SNO 58/14

Sygn. akt SNO 58/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 16 grudnia 2014 r.

Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny w składzie:

SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący)

SSN Romualda Spyt

SSN Józef Dołhy (sprawozdawca)

Protokolant Katarzyna Wojnicka

przy udziale Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego po

rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2014 r.,

sprawy R. J.

sędziego Sądu Rejonowego w […]

w związku z odwołaniem obwinionej

od wyroku Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego w […]

z dnia 10 lipca 2014 r.,

I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że :

1) uchyla orzeczenie o karze dyscyplinarnej wymierzonej za

przewinienie zarzucane w pkt I i na podstawie art. 108 § 2 zdanie

drugie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów

powszechnych (Dz.U. nr 98,poz. 1070 ze zm.) umarza

postępowanie w tym zakresie;

2) uniewinnia obwinioną od zarzutu popełnienia przewinienia

opisanego w pkt III;

II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

2

III. kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb

Państwa.

UZASADNIENIE

R. J. – sędzia Sądu Rejonowego w […] została obwiniona o to, że:

I. w okresie od 4 listopada 2009 r. do 30 sierpnia 2011 r. w […] będąc sędzią

referentem sprawy […] zawisłej w Wydziale Rodzinnym i Nieletnich

miejscowego Sądu Rejonowego, a więc odpowiedzialną za sprawny i szybki

sposób jej rozpoznania, dopuściła się oczywistej i rażącej obrazy przepisów

prawa procesowego - art. 6 k.p.c. w zw. z § 8 i § 12 ust. 1 załącznika do

Uchwały Nr 16/2003 Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 19 lutego 2003 r., w

sprawie uchwalenia Zbioru zasad etyki zawodowej sędziów, art. 737 k.p.c. i art.

177 § 1 pkt 1 k.p.c., w ten sposób, iż ww. okresie nie podjęła działań

organizacyjnych w celu niezwłocznego rozpoznawania wniosków o zwolnienie

od kosztów, zabezpieczenie wniosku, o zwolnienie od opłaty od wnoszonych

środków odwoławczych, nie badała akt pod kątem możliwości wcześniejszego

ich skierowania na rozprawę, bezzasadnie odwoływała termin jednej z

wyznaczonych rozpraw oraz dokonała bezpodstawnego zawieszenia

postępowania w sprawie w dniu 6 grudnia 2010 r., na okres do 12 kwietnia

2011 r., co doprowadziło do nieuzasadnionej przewlekłości w toczącym się

postępowaniu, w następstwie czego w dniu 30 sierpnia 2011 r., Sąd Okręgowy

w […] w sprawie […] orzekając w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o

skardze na naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i

postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843

z późn. zm.), stwierdził przewlekłość postępowania, przyznając od Skarbu

Państwa uczestnikowi postępowania kwotę 2 000 zł;

II. w okresie od 10 marca 2010 r. do 4 listopada 2010 r. w […] będąc sędzią

referentem sprawy […] zawisłej w Wydziale Rodzinnym i Nieletnich

miejscowego Sądu Rejonowego, a więc odpowiedzialną za sprawny i szybki

sposób rozpoznania sprawy, dopuściła się oczywistej i rażącej obrazy

przepisów prawa procesowego - art. 6 k.p.c. w zw. z § 8 i § 12 ust. 1 załącznika

3

do Uchwały Nr 16/2003 Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 19 lutego 2003 r., w

sprawie uchwalenia Zbioru zasad etyki zawodowej sędziów, w ten sposób, iż

ww. okresie prowadziła postępowanie w sprawie o alimenty, w sytuacji gdy z

dokumentów procesowych dołączonych przez powoda do pozwu - jego odpisu

aktu urodzenia, jednoznacznie wynikało, iż ojcostwo pozwanego w żaden

urzędowy sposób nie zostało potwierdzone, co spowodowało bezzasadną

przewlekłość postępowania w tym okresie;

III. w okresie od 10 lutego 2011 r. do 13 stycznia 2012 r. w […] będąc sędzią

referentem sprawy […] zawisłej w Wydziale Rodzinnym i Nieletnich

miejscowego Sądu Rejonowego, a więc odpowiedzialną za sprawny i szybki

sposób rozpoznania sprawy, dopuściła się oczywistej i rażącej obrazy

przepisów prawa procesowego - art. 737 k.p.c., w ten sposób, iż ww. okresie

nie rozpoznała wniosku uczestniczki postępowania o zabezpieczenie

roszczenia, a uczyniła to dopiero na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 stycznia

