II KK 240/14

Sygn. akt II KK 240/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 3 grudnia 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Michał Laskowski

SSN Eugeniusz Wildowicz

Protokolant Marta Brylińska

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Jerzego Engelkinga

w sprawie P. O.

skazanego z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu

narkomanii

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 3 grudnia 2014 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego

od wyroku Sądu Rejonowego w W.

z dnia 2 czerwca 2014 r.

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego

rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W.

UZASADNIENIE

Uwzględniając, na podstawie art. 343 § 6 k.p.k., złożony w trybie art. 335 § 1

k.p.k. wniosek prokuratora o wydanie wykroku skazującego bez przeprowadzenia

rozprawy wobec oskarżonego P. O., Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 2 czerwca

2014 r., sygn.[…], uznał oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu

2

czynu z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i

na podstawie wskazanego przepisu skazał go i wymierzył mu karę grzywny w

wysokości 100 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 20

złotych; na podstawie art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o

przeciwdziałaniu narkomanii orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów

rzeczowych opisanych szczegółowo w wykazie dowodów rzeczowych i zarządził

ich zniszczenie.

Wyrok ten nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 10

czerwca 2014 r.

We wniesionej na niekorzyść skazanego kasacji Prokurator Generalny

podniósł zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia

przepisów prawa karnego procesowego, tj. art. 343 § 7 k.p.k. w z w. z art. 335 § 1

k.p.k. polegającego na uwzględnieniu wniosku prokuratora i skazaniu P. O. bez

przeprowadzenia rozprawy, pomimo wynikających z materiału dowodowego, jak i z

samego opisu zarzucanego mu czynu, istotnych wątpliwości co do okoliczności

jego popełnienia, co wyłączało dopuszczalność takiego trybu postępowania i

obligowało sąd do skierowania sprawy do rozpoznania na zasadach ogólnych. W

konkluzji Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy

Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja wniesiona w sprawie przez Prokuratora Generalnego okazała się

zasadna, a sformułowany w niej wniosek zasługiwał na uwzględnienie.

P. O. został oskarżony o to, że nieustalonego dnia, jednak nie wcześniej niż 1

kwietnia 2011 r. i nie później niż do dnia 5 października 2011 r., „wbrew przepisom

ustawy dokonał przewozu środków psychotropowych w postaci Ketamina 100

mg/ml ampułka 1 x 10 ml - 1 opakowanie oraz IV - P Midazolam - Ratiopharm 5

mg/1 ml.m 5 opakowań po 1 ml - 8 opakowań, Relanium ampułki, 5 mg /1 ml, 5

ampułek po 2 ml - 7 opakowań, Relanium ampułki, 5 mg/2 ml - 2 ampułki po 2 ml,

Luminalum - tabletki, 100 mg, 10 tabletek - 3 opakowania, Luminalum czopki 15

mg, 10 sztuk - 1 opakowanie, Midanium roztwór 5 mg/l ml - 7 ampułek z Przychodni

Weterynaryjnej A. w Ś., do Przychodni Weterynaryjnej Z. w W.,”, tj. o czyn z art. 55

ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.

3

Prokurator w akcie oskarżenia sformułował, na podstawie art. 335 § 1 k.p.k.,

wniosek o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzania rozprawy i

orzeczenie, przy zastosowaniu art. 58 § 3 k.k. uzgodnionej z oskarżonym kary 100

stawek dziennych grzywny, przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 20

złotych oraz orzeczenie przepadku środków odurzających i psychotropowych oraz

zasądzenie kosztów procesu (k. 719-720, tom IV).

Sąd Rejonowy, na posiedzeniu w dniu 2 czerwca 2014 r. postanowił powyższy

wniosek uwzględnić (k. 765-766, tom IV) i wydanym w tym dniu wyrokiem uznał P.

O. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 29

lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i za ten czyn na podstawie wskazanego

przepisu skazał go i wymierzył mu karę 100 stawek dziennych grzywny, ustalając

wysokość jednej stawki na kwotę 20 złotych, a nadto na podstawie art. 70 ust. 1

ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii orzekł przepadek na

rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych opisanych szczegółowo w wykazie

dowodów rzeczowych i zarządził ich zniszczenie (k.767, tom IV).

