I PK 155/14

Sygn. akt I PK 155/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 lutego 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Romualda Spyt (przewodniczący)

SSN Halina Kiryło

SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa A. C.

przeciwko Centrum Kształcenia Ustawicznego w K.

o wynagrodzenie od czerwca 2010 roku do listopada 2011 roku,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 lutego 2015 r.,

skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w Ł.

z dnia 23 stycznia 2014 r.,

oddala skargę kasacyjną i zasądza od powódki na rzecz

strony pozwanej kwotę 900 zł (dziewięćset złotych) tytułem

zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w Ł. VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem

z dnia 23 stycznia 2013 r., po rozpoznaniu apelacji obu stron od wyroku Sądu

Rejonowego w K. IV Wydziału Pracy z dnia 22 października 2013 r. w sprawie z

2

powództwa A. C. przeciwko Centrum Kształcenia Ustawicznego w K. o

wynagrodzenie od czerwca 2010 r. do listopada 2011 r., zmienił z apelacji

pozwanego zaskarżony wyrok w punktach: 1, 4, 5, 6, 8 i oddalił powództwo (pkt I

wyroku), a także oddalił apelację powódki (pkt II wyroku), której nie obciążył

kosztami procesu za obie instancje (pkt III wyroku).

W sprawie tej ustalono, że powódce powierzono stanowisko dyrektora

pozwanego Centrum Kształcenia Ustawicznego w K. (dalej szkoła) na okres od 1

września 2001 r. do 31 sierpnia 2011 r. Uchwałą Zarządu Powiatu w K. z dnia 22

kwietnia 2010 r. powódka została odwołana z tego stanowiska. W dniu 2 czerwca

2010 r. Wojewoda […] stwierdził nieważność tej uchwały, ale kolejną uchwałą

Zarządu Powiatu w K. z dnia 17 czerwca 2010 r. powódka została ponownie

odwołana ze stanowiska dyrektora z przyczyn określonych w art. 52 § 1 k.p. Do

dnia odwołania powódka otrzymywała wynagrodzenie zasadnicze, dodatek

funkcyjny oraz do końca grudnia 2009 r. dodatek motywacyjny w wysokości 180 zł,

a po odwołaniu wynagrodzenie zasadnicze oraz wynagrodzenie za pracę w

godzinach nadliczbowych. Za okres od 1 stycznia do 31 sierpnia 2010 r. nie

przyznano jej dodatku motywacyjnego z tytułu pełnienia funkcji dyrektora. Powódka

otrzymała wyrównanie wynagrodzenia za okres od 22 kwietnia do 17 czerwca

2010 r., z wyjątkiem dodatku motywacyjnego.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 10 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd

Administracyjny w Ł. (WSA) stwierdził nieważność uchwały z dnia 17 czerwca 2010

r. odwołującej powódkę ze stanowiska dyrektora. W związku z tym powódka

pismem z 12 grudnia 2010 r. skierowanym do Starosty Powiatowego zgłosiła

gotowość do pełnienia funkcji dyrektora, rozmawiała też o tym z nowym dyrektorem

Szkoły. W odpowiedzi powódka została zwolniona z obowiązku świadczenia pracy

na stanowisku dyrektora szkoły do czasu wyczerpania wszystkich możliwości

prawnych zaskarżenia wyroku WSA z dnia 10 grudnia 2010 r. Zwolnione

stanowisko zostało obsadzone w wyniku przeprowadzonego konkursu przez W. P.

Na wezwanie powódki z 5 stycznia 2011 r. do wykonania wyroku WSA z dnia 10

grudnia 2010 r. Starosta K. odpowiedział, że wyrok ten dotyczy stwierdzenia

nieważności uchwały Zarządu Powiatu jako aktu administracyjnego i nie wywiera

skutków w sferze prawa pracy oraz nie oznacza nieważności odwołania ze

3

stanowiska kierowniczego ani obowiązku dopuszczenia do wykonywania funkcji

dyrektora, która została powierzona i jest wykonywana przez inną osobę.

Po odwołaniu do chwili obecnej powódka wykonuje obowiązki nauczyciela w

pozwanej szkole, ale z jej strony nie było żadnych faktycznych przeszkód do

pełnienia funkcji dyrektora. Po czerwcu 2010 r. powódka miała znikomą ilość

godzin ponadwymiarowych. Jako dyrektor obowiązywało ją 4- godzinne pensum

dydaktyczne, a jako nauczycielkę 18- godzinne. Powódka nie wniosła powództwa o

przywrócenie do pracy na funkcję dyrektora.

Na wynagrodzenie za pracę nauczyciela pełniącego funkcję dyrektora

pozwanego składały się stałe elementy wynagrodzenia (wynagrodzenie zasadnicze

i dodatek za wysługę lat), zmienne elementy wynagrodzenia (dodatek funkcyjny i

motywacyjny oraz dodatek za wychowawstwo), a także wynagrodzenie za godziny

ponadwymiarowe. Różnica pomiędzy wynagrodzeniem, które byłoby wypłacone

powódce w okresie od czerwca 2010 r. do stycznia 2011 r. jako nauczycielowi

pełniącemu funkcję dyrektora, a wynagrodzeniem nauczyciela wynosi 8.136,42 zł.

Taka sama różnica za okres od lutego do listopada 2011 r. wynosi 10.217,44 zł.

Dodatek motywacyjny za okres od 1 września 2010 r. do 31 sierpnia 2011 r.

(12 miesięcy) został hipotetycznie wyliczony w kwocie 1.572,00 zł. Wynagrodzenie

powódki liczone jak ekwiwalent za niewykorzystany urlop wynosi 3.450,38 zł brutto

miesięcznie.

Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2012 r., … 101/10, Sąd Rejonowy w K.:

1/ zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 2.400 zł tytułem odszkodowania

za niezgodne z prawem odwołanie z zajmowanego stanowiska bez zachowania

okresu wypowiedzenia, 2/ zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę

18.353,37 zł tytułem odszkodowania za utracone korzyści z ustawowymi odsetkami

dla poszczególnych kwot, 3/ oddalił powództwo co do ustawowych odsetek za

opóźnienie, 4/ wyrokowi w punkcie 1. i. 2. nadał rygor natychmiastowej

wykonalności do kwoty 3.450,37 zł, 5/ zasądził od pozwanego na rzecz powódki

kwotę 60,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego i 6/ nakazał

ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w K. kwotę

1.038,00 zł tytułem nie uiszczonej opłaty stosunkowej od pozwu.