2012 r., na wyraźne polecenie przewodniczącej wydziału z dnia 4 stycznia 2012

r., w sytuacji, gdy art. 737 k.p.c. nakazuje rozpoznanie wniosku o

zabezpieczenie w terminie do 30 dni;

IV. w okresie od 8 marca 2011 r. do 19 stycznia 2012 r. w […] będąc sędzią

referentem sprawy […] zawisłej w Wydziale Rodzinnym i Nieletnich

miejscowego Sądu Rejonowego, a więc odpowiedzialną za sprawny i szybki

sposób rozpoznania sprawy, dopuściła się oczywistej i rażącej obrazy

przepisów prawa procesowego - art. 6 k.p.c. w zw. z § 8 i § 12 ust. 1 załącznika

do Uchwały Nr 16/2003 Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 19 lutego 2003 r., w

sprawie uchwalenia Zbioru zasad etyki zawodowej sędziów, w ten sposób, iż

ww. okresie nie rozpoznała wniosków świadka z dni 8 marca i 9 maja 2011 r., o

zwrot kosztów stawiennictwa w sądzie, a uczyniła to dopiero na posiedzeniu

niejawnym w dniu 19 stycznia 2012 r., na wyraźne polecenie przewodniczącej

wydziału z dnia 12 grudnia 2011 r., co spowodowało bezzasadną przewlekłość

postępowania w tej części w tym okresie;

V. w okresie od 19 kwietnia 2011 r. do 16 grudnia 2011 r. w […] będąc sędzią

referentem sprawy […] zawisłej w Wydziale Rodzinnym i Nieletnich

miejscowego Sądu Rejonowego, a więc odpowiedzialną za sprawny i szybki

4

sposób rozpoznania sprawy, dopuściła się oczywistej i rażącej obrazy

przepisów prawa procesowego - art. 6 k.p.c. w zw. z § 8 i § 12 ust. 1 załącznika

do Uchwały Nr 16/2003 Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 19 lutego 2003 r., w

sprawie uchwalenia Zbioru zasad etyki zawodowej sędziów, w ten sposób, iż

ww. okresie nie podjęła działań organizacyjnych w celu rozpoznania wniosku o

wydanie rozstrzygnięcia, co do pozostałych roszczeń zawartych w pozwie, a

które to roszczenia nie zostały objęte wyrokiem częściowym z dnia 25 stycznia

2011 r., co spowodowało bezzasadną przewlekłość postępowania w tym

okresie;

VI. w okresie od 15 do 18 czerwca 2012 r. w […] będąc sędzią referentem w

sprawach […] zawisłych w Wydziale Karnym miejscowego Sądu Rejonowego,

dopuściła się oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa procesowego - art.

art. 409 i 411 § 1 k.p.k., w ten sposób, iż pomimo zakończenia postępowań w

tych sprawach w dniu 15 czerwca 2012 r., podjęła decyzję o nie sporządzeniu i

nie wydaniu orzeczeń decydując, iż nastąpi to dopiero w dniu 18 czerwca, w

sytuacji gdy o czasie i miejscu ich ogłoszeń w dniu 15 czerwca poinformowała

wcześniej strony, nie wydała postanowień o odroczeniu daty publikacji wyroków

do dnia 18 czerwca 2012 r., z uwagi na to, iż zamierzała ogłosić orzeczenia z

datą 15 czerwca, przy czym w dniu 18 czerwca z powodu choroby odstąpiła, od

opracowania i ogłoszenia orzeczeń z datą wsteczną, uchybiając jednocześnie

takim swoim postępowaniem godności sprawowanego urzędu sędziego;

VII. w okresie od 29 maja do 17 lipca 2012 r. w […] będąc sędzią referentem

sprawy […] zawisłej w Wydziale Karnym miejscowego Sądu Rejonowego

dopuściła się oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa procesowego - art.