Przepis art. 55 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w dacie

popełnienia przez P. O. zarzucanego mu czynu, penalizował zachowanie osoby,

która wbrew przepisom ustawy, dokonuje przywozu, wywozu,

wewnątrzwspólnotowego nabycia, wewnątrzwspólnotowej dostawy lub przewozi

przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub terytorium innego państwa środki

odurzające, substancje psychotropowe lub słomę makową. Ustawodawca nie

zdefiniował pojęcia „przewozu”, stąd też w orzecznictwie występowały wątpliwości

interpretacyjne co do zakresu przestępczych zachowań. Ostatecznie w kwestii tej

wypowiedział się Sąd Najwyższy, który uznał, że użyty w przepisie art. 55 ust. 1

ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zwrot „przewozi przez terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej lub terytorium innego państwa środki odurzające”

oznacza ich nielegalne przemieszczenie co najmniej przez jedną granicę państwa

(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2006 r., sygn. I KZP 31/06,

OSNKW 2007, z. 1, poz. 2).

Ustawą z dnia 1 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu

narkomanii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2011, Nr 117, poz. 678), dodano

do słowniczka wyrażeń ustawowych w art. 4 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii

4

pkt 20a i definicję pojęcia „przewozu”, jako każdego przemieszczenia środków

odurzających, substancji psychotropowych lub słomy makowej między dwoma

państwami przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które zaczyna się i kończy

poza tym terytorium (ustawa nowelizująca weszła w życie od dnia 9 grudnia 2011

r.) Ustawą tą zmieniono także treść art. 55 ust. 1 ustawy, który od dnia 9 grudnia

2011 r. penalizuje zachowanie sprawcy polegające na dokonaniu wbrew przepisom

ustawy przywozu, wywozu, przewozu, wewnątrzwspólnotowego nabycia lub

wewnątrzwspólnotowej dostawy środków odurzających, substancji

psychotropowych lub słomy makowej. Zgodzić należy się więc z twierdzeniem

Prokuratora, iż „dla przypisania odpowiedzialności za przewożenie środków

odurzających lub substancji psychotropowych na podstawie tego przepisu

niezbędne jest (…) ustalenie, iż sprawca dokonał tranzytu tych środków przez

terytorium RP z jednego państwa do innego.” (k. 7 kasacji). To z kolei prowadzi do

konkluzji, iż tego rodzaju ustaleń w oparciu o zgromadzone w sprawie dowody nie

da się prawidłowo poczynić.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że P. O. prowadził

przychodnię weterynaryjną w Ś. (od 8 lat jest weterynarzem), w której posiadał leki

zawierające substancje psychotropowe i odurzające. Oskarżony wraz z kolegą A.

H. otworzył i prowadził przychodnię weterynaryjną w W. przy ul. K. 23, której miał

zostać współwłaścicielem. W związku ze zmianą miejsca pracy, która zbiegła się z

rezygnacją A. H. z bycia właścicielem przychodni i zastąpieniem go przez A. O.,

oskarżony przewoził z przychodni weterynaryjnej w Ś. do przychodni w W.

urządzenia oraz leki, w tym opisane w akcie oskarżenia, a zawierające substancje

psychotropowe oraz odurzające (m.in. wyjaśnienia podejrzanego P. O. - k. 673. tom

IV; wyjaśnienia podejrzanej A. O. - k. 628-629, tom IV; zeznania świadka S. H. - k.

12-14, tom I). Ze skierowanego do Sądu aktu oskarżenia jednoznacznie wynika, że

przestępcze zachowanie P. O. miało polegać na przewiezieniu wskazanych w

zarzucie leków zawierających substancje psychotropowe z gabinetu

weterynaryjnego ze Ś. do gabinetu weterynaryjnego w W. Nie sposób

zaakceptować wynikającego z treści wydanego wyroku wniosku, iż przewiezienie

przez P. O. substancji psychotropowych ze Ś. do W. wypełniło znamiona czynu z

art. 55 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Nie zmienia tego także fakt

