III KK 400/14

Sygn. akt III KK 400/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 stycznia 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Roman Sądej (przewodniczący)

SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca)

SSN Jacek Sobczak

Protokolant Łukasz Biernacki

w sprawie D. S.

ukaranego z art. 43 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w

trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi i in.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

w dniu 22 stycznia 2015 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego

od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w B. dnia 17 lutego 2014 r. ,

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego

rozpoznania Sądowi Rejonowemu .

UZASADNIENIE

Komenda Powiatowa Policji w G. w dniu 15 stycznia 2014 r. skierowała do

Sądu Rejonowego w B. wniosek o ukaranie D. S. za to, że:

1. w dniu 9 stycznia 2014 r. o godz. 18.45 w miejscowości K. na ul. S. spożywał

alkohol w postaci wina w miejscu publicznym, tj. za wykroczenie z art. 431

ust. 1

ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i

przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U.2012.1356 j.t.);

2

2. w tym samym miejscu i czasie wyrzucił plastikowy kubek po winie na trawnik,

czym zaśmiecił miejsce publiczne, tj. za wykroczenie z art. 145 k.w.

Jednocześnie na podstawie art. 58 § 1 k.p.w. oskarżyciel zawnioskował o

wydanie wobec obwinionego wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy i

orzeczenie uzgodnionej z nim kary miesiąca ograniczenia wolności polegającej na

wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40

godzin.

Wyrokiem nakazowym z dnia 17 lutego 2014 r. Sąd Rejonowy w B. uznał

obwinionego D. S. za winnego popełnienia zarzucanych mu we wniosku o ukaranie

czynów, tj. wykroczenia z art. 431

ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o

wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz wykroczenia z art.

145 k.w. i za to przy zastosowaniu art. 9 § 1 k.w., na podstawie art. 431

ust. 1 -

ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w zw. z art. 20

§ 1 i 2 k.w. i art. 21 § 1 k.w., wymierzył mu karę miesiąca ograniczenia wolności z

obowiązkiem nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40

godzin. Nadto kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa (k. 9).

Powyższy wyrok uprawomocnił się bez kontroli instancyjnej w dniu 4 marca

2014 r. (k. 12, 13).

Został on zaskarżony w całości kasacją Prokuratora Generalnego, który na

podstawie: art. 110 § 1 k.p.w. i art. 111 k.p.w., art. 526 § 1 k.p.k. oraz art. 537 § 1 i

2 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. zarzucił orzeczeniu Sądu Rejonowego rażące i

mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego

procesowego, a mianowicie art. 63 § 2 i § 5 k.p.w. w zw. z art. 58 § 1 k.p.w.,

polegające na uwzględnieniu przez Sąd wadliwego wniosku oskarżyciela o wydanie

wobec D. S. wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie

uzgodnionej z nim kary, w następstwie czego doszło do rażącego naruszenia

przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 431

ust. 1 ustawy z dnia 26

października 1982 roku - o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu

alkoholizmowi, polegającego na wymierzeniu D. S., na podstawie tego przepisu,

kary miesiąca ograniczenia wolności, polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej,

kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40 godzin, w sytuacji gdy

wykroczenie to zagrożone jest jedynie karą grzywny.

3

Powołując się na powyższe wniósł on o uchylenie wyroku i przekazanie

sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje

Kasacja Prokuratora Generalnego wywiedziona na korzyść ukaranego

okazała się oczywiście zasadna, dlatego została rozpoznana na posiedzeniu w

trybie art. 535 § 5 k.p.k.

Zaskarżone orzeczenie należało wyeliminować z obrotu prawnego, ponieważ

zostało ono wydane z rażącym naruszeniem przepisów prawa karnego

procesowego, wskazanych w zarzucie kasacyjnym.

Stosownie do treści art. 58 § 1 k.p.w. oskarżyciel publiczny może, za zgodą

obwinionego, przesłuchanego uprzednio w toku czynności wyjaśniających w trybie

art. 54 § 6 k.p.w., umieścić we wniosku o ukaranie wniosek o skazanie obwinionego

za zarzucany mu czyn bez przeprowadzania rozprawy i wymierzenie mu określonej

kary lub środka karnego albo odstąpienie od wymierzenia kary lub środka karnego.

Przy czym uwzględnienie wniosku możliwe jest tylko wtedy, gdy w świetle

zebranych dowodów wyjaśnienia obwinionego oraz okoliczności popełnienia

wykroczenia nie budzą wątpliwości, a cele postępowania zostaną osiągnięte mimo

nieprzeprowadzenia rozprawy. Jednocześnie skierowanie przez oskarżyciela

wniosku w trybie art. 58 § 1 k.p.w., po uprzednim uzyskaniu zgody obwinionego,

obejmującej także propozycję wymierzenia mu konkretnej kary, nie zwalnia sądu od

obowiązku poddania kontroli takiego wniosku pod względem jego zgodności w

zakresie formalnym i merytorycznym z regułami obowiązującego prawa.

W realiach niniejszej sprawy Sąd nie dostrzegł, że oskarżyciel z rażącym

naruszeniem art. 431

ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 roku - o

wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz art. 145 k.w.,

zamieścił we wniosku o ukaranie wadliwy wniosek o wydanie wyroku skazującego

bez przeprowadzenia rozprawy, bowiem zaproponował wymierzenie obwinionemu

uzgodnionej z nim kary miesiąca ograniczenia wolności, polegającej na

wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40

godzin, podczas gdy wskazane przepisy przewidują jedynie zagrożenie karą

grzywny, zaś sankcja za wykroczenie z art. 145 k.w. obejmuje alternatywnie także

karę nagany.

4

W takiej sytuacji, Sąd Rejonowy zgodnie z treścią art. 63 § 2 k.p.w.

obowiązany był uzależnić uwzględnienie wniosku od dokonania w nim określonych

przez siebie zmian co do wymiaru kary, dostosowanych do aktualnego stanu

prawnego. Ponieważ strony nie były obecne na posiedzeniu Sąd powinien

korespondencyjnie zasugerować te zmiany oskarżycielowi, a po ich ewentualnej

akceptacji, należycie powiadomić o potrzebie modyfikacji złożonego wniosku

obwinionego i wyznaczyć mu termin na ewentualny sprzeciw. Natomiast akceptacja

przedmiotowego wniosku bez zasugerowania stronom stosownych korekt

doprowadziła do tego, że Sąd Rejonowy, przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia

dopuścił się rażącego naruszenia art. 58 § 1 k.p.w. i art. 63 § 2 i § 5 k.p.w.,

doprowadzając w konsekwencji do naruszenia przepisów prawa materialnego - art.

431

ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 roku - o wychowaniu w trzeźwości i

przeciwdziałaniu alkoholizmowi, a także art. 145 k.w., które miało istotny wpływ na

treść wyroku skoro D. S., mimo zastosowania art. 9 § 1 k.w., została wymierzona

kara surowsza od sankcji przewidzianej w obu tych wykroczeniach.

W konsekwencji ze względu na proponowaną we wniosku karę nie było

podstaw do jego uwzględnienia w kształcie proponowanym przez oskarżyciela, co

winno skutkować rozpoznaniem sprawy na zasadach ogólnych (art. 63 § 5 k.p.w.).

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 112 k.p.w. w zw. z art.

537 § 2 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu

właściwemu do jej rozpoznania.

W postępowaniu ponownym, stosownie do treści art. 112 k.p.w. w zw. z art.

109 § 2 k.p.w. i art. 442 § 3 k.p.k. Sąd meriti uwzględni przedstawione wyżej

zapatrywania prawne i wskazania Sądu kasacyjnego.