27 § 1 i 2, 74 § 1 i 2 i 85 § 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r., o

postępowaniu w sprawach nieletnich (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 33, poz. 178 z

późn. zm.) oraz § 36 ust. 1, § 39 ust. 1 i 2 i § 41 ust. 1 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 17 października 2001 r., w sprawie zakładów

poprawczych i schronisk dla nieletnich (Dz. U. Nr 24, poz. 1359 z późn. zm.), w

ten sposób, iż wbrew obowiązującym przepisom o prowadzeniu postępowania

wykonawczego w stosunku do nieletnich, wydała w dniu 29 maja 2012 r. nakaz

przetransportowania oskarżonego w sprawie […], który w postępowaniu

5

wykonawczym w innej sprawie miał status nieletniego, z Zakładu Poprawczego

[…] i osadzenia go w okresie od 20 czerwca do 17 lipca 2012 r., w Zakładzie

Poprawczym i Schronisku dla Nieletnich […], bez wcześniejszego uzyskania

zgody na transport nieletniego od uprawnionego sędziego do spraw nieletnich

sprawującego nadzór nad wykonywaniem środków poprawczych jak i zgody

Ministerstwa Sprawiedliwości, czym zakłóciła tok resocjalizacji nieletniego, a

następnie po stwierdzeniu zastosowania nieprawidłowych procedur przy

osadzaniu oskarżonego w nowej jednostce, w dniu 12 lipca 2012 r. wystąpiła

do Ministerstwa Sprawiedliwości o umieszczenie na czas procesu oskarżonego

w Zakładzie Poprawczym […], w sytuacji gdy jednostka o takiej nazwie nie

istnieje, a działające w […] Schronisko dla Nieletnich w świetle obowiązujących

przepisów w zakresie postępowania wykonawczego w stosunku do nieletnich,

nie miało możliwości do przyjęcia oskarżonego, czym doprowadziła do

nieuzasadnionej przewlekłości postępowania w sprawie […] ww. okresie,

tj. przewinień dyscyplinarnych określonych w art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca

2001 r.- Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 z

późniejszymi zmianami).

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, wyrokiem z dnia 10 lipca 2014 r. uznał

obwinioną za winną zarzuconych jej przewinień dyscyplinarnych z art. 107 § 1

p.o.u.s.p., przy czym z opisu przewinienia w punkcie I wyeliminował ustalenie „oraz

dokonała bezpodstawnego zawieszenia postępowania w sprawie w dniu 6 grudnia

2010 roku, na okres do 11 kwietnia 2011 roku” i:

- za przewinienie z pkt I na podstawie art. 109 § 1 pkt 5 p.o.u.s.p. wymierzył

obwinionej karę dyscyplinarną złożenia sędziego z urzędu;

- co do przewinienia z pkt II na podstawie art. 108 § 2 p.o.u.s.p. umorzył

postępowanie w zakresie wymierzenia kary dyscyplinarnej;

- za przewinienia z pkt III, IV, V na podstawie art. 109 § 1 pkt 2 p.o.u.s.p. wymierzył

obwinionej kary dyscyplinarne nagany;

- za przewinienie z pkt VI na podstawie art. 109 § 1 pkt 5 p.o.u.s.p. wymierzył

obwinionej karę dyscyplinarną złożenia sędziego z urzędu;

- za przewinienie z pkt VII na podstawie art. 109 § 1 pkt 1 p.o.u.s.p. wymierzył

obwinionej karę dyscyplinarną upomnienia.

6

Od tego wyroku odwołanie złożyła obwiniona. Zaskarżyła wyrok w zakresie

pkt I co do przewinień dyscyplinarnych określonych w punktach: I, III, IV, V, VI i VII

oraz w zakresie pkt II orzeczenia określającego koszty postępowania

dyscyplinarnego. Skarżąca zarzuciła:

I. „błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający

wpływ na jego treść polegający na przyjęciu, że:

a) w okresie od 4 listopada 2009 roku do 30 sierpnia 2011 roku w […], będąc

sędzią referentem sprawy […] zawisłej w Wydziale Rodzinnym i Nieletnich

Sądu Rejonowego, dopuściłam się oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa

procesowego w ten sposób, iż w w/w okresie nie podjęłam działań

organizacyjnych w celu niezwłocznego rozpoznawania wniosków o zwolnienie

od kosztów, zabezpieczenie wniosku, o zwolnienie od opłaty od wnoszonych

środków odwoławczych, bezzasadnie odwołałam termin jednej z wyznaczonych

rozpraw, co doprowadziło do nieuzasadnionej przewlekłości w toczącym się

postępowaniu, podczas gdy z przepisów prawa wynika, że to Przewodniczący

Wydziału ma obowiązek dokonać wstępnej oceny wniosku o zwolnienie od

kosztów, zabezpieczenie oraz wniosku o zwolnienie od opłaty od środka

odwoławczego, tymczasem w sprawie o sygn. akt […] Przewodnicząca

Wydziału zleciła jedynie przeprowadzenie wywiadu kuratorskiego bez

wcześniejszego rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów. Natomiast