4

Po rozpoznaniu apelacji pozwanego Sąd Okręgowy w Ł. wyrokiem z dnia 6

września 2012 r. uchylił powyższy wyrok w punktach: 2, 4, 5, 6 i w tym zakresie

przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, pozostawiając

temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach procesu za drugą instancję, a także

odrzucił apelację co do punktu 3.

W trakcie ponownego rozpoznawania sprawy, na rozprawie w dniu 22

października 2013 r. powódka ograniczyła powództwo domagając się

wynagrodzenia za czas gotowości do pracy na stanowisku dyrektora szkoły w

okresie od czerwca 2010 r. do sierpnia 2011 r. Wyrokiem z dnia 22 października

2013 r. Sąd Rejonowy: 1/ zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę

12.400,70 zł tytułem wynagrodzenia za okres od grudnia 2010 r. do sierpnia 2011 r.

z ustawowymi odsetkami, 2/ umorzył postępowanie w zakresie żądania

wynagrodzenia za okres od września do listopada 2011 r., 3/ oddalił powództwo o

wynagrodzenie za okres od czerwca do listopada 2010 r., 4/ ustalił, że na poczet

zasądzonego wynagrodzenia podlega zaliczeniu odszkodowanie w kwocie 2.400 zł

przyznane powódce wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 27 stycznia 2012 r., …

101/10, 5/ zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1.512 zł tytułem zwrotu

kosztów zastępstwa procesowego, 6/ nakazał pobrać od pozwanego na rzecz

Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w K. kwotę 740 zł tytułem zwrotu

nieuiszczonych kosztów sądowych od uwzględnionego powództwa, 7/ nie obciążył

powódki obowiązkiem zwrotu nieuiszczonych kosztów sądowych, 8/ wyrokowi w

punkcie 1 nadał rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 3.450,37 zł.

Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo o wynagrodzenie za czas gotowości

do pracy na stanowisku dyrektora szkoły na podstawie art. 81 k.p. w części, tj. za

okres od grudnia 2010 r. do sierpnia 2011 r., oddalając je za okres od czerwca do

listopada 2010 r. W ocenie Sądu Rejonowego, pracownik zatrudniony na podstawie

powołania może być w każdym czasie odwołany ze stanowiska. Dotyczy to również

pracownika, który na podstawie przepisów szczególnych został powołany na

stanowisko na czas określony (art. 70 § 1 k.p.). Odwołanie jest równoznaczne z

wypowiedzeniem umowy o pracę. W okresie wypowiedzenia pracownik ma prawo

do wynagrodzenia w wysokości przysługującej przed odwołaniem (art. 70 § 2 k.p.).

Odwołanie jest równoznaczne z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia,

5

jeżeli nastąpiło z przyczyn, o których mowa w art. 52 lub art. 53 k.p. (art. 70 § 3

k.p.). Do stosunku pracy na podstawie powołania (art. 70 k.p.) stosuje się przepisy

dotyczące umowy o pracę na czas nieokreślony, z wyłączeniem przepisów

regulujących tryb postępowania przy rozwiązywaniu umów o pracę, rozpatrywanie

sporów ze stosunku pracy w części dotyczącej orzekania o bezskuteczności

wypowiedzeń, o przywracaniu do pracy (art. 69 k.p.). Po wydaniu wyroku WSA z

dnia 10 grudnia 2010 r. stwierdzającego nieważność uchwały z dnia 17 czerwca

2010 r. odwołującej powódkę ze stanowiska dyrektora szkoły, uchwałę tę należy

traktować jako nieistniejącą, a wyrok stwierdzający jej nieważność wywarł skutek

prawny z mocą ex tunc. Z dniem odwołania obecność powódki w miejscu pracy

polegała na wykonywaniu obowiązków nauczyciela, ale nie była to gotowość do

pełnienia obowiązków dyrektora szkoły. Powódka bowiem nie wystąpiła przeciwko

pozwanej z roszczeniem o przywrócenie do pracy, które niewątpliwie stanowiłoby

zgłoszenie gotowości do dalszego pełnienia obowiązków dyrektora szkoły. Nie było

zatem podstaw do uznania, że taką gotowość powódka zgłaszała w okresie od

czerwca 2010 r. do grudnia 2010 r. Nastąpiło to dopiero po wydaniu wyroku WSA z

dnia 10 grudnia 2010 r., dlatego od grudnia tego roku powódka pozostawała w

gotowości do świadczenia pracy na stanowisku dyrektora szkoły, która odmawiała

dopuszczenia jej do wykonywania tej pracy, ponieważ stanowisko dyrektora objęła i

wykonywała już inna osoba. Równocześnie jednak powódka pozostawała do

dyspozycji pracodawcy i mogła niezwłocznie podjąć obowiązki dyrektora. W

konsekwencji Sąd Rejonowy zasądził powódce na podstawie art. 81 § 1 k.p. w

związku z art. 80 k.p. wynagrodzenie za czas gotowości do pracy na stanowisku

dyrektora szkoły od grudnia 2010 r. do sierpnia 2011 r., czyli do upływu końcowego

terminu jej powołania na stanowisko dyrektora.

Apelacje wniosły obie strony. Pozwany zaskarżył wyrok Sądu Rejonowego w

całości, natomiast powódka w części (w punktach 3 i 4), tj. w zakresie oddalenia

powództwa co do roszczenia o zasądzenie wynagrodzenia za czas gotowości do

pracy w okresie od czerwca do listopada 2010 r. oraz bezpodstawnego zaliczenia

na poczet zasądzonej należności odszkodowania z tytułu niezgodnego z prawem

odwołania powódki, zasądzonego wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 27 stycznia

2012 r., … 101/10.

