III KK 387/14

Sygn. akt III KK 387/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 stycznia 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Roman Sądej (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Andrzej Ryński

SSN Jacek Sobczak

Protokolant Łukasz Biernacki

w sprawie A. B.

skazanego z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

w dniu 22 stycznia 2015 r.,

kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skazanego,

od wyroku Sądu Rejonowego w O.

z dnia 7 lutego 2012 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego

rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O.

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 7 lutego 2012r. A. B. został uznany

za winnego tego, że w styczniu 2002r. w O. zabrał w celu przywłaszczenia z

prywatnego mieszkania M. Ł. konsolę do gier Playstation o wartości 500 zł na

szkodę tego pokrzywdzonego, przy czym czynu dopuścił się w ciągu 5 lat po

odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne

przestępstwo podobne, będąc skazanym wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w

2

O. z dnia 25 lutego 2003r., na łączną karę 5 lat pozbawienia wolności, którą

odbywał w okresie od dnia 5 kwietnia 2001r. do dnia 29 listopada 2005r.; tak

opisany czyn został zakwalifikowany jako występek określony w art. 278 § 1 k.k. w

zw. z art. 64 § 1 k.k. i na podstawie tych przepisów wymierzono oskarżonemu karę

6 miesięcy pozbawienia wolności; oskarżony został zwolniony od kosztów

sądowych.

Wyrok ten zapadł w uwzględnieniu wniosku oskarżonego złożonego w trybie

art. 387 k.p.k. i uprawomocnił się bez zaskarżenia w dniu 15 lutego 2012 r.;

uzasadnienie nie zostało sporządzone.

Kasację od tego wyroku, na korzyść A. B., wniósł Rzecznik Praw

Obywatelskich. Podniósł on zarzut „rażącego i mającego istotny wpływ na treść

wyroku naruszenia prawa procesowego – art. 387 § 2 k.p.k., polegającego na

uznaniu, że istnieją podstawy do uwzględnienia wniosku oskarżonego o wydanie

wyroku skazującego i wymierzenie mu kary bez przeprowadzenia postępowania

dowodowego, mimo iż nie została wyjaśniona okoliczność, mająca wpływ na

prawidłowość orzekania o winie, bowiem z jednej strony Sąd meriti, w oparciu o

treść art. 387 § 4 k.p.k., uznał za ujawniony dowód w postaci „przeglądarki

pobytów”, z którego wynikało, że w okresie od 13 września 1999r. do 29 maja

2007r. A. B. przebywał w jednostkach penitencjarnych, a z drugiej strony uznał go

za winnego popełnienia przestępstwa w tym okresie”.

Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o dopuszczenie dowodu z

zaświadczenia z dnia 29 kwietnia 2013 r., z którego wynika, że oskarżony w trakcie

pobytu w jednostkach penitencjarnych w okresie od 13 września 1999 r. do 29 maja

2007 r. nie korzystał z przerw w karze ani z zezwolenia na czasowe opuszczenie

jednostki oraz o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.

Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich była zasadna w stopniu oczywistym,

uzasadniającym jej uwzględnienie w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

Istotnie, z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynikało, że we

wskazanym przez autora kasacji okresie A. W. przebywał w jednostkach

penitencjarnych (k.14). Nieopuszczanie przez oskarżonego zakładu karnego

3

potwierdzało też dołączone do kasacji zaświadczenie Zastępcy Dyrektora ZK w S. z

dnia 29 kwietnia 2013r. (k. 5 akt SN). Co więcej, już w samym opisie powrotu do

przestępstwa zawartym w zarzucie, wskazano na okres odbywania kary przez

oskarżonego od dnia 5 kwietnia 2001r. do dnia 29 listopada 2005r., (odnotowany

na odpisie wyroku łącznego – k.77), a więc również w czasie przypisanego

występku.

Na rozprawie A. B. przyznał się do popełnienia zarzuconego czynu i złożył

wniosek w trybie art. 387 § 1 k.p.k., który, przy braku sprzeciwu pokrzywdzonego i

prokuratora, został przez Sąd Rejonowy zaakceptowany, czego wyrazem był

zaskarżony kasacją wyrok. W pełni zasadnie skarżący stwierdził, że na gruncie

zgromadzonego materiału dowodowego nie można było jednak przyjąć, iż

okoliczności popełnionego przestępstwa „nie budzą wątpliwości”, jak wymaga

dyspozycja art. 387 § 2 k.p.k. Bezkrytycznie akceptując wniosek oskarżonego, Sąd

a quo nie dostrzegł kwestii wręcz fundamentalnej, dotyczącej jaskrawej

sprzeczności pomiędzy informacjami o nieprzerwanym pobycie oskarżonego w

zakładach karnych, a wskazanym w zarzucie aktu oskarżenia czasie popełnienia

kradzieży – „w styczniu 2002 r.” Nawet w sytuacji, gdy oskarżony, przyznając się do

winy, odmówił złożenia wyjaśnień, to wówczas gdy składał on wniosek o

dobrowolne poddanie się karze, niezbędnym było wyjaśnienie tej kwestii.

Zaniechanie jej wyjaśnienia w oczywistym stopniu prowadzi do uznania, że rażąco

błędny był wniosek Sądu, iż „okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą

wątpliwości”, a tym samym rażąco naruszony został art. 387 § 2 k.p.k. Implikacją

tego naruszenia musiało być uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy

Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

W jego toku niezbędnym będzie jednoznaczne wyjaśnienie omówionych

powyżej wątpliwości, a nadto, hipotetycznie zakładając sprawstwo – w realiach tej

sprawy – rozważenie, czy czyn zarzucony A. B. nie stanowi przypadku mniejszej

wagi (rzecz jasna, z konsekwencjami dotyczącymi przedawnienia karalności), jak

również dokonanie precyzyjniejszych ustaleń co do wartości przedmiotu zaboru, do

czego obliguje choćby nowelizacja przepisów Kodeksu wykroczeń.

Kierując się powyższą argumentacją Sąd Najwyższy orzekł, jak w części

dyspozytywnej wyroku.

4