odwołanie terminu rozprawy okazało się bezzasadne dopiero post factum, moja

decyzja została w tamtym czasie podjęta na podstawie treści wiadomości

uzyskanej od mojej protokolantki, że akt tej sprawy nie ma fizycznie w Sądzie

Rejonowym w […], ponieważ zostały przesłane do Sądu Okręgowego w […]. Po

pewnym czasie okazało się, że protokolantka pomyliła się, ponieważ do sądu

odwoławczego wysłano inne akta tych samych stron. Wówczas miałam pełne

zaufanie do mojej protokolantki, nie zweryfikowałam jej twierdzenia;

b) w okresie od 10 lutego 2011 roku do 13 stycznia 2012 roku w […], będąc sędzią

referentem sprawy […] zawisłej w Wydziale Rodzinnym i Nieletnich

miejscowego Sądu Rejonowego dopuściłam się oczywistej i rażącej obrazy

przepisów prawa procesowego w ten sposób, że w w/w okresie nie

rozpoznałam wniosku uczestniczki postępowania o zabezpieczenie roszczenia,

7

a uczyniłam to dopiero na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 stycznia 2012

roku, podczas gdy analiza akt sprawy wskazuje, że do mojego referatu

sprawa ta trafiła dopiero po dniu 2 czerwca 2011 roku, wcześniej akta

znajdowały się w referacie spraw oczekujących. Nie miałam zatem żadnego

wpływu na rozpoznanie wniosku o zabezpieczenie roszczenia od dnia 10 lutego

2011 roku do dnia 2 czerwca 2011 roku;

c) w okresie od 8 marca 2011 roku do dnia 19 stycznia 2012 roku w […], będąc

sędzią referentem sprawy […] zawisłej w Wydziale Rodzinnym i Nieletnich

miejscowego Sądu Rejonowego nie rozpoznałam wniosków świadka z dni 8

marca i 9 maja 2011 roku o zwrot kosztów stawiennictwa w sądzie, a uczyniłam

to dopiero w dniu 19 stycznia 2012 roku, podczas gdy z akt sprawy wynika, że

w dniu 10 maja 2011 roku prosiłam sekretariat wydziału o ustalenie kosztów

przejazdu PKP lub PKS, zatem podejmowałam w sprawie działania mające na

celu ustalenie kosztów podróży dla świadka. Jednocześnie zwracam uwagę na

opis czynu z pkt. IV wyroku, z którego wynika, że w okresie od 8 marca 2011

roku do dnia 19 stycznia 2012 roku nie rozpoznałam wniosku z dnia 9 maja

2011 roku, co z punktu widzenia przesłanki czasu jest twierdzeniem z założenia

błędnym;

d) w okresie od 19 kwietnia 2011 roku do 16 grudnia 2011 roku w […], będąc

sędzią referentem sprawy […] zawisłej w Wydziale Rodzinnym i Nieletnich

miejscowego Sądu Rejonowego dopuściłam się oczywistej i rażącej obrazy

przepisów prawa procesowego w ten sposób, że w w/w okresie nie podjęłam

działań organizacyjnych w celu rozpoznania wniosku o wydanie rozstrzygnięcia,

co do pozostałych roszczeń zawartych w pozwie, a które to roszczenia nie

zostały objęte wyrokiem częściowym z dnia 25 stycznia 2011 roku, co

spowodowało bezzasadną przewlekłość postępowania w tym zakresie,

podczas gdy z prawidłowo ustalonego stanu fatycznego wynika, że powódka w

tej sprawie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który po

wydaniu wyroku z dnia 25 stycznia 2011 roku nie wnosił o uzupełnienie tego

orzeczenia w trybie art. 351 kodeksu postępowania cywilnego. Jednocześnie

nie było celu wydania orzeczenia uzupełniającego w sytuacji, w której o

zaległych alimentach orzekł Sąd Okręgowy w sprawie o rozwód tych samym

8

stron, dlatego postępowanie podjęte w dniu 13 stycznia 2012 roku przez innego

sędziego z SR w […] zostało umorzone;

e) w okresie od 29 maja do 17 lipca 2012 roku w […] będąc sędzią referentem

sprawy […] zawisłej w Wydziale Karnym miejscowego Sądu Rejonowego

dopuściłam się oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa procesowego oraz

ustawy z dnia 26 października 1982 roku o postępowaniu w sprawach nieletnich

oraz Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2001

roku w sprawie zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich w ten sposób,