6

Sąd Okręgowy uwzględnił apelację pozwanego oraz zmienił zaskarżony

wyrok w punktach: 1, 4, 5, 6, 8 i oddalił powództwo, natomiast apelację powódki

oddalił. Sąd ten wskazał na rozbieżności w orzecznictwie co do oceny charakteru

stosunku zatrudnienia na stanowisko dyrektora szkoły, jego roszczeń związanych z

odwołaniem z tego stanowiska oraz skutków odwołania w sferze prawa pracy, które

ocenił odmiennie niż Sąd Rejonowy. Uznał, że powierzenie funkcji dyrektora szkoły

jest zbliżone do powołania, o jakim mowa w art. 68 § 1 k.p., a odwołanie z tego

stanowiska - do odwołania w rozumieniu art. 70 § 1 k.p., z uwzględnieniem

szczególnych warunków odwołania przewidzianych w art. 38 ustawy z dnia 7

września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. Nr 95, poz. 425 ze zm.). Równocześnie

wskazał, że chociaż powierzenie stanowiska dyrektora szkoły, o którym mowa w

art. 36 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, wywołuje niewątpliwie skutki w sferze

stosunku pracy nauczyciela, to jednak nie jest aktem nawiązania stosunku pracy.

Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz.U. Nr 3, poz. 19 ze zm.)

przewiduje bowiem tylko dwa sposoby (podstawy) nawiązania nauczycielskiego

stosunku pracy: mianowanie lub umowę o pracę, nie czyniąc w tym względzie

żadnych wyjątków w stosunku do nauczycieli pełniących funkcje kierownicze w

szkole. Powierzenie stanowiska dyrektora szkoły powoduje w sferze zatrudnienia

nałożenie za zgodą nauczyciela dodatkowych obowiązków i uprawnień

kierowniczych, a zatem wpływa na treść jego stosunku pracy z nominacji albo z

umowy o pracę. Prawu pracy nie jest znana jednostronna czynność powierzenia

pracownikowi dodatkowej funkcji albo stanowiska, z jaką mamy do czynienia w

ustawie o systemie oświaty. Podobnie odwołanie ze stanowiska dyrektora (art. 38

ustawy o systemie oświaty) nie jest czynnością rozwiązującą stosunek pracy, gdyż

powoduje jedynie pozbawienie stanowiska kierowniczego, ale nie zatrudnienia jako

nauczyciela. Równocześnie akty powierzenia i odwołania ze stanowiska dyrektora

szkoły nie są czynnościami prawa pracy, nie prowadzą do przekształceń w zakresie

praw i obowiązków pracowniczych, lecz mają charakter administracyjnoprawny.

Nieprzypadkowo akty te zostały uregulowane w ustawie „poświęconej

administrowaniu szkołą”, a nie w ustawie regulującej stosunki pracy nauczycieli.

Dalej Sąd Okręgowy miał na uwadze, że ani ustawa o systemie oświaty,

określająca zasady powierzania stanowisk kierowniczych w szkole, ani Karta

7

Nauczyciela nie regulują roszczeń nauczyciela odwołanego z funkcji dyrektora

szkoły. Ze względu na to, że we wszystkich przypadkach odwołania występują

określone jego przyczyny, które mogą być poddane kontroli sądu pracy, a nie

swobodne uznanie organu odwołującego, to odwołanemu dyrektorowi przysługują

roszczenia „wynikające z naruszenia zasad odwoływania”. Ponieważ art. 38 ustawy

o systemie oświaty dotyczący odwołania nauczyciela z funkcji dyrektora szkoły nie

reguluje jego roszczeń, to należy ich poszukiwać w Kodeksie pracy (art. 98 ust. 1 i

2 Karty Nauczyciela i art. 5 k.p.). Zdaniem Sądu Okręgowego, skoro odwołanie

nauczyciela z funkcji dyrektora skutkuje jedynie pozbawieniem tego stanowiska bez

rozwiązania stosunku pracy, to nie mogą mieć zastosowania przepisy dotyczące

odwołania kierownika zakładu pracy (art. 68 k.p. i nast.), a w szczególności art. 69

k.p. wyłączający roszczenia o przywrócenie do pracy (uznanie wypowiedzenia za

bezskuteczne) lub o odszkodowanie w razie wypowiedzenia umowy o pracę. Nie

znajdą też zastosowania przepisy dotyczące wypowiedzenia zmieniającego,

przewidujące roszczenia o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne, o

przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach lub o odszkodowanie (art. 42 § 1

i art. 45 k.p.), które dotyczą umowy o pracę na czas nieokreślony. Z uwagi na

okresowość powierzenie funkcji dyrektora najbardziej zbliżona jest regulacja art. 50

§ 3 i 4 k.p., które w razie wypowiedzenia umowy na czas określony z naruszeniem

przepisów prawa przewidują wyłącznie roszczenie odszkodowawcze w wysokości

wynagrodzenia za czas, do upływu którego umowa miała trwać, nie więcej jednak

niż za trzy miesiące. Także w orzecznictwie wskazuje się, że odwołanemu

niezgodnie z prawem dyrektorowi szkoły nie przysługuje roszczenie o przywrócenie

na dotychczasowe stanowisku, ale roszczenie o odszkodowanie, które wywołuje

spory co do jego wysokości. Równocześnie prawomocnym wyrokiem z dnia 27

stycznia 2012 r., …101/10, powódce zasądzono odszkodowanie za niezgodne z

prawem odwołanie ze stanowiska dyrektora bez zachowania okresu

wypowiedzenia w kwocie 2.400 zł. Powódka w tym procesie żądała tylko

zasądzenia odszkodowania, bowiem nie domagała się przywrócenia do pracy na

stanowisku dyrektora szkoły. Jeśli pracownik nie wniósł powództwa o uznanie

wypowiedzenia za bezskuteczne albo o przywrócenie do pracy na poprzednich

warunkach, to nie może powoływać się na niezgodność wypowiedzenia z prawem

8

lub jego niezasadność i na tej podstawie żądać wynagrodzenia wynikającego z

warunków umowy o pracę sprzed ich zmiany (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24

listopada 2004 r., I PK 17/04, OSNP 2005 nr 19, poz. 299).

W ocenie Sądu Okręgowego, nieuzasadnione było stanowisko, że

prawomocny wyrok sądu administracyjnego o stwierdzeniu nieważności uchwały o

odwołaniu dyrektora szkoły był dla sądu pracy wiążący w takim znaczeniu, że

stwierdzenie nieważności uchwały było równoznaczne z nieważnością odwołania,

które na gruncie prawa pracy nie niweczy skutecznego odwołania ze stanowiska.

