III KK 407/14

Sygn. akt III KK 407/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 5 marca 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący)

SSN Jacek Sobczak

SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)

Protokolant Anna Korzeniecka-Plewka

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Jerzego Engelkinga

w sprawie M. G., R. T. i M. Z.

skazanych z art. 56 § 1 k.k.s., 299 § 1 k.k. i inych

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 5 marca 2015 r.,

kasacji, wniesionych przez obrońców skazanych

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 27 marca 2014 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w T.

z dnia 21 grudnia 2012 r.,

1. uchyla zaskarżony wyrok oraz wyrok Sądu Okręgowego w

T. z dnia 21 grudnia 2012 r., w zakresie utrzymanym w mocy

przez Sąd II instancji, w odniesieniu do M. G., R. T. i M. Z., a na

podstawie art. 536 k.p.k. w zw. art. 435 k.p.k., także w odniesieniu

do M. P. i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi

Okręgowemu w T.,

2

2. oddala jako oczywiście bezzasadną kasację R. T. wniesioną

przez obrońcę, adw. P. H.,

3. nakazuje zwrot M. G. oraz R. T. uiszczonej opłaty od

kasacji.

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Okręgowego w T. z dnia 21 grudnia 2012 r.:

1) M. G. został uznany winnym czynu:

- z art. 62 § 2 k.k.s. i art. 18 § 3 k.k. i art. 21 § 2 k.k. w zw. z art. 20 § 2 k.k.s. w zb. z

art. 56 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 k.k.s. w zw. z art. 38 § 2 pkt. 1 k.k.s. w zw.

z art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. polegającego na tym, że okresie od 8

marca 2007 r. do 20 grudnia 2007 r. w T., będąc właścicielem podmiotu PW M. z

siedzibą w T., działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich

odstępach czasu wystawił nierzetelne dokumenty w postaci faktur VAT dla

podmiotu T. z siedzibą w T., pomagając w ten sposób M. Z. do przedłożenia w

urzędzie skarbowym opartych na nich deklaracji podatkowych VAT-7,

zawierających nieprawdę co do okoliczności nabycia od PW M. złomu za łączną

kwotę 7.222.357,64 zł brutto i tym samym pomógł mu uszczuplić podatek od

towarów i usług wielkiej wartości, tj. w kwocie 1.302.392,36 zł (pkt II wyroku);

- z art. 56 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 k.k.s. w zw. z art. 38 § 2 pkt 1 k.k.s. w

zw. z art. 6 § 2 k.k.s. polegającego na tym, że w okresie od 23 kwietnia 2007 r. do 1

lipca 2008 r, w T., będąc właścicielem podmiotu PW M. z siedzibą w T., działając w

wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu oraz wspólnie i

w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami, posługując się nierzetelnymi

dokumentami w postaci faktur VAT wystawionymi przez podmioty: A. sp. z o.o. z

siedzibą w T. i J. sp. z o.o. z siedzibą w T., przedłożył w Pierwszym Urzędzie

Skarbowym w T. deklaracje podatkowe VAT-7 dotyczące miesięcy od marca 2007

r. do maja 2008 r., podając w nich nieprawdę, co do okoliczności nabycia złomu za

łączną kwotę 23.259.395,81 zł brutto, czym uszczuplił podatek od towarów i usług

wielkiej wartości, tj. w kwocie 4.194.366 zł (pkt III wyroku);

- z art. 299 § 1 i 5 k.k. w zw. z art. 12 k.k. polegającego na tym, że w okresie od 5

marca 2007 r. do 8 maja 2008 r. w T. i innych miejscowościach na terenie kraju, w

ramach działalności gospodarczej PW M. z siedzibą w T., działając w wykonaniu z

3

góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu oraz wspólnie i w

porozumieniu z innymi ustalonymi osobami, poprzez wystawianie faktur VAT

opisanych w pkt IX aktu oskarżenia i przez przyjmowanie do zaksięgowania faktur

VAT opisanych w pkt X aktu oskarżenia przyjmował i pomagał do przenoszenia

własności mienia ruchomego w postaci różnego asortymentu złomu, pochodzącego

z korzyści związanych z popełnieniem czynów zabronionych, oraz jednocześnie

podejmował czynności, które mogły udaremnić lub utrudnić stwierdzenie

przestępnego pochodzenia, miejsca umieszczenia, wykrycie, zajęcie albo

orzeczenie przepadku w/w mienia ruchomego oraz środków płatniczych, tj. rzeczy o

łącznej wartości 30.481.753,45 zł, pochodzących z korzyści związanych z

popełnieniem czynów zabronionych, w ten sposób, że wystawiał opisane w pkt IX

aktu oskarżenia i przyjmował do zaksięgowania wymienione w pkt X aktu

oskarżenia faktury VAT, wg treści których, płatność środków pieniężnych

następowała w gotówce, a także wykorzystując rachunki bankowe, w tym m.in. o nr

[…] prowadzony w BZ WBK S.A., przyjął wiele przelewów oraz dokonał wielu

przelewów środków pieniężnych na rachunki bankowe w/w osób, a także dokonał

wielu wypłat gotówkowych (pkt VI wyroku),

za które to przestępstwa wymierzono mu karę łączną 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia

wolności i 200 stawek dziennych grzywny, każda w wysokości 50 zł.

