V KK 330/14

Sygn. akt V KK 330/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 listopada 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Józef Dołhy (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Michał Laskowski

SSN Jarosław Matras

Protokolant Katarzyna Wełpa

w sprawie D. Z.

w przedmiocie wydania wyroku łącznego

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,

w dniu 25 listopada 2014 r.

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego

w części dotyczącej rozstrzygnięcia zawartego w pkt I

od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w P.

z dnia 27 sierpnia 2013 r.

1. uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej połączenia

kar pozbawienia wolności orzeczonych wyrokiem Sądu

Rejonowego w P. w sprawie sygn. … 1274/01 i Sądu Rejonowego

w P. w sprawie sygn. … 870/10, tj. rozstrzygnięcia zawartego w

pkt I i na podstawie art. 572 k.p.k. umarza postępowanie w tym

zakresie;

2. wydatkami poniesionymi przez Sąd, związanymi z

rozpoznaniem kasacji, obciąża Skarb Państwa.

2

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w P. wyrokiem łącznym z dnia 27 sierpnia 2013 r. m. in.

połączył skazanemu D. Z. skazania:

1) wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 20 lipca 2001., sygn. akt …

1274/01, za czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., popełniony w okresie

od 21 kwietnia do 4 sierpnia 2000 r. – na karę 2 lat pozbawienia wolności z

warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat próby i grzywnę w

wysokości 50 stawek dziennych po 10 zł stawka;

2) wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt

… 870/10, za czyn z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art.

286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., popełniony w dniu 13 czerwca 2000 r. –

na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej

wykonania na okres 4 lat próby oraz grzywnę w wysokości 50 stawek

dziennych po 10 zł stawka; postanowieniem z dnia 3 czerwca 2013 r.

zarządzono wykonanie kary pozbawienia wolności;

- i na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 i § 2 k.k. wymierzył karę łączną 2 lat i 6

miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną grzywny w wysokości 80 stawek

dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 zł

(pkt I wyroku łącznego).

Wyrok ten uprawomocnił się w I instancji w dniu 20 września 2013 r. Od tego

wyroku kasację wniósł – w trybie art. 521 § 1 k.p.k. – Prokurator Generalny.

Zaskarżając wyrok w części dotyczącej połączenia kar pozbawienia wolności

orzeczonych wyrokami Sądu Rejonowego w P. w sprawie sygn. … 1274/01 i Sądu

Rejonowego w P. w sprawie sygn. … 870/10, tj. rozstrzygnięcia zawartego w

punkcie I wyroku –na korzyść D. Z., zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść

wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego – art. 410 k.p.k. i art.

366 § 1 k.p.k., polegające na pominięciu przez Sąd wynikających z materiału

dowodowego i mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia okoliczności co do

przebiegu postępowania wykonawczego wobec skazanego D. Z. w sprawie o sygn.

… 1274/01 oraz zaniechaniu dokonania w tym zakresie ustaleń w oparciu o akta

wykonawcze tej sprawy i w konsekwencji błędnym przyjęciu, iż orzeczona

wydanym w tej sprawie wyrokiem kara 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym

3

zawieszeniem jej wykonania została prawomocnie zarządzona do wykonania, w

następstwie czego doszło do wadliwego, bo z rażącym naruszeniem art. 85 k.k. i

art. 76 § 1 k.k. połączenia jednostkowych kar pozbawienia wolności wymienionych

w punkcie 1 wyroku łącznego mimo braku przesłanek do orzeczenia kary łącznej z

uwagi na uprzednie zatarcie skazania w sprawie o sygn. … 1274/01. W konkluzji

wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i umorzenie w tym zakresie

postępowania na podstawie art. 572 k.p.k.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym.

Autor kasacji zasadnie wskazuje, że Sąd I instancji przyjął błędne, a istotne

dla warunków orzekania kary łącznej, dane wynikające z wyroku Sądu Rejonowego

w P. z dnia 20 lipca 2001 r., sygn. akt … 1274, i z akt tej sprawy.

Wyrokiem tym, prawomocnym od dnia 28 lipca 2001 r., D. Z. wymierzono

bowiem karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej

wykonania na okres 4 lat próby. Postanowieniem z dnia 1 września 2005 r., sygn.

akt … 2998/05, Sąd Rejonowy w P. zarządził – na podstawie art. 75 § 1 k.k. –

wykonanie tej kary. Postanowienie to po upływie terminu do wniesienia zażalenia

uznano za prawomocne i skierowano do wykonania. Z obliczenia kary wynika, że

D. Z. karę 2 lat pozbawienia wolności miał odbywać od dnia 5 czerwca 2006 r. do

dnia 5 czerwca 2008 r. (k. 17 akt wykonawczych … 482/06). Następnie jednakże w

dniu 5 grudnia 2006 r., Sąd przywrócił D. Z. termin do wniesienia na to

postanowienie zażalenia i w tym samym dniu nakazał zwolnienie skazanego z

Aresztu Śledczego. Sąd Okręgowy w P., po rozpoznaniu wniesionego przez

skazanego zażalenia na postanowienie o zarządzeniu wykonania kary, w dniu 28

grudnia 2006 r., uchylił zaskarżone postanowienie i wobec upływu terminu

określonego w art. 75 § 4 k.k., umorzył postępowanie (k. 25 – 27, 37, 42 akt

wykonawczych … 482/06).

