III KK 335/14

Sygn. akt III KK 335/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 15 stycznia 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący)

SSN Tomasz Grzegorczyk

SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca)

Protokolant Anna Korzeniecka-Plewka

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Małgorzata Wilkosz - Śliwy

w sprawie P. L.

skazanego z art. 226 § 1 kk w zw. z art. 57a § 1 kk

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 15 stycznia 2015 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść

od wyroku Sądu Rejonowego w K.

z dnia 24 lipca 2014 r.,

I. uchyla zaskarżony wyrok w zakresie rozstrzygnięcia o

nawiązce (pkt.3) i sprawę w tej części przekazuje Sądowi

Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania;

II. wydatkami związanymi z rozpoznaniem kasacji obciąża

Skarb Państwa.

2

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w K., wyrokiem z dnia 24 lipca 2014 r., uznał P.L. za winnego

tego, że w dniu 1 maja 2014 r. w K., znieważył funkcjonariuszy KPP w K. st. asp. A.

L. i sierż. sztab. R. S. w ten sposób, że pod ich adresem używał słów wulgarnych i

powszechnie uznawanych za obelżywe podczas i w związku z pełnieniem przez

nich obowiązków służbowych, a nadto zarzucanego czynu dopuścił się działając w

sposób umyślny, publicznie i bez powodu okazując rażące lekceważenie porządku

prawnego tj. czynu z art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k. i za to wymierzył mu

karę 3 miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 2

k.k. wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności

warunkowo zawiesił na okres próby 3 lat, a na mocy art. 73 § 2 k.k. oddał

oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora. Na podstawie art. 57a § 2 k.k.

orzekł od oskarżonego nawiązkę w kwocie 200 zł na rzecz Stowarzyszenia Pomocy

Ofiarom Przestępstw oraz zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa

kwotę 60 zł tytułem opłaty oraz kwotę 380 zł tytułem pozostałych kosztów

sądowych.

Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 1 sierpnia 2014 r. wobec nie zaskarżenia

go przez strony postępowania.

Od powyższego wyroku kasację na niekorzyść skazanego P. L., w zakresie

orzeczonego w pkt. 3 wyroku Sądu Rejonowego w K. środka karnego w postaci

nawiązki, złożył Prokurator Generalny i zarzucając rażące i mające wpływ na treść

wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 57a § 2 k.k.

polegające na orzeczeniu na podstawie tego przepisu za występek o charakterze

chuligańskim nawiązki na rzecz Stowarzyszenia Pomocy Ofiarom Przestępstw w

sytuacji, gdy ustalono osoby pokrzywdzone, a nadto w przypadku nieustalenia osób

pokrzywdzonych Sąd mógł orzec nawiązkę jedynie na rzecz Funduszu Pomocy

Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, wniósł o uchylenie wyroku w

zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego

rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K.

Sąd Najwyższy zważył co następuje;

Kasacja jest oczywiście zasadna.

3

Nie ulega wątpliwości, że wyrok Sądu Rejonowego, w zaskarżonej kasacją

części, nie może się ostać, ponieważ zapadł z rażącym naruszeniem art. 57a § 2

k.k. co miało istotny wpływ na jego treść.

Art. 57a w § 1 k.k. stanowi: „skazując za występek o charakterze

chuligańskim, sąd wymierza karę przewidzianą za przypisane sprawcy

przestępstwo w wysokości nie niższej od dolnej granicy ustawowego zagrożenia

zwiększonego o połowę”. Zgodnie zaś z § 2 ww. przepisu „w wypadku określonym

w § 1 sąd orzeka nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego, chyba że orzeka obowiązek

naprawienia szkody, obowiązek zadośćuczynienia za doznaną krzywdę lub

nawiązkę na podstawie art. 46. Jeżeli pokrzywdzony nie został ustalony, sąd może

orzec nawiązkę na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy

Postpenitencjarnej”.

Tym samym, w myśl postanowień zawartych w art. 57a § 2 k.k., w przypadku

skazywania za występek o charakterze chuligańskim, orzeczenie nawiązki ma

charakter obligatoryjny, z tym zastrzeżeniem, że nie orzeka się jej, jeżeli sąd orzekł

obowiązek naprawienia szkody, zadośćuczynienia za doznaną krzywdę lub

nawiązkę na podstawie art. 46 kk. Nawiązka na podstawie art. 57a § 2 k.k., co do

zasady, orzekana jest na rzecz pokrzywdzonego. Jedynie w przypadku, gdy

pokrzywdzony nie został ustalony, traci ona ów obligatoryjny charakter i jej

orzekanie przez Sąd staje się fakultatywne. Nawiązka wówczas może zostać

orzeczona na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy

Postpenitencjarnej.

Trafnie więc skarżący podnosi, iż Sąd Rejonowy w K. orzekając w stosunku

do oskarżonego P. L. za przypisany mu występek o charakterze chuligańskim,

wyczerpujący dyspozycję art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k., w pkt. 3 wyroku,

nawiązkę w kwocie 200 zł na rzecz Stowarzyszenia Pomocy Ofiarom Przestępstw,

naruszył art. 57a § 2 k.k. Skoro bowiem ustalił personalia funkcjonariuszy Policji

pokrzywdzonych czynem skazanego P. L., miał obowiązek orzec nawiązki na

podstawie art. 57a § 2 zd. 1 k.k. na rzecz pokrzywdzonych. Dopiero w wypadku

nieustalenia osób pokrzywdzonych, Sąd mógł skorzystać z dyspozycji art. 57a § 2

zd. 2 k.k. i orzec nawiązkę na rzecz Funduszu - wskazanego ściśle w dyspozycji

4

tego przepisu – tj. Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy

Postpenitencjarnej, nie zaś jak uczynił, na rzecz innej instytucji.

W świetle powyższego zaskarżony wyrok ostać się nie może, jako że doszło

w tej sprawie do rażącej obrazy prawa materialnego, która miała istotny wpływ na

treść zaskarżonego orzeczenia. Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy uchylił

zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczonego wobec oskarżonego na

podstawie art. 57a § 2 k.k. środka karnego w postaci nawiązki i przekazał sprawę w

tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Ponownie

rozpoznając sprawę sąd właściwy będzie procedował z poszanowaniem przepisów

Kodeksu karnego i uniknie stwierdzonych powyżej uchybień.

Z tych wszystkich względów orzeczono, jak w wyroku.