że wbrew obowiązującym przepisom o prowadzeniu postępowania

wykonawczego w stosunku do nieletnich, wydałam w dniu 29 maja nakaz

przetransportowania oskarżonego w sprawie […], który w postępowaniu

wykonawczym w innej sprawie miał status nieletniego, z Zakładu Poprawczego

[…] i osadzenia go w okresie od 20 czerwca do 17 lipca 2012 roku w Zakładzie

Poprawczym i Schronisku dla Nieletnich […], bez wcześniejszego uzyskania

zgody na transport nieletniego od uprawnionego sędziego do spraw nieletnich

sprawującego nadzór nad wykonywaniem środków poprawczych jak i zgody

Ministerstwa Sprawiedliwości, czym zakłóciłam tok resocjalizacji nieletniego, a

następnie po stwierdzeniu zastosowania nieprawidłowych procedur przy

osadzaniu oskarżonego w nowej jednostce, w dniu 12 lipca 2012 roku

wystąpiłam do Ministerstwa Sprawiedliwości o umieszczenie na czas procesu

oskarżonego w Zakładzie Poprawczym […], w sytuacji gdy jednostka o takiej

nazwie nie istnieje, a działające w […] Schronisko dla Nieletnich w świetle

obowiązujących przepisów w zakresie postępowania wykonawczego w

stosunku do nieletnich, nie miało możliwości przyjęcia oskarżonego, podczas

gdy z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy powinno wynikać, że

sprawę otrzymałam z referatu innego sędziego, który sygnalizował problemy z

doprowadzeniem oskarżonego na rozprawę z […] i możliwość

przetransportowania oskarżonego do Zakładu Poprawczego w […]. Taka

sugestia była również zawarta w piśmie Wydziału Konwojowego Policji w […].

Kwestię przetransportowania oskarżonego do Zakładu Poprawczego w […]

omawiałam także z Przewodniczącą i Wiceprzewodniczącym Wydziału

Karnego. Wszyscy byli zgodni co do tego, że można oskarżonego umieścić w

9

zakładzie poprawczym na czas rozprawy. W związku z tym, iż na podstawie

sądowego systemu elektronicznego kierownik sekretariatu wydziału rodzinnego

poinformował mnie o istnieniu Zakładu Poprawczego w [...], zdecydowałam o

umieszczeniu oskarżonego w tej placówce, gdyż jest ona położona bliżej SR w

[…]. Żadnemu z sędziów w Wydziale Karnym nie przyszło do głowy aby

zawnioskować do Ministra Sprawiedliwości o zgodę na przetransportowanie

nieletniego. W niniejszej sprawie nie doszło do przewlekłości postępowania

ponieważ nie doszło jedynie do pierwszego terminu rozprawy, na kolejnym

oskarżony dobrowolnie poddał się karze. Nie doszło również do zakłócenia toku

resocjalizacji nieletniego, wykazywał on taki sam stan zdemoralizowania jak w

dniu popełnienia przez niego przestępstwa.”

II. „rażące naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść

zaskarżonego wyroku, a to:

a) art. 5 § 2 i art. 7 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. polegające na:

- braku uwzględnienia wyjaśnień złożonych przez obwinioną na rozprawie

dyscyplinarnej z dnia 9 czerwca 2014 roku, z których to wyjaśnień wynika

między innymi, że brak publikacji wyroków w sprawach […] w dniu 15 czerwca

2012 roku wynikał nie tylko ze złego samopoczucia obwinionej, ale także z

niewłaściwego zaplanowania rozpraw w tym dniu, znacznego, 2-godzinnego

opóźnienia w rozpoznawaniu kolejnych spraw z wokandy, braku stawiennictwa

stron w jednej z powyższych spraw, natomiast rodzice pokrzywdzonego w

drugiej ze spraw wyraźnie oświadczyli, że nie zamierzają oczekiwać na

publikację orzeczenia po godzinie 16:00;

