe z tytułu poniesienia przez współwłaściciela ponad udział wydatków

i ciężarów związanych z rzeczą wspólną.

Problem nurtujący Sąd Okręgowy dotyczy związku pomiędzy charakterem

zaspokojonego przez współuprawnionego z tytułu spółdzielczego własnościowego

prawa do lokalu zobowiązania obciążającego wspólnie współuprawnionych

a charakterem roszczenia regresowego o zwrot kwoty świadczonej ponad

obowiązek określony stosunkiem wewnętrznym pomiędzy nimi, a w konsekwencji

o ustalenie, czy roszczenie dochodzone w ramach rozliczeń ze stosunku

wewnętrznego przedawnia się w analogicznym terminie, jak roszczenie zewnętrzne,

z którego wynika.

Obowiązek uiszczenia opłat eksploatacyjnych przez osoby, którym

przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego wynikał

najpierw z art. 208 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze

(jedn. tekst: Dz.U. z 1995 r., Nr 54, poz. 288 - dalej „pr. spół.”), po wejściu w życie

ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 r.,

4 poz. 27 ze zm. – dalej „u.s.m.”) – z tego przepisu w zw. z art. 38 u.s.m.,

a następnie z art. 4 ust. 1, ust. 6 pkt 2 u.s.m. Świadczenia płatne były miesięcznie

na rzecz spółdzielni mieszkaniowej (na podstawie postanowień statutowych

w oparciu o art. 208 § 1 pr. spół., następnie na podstawie art. 4 ust. 62

u.s.m.)

i obciążały współuprawnionych względem spółdzielni solidarne. Niewątpliwie miały

6

charakter okresowy, były bowiem płatne periodycznie, stanowiły świadczenia

samodzielne, z założenia powtarzalne, o nieokreślonym czasie trwania, nie

składające się na z góry ustaloną całość, które to cechy w doktrynie i orzecznictwie

uznaje się za identyfikujące świadczenia okresowe (por. uchwała składu siedmiu

sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2005 r., III CZP 42/04, OSNC

2005/9/149, wyroki tego Sądu z dnia 7 stycznia 2009 r., II CSK 409/08, nie publ.

i z dnia 18 maja 2012 r., IV CSK 490/11, nie publ.).

Roszczenie o zwrot wydatków poczynionych na opłaty eksploatacyjne przez

jednego ze współuprawnionych ponad jego obowiązek wynikający z art. 207 k.c.

kierowane do drugiego współuprawnionego nie wykazuje tożsamych cech.

Przede wszystkim wynika z innego stosunku prawnego niż zobowiązanie do

poniesienia opłat eksploatacyjnych, jest konsekwencją wspólności ułamkowej,

stosunku prawnorzeczowego, w którym spółdzielnia nie uczestniczy i który

autonomicznie określa zakres w jakim współuprawnieni partycypują w pokryciu

wszelkich wydatków na rzecz wspólną (wspólne prawo). W wypadku wydatków

stanowiących realizację zobowiązania solidarnie obciążającego współuprawnionych,

do jakich należało zobowiązanie do zapłaty opłat eksploatacyjnych, zasady

regresu określa art. 376 § 1 k.c. nakazujący zastosować reguły wynikające z treści

stosunku prawnego istniejącego między współdłużnikami. W wypadku

współuprawnionych w częściach ułamkowych zakres obowiązku regresowego

wyznacza art. 207 k.c.

Artykuł 207 k.c. ani też art. 376 § 1 k.c. nie zawierają jednak postanowień,

które wskazywałby na przeniesienie okresowego charakteru spełnionego

świadczenia stanowiącego źródło roszczenia regresowego do treści roszczenia

o wyrównanie wydatków pomiędzy współuprawnionymi ułamkowo. Na podstawie

art. 207 k.c. współuprawniony może domagać się zwrotu określonej części

wydatków już poniesionych, o skonkretyzowanej wysokości, nie może natomiast

dochodzić świadczeń odpowiadających wydatkom wymagalnym w przyszłości,

co do których nie wiadomo, czy i przez którego ze współuprawnionych zostaną

w rzeczywistości poniesione. Do uiszczenia opłat eksploatacyjnych zobowiązani

byli oboje współuprawnieni, co umożliwiało powstanie różnorodnych stanów

faktycznych związanych z płatnościami, w których roszczenie regresowe nie

7

musiało powstawać ani w stałej wysokości, ani w sposób cykliczny, nawiązujący do

periodyczności świadczenia stanowiącego wydatek, gdyż jego źródłem dla każdego

z współuprawnionych było jedynie spełnienie przez niego świadczenia na rzecz

spółdzielni ponad swój obowiązek. Oparcie konstrukcji roszczenia o świadczenia

okresowe na obowiązku periodycznego spełniania samodzielnych świadczeń na

rzecz wierzyciela wynikać musi jednoznacznie z cech zobowiązania. Pomocą

w ustaleniu, że dane świadczenie ma charakter okresowy służą wprowadzane

przez ustawodawcę postanowienia określające częstotliwość świadczeń (por. np.