2) R. T. został uznany winnym czynów:

- z art. 62 § 2 k.k.s. i art. 18 § 3 k.k. i w zw. z art. 20 § 2 k.k.s. w z w. z art. 56 § 1

k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt I k.k.s. w zw. z art. 38 § 2 pkt 1 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1

k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. polegającego na tym, że w okresie od 6 marca 2007 r.

do 11 lutego 2008 r. w T., będąc jedynym udziałowcem i prezesem zarządu

podmiotu A. sp. z o.o. z siedzibą w T., działając w wykonaniu z góry powziętego

zamiaru, w krótkich odstępach czasu, wystawił nierzetelne dokumenty w postaci

faktur VAT dla podmiotów PW M. z siedzibą w T. oraz PH J. z siedzibą w M.,

pomagając w ten sposób M.G. i innej ustalonej osobie do przedłożenia w urzędach

skarbowych opartych na nich deklaracji podatkowych VAT-7, zawierających

nieprawdę, co do okoliczności nabycia od A. sp. z o.o. złomu za łączną kwotę

33.308.874,50 zł brutto, czym pomógł tym osobom w uszczupleniu podatku wielkiej

wartości, tj. w kwocie 6.006.589 zł (pkt XIII wyroku);

4

- z art. 9 § 3 k.k.s. w zw. z art. 56 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 k.k.s. w

zw. z art. 38 § 2 pkt 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. polegającego na tym, że w

okresie od 27 kwietnia 2007 r. do 26 października 2007 r. w T., będąc jedynym

udziałowcem i prezesem zarządu podmiotu A. sp. z o.o. z siedzibą w T., działając

w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru oraz

wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami, posługując się

nierzetelnymi dokumentami w postaci faktur VAT wystawionymi przez podmioty:

[…], przedłożył w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w T. deklaracje podatkowe

VAT-7, dotyczące miesięcy od kwietnia 2007 r. do września 2007 r. podając w nich

nieprawdę, co do okoliczności nabycia złomu za łączną kwotę 23.902.938,48 zł

brutto, narażając w ten sposób podatek od towarów i usług na uszczuplenie wielkiej

wartości, tj. w kwocie 4.310.416 zł (pkt XIV wyroku);

- z art. 299 § l i 5 k.k. w zw. z art. 12 k.k. polegającego na tym, że w okresie od 5

marca 2007 r. do 11 lutego 2008 r. w T. i innych miejscowościach na terenie kraju,

w ramach działalności gospodarczej A. sp. z o.o. z siedzibą w T., działając w

krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru oraz wspólnie i

w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami, poprzez wystawianie faktur VAT

opisanych w pkt XXVII aktu oskarżenia i poprzez przyjmowanie do zaksięgowania

faktur VAT opisanych w pkt XXVIII aktu oskarżenia przyjmował i pomagał do

przenoszenia własności mienia ruchomego w postaci różnego asortymentu złomu,

pochodzącego z korzyści związanych z popełnieniem czynów zabronionych, oraz

jednocześnie podejmował czynności, które mogły udaremnić łub utrudnić

stwierdzenie przestępnego pochodzenia, miejsca umieszczenia, wykrycie, zajęcie

albo orzeczenie przepadku w/w mienia ruchomego oraz środków płatniczych, tj.

rzeczy o łącznej wartości 57.211.812,98 zł, pochodzących z korzyści związanych z

popełnieniem czynów zabronionych, w ten sposób, że wystawiał opisane w pkt

XXVII aktu oskarżenia i przyjmował do zaksięgowania wymienione w pkt XXVIII

aktu oskarżenia faktury VAT, wg treści których, płatność środków pieniężnych

następowała w gotówce, a także wykorzystując rachunki bankowe, w tym m.in. o nr

[…] prowadzony w BZ WBK S.A., przyjął wiele przelewów oraz dokonał wielu

przelewów środków pieniężnych na rachunki bankowe w/w osób, a także dokonał

wielu wypłat gotówkowych (pkt XVII wyroku),

5

za które to przestępstwa wymierzono mu karę łączną 4 lat pozbawienia wolności

oraz 200 stawek dziennych grzywny, każda w wysokości 50 zł.