- nieuwzględnieniu okoliczności przemawiających na korzyść obwinionej oraz

wskazań życiowego doświadczenia poprzez pominięcie realiów funkcjonowania

sądu, w których działała obwiniona, w tym powszechnie znanej bardzo trudnej

sytuacji w sądach rejonowych, znacznego obciążenia sprawami sędziów,

wyznaczaniu długich wokand, wyznaczaniu kolejnych spraw co 20-30 minut

niezależnie od ciężaru gatunkowego tej sprawy;

b) art. 167 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. przez brak dopuszczenia przez Sąd z

urzędu dowodu z zeznań świadka E. H. - pracownika Wydziału Rodzinnego

Sądu Rejonowego w […] na okoliczność uzyskania przez obwinioną mylnej

10

informacji o wysłaniu do sądu odwoławczego akt o sygnaturze […], co w

rezultacie doprowadziło do odwołania terminu rozprawy w tej sprawie, świadka

A. Z. - kierownika sekretariatu Wydziału Rodzinnego na okoliczność mylnego

poinformowania obwinionej o funkcjonowaniu jednostki o nazwie Zakład

Poprawczy […], podczas gdy jednostka o takiej nazwie nie istnieje oraz

świadka E. B. na okoliczność występowania opóźnienia w rozpoznawaniu

spraw na wokandzie w dniu 15 czerwca 2012 roku;

c) art. 9 § 1 k.p.k. w zw. z art. 79 § 1 pkt. 3 k.p.k. oraz art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z

art. 128 u.s.p. poprzez brak przydzielenia obwinionej w toku postępowania

przed Sądem Apelacyjnym obrońcy z urzędu, w sytuacji w której z opinii

sądowo- psychiatrycznej sporządzonej na potrzeby niniejszej sprawy wynika,

że obwiniona w trakcie badania była spowolniona psychicznie i ruchowo, nie

rozwijała spontanicznie wypowiedzi, ujawniała obniżenie nastroju, zaburzenia

koncentracji i uwagi, miała trudności w odtworzeniu zadań w czasie, ujawniała

poczucie bezradności, niskiej wartości, niskiej samooceny. Badanie sądowo-

psychiatryczne wykazało u niej zespół depresyjny, biegli wykluczyli udział

obwinionej w rozprawie dyscyplinarnej. Po tym badaniu Sąd Dyscyplinarny nie

zweryfikował w żaden sposób, czy obwiniona może już brać udział w

prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym bez udziału pełnomocnika z

urzędu.”

W przypadku braku uwzględnienia przez Sąd Odwoławczy powyższych

zarzutów, na zasadzie art. 427 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 438 pkt. 4 k.p.k. w zw. z art.

128 u.s.p. zarzuciła rażącą niewspółmierność kary, poprzez orzeczenie za czyny

z pkt. I oraz VI kar dyscyplinarnych złożenia sędziego z urzędu, podczas gdy

okoliczności popełnienia tych czynów nie uzasadniają wymierzenia tak wysokiej

kary, nadto pozostają one w sprzeczności z wnioskiem Zastępcy Rzecznika

Dyscyplinarnego dla okręgu Sądu Okręgowego w […], który postulował

wymierzenie kary dyscyplinarnej przeniesienia sędziego na inne stanowisko

służbowe.

W konkluzji obwiniona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i

przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania,

ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie od zarzutów z pkt I i

11

VII, wymierzenie za przewinienie z pkt III, IV, V – kary upomnienia, zaś za

przewinienie z pkt VI – kary nagany.

Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Odwołanie jest zasadne tylko w części dotyczącej przewinienia opisanego w

pkt III. Istotnie, z akt sprawy […] wynika, że sprawa ta została przydzielona do

referatu obwinionej po dniu 2 czerwca 2011 r., w sprawie wyznaczono dwa terminy,

w trakcie których zainteresowana strona nie podnosiła kwestii braku rozpoznania

wniosku o zabezpieczenie. W świetle tych okoliczności brak podstaw do uznania, iż

doszło do rażącej i oczywistej obrazy przepisu art. 737 k.p.c.

Z powyższego względu należało zmienić zaskarżony wyrok w tym zakresie i

uniewinnić obwinioną od zarzutu popełnienia przewinienia opisanego w pkt III.

