SNO 44/14

Sygn. akt SNO 44/14

UCHWAŁA

Dnia 18 grudnia 2014 r.

Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny w składzie:

SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący)

SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca)

SSN Anna Owczarek

Protokolant Katarzyna Wojnicka

w sprawie J. I., W. P. , B. P. i J. S.

sędziów Sądu Rejonowego

po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 18 grudnia 2014 r.,

zażalenia, wniesionego przez wnioskodawcę W. D. ,

na uchwałę Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego

z dnia 28 kwietnia 2014 r.,

w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie sędziów do odpowiedzialności karnej

1. utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę;

2. kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

W. D. wniósł do Sądu Okręgowego subsydiarny akt oskarżenia przeciwko

sędziom Sądu Rejonowego J. I., B. P., J. S. i W. P. i wystąpił do Sądu

Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego z wnioskiem o zezwolenie na pociągnięcie

tych sędziów do odpowiedzialności karnej. Sąd Apelacyjny - Sąd Dyscyplinarny w

uchwale z dnia 28 kwietnia 2014 r. nie wyraził zgody na pociągnięcie do

odpowiedzialności karnej sędziów, przeciwko którym W. D. skierował subsydiarny

akt oskarżenia. Sąd Dyscyplinarny ustalił, że na skutek zawiadomienia W. D. o

2

popełnieniu przestępstwa przez sędziów Sądu Rejonowego prowadzone było

postępowanie, w którym Prokurator Rejonowy postanowieniem z dnia 3

października 2012 r. odmówił wszczęcia postępowania. Na skutek zażalenia W. D.

Sąd Rejonowy uchylił to postanowienie. Prokurator wszczął postępowanie w tej

sprawie i po przeprowadzeniu czynności procesowych umorzył je postanowieniem

z dnia 30 grudnia 2013 r. Postanowienie to nie zostało zaskarżone. W oparciu o

powyższe ustalenia Sąd Dyscyplinarny uznał, że wnioskodawca nie uzyskał

statusu oskarżyciela subsydiarnego. Z tego względu wniosek o zezwolenie na

pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziów wskazanych przez

wnioskodawcę był bezzasadny z przyczyn formalnych.

Wnioskodawca W. D. w zażaleniu na uchwałę Sadu Dyscyplinarnego z dnia

28 kwietnia 2014 r. zarzucił naruszenie przepisów postępowania - art. 438 § 1 i 2

oraz art. 438 § 3 k.p.k., a także naruszenie art. 7 Konstytucji RP. W oparciu o te

zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie sprawy Sądowi

Apelacyjnemu - Sądowi Dyscyplinarnemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy-Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Na wstępie wymaga odnotowania, że skarżący w osobiście sporządzonym

zażaleniu wadliwie powołał jako podstawę zarzutów art. 438 § 1,§ 2 i § 3 k.p.k.

Przepis ten nie został bowiem podzielony na tak oznaczone jednostki redakcyjne.

W rzeczywistości przepis art. 438 k.p.k. obejmuje cztery punkty. Powyższa

niedokładność w oznaczeniu podstawy zażalenia nie rzutowała jednak na sposób

jego rozpoznania.

Uzasadnienie zaskarżonej uchwały wskazuje, że odmowa zgody na

pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziów Sądu Rejonowego, przeciwko

którym wnioskodawca W. D. skierował subsydiarny akt oskarżenia, była wynikiem

uznania przez Sąd dyscyplinarny, że wnioskodawca w rzeczywistości nie ma

statusu oskarżyciela subsydiarnego. Tylko w takim przypadku istniałaby podstawa

do dokonania przez Sąd Dyscyplinarny merytorycznej oceny wniosku. Dla oceny

zasadności zażalenia kluczowe znaczenie miało zatem rozważenie, czy Sąd

Dyscyplinarny dokonał prawidłowej wykładni art. 330 § 2 k.p.k. Przepis ten stanowi,

że w przypadku wydania przez prokuratora ponownie postanowienia o umorzeniu

postępowania lub odmowie jego wszczęcia, pokrzywdzony, który wykorzystał

3

uprawnienia przewidziane w art. 306 § 1 k.p.k., może wnieść akt oskarżenia

określony w art. 55 § 1 k.p.k. Użycie sformułowania o ponownym umorzeniu

postępowania lub odmowie jego wszczęcia wskazuje, że uprawnienie do wniesienia

subsydiarnego aktu oskarżenia powstaje jedynie wówczas, gdy umorzenie

postępowania lub odmowa wszczęcia postępowania nastąpi po raz kolejny w takiej

samej formie, tj. dwukrotnie zostanie wydane postanowienie o umorzeniu

postępowania lub postanowienie o odmowie jego wszczęcia. Przepis art. 330 § 2

k.p.k. nie obejmuje zatem przypadku, gdy w sprawie początkowo odmówiono

wszczęcia postępowania, a następnie po jego wszczęciu na skutek uwzględnienia

środka zaskarżenia na odmowę wszczęcia, postępowanie zostało prawomocnie

umorzone. Za taką wykładnią art. 330 § 2 k.p.k. opowiedział się już Sąd Najwyższy.

W uchwale z dnia 17 maja 2000 r. (I KZ 9/00, OSNKW 2000, nr 5-6, poz. 42) Sąd

Najwyższy stwierdził, że użyte w art. 330 § 2 k.p.k. określenie „wydaje ponownie

postanowienie o umorzeniu lub odmowie jego wszczęcia", oznacza, że chodzi o

sytuację, gdy prokurator - po uprzednim uchyleniu przez sąd postanowienia o

odmowie wszczęcia postępowania lub umorzeniu postępowania przygotowawczego

- nie znajdując nadal podstaw do wniesienia oskarżenia, wydaje po raz wtóry takie

samo postanowieni, jak to, które było poprzednio przedmiotem zaskarżenia.

Tożsamą ocenę Sąd Najwyższy wyraził w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 listopada

2011 r. (III KK 134/11, OSNKW 2011, nr 12, poz. 111) i uzasadnieniu wyroku z dnia

20 marca 2013 r. (IV KK 42/13).

W sprawie wszczętej na skutek zawiadomienia wnioskodawcy W. D. nie

zostały zatem spełnione przesłanki określone w art. 330 § 2 k.p.k., uprawniające go

do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia, co Sąd Dyscyplinarny ocenił

prawidłowo. Nieuzasadniony był także zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji RP.

Przedmiotem zarzutów kierowanych pod adresem Sądu, a takie zarzuty może

zawierać środek zaskarżenia, którym jest zażalenie, mogą być jedynie zarzuty tego

rodzaju, które dotyczą naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów

postępowania znajdujących zastosowanie rozpoznawanej sprawie. Skarżący

podniósł natomiast, że art. 7 Konstytucji RP został naruszony w wyniku

nieprecyzyjnej redakcji przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie. Tak

zredagowany zarzut odnosi się wyłącznie do działań ustawodawcy i nie mógł

stanowić podstawy do stwierdzenia wadliwości zaskarżonej uchwały.

4

Z tych względów zażalenie wnioskodawcy było pozbawione uzasadnionych

podstaw i zaskarżoną uchwałę należało utrzymać w mocy (art. 128 u.s.p. w zw. z

art. 437 § 1 k.p.k.).