IV KK 252/14

Sygn. akt IV KK 252/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 stycznia 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Jerzy Grubba

SSN Kazimierz Klugiewicz

Protokolant Dorota Szczerbiak

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Zbigniewa Siejbika

w sprawie M. G.

skazanego z art. 178a § 1 k.k.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 13 stycznia 2015 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego

od wyroku Sądu Rejonowego w B.

z dnia 13 marca 2014 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę oskarżonego M. G.

przekazuje Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego

rozpoznania.

UZASADNIENIE

Prokurator Rejonowy w B. oskarżył M. G. o to, że:

W dniu 25 października 2013 r. w B. znajdując się w stanie nietrzeźwości 0.79 mg/l

alkoholu w wydychanym powietrzu, prowadził w ruchu lądowym samochód marki

Daewoo TICO o nr rej.[…], to jest o czyn z art. 178a § 1 k.k.

2

Jednocześnie na podstawie art. 335 § 1 k.p.k. prokurator wniósł o wydanie

wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie kar i środków

karnych uzgodnionych z oskarżonym za czyn z art. 178a § 1 k.k. tj.:

 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawiedzeniem jej wykonania

na okres 3 lat,

 oddania oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora,

 zakazu prowadzenia pojazdów na okres 2 lat.

Uzgodniono także zwolnienie oskarżonego od ponoszenia kosztów i opłaty sądowej

(k. 21, k. 28).

Sąd Rejonowy w B., wyrokiem z dnia 19 marca 2014 r., wydanym na

posiedzeniu w trybie art. 343 § 6 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., uznał M. G. za

winnego tego, że w dniu 25 października 2013 r. w B., znajdując się w stanie

nietrzeźwości 0,79 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, prowadził w ruchu

lądowym samochód marki Daewoo Tico o nr rej.[…], to jest występku z art. 178a §

1 k.k. i za to na mocy tego przepisu wymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia

wolności;

na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. oraz art. 70 § 1 k.k. wykonanie tej kary

warunkowo zawiesił na okres 3 lat próby;

na mocy art. 42 § 2 k.k. orzekł wobec niego zakaz prowadzenia wszelkich

pojazdów mechanicznych na okres 3 lat;

na podstawie art. 73 § 1 k.k. oddał go w okresie próby pod dozór kuratora;

z mocy art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów

sądowych w całości, obciążając nimi Skarb Państwa (k. 39 - 40).

Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w

dniu 21 marca 2013 r. (k.40 i k. 44).

W dniu 21 lipca 2014 r. kasację od tego wyroku złożył Prokurator Generalny.

Zaskarżył powyższy wyrok w całości na niekorzyść M. G. i zarzucając rażące i

mające wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, a

mianowicie art. 343 § 6 i 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na

wymierzeniu bez przeprowadzenia rozprawy oskarżonemu M. G. środka karnego w

postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, mimo

wniosku prokuratora złożonego w trybie art. 335 § 1 k.p.k. który zawierał

3

uzgodnioną z oskarżonym propozycję orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów

na okres 2 lat, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy

Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja zasługuje na uwzględnienie.

Rację ma Prokurator Generalny gdy wskazuje, że Sąd Rejonowy w B., mimo

iż orzekał w trybie art. 335 § 1 k.p.k. i art. 343 k.p.k., nie sygnalizując stronom

potrzeby modyfikacji wniosku prokuratora, który zawierał uzgodnioną z oskarżonym

M. G. propozycję orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów na okres 2 lat, nie

uwzględnił w całości tego wniosku, albowiem wbrew określonym we wniosku

warunkom skazania dokonał zawężenia uzgodnionego „zakazu prowadzenia

pojazdów" w postaci orzeczenia na podstawie art. 42 § 2 k.k. zakresowo

ograniczonego zakazu prowadzenia „wszelkich pojazdów mechanicznych”, oraz

sprzecznie z ustaleniami porozumienia procesowego wydłużył okres

obowiązywania rzeczonego zakazu z 2 do 3 lat.

Na podstawie art. 39 pkt 3 k.k. w zw. z art. 42 § 2 k.k. możliwe jest

orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia:

1. wszelkich pojazdów,

2. pojazdów określonego rodzaju.