Brak podstaw do podzielenia zarzutów odwołania w pozostałym zakresie.

Kwestia bezczynności obwinionej w poszczególnych sprawach, objętych

zarzutami z pkt I, IV, V, VI, wynika z jednoznacznych ustaleń Sądu

Dyscyplinarnego pierwszej instancji, opartych na analizie treści akt, obowiązujących

przepisów w zakresie postępowania wykonawczego w stosunku do nieletnich

(zarzut VII), prawidłowej ocenie, w świetle przepisów procedury cywilnej i karnej,

braku podjęcia czynności (zarzuty I, IV, V, VI) lub też oczywistych błędów w

wypadku podjęcia czynności (zarzut VII).

Uzasadnienie odwołania obwinionej w zakresie, w którym motywuje zarzut

błędu w ustaleniach faktycznych, ma charakter jedynie polemiczny. Zarzut z art.

438 pkt 3 k.pk. może być uznany za słuszny tylko wówczas, gdy zasadność ocen i

wniosków, wyprowadzonych przez sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w

toku przewodu sądowego nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania,

nie może zaś on sprowadzać się wyłącznie do samej polemiki z ustaleniami sądu.

W sytuacji gdy obwiniona nie wykazała, jakich konkretnie uchybień w świetle

wiedzy i doświadczenia życiowego dopuścił się sąd w dokonanej ocenie materiału

dowodowego, jej twierdzenie o popełnionym przez sąd orzekający błędzie w

ustaleniach, uznane być musi za chybione. Za bezpodstawne uznać należy zarzuty

obrazy przepisów postępowania. Okoliczności wskazane w uzasadnieniu zarzutu z

pkt II a odwołania nie mają znaczenia dla oceny zachowania obwinionej.

Obowiązująca procedura karna przewiduje możliwość odroczenia wydania wyroku

12

m.in. z innych ważnych powodów (art. 411 k.p.k.). Obwiniona nie skorzystała z tej

możliwości, zatem uchylenie się od obowiązku sporządzenia i ogłoszenia wyroków

w dniu 15 czerwca 2012 r., nie budzi żadnych wątpliwości.

Skoro w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji obwiniona nie

składała wniosków dowodowych o przesłuchanie świadków – pracowników

sekretariatu, zaś okoliczności, na które mieli oni zeznawać, bądź nie mają

znaczenia dla oceny zachowania obwinionej, bądź też wynikają wprost z treści akt

sprawy, zarzut obrazy art. 167 k.p.k. jawi się jako oczywiście bezzasadny.

Zarzut sformułowany w pkt II c uznać należy za chybiony, skoro w sprawie

wydana została druga opinia sądowo – psychiatryczna, zaś jej wnioski nie

nasuwały żadnych zastrzeżeń co do możliwości udziału obwinionej w postępowaniu

dyscyplinarnym.

Z urzędu uwzględnić należało upływ terminu przedawnienia karalności w

odniesieniu do przewinienia opisanego w pkt I. Obwiniona zrealizowała znamiona

czynu w okresie od 4 listopada 2009 r. do 30 sierpnia 2011 r., zatem trzyletni termin

przedawnienia rozpoczął bieg 31 sierpnia 2011 r., a minął 31 sierpnia 2014 r. Tym

samym w chwili orzekania przez Sąd Najwyższy ma zastosowanie przepisu art. 108

§ 2 zd. 2 u.s.p. Z tych względów należało uchylić orzeczenie o karze dyscyplinarnej

wymierzonej za przewinienie zarzucone w pkt I i na podstawie art. 108 § 2 zd.

drugie u.s.p. umorzyć postępowanie w tym zakresie. Zarzut rażącej

niewspółmierności kary dyscyplinarnej złożenia sędziego z urzędu, orzeczonej za

przewinienie z pkt VI, nie jest zasadny.

Należy w pełni podzielić zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku

argumentację Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego w zakresie

rozstrzygnięcia o karze dyscyplinarnej złożenia sędziego z urzędu. Wymierzenie

najsurowszej kary dyscyplinarnej w pełni uzasadnia; waga przypisanego obwinionej

przewinienia, godzącego w istotę powinności sędziego, stopień winy, uprzednia

trzykrotna karalność dyscyplinarna.

Z powyższych względów w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymano w

mocy.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 133

u.s.p.

13