IV KK 218/14

Sygn. akt IV KK 218/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 grudnia 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący)

SSN Józef Dołhy (sprawozdawca)

SSN Rafał Malarski

Protokolant Jolanta Grabowska

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Barbary Nowińskiej

w sprawie P. N.

w przedmiocie wydania wyroku łącznego

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 10 grudnia 2014 r.,

kasacji, wniesionej przez obrońcę

od wyroku Sądu Okręgowego w P.

z dnia 18 marca 2014 r.

utrzymującego w mocy wyrok łączny Sądu Rejonowego w P.

z dnia 23 października 2013 r.,

1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi

Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania w postępowaniu

odwoławczym;

2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu

adw. P. S. - Kancelaria Adwokacka w P. - kwotę 1 180,80 zł

(słownie: jeden tysiąc sto osiemdziesiąt złotych osiemdziesiąt

2

groszy), w tym 23% VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie

i wniesienie kasacji oraz za obronę w postępowaniu przed Sądem

Najwyższym skazanego P. N.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w P., wyrokiem łącznym z dnia 23 października 2013 r.,

połączył skazania P. N. wyrokami:

I. Sądu Rejonowego w P. z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. … 46/11, Sądu

Rejonowego w S. z dnia 17 maja 2011 r., sygn. … 402/10; Sądu Rejonowego w P.

z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. … 598/11; Sądu Rejonowego w P. z dnia 26

września 2012 r., sygn. … 940/11, - i wymierzył skazanemu kary łączne: 4 lat i 6

miesięcy pozbawienia wolności, grzywny w wysokości 100 stawek dziennych,

określając wysokość stawki na kwotę 20 zł;

II. Sądu Rejonowego w T. z dnia 24 lipca 2006 r., sygn. … 728/05; Sądu

Rejonowego w S. z dnia 18 września 2012 r., sygn. … 1178/11 – i wymierzył

skazanemu karę łączną grzywny w wysokości 100 stawek dziennych, określając

wysokość stawki na kwotę 20 zł.

Powyższy wyrok zaskarżyli skazany oraz jego obrońca.

Obrońca zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych w zakresie przyjęcia

niepewnej prognozy penitencjarnej, rażącą niewspółmierność kary, nadto wniósł o

dopuszczenie dowodu z aktualnej opinii Zakładu Karnego w G. dotyczącej

skazanego.

Skazany podniósł zarzut nie doprowadzenia go na rozprawę oraz zarzucił

stronniczość sędziemu prowadzącemu sprawę w pierwszej instancji, nadto wniósł o

dopuszczenie dowodu z opinii lekarskiej co do jego aktualnego stanu zdrowia.

Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 18 marca 2014 r. utrzymał w mocy

zaskarżony wyrok, uznając apelacje za oczywiście bezzasadne.

Kasacje w sprawie wniósł obrońca skazanego P. N., zaskarżając wyrok

Sądu Okręgowego w całości. Skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa mające

istotny wpływ na treść zaskarżonego oskarżenia, tj.:

1) art. 7 k.p.k., art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., polegające na niepełnym

rozważaniu zarzutów sformułowanych w apelacji obrońcy skazanego oraz apelacji

3

skazanego dotyczące dokonanych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych w

zakresie przebiegu resocjalizacji skazanego oraz jego prognozy penitencjarnej,

poprzez dokonanie oceny tych ustaleń wyłącznie w oparciu o opinię sporządzoną

przez Zakład Karny w P. w sytuacji, gdy skazany przed wydaniem zaskarżonego

wyroku przebywał w tym zakładzie przez okres około 20 dni, a od wydania tej opinii

do czasu wydania wyroku upłynął znaczny czas, który mógł mieć istotny wpływ na

zmianę postaw skazanego;