Z treści zaakceptowanej przez prokuratora propozycji warunków skazania

pochodzącej od M. G. (k.21, 28) wynika, iż przedmiotem porozumienia, a w

konsekwencji wniosku prokuratora złożonego w trybie art. 335 k.p.k., był m.in.

środek karny w postaci „zakazu prowadzenia pojazdów”, co należy rozumieć jako

zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów. Sąd Rejonowy w B., w realiach sprawy,

nie miał zatem podstaw do przedmiotowego zawężenia środka karnego do - jak to

uczynił -„wszelkich pojazdów mechanicznych".

Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, że wniosek o dobrowolne poddanie

się karze musi być uzgodniony między oskarżycielem i oskarżonym. Jeśli wniosek

nie został ostatecznie uzgodniony, powoduje to konieczność wezwania stron do

jednoznacznego skonkretyzowania jego treści. Dopiero w takiej sytuacji i po

zbadaniu zgodności treści wniosku z obowiązującymi przepisami, a więc po

4

stwierdzeniu podstaw do uwzględnienia wniosku, sąd może wydać wyrok bez

przeprowadzenia rozprawy.

W niniejszej sprawie wniosek nie ujawnił wad, nie zachodziły też wątpliwości

co do treści porozumienia ,a zatem Sąd Rejonowy w B. był więc związany treścią

wniosku prokuratora. Mógł go więc uwzględnić jedynie w całości lub ewentualnie

wezwać strony do jego modyfikacji, a w przeciwnym wypadku, zgodnie z

dyspozycją art. 343 § 7 k.p.k., skierować sprawę do rozpoznania na zasadach

ogólnych, z pominięciem trybu określonego w art. 343 k.p.k. W uzasadnieniu wyroku z

dnia 23 maja 2013 r. , sygn. akt IV KK 57/13, LEX nr 1314559, Sąd Najwyższy wskazał, że sąd

orzekając na posiedzeniu w trybie art. 343 § 1-6 k.p.k., jest związany treścią

uzgodnień pomiędzy oskarżonym i prokuratorem, poczynionych na podstawie art.

335 § k.p.k. Nie może wydać innego wyroku niż skazujący i orzec innej kary lub

środka karnego od uzgodnionych przez strony. Złożony zatem w trybie art. 335 § 1

k.p.k. wniosek prokuratora o orzeczenie "uzgodnionych z oskarżonym kary lub

środka karnego" (oskarżyciel i oskarżony zgadzają się na takie, jak zawarte we

wniosku, rozstrzygnięcie sprawy) jest w tym sensie wiążący dla sądu, że potrzeba

dokonania zmiany w jego treści wymaga dokonania modyfikacji wniosku z udziałem

stron bądź skierowania sprawy do rozpoznania na zasadach ogólnych (art. 343 § 7

k.p.k. – „jeżeli sąd uzna, że nie zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku,

sprawa podlega rozpoznaniu na zasadach ogólnych”). Innymi słowy, sąd nie może

samodzielnie dokonać zmian w treści wniosku złożonego przez prokuratora na

podstawie art. 335 § 1 k.p.k., a każda samodzielna zmiana treści takiego wniosku

przez sąd stanowi zmianę warunków porozumienia zawartego pomiędzy

prokuratorem a oskarżonym, co w konsekwencji oznacza, że sąd wymierza

oskarżonemu karę, na którą prokurator i oskarżony nie wyrazili zgody. Jeżeli zatem

sąd orzeka na posiedzeniu z wniosku prokuratora o wydanie wyroku skazującego

bez przeprowadzenia rozprawy, bez uprzedniej modyfikacji stanowiska stron, karę

inną od proponowanej przez oskarżyciela, albo też karę, na którą oskarżony nie

wyraził wcześniej zgody, to tym samym rażąco narusza art. 335 § 1 k.p.k. i art. 343

§ 7 k.p.k.

Kierując się przedstawionymi wyżej motywami Sąd Najwyższy z mocy 537 § 2 k.p.k.

orzekł jak w wyroku.

5