Bezpodstawne było zatem stanowisko Sądu pierwszej instancji, że unieważnioną

uchwałę Zarządu z dnia 17 czerwca 2010 r. należało traktować jako nieistniejącą i

tym samym wprost stosować przepisy o wynagradzaniu pracowników za czas

gotowości do pracy (art. 81 k.p.). Taki pogląd całkowicie pomija to, że dla

wywołania takich konsekwencji na gruncie prawa stosunku pracy niezbędne byłoby

wzruszenie odwołania ze stanowiska przed sądem pracy, który z tego tytułu

zasądził żądane przez powódkę odszkodowanie.

Wprawdzie uznanie odwołania ze stanowiska za czynność z zakresu

administracji publicznej nie wyklucza dochodzenia roszczeń przewidzianych

przepisami prawa pracy, ale zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca

2011 r., I PK 23/11 (OSNP 2012 nr 19-20, poz. 236), dyrektor szkoły może

skorzystać z dwóch trybów postępowania w sprawie dotyczącej odwołania go z

funkcji: zaskarżyć odwołanie na drodze sądowo-administracyjnej, ale wówczas

musi się liczyć z upływem terminu przedawnienia roszczeń pracowniczych albo

wystąpić do sądu pracy z roszczeniem o odszkodowanie za wadliwe zwolnienie go

z funkcji. Tymczasem sąd administracyjny „stwierdza jedynie wadliwość decyzji

podmiotu trzeciego (nie pracodawcy), nie określa natomiast cywilnoprawnych

zasad odpowiedzialności za taką decyzję. Ponadto orzeczenie sądu

administracyjnego nie przesądza o konkretnym roszczeniu majątkowym ani o jego

rodzaju. Aby dochodzić tego typu roszczeń należy je skierować na drogę

cywilnoprawną”. W konsekwencji skarga administracyjna o stwierdzenie

nieważności uchwały Zarządu Powiatu w K. nie była czynnością skierowaną

bezpośrednio w celu dochodzenia roszczeń ze stosunku pracy przeciwko

pracodawcy i sama w sobie bez stosownego zakwestionowania na drodze

9

cywilnoprawnej przed sądem pracy nie mogła stanowić podstawy do uznania

„nieistniejącego” odwołania powódki ze stanowiska dyrektora. Także ze względu na

brak roszczenia o przywrócenie do pracy w razie odwołania ze stanowiska

dyrektora nie dochodzi do restytucji stosunku zatrudnienia dyrektora szkoły.

Ponadto odwołanie powódki z stanowiska dyrektora szkoły oznaczało, że powróciła

ona na zajmowane wcześniej stanowisko nauczyciela z pensum dydaktycznym 18

godzin. Natomiast w okresie pełnienia funkcji dyrektora obowiązywało ją niższe 4

godzinne pensum. Już chociażby z tej przyczyny (popr. Cji pesum dydaktycznego)

gotowość powódki do pełnienia wcześniej zajmowanego stanowiska dyrektora przy

pensum 18 godzin była „iluzoryczna”, a wykładnia art. 81 k.p. jako przepisu

stanowiącego wyjątek od reguły określonej w art. 80 k.p. musi być „ścisła”.

Sąd Okręgowy podkreślił, że bogate orzecznictwo przyznaje pracownikowi

prawo dochodzenia wynagrodzenia za gotowość do pracy na podstawie art. 81 § 1

k.p. w związku z rozwiązaniem stosunku pracy (ewentualnie w razie wypowiedzenia

zmieniającego) tylko w razie niedopuszczenia do pracy pracownika, który został

przywrócony do pracy prawomocnym wyrokiem i zgłosił gotowość do pracy w ciągu

7 dni (art. 48 § 1 k.p.). Przepis art. 81 § 1 k.p. będzie miał jednak zastosowanie

tylko w takim zakresie, w jakim skutki niewykonywania pracy nie zostały

uregulowane w odrębnych przepisach, tj. art. 47 k.p. albo art. 57 k.p. Sytuacja

powódki była jednak diametralnie inna, ponieważ nie doszło do restytucji stosunku

zatrudnienia na warunkach sprzed odwołania jej ze stanowiska dyrektora, wobec

braku żądania przywrócenia do pracy na tym stanowisku, które „w przypadku

odwołania dyrektora szkoły jest nieuprawnione”.

Oddalając apelację powódki Sąd Okręgowy wskazał na brak podstaw do

zasądzenia wynagrodzenia za czas gotowości do pracy na stanowisku dyrektora

szkoły bez względu na prawomocny wyrok sądu administracyjnego stwierdzający

nieważność aktu odwołania ze stanowiska z mocą wsteczną. „Czym innym jest

bowiem nieważność uchwały i nieważność odwołania. Nieważność uchwały

stwierdzona przez sąd administracyjny nie sanowała aktu będącego w obrocie w

zakresie skutków wynikających z prawa pracy. Trudno zatem przyjmować by

zgłoszenie gotowości do świadczenia pracy po wyroku WSA z dnia 10 grudnia

10

2010 r. miało rozciągać się także na okres przed wyraźnym uzewnętrznieniem

gotowości do świadczenia pracy”.

W skardze kasacyjnej powódka zarzuciła naruszenie przepisów prawa

materialnego: art. 81 k.p. przez jego niezastosowanie wskutek oparcia

rozstrzygnięcia na niewłaściwej podstawie faktycznej i przez to na niewłaściwej

podstawie prawnej, co wynikało z pominięcia zgłoszenia przez skarżącą gotowości

do wykonywania funkcji dyrektora, prawomocnego stwierdzenia nieważności

uchwały o jej odwołaniu z funkcji dyrektora oraz oświadczenia pracodawcy o

zwolnieniu skarżącej z obowiązku świadczenia pracy w charakterze dyrektora.

Skarżąca zarzuciła też naruszenie przepisów proceduralnych: 1/ art. 382 k.p.c. w

związku z art. 391 § 1 k.p.c. w związku z art. 316 § 1 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c. przez

pominięcie części materiału dowodowego i wydanie wyroku w oparciu o

nieprawidłowo zmienioną podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, z pominięciem

dowodów przeprowadzonych przed Sądem pierwszej instancji w postaci: - wyroku

WSA z dnia 10 grudnia 2010 r. w zakresie stwierdzenia, że zaskarżona uchwała nie

podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się tego wyroku, - oświadczenia

skarżącej o gotowości świadczenia pracy, - oświadczenia pozwanego o nie

wyrażeniu zgody na powyższe i o zwolnieniu skarżącej z obowiązku świadczenia

pracy na stanowisku dyrektora do czasu wyczerpania wszystkich możliwości

prawnych w przedmiocie zaskarżenia wyroku WSA, 2/ art. 321 k.p.c. przez

pominięcie możliwości przyjęcia innej kwalifikacji prawnej zgłoszonego roszczenia i

tym samym nie rozpoznanie istoty sprawy.