art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów,

mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (jedn. tekst: Dz. U.

z 2014 r., poz.150 - oraz wyroki Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2012 r., IV CSK

490/11, z dnia 9 listopada 2012 r., IV CSK 303/12, niepubl. nie publ. i z dnia

7 marca 2014 r., IV CNP 33/13, nie publ.).

W nauce i orzecznictwie podkreśla się konieczność ścisłego wykładania

przepisów o przedawnieniu i wiodącą rolę wykładni językowej w procesie ich

interpretacji (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2001 r., III CKN 28/01,

nie publ.). W uzasadnieniu uchwały z dnia 11 stycznia 2002 r., III CZP 63/01

(OSNC z 2002 r., nr 9, poz. 106) Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, na skonstruowanie

tych przepisów według przejrzystej i czytelnej reguły, zgodnie z którą terminów

przedawnienia roszczeń wynikających z poszczególnych stosunków prawnych

należy najpierw poszukiwać w przepisach regulujących określoną instytucję prawną.

Dopiero jeśli nie ma przepisu szczególnego stosować należy przepisy ogólne

o przedawnieniu, których istnienie eliminuje dopuszczalność posługiwania się

analogią. Termin dziesięcioletni przedawnienia roszczeń wskazany w art. 118 k.c.

ma charakter terminu podstawowego, natomiast termin trzyletni przewidziany

m.in. dla roszczeń o świadczenia okresowe stanowi wyjątek, którego wykładnia

rozszerzająca jest niedopuszczalna (exceptiones non sunt extendendae).

W konsekwencji wszelkie wątpliwości powstałe przy przeprowadzaniu oceny

charakteru roszczenia, istotne z uwagi na termin jego przedawnienia, powinny być

rozstrzygane na korzyść terminu dziesięcioletniego.

Sąd Okręgowy jako przyczynę swoich wątpliwości wskazał pogląd wyrażony

przez Sąd Najwyższy w punkcie V wytycznych wymiaru sprawiedliwości i praktyki

8

sądowej w sprawach o dział spadku obejmującego gospodarstwo rolne zawartych

w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej z dnia 15 grudnia 1969 r., III CZP 12/69,

powtórzony w postanowieniu z dnia 20 maja 1998 r., I CKN 668/97, nie publ.,

zgodnie z którym przy wzajemnych rozliczeniach pomiędzy współspadkobiercami

z tytułu posiadania, pobrania pożytków i innych przychodów oraz z tytułu

poczynionych na spadek nakładów (art. 686 k.p.c.) udział w dochodzie ze strony

współspadkobierców, którzy nie przyczynili się swą praca i staraniem do jego

powstania w zasadzie nie powinien przekraczać czynszu dzierżawnego.

Jednocześnie ze względu na okresowy charakter dochodów, jakie przynosi

gospodarstwo rolne, świadczenia, do których współspadkobierca pobierający

pożytki zobowiązany jest na rzecz pozostałych współspadkobierców,

są świadczeniami okresowymi, do których stosuje się przedawnienie trzyletnie,

podczas gdy roszczenia z tytułu innych przychodów przedawniają się z upływem lat

dziesięciu. Zwrócić jednak trzeba uwagę, że pogląd ten nie ma charakteru

uniwersalnego, umożliwiającego stosowanie go w wypadku każdego rodzaju

wspólności ułamkowej. Przeciwnie, z uwagi na odrębności normatywne zasad

zniesienia wspólności spadkowej gospodarstwa rolnego wynikające ze specyfiki jej

przedmiotu, mające zapewnić ochronę współspadkobiercy pracującemu

w gospodarstwie i swoją pracą przyczyniającemu się do powstania przynoszonego

przez to gospodarstwo dochodu, trzyletni termin, w którym współspadkobiercy nie

prowadzący gospodarstwa mogą dochodzić zwrotu pożytków, wpisuje się w te cele,

a ponadto uwzględnia naturalne cechy pożytków pochodzących z gospodarstwa.