3) M. Z. uznano winnym czynów:

- z art. 56 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 k.k.s. w zw. z art. 38 § 2 pkt 1

k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w okresie od 20 lutego 2006 r. do 16 stycznia 2008

r. w T., będąc właścicielem podmiotu T., działając w krótkich odstępach czasu w

wykonaniu z góry powziętego zamiaru oraz wspólnie i w porozumieniu z innymi

ustalonymi osobami, posługując się nierzetelnymi dokumentami w postaci faktur

VAT wystawionymi przez podmioty: […], przedłożył w Drugim Urzędzie Skarbowym

w T. deklaracje podatkowe VAT-7, dotyczące miesięcy od stycznia 2006 r. do

grudnia 2007 r. podając w nich nieprawdę, co do okoliczności nabycia złomu za

łączną kwotę 16.462.756,25 zł brutto, narażając w ten sposób podatek od towarów i

usług na uszczuplenie wielkiej wartości, tj. w kwocie 2.968.728 zł (pkt XX wyroku);

- z art. 299 § 1 i 5 k.k. w zw. z art. 12 k.k. polegającego na tym, że w okresie

od 2 stycznia 2006 r. do 20 grudnia 2007 r. w T. i innych miejscowościach na

terenie kraju, w ramach działalności gospodarczej T., działając w krótkich

odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru oraz wspólnie i w

porozumieniu z innymi ustalonymi osobami, poprzez przyjmowanie do

zaksięgowania faktur VAT opisanych w pkt XXXI aktu oskarżenia przyjmował

mienie ruchome w postaci różnego asortymentu złomu, pochodzącego z korzyści

związanych z popełnieniem czynu zabronionego, oraz jednocześnie podejmował

czynności, które mogły udaremnić lub utrudnić stwierdzenie przestępnego

pochodzenia, miejsca umieszczenia, wykrycie, zajęcie albo orzeczenie przepadku

w/w mienia ruchomego oraz środków płatniczych, tj. rzeczy o łącznej wartości

16.462.756,25 zł, pochodzących z korzyści związanych z popełnieniem czynów

zabronionych, w ten sposób, że przyjmował do zaksięgowania wymienione w pkt

XXXI aktu oskarżenia faktury VAT, wg treści których, płatność środków pieniężnych

następowała w gotówce, a także wykorzystując rachunki bankowe, w tym m.in. o nr

[…] prowadzony w Banku Millenium S.A., przyjął wiele przelewów oraz dokonał

wielu przelewów środków pieniężnych na rachunki bankowe w/w osób, a także

dokonał wielu wypłat gotówkowych (pkt XXIII wyroku),

za które to przestępstwa wymierzono mu karę łączną 3 lat pozbawienia wolności.

6

4) M. P. został uznany winnym czynów:

- z art. 56 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. polegającego na tym, że w

okresie od 27 lutego 2008 r. do 24 sierpnia 2008 r. w I., będąc właścicielem

podmiotu PH Ż., działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu tego samego

zamiaru, posługując się nierzetelnymi dokumentami w postaci faktur VAT

wystawionymi przez podmioty: […] przedłożył w Urzędzie Skarbowym w I.

deklaracje podatkowe VAT-7, dotyczące miesięcy od stycznia 2008 r. do lipca 2008

r. podając w nich nieprawdę, co do okoliczności nabycia złomu za łączną kwotę

2.034.667,81 zł brutto, uszczuplając w ten sposób podatek od towarów i usług w

kwocie 366.907,31 zł (pkt XXV wyroku);

- z art. 299 § 1 i 5 k.k. w zw. z art. 12 k.k. polegającego na tym, że w okresie

od 3 stycznia 2008 r. do 5 lipca 2008 r. w P. i innych miejscowościach na terenie

kraju, w ramach działalności gospodarczej PH Ż., działając w krótkich odstępach

czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, oraz wspólnie i w porozumieniu

z innymi ustalonymi osobami, poprzez przyjęcie do zaksięgowania faktur VAT

opisanych w pkt I przyjął mienie ruchome w postaci różnego asortymentu złomu,

pochodzącego z korzyści związanych z popełnieniem czynów zabronionych, oraz

jednocześnie podjął czynności, które mogły udaremnić lub utrudnić stwierdzenie

przestępnego pochodzenia, miejsca umieszczenia, wykrycie, zajęcie albo

orzeczenie przepadku w/w mienia ruchomego oraz środków płatniczych, tj. rzeczy o

łącznej wartości 2.034.667,81 zł, pochodzących z korzyści związanych z

popełnieniem czynów zabronionych, w ten sposób, że przyjął do zaksięgowania

wymienione faktury VAT i dowody wpłaty, wg treści których, płatność środków

pieniężnych nastąpiła w gotówce (pkt XXVI wyroku),

za które to przestępstwa wymierzono mu karę 2 lat pozbawienia wolności z

warunkowym zawieszeniem wykonania na okres próby wynoszący 3 lata.

Wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 27 marca 2014 r. wyrok Sądu

Okręgowego w T. został utrzymany w mocy, a wniesione apelacje uznane za

oczywiście bezzasadne.

Od powyższego prawomocnego rozstrzygnięcia kasację wnieśli obrońcy

skazanych, zarzucając przedmiotowemu orzeczeniu:

7

I. (adw. J. K. w imieniu M. G.) rażące naruszenie przepisów postępowania,

mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 440

k.p.k., polegające na utrzymaniu w mocy rażąco niesprawiedliwego, zdaniem

skarżącego wyroku, podczas gdy przypisane M. G. zachowania nie wyczerpują

znamion występków z art. 62 § 2 k.k.s., art. 56 § 1 k.k.s oraz art. 299 § 1 i § 5 k.k.

Podnosząc powyższy zarzut, skarżący wniósł o uchylenie wyroku w

zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego

rozpoznania.

II. (adw. P. H. w imieniu R. T.):

1) rażącą, obrazę prawa procesowego, która miała wpływ na treść wyroku

poprzez naruszenie przepisów art. 450 § 3 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. polegające na

nieprawidłowym zawiadomieniu R. T. o terminie rozprawy apelacyjnej oraz na

rozpoznaniu sprawy pod nieobecność skazanego, co pozbawiło go możliwości

realizacji prawa do obrony materialnej na skutek niepowiadomienia go w sposób

prawidłowy o terminie rozprawy sądu odwoławczego,

2) rażącą obrazę prawa procesowego, która miała wpływ na treść wyroku

poprzez naruszenie przepisów art.4 k.p.k., art. 5 k.p.k., art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410

k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 k.p.k. polegające na:

- dokonaniu sprzecznej z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami

wiedzy i doświadczenia życiowego oceny dowodów, która pociągnęła za sobą

przyjęcie wadliwych ustaleń w zakresie okoliczności stanowiących podstawę

faktyczną wyroku, bez należytego uzasadnienia swojego stanowiska, co w

szczególności przejawia się w uznaniu, że A. sp. z o.o., prezesem zarządu której

był oskarżony R. T. nie nabywała złomu i nie była w stanie go sprzedać, oraz że

działalność R. T. miała jedynie pozorować działalność gospodarczą pomimo braku

jakichkolwiek dowodów mogących wskazywać na taki stan rzeczy,

- uznaniu, że R. T. wystawiając faktury VAT dla PW M. i PH J. poświadczał

nieprawdę udzielając w ten sposób pomocy do przedkładania przez ww. we

właściwych Urzędach Skarbowych nierzetelnych deklaracji VAT a w konsekwencji

doprowadzenia do zmniejszania wysokości należnego do zapłaty podatku od

towarów i usług,

8

- uznaniu, że R. T. podejmował czynności w celu udaremnienia lub znacznego

utrudnienia stwierdzenia ich przestępnego pochodzenia,

- wewnętrznej sprzeczności ustaleń Sądu a quo przejawiającej się w uznaniu, że R.

T. (A.sp. z o.o.) nie prowadził obrotu złomem, przy jednoczesnym ustaleniu, że

„wystawiając faktury VAT oskarżony promował i pomagał do przenoszenia

własności mienia ruchomej w postaci różnego rodzaju asortymentu złomu”,

- błędnym i dowolnym uznaniu, że złom, który kupował/sprzedawał skazany

pochodził z „korzyści związanych z popełnieniem czynów zabronionych,

- błędnym, sprzecznym z doświadczeniem życiowym ustaleniu, że instytucja

pośrednictwa w obrocie gospodarczym pozbawiona jest sensu, nadto, że sprzedaż

udziałów w spółce i zmiana jej firmy jest nieuzasadniona ekonomicznie i może być

oceniana jedynie, jako chęć ukrycia w przestrzeni gospodarczej spółki A., a także,

iż zmiana firmy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kreuje nowy podmiot na

rynku, bez jakiejkolwiek analizy przedstawionych stanów.

Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie w całości

powyższego wyroku, jak i poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego w T. i

przekazanie spraw Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

III. (adw. J. K. w imieniu R. T.) rażące naruszenie przepisów postępowania,

mające istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 433 § 1 k.p.k. w

związku z art. 440 k.p.k., polegające na utrzymaniu w mocy rażąco

niesprawiedliwego wyroku uznającego skazanego R. T. za winnego popełnienia

przestępstw skarbowych stypizowanych w art. 62 § 2 k.k.s. i 56 § 1 k.k.s., jak

również przestępstwa z art. 299 § 1 i 5 k.k., podczas gdy przypisane jemu

zachowania nie wyczerpują znamion występków opisanych w powyższych

przepisach ustawy karnej i karnej skarbowej.

Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł wnoszę o uchylenie wyroku w

zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego

rozpoznania.

IV. (adw. A. N. w imieniu M. Z.) rażące naruszenie prawa procesowego mające

istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, tj.:

1) przepisów art. 6 k.p.k. w związku z treścią art. 117 § 1 k.p.k., art. 450 § 3

k.p.k. i art. 453 § 2 k.p.k. poprzez niedoręczenie oskarżonemu M. Z. zawiadomienia

9

o terminie rozprawy odwoławczej, która odbyła się przed Sądem Apelacyjnym

Wydział II Kamy w dniu 27 marca 2014 roku, co uniemożliwiło oskarżonemu na

złożenie wyjaśnień, oświadczeń i wniosków powodując naruszenie prawa do

obrony oskarżonego w tej fazie postępowania karnego,

2) przepisów art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. oraz art. 433 § 2 k.p.k.,

poprzez niespełnienie wymogów w zakresie sporządzenia uzasadnienia wyroku

przez Sąd Apelacyjny Wydział II Karny i dokonaniu kontroli instancyjnej wyroku

Sądu Okręgowego Wydział II Karny w sposób powierzchowny i niedokładny,

albowiem akceptujący bez zastrzeżeń oraz pogłębionej analizy dokonane oceny i

wnioski w zakresie przeprowadzonych dowodów oraz ustosunkowaniu się do

zarzutów apelacji obrońcy skazanego M. Z. w sposób ogólny z całkowitym

pominięciem postawionych we wniesionej apelacji zarzutów, co w konsekwencji

uniemożliwia kontrolę toku rozumowania Sądu II instancji akceptującego wadliwy

wyrok Sądu I instancji, a także jego merytoryczna kontrolę.

Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu

Apelacyjnego Wydział II Karny i przekazanie sprawy właściwemu Sądowi do

ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na powyższe kasacje, Prokurator Prokuratury Apelacyjnej

wniósł o ich oddalenie, jako oczywiście bezzasadnych.

Sąd Najwyższy zważył co następuje.

Kasacja wniesiona przez adw. P. H., obrońcę R. T., okazała się oczywiście

bezzasadna.

Powodem, dla którego doszło do uchylenia zaskarżonego wyroku oraz

wyroku Sądu I instancji w zakresie utrzymanym w mocy przez Sąd II instancji, było

natomiast uznanie za zasadne części zarzutów sformułowanych w pozostałych

kasacjach. Jakkolwiek zarzuty te przybrały różną postać (jako zarzut naruszenia

art. 440 k.p.k. - kasacja obrońców M. G. i R. T., czy zarzut naruszenia art. 457 § 3

k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. oraz art. 433 § 2 k.p.k. – kasacja obrońcy M. Z.), ich

istota sprowadza się do błędnego przyjęcia, że czyny przypisane oskarżonym w

wyroku skazującym, realizują znamiona typów czynów zabronionych z art. 56 § 1

k.k.s. oraz art. 299 § 1 i 5 k.k.

10

Rację ma obrońca M. G., że czyny przypisane temu oskarżonemu w pkt II i

III wyroku sądu I instancji nie wyczerpywały znamion przestępstwa skarbowego w

postaci pomocnictwa i współsprawstwa do popełnienia czynu zabronionego z art.

56 § 1 k.k.s. Zgodnie z tym przepisem, podatnik, który składając organowi

podatkowemu, innemu uprawnionemu organowi lub płatnikowi deklarację lub

oświadczenie, podaje nieprawdę lub zataja prawdę albo nie dopełnia obowiązku

zawiadomienia z zmianie objętych nim danych, przez co naraża podatek na

uszczuplenie, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze

pozbawienia wolności albo obu tym karom łącznie. Do realizacji znamion tego typu

czynu zabronionego konieczny jest więc skutek w postaci narażenia na

uszczuplenie podatku. Skutek taki może wynikać z zachowań, które polegają na

wprowadzeniu w błąd organu podatkowego, co do okoliczności mających

znaczenie dla obowiązku podatkowego, prowadząc do możliwości jego ustalenia na

niższym poziomie niż podatek w rzeczywistości należny. Z istoty rzeczy nie mogą

mieć znaczenia w perspektywie skutku z art. 56 § 1 k.k.s takie zachowania

podatnika, które polegają na przekazaniu organowi nieprawdziwych informacji,

które nie miałyby wpływu na rozmiar i treść obowiązku podatkowego. Dotyczy to w

szczególności zawartych w fikcyjnych fakturach VAT informacji o transakcjach,

które w rzeczywistości nie miały miejsca. Należy podkreślić, że stosownie do

regulacji ustawy o podatku od towarów i usług, podatek ten należy się od

rzeczywiście zaistniałej czynności (art. 5) lub także towarów (art. 14), a podstawą

opodatkowania jest, stosownie do art. 29, obrót (ust. 1), koszt świadczenia usług