Za przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania przemawiało występowanie

w sprawie istotnych zagadnień prawnych: 1/ w jakiej wysokości odwołanemu

dyrektorowi szkoły na podstawie uchwały, co do której następnie sąd

administracyjny orzekł nieważność, przysługuje wynagrodzenie za okres, kiedy

pracownik nie świadczył pracy, 2/ czy wysokość żądanego wynagrodzenia ulega

ograniczeniu jedynie do trzymiesięcznego okresu czy też przysługuje za cały okres

nieświadczenia pracy, odpowiadający okresowi, na jaki skarżąca została powołana

na funkcję dyrektora, 3/ czy wynagrodzenie to przysługuje za cały okres nie

świadczenia pracy, w związku ze skutkiem z mocą wsteczną stwierdzonej

nieważności uchwały o odwołaniu, 4/ czy dla okresu, za jaki wynagrodzenie

11

przysługuje, znaczenie ma chwila złożenia przez pracownika oświadczenia o

wyrażeniu gotowości do świadczenia pracy na stanowisku dyrektora. Ponadto

skarga kasacyjna jest też oczywiście uzasadniona, ponieważ Sąd drugiej instancji

zmieniając podstawę faktyczną rozstrzygnięcia przyjętą przez Sąd pierwszej

instancji nie zrealizował ustawowego obowiązku wynikającego z art. 382 k.p.c. w

związku z art. 391 § 1 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c., art. 316 § 1 k.p.c.

Zdaniem skarżącej, Sąd bezzasadne przyjął, że tylko żądanie przywrócenia

do pracy stanowiłoby przejaw gotowości do dalszego pełnienia obowiązków na

stanowisku dyrektora, a niezgłoszenie takiego żądania pozbawiło skarżącą prawa

do wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy (pełnienia funkcji dyrektora).

Skarżąca wskazała, że w okolicznościach sprawy jej roszczenie o przywrócenie do

pracy na stanowisku dyrektora byłoby „bezprzedmiotowe z dwóch powodów”. Po

pierwsze, w odpowiedzi na zgłoszoną przez skarżącą gotowość do pracy Starosta

Powiatowy nie odmówił dopuszczenia jej do pracy, a jedynie zwolnił ją z obowiązku

świadczenia pracy na stanowisku dyrektora. Po drugie, postępowanie w sprawie z

powództwa skarżącej o zapłatę odszkodowania za niezgodne z prawem odwołanie

ze stanowiska bez zachowania okresu wypowiedzenia (pozew z dnia 26 sierpnia

2010 r.), zawieszone z uwagi na toczące się postępowanie administracyjne z

odwołania skarżącej od uchwały z dnia 17 czerwca 2010 r. odwołującej ją ze

stanowiska dyrektora, zostało podjęte w dniu 6 października 2011 r., a więc po

upływie okresu, na jaki została powołana na stanowisko dyrektora (do dnia 31

sierpnia 2011 r.). W tej sytuacji jedynym zasadnym roszczeniem było żądanie

wynagrodzenia z tytułu gotowości do pracy w okresie nieświadczenia pracy w

charakterze dyrektora. Skarżąca jako nauczyciel pozostawała w faktycznej i

permanentnej gotowości do pełnienia funkcji dyrektora, a pracodawca o tej

gotowości wiedział. Skoro orzecznictwo przyjmuje, że stwierdzenie nieważności

uchwały o odwołaniu dyrektora wywołuje skutki ex tunc, to przysługiwało jej

wynagrodzenie za cały okres nieświadczenia pracy w charakterze dyrektora. W

konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.

W odpowiedzi na skargę pozwany wniósł o jej oddalenie i obciążenie

skarżącej kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego.

12

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw. W części

dotyczącej wysokości zasądzonego odszkodowania za niezgodne z prawem

odwołanie ze stanowiska dyrektora strony pozwanej wyrok Sądu pierwszej

instancji, zasądzający na rzecz skarżącej kwotę 2.400 zł „stanowiącej de facto

dodatek funkcyjny powódki przysługujący na stanowisku dyrektora za 3 miesiące”,

uprawomocnił się wobec niezaskarżenia tego zakresu orzeczenia przez obie strony

procesu. Wprawdzie ujawniły się kontrowersje jurysdykcyjne w kwestii wysokości

przysługującego odszkodowania za bezprawne odwołanie ze stanowiska dyrektora

szkoły, ale ze względu na opisaną prawomocność wyroku w tej części Sąd

Najwyższy nie miał możliwości ani procesowej potrzeby rozstrzygania, w jakiej

wysokości przysługiwało skarżącej roszczenie odszkodowawcze, które powódka

zgłosiła w zasądzonej zgodnie z jej żądaniem wysokości.

W poddanej kasacyjnemu osądowi sprawie skarżąca kontestowała

zaskarżony wyrok w części reformatoryjnej oddalającej jej powództwo z tytułu

gotowości do pracy na stanowisku dyrektora strony pozwanej po wyroku

wojewódzkiego sądu administracyjnego, który unieważnił uchwałę Zarządu Powiatu

w K. o odwołaniu skarżącej z wymienionego stanowiska zatrudnienia. Takiemu

wyrokowi sądu administracyjnego przysługuje kasatoryjny walor i skutek prawny w

sferze oświatowej administracji publicznej, który nie przekłada się ani wiążąco nie

oddziałuje na pracownicze zatrudnienie nauczyciela odwołanego ze stanowiska

dyrektora szkoły.

Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, szkołą lub placówką

kieruje nauczyciel, któremu powierzono stanowisko dyrektora. Oznacza to, że

stanowisko dyrektora szkoły powierza się nauczycielowi zatrudnionemu na

podstawie przepisów Karty Nauczyciela. Zgodnie z tą ustawą (KN), nauczyciele

zatrudniani są - co do zasady - na podstawie mianowania, z czego wynika, że

nauczyciel, któremu powierzono stanowisko dyrektora szkoły, pozostaje nadal

nauczycielem mianowanym, któremu dodatkowo powierzono stanowisko dyrektora

szkoły na czas określony terminowym okresem sprawowania tej funkcji

kierowniczej. Powierzenie lub pozbawienie nauczyciela stanowiska dyrektora

13

szkoły prowadzi do istotnej modyfikacji nauczycielskiego stosunku pracy (na ogół z

mianowania), gdyż polega na powierzeniu nauczycielowi bądź odebraniu mu funkcji

i uprawnień dyrektora szkoły. Taka „mieszana” struktura (specyfika) dyrektorskiego

zatrudnienia powoduje, że co do zasady odwołanie ze stanowiska dyrektora szkoły

nie wpływa ani nie narusza trwałości nauczycielskiego zatrudnienia na podstawie

stosunku pracy, który w pewnym zakresie może być rozumiany jako sprawowanie

obowiązków publicznoprawnych w oświacie. W takim złożonym stosunku

zatrudnienia nauczyciela na stanowisku dyrektora szkoły istotne jest okresowe

powierzenie nauczycielowi funkcji kierowniczej, które co do zasady następuje na

czas kadencji sprawowania obowiązków dyrektora szkoły w okresie, na który

nauczycielowi powierzono kierownicze stanowisko pracy. Z tego punktu odniesienia

powierzenie nauczycielowi stanowiska dyrektora szkoły lub pozbawienie go tej

funkcji kierowniczej wymaga i następuje na podstawie czynności, które są

dokonywane przez organy prowadzące szkołę w oparciu o akty zaliczane do sfery

wykonywania publicznoprawnych zadań oświatowych, które z tego

„administracyjnego” tytułu mogą być poddane kontroli administracyjnosądowej.

Równocześnie jednak tego typu uchwały z zakresu administracji publicznej

przekładają się i oddziałują przede wszystkim na pracowniczą sferę zatrudnienia

nauczyciela na dyrektorskim stanowisku pracy, w którym ewidentnie dominuje

pracownicza sfera zatrudnienia nauczyciela na kierowniczym stanowisku pracy,

podlegająca reżimowi prawa pracy. W konsekwencji oraz niezależnie od

możliwego, choć niepożądanego dualizmu orzekania przez sądy administracyjne w

zakresie zgodności z prawem uchwał publicznoprawnych o powierzeniu lub

odwołaniu ze stanowiska dyrektora szkoły, a także przez sądy pracy w odniesieniu

do skutków wynikających z dominującej pracowniczej natury zatrudnienia na

kierowniczym stanowisku pracy, nie podlega kontrowersji, że to do wyłącznej

kompetencji sądów pracy należy rozstrzyganie sporów w zakresie trwałości

zatrudnienia oraz orzekanie sankcji za naruszenie przepisów o zatrudnieniu

nauczyciela na stanowisku dyrektora szkoły, który jest pracownikiem oraz

kierownikiem szkoły, a nie funkcjonariuszem publicznym poddanym regulacjom

publicznoprawnym w zakresie praw i obowiązków wymaganych do sprawowania tej

funkcji.

14

Przepisy ustawy o systemie oświaty nie regulują ani nie wyłączają sankcji za

wadliwe lub niezgodne z art. 38 tej ustawy odwołanie nauczyciela z pracowniczego

stanowiska dyrektora szkoły. W szczególności przepis ten nie kreuje sankcji

nieważności odwołania, przeto unieważnienie w procedurze adminstracyjno-

sądowej uchwały o pozbawieniu stanowiska dyrektora szkoły nie wywołuje skutku

prawa pracy w postaci reaktywowania kierowniczego zatrudnienia na

pracowniczym stanowisku dyrektora szkoły. Skoro wymieniony przepis reguluje tryb

zatrudnienia nauczyciela na kierowniczym stanowisku pracy dyrektora szkoły, a

także jego odwołanie przez organ prowadzący szkołę w ustawowo określonych

okolicznościach za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia, które nie zawsze

mogą być merytorycznie zweryfikowane w postępowaniu administracyjnosądowym

dotyczącym legalności decyzji o odwołaniu, sankcji za wadliwe lub bezprawne

odwołalnie z pracowniczego stanowiska dyrektora szkoły poszukuje się w

przepisach prawa pracy.

Ze względu na radykalne różnice w instytucji powierzenia lub odwołania ze

stanowiska dyrektora szkoły od zatrudnienia na podstawie powołania w

przypadkach określonych w odrębnych przepisach (art. 68 i nast. k.p.), do

odwoływanego dyrektora szkoły, któremu powierzono okresowe sprawowanie tej

funkcji w ramach na ogół nauczycielskiej (pracowniczej) podstawy zatrudnienia z

mianowania, nie mogą być stosowane przepisy dotyczące odwołania kierownika

zakładu pracy zatrudnianego na podstawie powołania (art. 69 i nast. k.p.). W

związku z tym w dominującej judykaturze prawa pracy przyjmuje się, że najbardziej

zbliżone regulacje w zakresie roszczeń za wadliwie lub bezprawnie odwołanie

dyrektora szkoły, odwołanego z terminowego zatrudnienia „dyrektorskiego”, które

na ogół nie wpływa na dalsze zatrudnienie na stanowisku nauczyciela, określają

sankcje niezgodnego z prawem rozwiązania terminowej umowy po pracę (por.

uchwałę Sądu Najwyższego z 3 lutego 1993 r., I PZP 71/92, OSNC 1993 nr 9, poz.

144 oraz wyroki Sądu Najwyższego z: 9 maja 1997 r., I PKN 138/97, OSNP 1998 nr

9, poz. 261; 9 grudnia 2004 r., I PK 100/04, OSNP 2005 nr 14, poz. 212, czy 26

lipca 2011 r., I PK 23/11, OSNP 2012 nr 19-20, poz. 236). Oznacza to, że

odwołanie nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły przez organ prowadzący

szkołę w wykonaniu uchwały publicznej władzy samorządowej, która zostanie

15

orzeczeniem sądu administracyjnego unieważniona, nie prowadzi do

reaktywowania dyrektorskiego stosunku zatrudnienia. Z utrwalonej doktryny i

jednolitej judykatury w sprawach pracowniczych wynika bowiem, że nawet

sprzeczne z prawem lub nieuzasadnione rozwiązanie stosunku pracy nie jest

nieważne z mocy prawa (por. wyroki Sądu Najwyższego z: 16 maja 1997 r., I PKN

170/97, OSNAPiUS 1998 nr 8, poz. 239 lub 10 marca 2005 r., II PK 241/04, OSNP

2005 nr 24, poz. 393). Z konstrukcji i treści odpowiednich przepisów Kodeksu pracy