Sąd Rejonowy, orzekając w przedmiocie wydania wyroku łącznego błędnie

natomiast przyjął, że orzeczona tym wyrokiem wobec D. Z. kara 2 lat pozbawienia

wolności została prawomocnie zarządzona do wykonania i została przez

skazanego odbyta. Konieczność natomiast poczynienia prawidłowych ustaleń co do

przebiegu postępowania wykonawczego w sprawie o sygn. … 1274/01, wynikała

4

nie tylko z norm zawartych w przepisach regulujących warunki do wydania wyroku

łącznego, ale także implikację dla Sądu powinny stanowić dane zawarte w

przekazanej przez Centralny Zarząd Służby Więziennej informacji o pobytach i

orzeczeniach, z których wynikało, że w sprawie … 1274/01, przywrócono termin do

wniesienia środka odwoławczego od wykonywanego orzeczenia i że D. Z. nie odbył

w efekcie orzeczonej w tej sprawie kary 2 lat pozbawienia wolności (k. 31), a która

to informacja została ujawniona i zaliczona na poczet materiału dowodowego. Sąd

jednakże okoliczności te zupełnie pominął i zaniechał wyjaśnienia tych jakże

istotnych i mających znaczenie dla orzekania w przedmiocie wyroku łącznego

kwestii. Wskutek powyższego błędu, niezależnie od przyczyn z jakich został on

popełniony, wynikający z protokołu rozprawy sposób procedowania sądu oraz treść

wydanego wyroku łącznego pozwala na wnioskowanie, że został on wydany z

rażącym naruszeniem zarówno art. 410 k.p.k. jak i art. 366 § 1 k.p.k.

Bezpośrednią konsekwencją tego uchybienia stało się rażące naruszenie

przez Sąd Rejonowy przepisu art. 85 k.k. i art. 76 § 1 k.k.

W niniejszej sprawie brak było w ogóle podstaw do orzeczenia wskazanej w

punkcie I wyroku kary łącznej pozbawienia wolności, albowiem orzeczona wobec D.

Z. wyrokiem w sprawie o sygn. … 1274/01, kara pozbawienia wolności z

warunkowym zawieszeniem jej wykonania nie podlegała już wykonaniu.

Wymierzenie zatem w wyroku łącznym - kary łącznej bezwzględnego pozbawienia

wolności, oznacza de facto bezprawne, wbrew normie art. 75 § 4 k.k., zarządzenie

wykonania zawieszonej wobec skazanego uprzednio kary ze wszystkimi

wynikającymi z tego ustawowymi skutkami, podczas gdy skazanie to zgodnie z art.

76 § 1 k.k. uległo zatarciu z mocy prawa.

Oczywiste jest, że opisane uchybienie sądu miało rażący charakter i istotny

wpływ na treść wyroku łącznego, albowiem doprowadziło przede wszystkim, do

bezprawnego zarządzenia D. Z. orzeczonej wobec niego kary 2 lat pozbawienia

wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania w sprawie, w której nastąpiło

zatarcie skazania.

Przed wydaniem wyroku łącznego skazany miałby do odbycia jedynie

zarządzoną do wykonania karę roku pozbawienia wolności, orzeczoną w sprawie

…870/10, natomiast zgodnie z rozstrzygnięciem w punkcie I wyroku łącznego - 2

5

lata i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Nadmienić bowiem należy, że

postanowieniem z dnia 25 listopada 2013 roku, sygn. akt … 320/13, Sąd Rejonowy

- na podstawie art. 420 § 2 k.p.k. - skorygował rozstrzygnięcie zawarte w punkcie V

wyroku łącznego, w ten sposób, że nie zaliczył wskazanego w pkt 5 okresu

pozbawienia wolności od 5.06.2006 r. do 5.06.2008 r. na poczet orzeczonej kary

łącznej. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Sąd Okręgowy w P. i

uprawomocniło się w dniu 21 stycznia 2014 roku (k. 82-83, 95-96 akt … 320/13).

W niniejszej sprawie, wobec wcześniejszego umorzenia postanowieniem

Sądu Rejonowego w P. z dnia 2 października 2012 roku, sygn. akt … 271/12 (k. 2-3

akt … 320/13) postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego, z powodów

przedstawionych w uzasadnieniu tego postanowienia, pomimo spełnienia

warunków z art. 85 k.k., brak jest również podstaw do połączenia orzeczonej

wyrokiem w sprawie … 870/10, kary roku pozbawienia wolności z karą pozbawienia

wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w P. w sprawie … 597/00.

Z powyższych względów, należało uwzględniając wniosek końcowy kasacji,

uchylić wyroku zaskarżonej części i umorzyć postępowanie w tym zakresie na

podstawie art. 572 k.p.k.