(ust. 12), czy wartość celna towaru powiększona o cło (ust. 13).Skoro więc

podstawą obowiązku podatkowego jest dokonanie rzeczywistej transakcji, to samo

wystawienie dokumentu stwierdzającego przeprowadzenie takiej transakcji, która w

rzeczywistości nie miała miejsca, pozostaje bez wpływu na zakres obowiązku

podatkowego danego podmiotu. Stanowisko to jest wyrażane przede wszystkim w

orzecznictwie sądów administracyjnych w sprawach podatkowych (por. m.in. wyrok

Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2010 r., I FSK 584/09, LEX

nr 594070, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 27

stycznia 2011 r., I SA/Ke 684/10, LEX nr 952264, wyrok Naczelnego Sądu

Administracyjnego z dnia 19 listopada 2010 r., I FSK 1830/09, LEX nr 744447

11

„kwota wykazana na fakturze jako podatek nie jest faktycznym podatkiem należnym

Skarbowi Państwa, lecz kwotą <<podszywającą>> się pod ten podatek w celu

wyłudzenia jej”, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z

dnia 13 marca 2012 r., I SA/Wr 1732/11, LEX nr 1145379 „kwota wykazana w

fakturach, jako podatek nie jest faktycznym podatkiem należnym Skarbowi

Państwa, lecz kwotą jedynie <<odgrywającą rolę>> tego podatku”), ale także jest

podzielane w sprawach związanych z przestępstwami skarbowymi przez Sąd

Najwyższy (por. m.in. postanowienie z dnia 10 lipca 2013 r., II KK 20/13,

www.sn.pl/orzecznictwo).

W przypadku wystawienia fikcyjnych faktur nałożony jest na ich wystawcę

obowiązek zapłacenia kwoty wykazanej w tych fakturach (art. 108 ustawy o

podatku od towarów i usług) Nie jest to jednak zobowiązanie podatkowe wynikające

z faktycznie przeprowadzonych transakcji. Jak trafnie podkreślono w kasacji,

uiszczenie tej kwoty nie stanowi wykonania obowiązku podatkowego, ale ma

charakter sankcyjno-prewencyjny.

Z opisu czynów zabronionych, które zakwalifikowano, jako pomocnictwo i

współsprawstwo do przestępstwa z art. 56 § 1 k.k.s wynika, że istota przypisanych

oskarżonemu zachowań miała polegać na wystawianiu lub posługiwaniu się

fikcyjnymi fakturami VAT stwierdzającymi szereg transakcji, które w rzeczywistości

nie miały miejsca i przedstawianiu Urzędowi Skarbowemu deklaracji VAT-7 podatku

od tworów i usług sporządzonych w oparciu o owe fikcyjne faktury. Owe deklaracje

określały podatek należny z uwzględnieniem podatku naliczonego.

W przypadku przestępstwa z pkt II wyroku, czyn oskarżonego M. G. miał

polegać na wystawieniu nierzetelnych faktur VAT dla podmiotu T., który następnie

w oparciu o te faktury sporządził deklarację podatkową VAT-7 zawierającą

nieprawdziwe informacje, co do okoliczności nabycia złomu na łączną kwotę

7.222.327,64 zł brutto i narażeniu w ten sposób podatku od towaru i usług na

uszczuplenie dużej wartości tj. w kwocie 1.302.407 zł. Z ustaleń faktycznych

dokonanych przez Sąd I instancji wynika, że owe faktury miały charakter faktur

pustych (fikcyjnych) nieodzwierciedlających rzeczywistych transakcji. Faktem jest,

że wystawienie fikcyjnych faktur mogło stanowić ułatwienie do popełnienia czynu

zabronionego z art. 56 § 1 k.k.s. ale nie w tym aspekcie, który został przez Sąd I