(por. art. 44 i 45 k.p., czy art. 56 k.p.) wynika, że zarówno nieuzasadnione, jak i

sprzeczne z prawem wypowiedzenie lub rozwiązanie stosunku pracy jest skuteczne

i prowadzi do ustania stosunku pracy, a taki skutek może być zniweczony przez

wniesienie do sądu pracy roszczenia kontestującego wadliwe lub bezprawne

ustanie stosunku zatrudnienia. Czynność prawna pracodawcy lub podmiotu

uprawnionego do działania za pracodawcę (organu prowadzącego szkołę

uprawnionego do jej reprezentowania i podejmowania czynności prawa pracy w

stosunku do dyrektora szkoły), która zmierza do rozwiązania lub radykalnych

modyfikacji nauczycielskiego stosunku pracy (powierzenia lub pozbawienia funkcji

dyrektora szkoły), chociażby była oczywiście wadliwa prawnie, podlega zaskarżeniu

do sądu pracy. Przepisy prawa pracy nie przewidują nieważności takiej

zaskarżalnej czynności prawa pracy z mocy prawa ani z mocy wyroku sądu

administracyjnego. Stwierdzenie wadliwości lub niezgodności z prawem

zaskarżalnej czynności o rozwiązaniu lub istotnej modyfikacji stosunku zatrudnienia

może nastąpić wyłącznie na podstawie i z mocy orzeczenia sądu pracy o jej

bezskuteczności, o przywróceniu pracownika do pracy, bądź orzeczenia

odszkodowawczego, jeżeli pracownik nie żąda przywrócenia do pracy albo jeżeli

uwzględnienie takiego roszczenia jest niemożliwe lub niecelowe. To przepisy prawa

pracy normują skutki sprzecznych z prawem czynności prawnych pracodawcy,

zmierzających do rozwiązania lub istotnych modyfikacji stosunku pracy, przeto

wykluczone i niedopuszczalne w tym zakresie jest stosowanie - wbrew treści art.

300 k.p. - cywilnoprawnych sankcji nieważności zaskarżalnych czynności prawa

pracy lub skutku nieważności, który nie wynika z orzeczenia sądu

administracyjnego o unieważnieniu uchwały legitymującej organ prowadzący szkołę

do odwołania nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły.

16

W ugruntowanym orzecznictwie Sądu Najwyższego konsekwentnie

prezentowany jest pogląd, że przepisy prawa pracy nie dają podstaw do

stwierdzenia nieważności czynności rozwiązujących lub modyfikujących stosunek

pracy z mocy samego prawa, a w skardze kasacyjnej nie przedstawiono żadnych

argumentów, które mogłyby podważyć trafność tego stanowiska. Powierzenie

nauczycielowi stanowiska dyrektora szkoły oraz odwołanie go z tej funkcji

następuje w drodze czynności prawa pracy, których ocena pozostaje w kompetencji

jurysdykcyjnej sądów pracy. Nawiązanie i rozwiązanie dyrektorskiego stosunku

zatrudnienia jest czynnością z zakresu prawa pracy, którą podejmuje organ

działający w imieniu i na rzecz pracodawcy (organ prowadzący szkołę) w celu

wywołania zobowiązaniowych skutków prawnych związanych z powierzeniem lub

odwołaniem nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły. Wyroki sądów

administracyjnych nie mogą rozstrzygać o istnieniu pomiędzy pracownikiem a

pracodawcą zobowiązaniowych więzi pracowniczych, które wynikają z powierzenia

nauczycielowi stanowiska dyrektora szkoły lub pozbawienia go tej kierowniczej

funkcji. Weryfikujące sferę publicznoprawną skutki orzeczenia

administracyjnosądowego nie przenoszą się na stosunek pracowniczy stosunek

powierzenia nauczycielowi okresowego sprawowania funkcji kierownika szkoły oraz

odwołania go z kierowniczego stanowiska zatrudnienia. Wyrok sądu

administracyjnego w sferze administracji publicznej nie może rozstrzygać o

istnieniu pracowniczego stosunku zatrudnienia na kierowniczym stanowisku w

szkolnictwie. W tym zakresie trafnie argumentuje się, że akceptacja koncepcji

nieważności odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły na podstawie orzeczenia

sądu administracyjnego jako sankcji wywołującej skutek również w sferze prawa

pracy prowadziłaby do skutków niemożliwych do zaakceptowania. Tego samego

kierowniczego stanowiska zatrudnienia w tym samym okresie nie powinny bowiem

zajmować dwie osoby, ponieważ wszystkie czynności podejmowane przez kolejną

osobę powołaną na to samo kierownicze stanowisko zatrudnienia byłyby wadliwe, a

nawet obarczone ryzykiem nieważności. W konsekwencji skutki orzeczenia

administracjno-sądowego o nieważności uchwały o odwołaniu skarżącej z funkcji

dyrektora szkoły nie rozciągały się na sferę jej pracowniczego zatrudnienia na

kierowniczym stanowisku pracy i nie wywołały skutku nieważności odwołania ani

17

reaktywowania zatrudnienia na stanowisku dyrektora pozwanej szkoły (por. wyrok

Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2004 r., I PK 100/04, OSNP 2005 nr 14,

poz. 212).

Skarżąca oparła żądanie zasądzenia wynagrodzenia za czas pozostawania

w gotowości do pracy na stanowisku dyrektora szkoły na bezpodstawnym

twierdzeniu, że w związku z orzeczoną wyrokiem sądu administracyjnego

nieważnością uchwały zarządu powiatu o jej odwołaniu nie doszło do modyfikacji

nauczycielskiego zatrudnienia na stanowisku dyrektora pozwanej szkoły oraz do jej

powrotu na stanowisku nauczyciela, na którym pracuje i uzyskuje należne jej

wynagrodzenie za pracę. Roszczenia przysługujące pracownikowi odwołanemu z

wymienionego kierowniczego stanowiska zatrudnienia w związku z

nieuzasadnionym lub bezprawnym odwołaniem ze stanowiska dyrektora szkoły

(z okresowo powierzonej funkcji kierowniczej) określają wyłącznie przepisy

Kodeksu pracy sankcjonujące niezgodne z prawem rozwiązanie terminowej sfery

nauczycielskiego sprawowania funkcji kierowniczej, bez możliwości - co do zasady

- restytucji kierowniczego zatrudnienia, niezależnie od wadliwości lub bezprawności