5

przyznania się oskarżonego do popełnienia zarzucanego mu przestępstwa, które

miało, jak się wydaje, wyłącznie charakter potwierdzenia zaistnienia przewiezienia

leków. Na powyższe nie mają także wpływu wnioski z przeprowadzonej w dniu 5

października 2011 r. przez inspektora farmaceutycznego z Wojewódzkiego

Inspektoratu Inspekcji Farmaceutycznej w W. we współpracy z funkcjonariuszami

Policji, kontroli doraźnej w prowadzonej przez oskarżonego Przychodni

Weterynaryjnej Z. przy ul. K. w 23 w W., z trakcie której stwierdzono szereg

nieprawidłowości wskazujących na naruszenie przepisów ustawy o

przeciwdziałaniu narkomanii, jak i prawa farmaceutycznego, w zakresie posiadania,

gospodarki lekami oraz prowadzenia ich ewidencji. Ujawniono m.in. niewspółmierną

do udzielanych przez przychodnię świadczeń ilość leków zarejestrowanych do

stosowania leczenia zwierząt oraz ludzi, w tym przeznaczonych jedynie do

stosowania w lecznictwie zamkniętym w warunkach szpitalnych, szereg leków

przeterminowanych, leków nieposiadających oznakowań w języku polskim oraz

leków zawierających substancje psychotropowe należące do grup ll-P i IV-P oraz

środki odurzające należące do grup I-N, Il-N i III-N, dla których kontrolowany

podmiot nie posiadał wymaganej zgody wojewódzkiego inspektora

farmaceutycznego. Wśród tego rodzajów leków zatrzymano i zabezpieczono

Ketaminę, Midazolam, Relanium, Luminalum oraz Midanium w ilościach

wskazanych w akcie oskarżenia. Ujawniono także, iż lek Midazolam znajdował się

w opakowaniu, na którym nie znaleziono numeru pozwolenia na dopuszczenie do

obrotu, a zawierającym jedynie oznaczenia w języku niemieckim, co wskazywałoby,

iż został on przywieziony do Polski bez wymaganej zgody Głównego Inspektora

Farmaceutycznego, wbrew przepisowi art. 37 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii

(lista preparatów k. 108, protokół zatrzymania rzeczy k. 109-111, wykaz dowodów

rzeczowych k. 112; zawiadomienie Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego

w W. o popełnieniu przestępstwa - k. 452-453, tom III; zeznania inspektora

farmaceutycznego M. K.- k. 456-457, tom III; oceny produktów leczniczych - k. 593-

598, tom III; k. 624-625, tom IV; k. 640-663, tom IV; ekspertyza z zakresu badań

fizykochemicznych - k. 704-709. tom IV).

Powyższe okoliczności powinny po stronie orzekającego Sądu wzbudzić nie

tylko wątpliwości co do prawidłowości zakwalifikowania działania oskarżonego jako

6

przestępstwa z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu

narkomanii, ale także możliwości uwzględnienia złożonego przez prokuratora

wniosku w trybie art. 335 § 1 k.p.k. Jedną bowiem z przesłanek art. 335 § 1 k.p.k.,

która musi być bezwarunkowo spełniona aby prokurator mógł wystąpić z wnioskiem

o wydanie wyroku bez przeprowadzania rozprawy, a sąd mógł taki wniosek

uwzględnić i orzec uzgodnioną z oskarżonym karę lub inny środek karny, jest brak

wątpliwości co do okoliczności popełnienia przestępstwa. Należy przyznać rację

Prokuratorowi, który akcentuje, że wątpliwości przy tym odnoszą się nie tylko do

zasadniczej kwestii sprawstwa czynu przez określoną osobę, ale do wszystkich

istotnych okoliczności jego popełnienia, w tym mających znaczenie dla oceny

prawnej czynu. W niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony, a Sąd

uwzględniając wniosek i wydając wyrok nie dokonał należytej kontroli istnienia

przesłanek wskazanych art. 335 § 1 k.p.k. Stąd też Sąd Najwyższy uznał kasację

Prokuratora Generalnego za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego

w W. i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Ponowione

postępowanie pozwoli na ewentualną ocenę postępowania oskarżonego w

kontekście znamion czynu z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii

oraz wyjaśnienie okoliczności związanych z ewentualnym nielegalnym przywozem

do Polski leku nazwie Midazolum.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.