Trudno jednak doszukać się analogii, również aksjologicznej, pomiędzy

roszczeniem o rozliczenie między spadkobiercami pożytków, jakie przynosi

gospodarstwo rolne prowadzone przez jednego z nich, z roszczeniem o zwrot

poniesionych ponad swój obowiązek wydatków na wspólny majątek, których

spełnienie, prowadzące do powstania roszczenia regresowego, stanowiło znaczne

odciążenie współuprawnionego. Niezrozumiałe byłoby przyznanie w tych

okolicznościach szczególnej ochrony, wynikającej z krótszego terminu

przedawnienia roszczeń, współuprawnionemu, który odniósł korzyść z dokonanej

przez drugiego spłaty. Na ograniczony zakres oddziaływania wykładni przyjętej

w uchwale z dnia 15 grudnia 1969 r. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę w uzasadnieniu

9

uchwały z dnia 24 października 1972 r., III CZP 70/72 (OSNC 1973/6/102),

przyjmując, że zawartych w niej koncepcji nie można stosować do roszczenia

o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z gospodarstwa rolnego, gdyż pogląd

o okresowości zobowiązania do rozliczania pożytków uwzględniał stosunek prawny

istniejący między współspadkobiercami. O ile jednak na podstawie art. 207 k.c.

można w pewnych wypadkach konstruować okresowy obowiązek rozliczania się

z pobieranych cyklicznie ponad udział pożytków, o tyle roszczenie regresowe

wynikające z dobrowolnego poniesienia wydatków ponad swój obowiązek, a więc

za współuprawnionego, stanowi pewnego rodzaju odwrócenie obowiązku

rozliczenia (dystrybucji) pożytków, ponieważ nie polega na nakazie podzielenia się

korzyściami przynoszonymi przez wspólną rzecz lub prawo lecz na rozliczeniu

zaspokojonych długów.

Z przytoczonych względów należało przyjąć, podobnie jak uznał Sad

Najwyższy w cytowanym przez Sąd Okręgowy wyroku z dnia 22 października

2010 r., III CSK 331/09, że roszczenie o zwrot wydatków wywodzone z art. 207 k.c.

nie ma charakteru roszczenia o świadczenie okresowe, także wówczas, kiedy

wydatek poniesiony został na zaspokojenie roszczenia o świadczenie okresowe,

a w konsekwencji - że roszczenie takie przedawnia się w okresie 10-letnim.

Zaznaczyć jednak należy, że postanowienia art. 207 k.c. mają charakter

dyspozytywny i nie ma przeszkód, aby współwłaściciele tę kwestię ukształtowali

umownie, w sposób odbiegający od regulacji ustawowej, w tym także przez

wprowadzenie rozliczeń zobowiązujących do świadczeń okresowych.

Przedstawione rozważania przyjmowały za podstawę założenie, dokonane

przez Sąd pytający, że wydatki na opłaty eksploatacyjne ponoszone były przez

uczestnika w okresie, kiedy pomiędzy małżonkami obowiązywała już wspólność

ułamkowa majątku, w tym także w zakresie praw do własnościowego mieszkania

spółdzielczego. Zwrócić jednak należy uwagę, że w okresie obowiązywania art. 215

§ 2 i 3 pr. spół. ustrój majątkowy między małżonkami nie przekładał się

automatycznie na ich spółdzielcze prawo do lokalu przeznaczonego do

zaspokajania potrzeb mieszkaniowych rodziny. Prawo to pozostawało wspólne

nawet jeśli między małżonkami obowiązywała rozdzielność majątkowa, a ustanie

wspólności majątkowej w czasie trwania małżeństwa nie pociągało za sobą ustania

10

wspólności spółdzielczego prawa do lokalu, zniesienie której było możliwe

z ważnych powodów, ale wymagało odrębnego orzeczenia sądowego. Przepis ten

miał zastosowanie do spółdzielczych praw do lokali własnościowych także

po wejściu w życie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach

mieszkaniowych, co potwierdzał art. 38 u.s.m. Jeżeli orzeczenie o zniesieniu

wspólności takiego prawa nie zostało wydane, do wspólności spółdzielczego prawa

do lokalu przez czas trwania małżeństwa znajdowały zastosowanie postanowienia

art. 215 pr. spół. oraz odpowiednio stosowane przepisy o wspólności ustawowej

właściwe ze względu na datę ustania wspólności. W czasie trwania małżeństwa

kwoty uiszczane tytułem czynszu stanowiłyby wówczas nakład o jakim mowa w art.

45 § 1 k.r.o. i wymagały oceny w świetle postanowień tego przepisu i dokonanych

w jego treści zmian.

Z przytoczonych względów orzeczono jak w uchwale.