odwołania (art. 50 § 3 albo art. 59 k.p. w związku z art. 91c ust. 1 Karty

nauczyciela). W każdym razie przed sądem pracy skarżąca domagała się

wyłącznie zasądzenia odszkodowania w związku z kontestowanym odwołaniem ze

stanowiska dyrektora pozwanej szkoły, co wykluczało jej roszczenie z tytułu

gotowości do pracy na dyrektorskim stanowisku pracy, które nie mogło być

reaktywowane z przyczyny nie zgłoszenia takiego roszczenia, które w razie

potencjalnego bezprawnego odwołania bez wypowiedzenia mogłoby być

rozważane na gruncie art. 59 k.p. w związku z art. 91c ust. 1 Karty Nauczyciela,

gdyby nie upłynął termin, do którego miało trwać takie kierownicze zatrudnienie, a

sąd pracy uznałby, że jego reaktywowanie (przywrócenie do pracy) byłoby

„wskazane” w konkretnych okolicznościach sprawy, na przykład w razie

potencjalnie radykalnego pogwałcenia prawa odwołania bez wypowiedzenia (art. 38

ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty), które miałoby prowadzić do niedającego

się pogodzić z porządkiem prawnym ani zasadami współżycia społecznego

pokrzywdzenia skarżącej.

18

Mając na uwadze ujawnione okoliczności Sąd Najwyższy uznał, że

unieważniona w trybie administracyjnosądowym uchwała zarządu powiatu od

odwołaniu skarżącej ze stanowiska dyrektora pozwanej szkoły nie wywołała skutku

nieważności czynności prawnej pozbawiającej skarżącą sprawowanej funkcji

kierowniczej. Uchwała o odwołaniu dyrektora szkoły, która została unieważniona w

trybie administracyjnosądowym nie reaktywuje „dyrektorskiego” statusu

zatrudnienia, przeto odwołanemu, któremu sąd pracy zasądził odszkodowanie za

niezgodne z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie

oświaty (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) odwołanie z

funkcji dyrektora szkoły (art. 59 k.p. w związku z art. 91c ust. 1 Karty Nauczyciela),

nie przysługuje już roszczenie z tytułu gotowości do wykonywania tej funkcji, której

po odwołaniu nie pełnił, gdyż została ona powierzona nowemu dyrektorowi szkoły

wybranemu w procedurze konkursowej. Skoro zatem nie doszło do reaktywowania

kierowniczej sfery zatrudnienia skarżącej na stanowisku dyrektora pozwanej szkoły,

to nie przysługuje jej roszczenie o wynagrodzenie z tytułu gotowości do pracy na

stanowisku dyrektora pozwanej szkoły, z którego została ona skutecznie odwołana.

Brak roszczenia i podstaw prawnych do reaktywowania tej kierowniczej sfery

zatrudnienia wykluczały możliwość skutecznego dochodzenia wynagrodzenia ze

zmodyfikowanego nauczycielskiego stosunku pracy. Uprawniało to wyrażenie

stanowiska, że odwołanemu ze stanowiska dyrektorowi szkoły, któremu sąd pracy

zasądził odszkodowanie za odwołanie niezgodne z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o

oświacie, nie przysługuje już roszczenie o wynagrodzenie za pracę z tytułu

gotowości do wykonywania funkcji dyrektora szkoły na podstawie art. 81 § 1 k.p. w

związku z art. 91c Karty Nauczyciela, choćby następnie uchwała o odwołaniu

została unieważniona w trybie administracyjnosądowym. Konkretnie rzecz ujmując,

odwołanemu dyrektorowi szkoły na podstawie następnie uchwały unieważnionej w

procedurze administracyjnosądowej, któremu sąd pracy prawomocnym wyrokiem

zasądził odszkodowanie za niezgodne z prawem odwołanie w trybie art. 38 ust. 1

pkt 2 ustawy o systemie oświaty, nie przysługuje już roszczenie o wynagrodzenie

za pracę z tytułu gotowości do wykonywania funkcji dyrektora szkoły na podstawie

art. 81 § 1 k.p. w związku z art. 91c Karty Nauczyciela. Przepisy te nie mają

zastosowania do nauczyciela, któremu za niezgodne z prawem pozbawienie funkcji

19

dyrektora szkoły zasądzono odszkodowanie w wysokości utraconego

wynagrodzenia za czas, do którego upływu miało trwać pełnienie powierzonej

funkcji, przeto nie przysługuje mu już roszczenie o dalsze wynagrodzenie z tytułu

gotowości do pracy na stanowisku, którego nie reaktywowało orzeczenie sądu

pracy. W szczególności Sąd Najwyższy uznał, że unieważniona w trybie

administracyjnosądowym uchwała o odwołaniu dyrektora szkoły nie reaktywuje

„dyrektorskiego” statusu zatrudnienia na czas określony, przeto nauczycielowi,

którego pozbawiono tej funkcji z naruszeniem z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7

września 1991 r. o systemie oświaty (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 256,

poz. 2572 ze zm.) przysługuje roszczenie za bezprawne lub nieuzasadnione

odwołanie (art. 59 k.p. w związku z art. 91c ust. 1 Karty Nauczyciela), ale nie

przysługuje roszczenie z tytułu gotowości do wykonywania funkcji dyrektora szkoły

do końca okresu, której został skutecznie pozbawiony. Odwołany dyrektor szkoły

nie może pozostawać w gotowości do pełnienia funkcji, której nie sprawował także

dlatego, że została ona powierzona nowo wybranemu w procedurze konkursowej

dyrektorowi szkoły. Powyższe oznaczało, że zasądzone na rzecz skarżącej

roszczenie odszkodowawcze za jej odwołanie bez wypowiedzenia z tego

terminowego zatrudnienia z naruszeniem art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie

oświaty wyczerpało jej roszczenia związane z pozbawieniem jej funkcji dyrektora

szkoły, choćby uchwała o jej odwołaniu została unieważniona w trybie

administracyjnosądowym.

W konsekwencji Sąd Najwyższy wyrokował jak w sentencji na podstawie

art. 39814

k.p.c., orzekając o kosztach postępowania w zgodzie z art. 98 k.p.c.