12

instancji ujęty w opisie czynu zabronionego. Narażenie na uszczuplenie podatku od

towaru i usług przez złożenie niezgodnej z prawdą deklaracji VAT-7 może nastąpić

wówczas, gdy podatek należny w sposób niezasadny umniejszono o podatek

naliczony, który w istocie nie został uiszczony. W opisie czynu zabronionego brak

jest elementów pozwalających na ustalenie, w jakiej wysokości doszło do takiego

umniejszenia. Sąd przyjął bowiem w sposób nazbyt uproszczony, że

uszczupleniem podatków od towarów i usług była kwota, jaką należałoby

odprowadzić od wartości brutto fikcyjnych transakcji, gdyby miały one w

rzeczywistości miejsce. Tymczasem z opisu czynu zabronionego nie wynika, o jaką

kwotę został faktycznie pomniejszony należny podatek VAT, który miał być

uiszczony przez firmę T. Należy przy tym mieć na uwadze fakt, że M.Z.

równocześnie faktycznie nabywał złom, uiszczając podatek VAT, co uzasadniało

odliczenie w tym zakresie podatku naliczonego. Brak jest także informacji o tym,

jaka była wysokość brutto podatku należnego za okres, za który składano

kwestionowane deklaracje VAT-7, a bez ustalenia tej kwoty nie jest możliwe

określenie, o ile podatek ten faktycznie został obniżony przez niezasadne

odliczenie kwoty podatku naliczonego. Sam fakt oparcia deklaracji VAT-7 na

fakturach nieodzwierciedlających rzeczywistych transakcji nie oznacza, że podatek

należny za dany okres uszczuplono o taka właśnie kwotę, jaka wynikała z

sumowania podatku naliczonego od fikcyjnych faktur dotyczących tych transakcji.

Nie ulega wątpliwości, że wystawienie fikcyjnych faktur VAT może stanowić

pomocnictwo do popełnienia czynu zabronionego z art. 56 § 1 k.k.s. przez inną

osobę, która wykorzystując te faktury dokona nieuzasadnionego pomniejszenia

podatku należnego o podatek naliczony wynikający z treści tych faktur. Warunkiem

przyjęcia, że takie ułatwienie obiektywnie nastąpiło, jest jednak ustalenie, w

realiach konkretnej sprawy, czy nieprawdziwe określenie w deklaracji VAT-7

wysokości podatku naliczonego (na podstawie fikcyjnych faktur) może prowadzić

do uszczuplenia podatku należnego, co z kolei wymaga zbadania, jaka była

faktyczna wysokość podatku należnego za dany okres. Należy przy tym mieć na

uwadze, że podatek należny odnosi się wyłącznie do faktycznych transakcji

gospodarczych. Jeżeli dany podmiot nie dokonuje faktycznie sprzedaży tworów lub

usług, choć wystawia fikcyjne faktury, z których wynika pozorny obowiązek

13

odprowadzenia uiszczonego przez nabywcę podatku VAT, to wówczas nie można

mówić o narażeniu na uszczuplenie podatku należnego. Obowiązek uiszczenia

podatku należnego powstaje jedynie w przypadku rzeczywistych transakcji

sprzedaży towarów lub usług. Jeżeli więc w deklaracji VAT-7 podatek należny

zostanie ustalony w oparciu o fikcyjne faktury, to niezasadne umniejszenie tak

określonego „podatku” o podatek naliczony, którego wartość również wynika z

fikcyjnych faktur wystawionych przez inny podmiot, nie prowadzi do narażenia na

niebezpieczeństwo uszczuplenia podatku od tworów i usług. Brak jest, bowiem w

takim wypadku w ogóle podstaw do powstania zobowiązania podatkowego, które

mogłoby zostać uszczuplone. W takim przypadku, także czyn polegający na

wystawieniu fikcyjnych faktur dla podmiotu sporządzającego deklaracje VAT-7 nie

mógłby zostać uznany za ułatwienie narażenia podatku od towarów i usług na

uszczuplenie.

Zupełnie odrębną kwestią jest wówczas wykonanie obowiązków

wynikających z art. 108 ustawy od towarów i usług, który, jak już wcześniej

wspomniano, wprowadza swoistą sankcję na wystawienie fikcyjnej faktury VAT.

Przepis ten obliguje do odprowadzenia kwoty stanowiącej równowartość

wskazanego w fikcyjnej fakturze podatku. Kwota ta jednak sama nie ma charakteru

podatku. Podmiot, który nie odprowadza tej kwoty, pomimo wystawienia fikcyjnej

faktury VAT, nie dopuszcza się w tej sytuacji przestępstwa skarbowego z art. 56 § 1

k.k.s, bowiem jego działanie nie naraża na uszczuplenie podatku od towarów i

usług, który jak już wcześniej podkreślono – wynikać może jedynie z rzeczywistych

transakcji.