2) art. 366 § 1 k.p.k. i art. 368 k.p.k. w zw. z art. 452 § 1 k.p.k. poprzez nie

rozpatrzenie w postępowaniu apelacyjnym wniosku dowodowego obrońcy

złożonego wraz z apelacją oraz wniosku skazanego złożonego wraz z apelacją

skazanego oraz ponowionego pismem z dnia 12 grudnia 2013 r. o

przeprowadzenie dowodu z opinii Zakładu Karnego w G. dotyczącej przebiegu

resocjalizacji oraz aktualnej prognozy penitencjarnej co w konsekwencji

doprowadziło do zaakceptowania przez Sąd dokonujący instancyjnej kontroli,

dowolnej oceny materiału dowodowego dokonanej przez Sąd I Instancji, a w

następstwie tego uznania apelacji za oczywiście bezzasadną i utrzymanie

zaskarżonego wyroku w mocy;

3) art. 451 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. poprzez nie sprowadzenie skazanego na

rozprawę apelacyjną w dniu 18 marca 2014 r., pomimo złożenia przez skazanego

wniosku o jego sprowadzenie w sytuacji, gdy w związku z zarzutami podniesionymi

w apelacjach obrońcy i skazanego przedmiotem postępowania były również

kwestie natury faktycznej, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa

skazanego do rzetelnego procesu, w tym prawa do obrony.

W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz

utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Rejonowego w P. w zakresie pkt I tego

wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Na rozprawie kasacyjnej prokurator Prokuratury Generalnej poparł kasację

obrońcy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Stosowanie do treści art. 436 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. ograniczono

rozpoznanie kasacji obrońcy skazanego tylko do zarzutu z pkt 3, tj. obrazy art. 451

k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k., bowiem rozpoznanie kasacji w tym zakresie jest

4

wystarczające do wydania orzeczenia, natomiast rozpoznanie pozostałych

zarzutów byłoby przedwczesne.

Podniesiony zarzut obrazy art. 451 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. jest zasadny.

Treść art. 451 k.p.k. normującego zagadnienie udziału oskarżonego

pozbawionego wolności w rozprawie odwoławczej, nie pozostawia wątpliwości, że

zasadą jest – w wypadku złożenia przez oskarżonego stosownego wniosku –

sprowadzenie go na rozprawę. Wyjątek do tej zasady stanowi możliwość uznania

przez sąd odwoławczy za wystraczającą obecność samego obrońcy. W

orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntował się pogląd, że odstąpienie od

sprowadzenia na rozprawę odwoławczą pozbawionego wolności oskarżonego,

który o to wnosi, uzasadnione jest jedynie w tych sytuacjach, kiedy w apelacji

podnoszone są zagadnienia stricte prawne. Kiedy jednak przedmiotem apelacji są

kwestie natury faktycznej, bądź inne zagadnienia, dla których może mieć znaczenie

bezpośredni kontakt z oskarżonym, sprowadzenie go na rozprawę odwoławczą

staje się niezbędne. Wynika to z konieczności zachowania na etapie postępowania

odwoławczego prawa do obrony, zasady rzetelnego procesu i zachowania równości

stron (por. m. in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 marca 2013 r., IV KK 319/12,

LEX nr 1288765,wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2014 r., III KK 390/13

LEX nr 1430571 oraz inne powołane w uzasadnieniach tych orzeczeń judykaty).

W niniejszej sprawie skazany P. N. złożył wniosek o sprowadzenie go na

rozprawę odwoławczą (k.168). Postanowieniem z dnia 26 lutego 2014 r. (k. 170)

Sąd Okręgowy w P. uznał obecność obrońcy skazanego na rozprawie odwoławczej

za wystarczającą i nie zarządził sprowadzenia skazanego.

Negatywna decyzja sądu sprowadziła się jedynie do powtórzenia

ustawowego brzmienia przepisu art. 451 k.p.k., zupełnie pominięto takie

okoliczności , jak kierunki apelacji, rodzaj podniesionych w nich zarzutów, jak też

uzasadnienie wniosku skazanego o doprowadzenie na rozprawę.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy podzielił zasadność zawartego w

kasacji obrońcy zarzutu rażącego naruszenia art. 451 k.p.k., mającego istotny

wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, co implikowało uchylenie zaskarżonego

wyroku Sądu Okręgowego w P. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

w postępowaniu odwoławczym.

5