W przypadku, gdy odbiorca fikcyjnej faktury uiszcza wystawcy takiej faktury

kwotę zawierającą w sobie także wskazany w tej fakturze „podatek” VAT, to

uiszczonej kwoty nie może wówczas traktować, jako podstawy ustalenia podatku

naliczonego w rozumieniu deklaracji VAT-7. Innymi słowy owa uiszczona kwota nie

stanowiła zapłaty podatku VAT, ponieważ obowiązek uiszczenia takiego podatku w

ogóle nie powstał. Jeżeli następnie podmiot wystawiający fikcyjną fakturę ową

uiszczoną kwotę odprowadził na rachunek urzędu skarbowego, to czynność ta nie

miała charakteru odprowadzenia podatku należnego, ale wykonania obowiązku

uiszczenia równowartości kwoty podatku wykazanego na fikcyjnej fakturze. Była

14

więc uiszczeniem sankcji pieniężnej z mocy prawa nałożonej na wystawcę

fikcyjnych faktur. To równocześnie oznacza, że uiszczona przez odbiorcę fikcyjnej

faktury kwota odpowiadająca wysokości wskazanego na tej fakturze podatku nie

może być następnie odliczona od podatku należnego (jako podatek naliczony) (por.

J. Duży, Znaczenie regulacji art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług

dla karnoprawnej oceny oszukańczych uszczupleń podatkowych, PS z 2012 r. nr

1, s. 71 i n.)

Sposób ujęcia czynu przypisanego w pkt II wyroku Sadu I instancji

oskarżonemu M. G. nie pozwala na rozstrzygnięcie wątpliwości, co do tego, czy

zostały zrealizowane znamiona pomocnictwa do przestępstwa z art. 56 § 1 k.k.

Sam bowiem fakt złożenia w urzędzie skarbowym deklaracji VAT-7 uwzględniającej

owe fikcyjne faktury w określeniu wysokości podatku naliczonego nie przesądza

jeszcze, że działanie taki obiektywnie ułatwiło narażenie na uszczuplenie podatku

od towarów i usług, skoro nie rozstrzygnięto jaka była wysokość podatku należnego

i czy w ogóle obowiązek uiszczenia takiego podatku powstał.

Powyższe rozważania mają odpowiednie zastosowanie także do czynu

przypisanego oskarżonemu M.G. w pkt III wyroku. Z opisu tego czynu wynika, że

miał on polegać na przedłożeniu w urzędzie skarbowym deklaracji podatkowej

VAT-7, w której podatek naliczony został ustalony w oparciu o fikcyjnej faktury VAT

wystawione przez inne podmioty. Sąd uznał, że doprowadziło to do narażenia na

uszczuplenie podatku od towarów i usług wielkiej wartości, odpowiadającej kwocie

podatku VAT wynikającego z fikcyjnych faktur stanowiących podstawę ustalenia

podatku naliczonego. Takie ujęcie opisu czynu nie daje jeszcze podstaw do

jednoznacznego przesądzenia, czy faktycznie doszło do narażenia na uszczerbek

podatku w wysokości określonej przez Sąd, bowiem zależy to od faktycznej

wysokości podatku należnego. Jak już wskazano, na ustalenie wysokości tego

podatku nie mają znaczenia kwoty wykazane w fikcyjnych fakturach sprzedaży.

Tymczasem ustalono, że M. G. takie właśnie fikcyjne faktury wystawiał, a faktury te

nie dokumentowały rzeczywistych transakcji sprzedaży opodatkowanych podatkiem

od towarów i usług (por. pkt II wyroku Sądu I instancji). W takiej sytuacji fakt

ustalenia w deklaracji VAT-7 podatku naliczonego w oparciu o fikcyjne faktury VAT

nie jest jeszcze wystarczający dla przyjęcia że faktycznie doszło do narażenia na

15

uszczuplenie należnego podatku od towarów i usług. Nie rozstrzyga także o

wysokości ewentualnego uszczuplenia.

Zasadnie także zakwestionowano w kasacji możliwość zastosowania

kwalifikacji prawnej z art. 299 § 1 i 5 k.k. do czynu przypisanego M. G. w pkt VI

wyroku Sądu I instancji. Z opisu tego czynu nie wynika, z jakiego czynu

zabronionego miały pochodzić korzyści stanowiące ów przedmiot. Sąd wskazuje w

tym opisie, że „brudnym pieniądzem” miało być mienie ruchome „w postaci różnego

asortymentu złomu pochodzącego z korzyści związanych z popełnieniem czynów

zabronionych” oraz „środki płatnicze (…) pochodzące z korzyści związanych z

popełnieniem czynów zabronionych”. Tymczasem określenie tzw. przestępstwa

bazowego stanowi konieczny element ustalenia, że doszło do realizacji znamion

przestępstwa z art. 299 § 1 k.k. (por. wyrok SN z dnia 20 maja 2013 r., III KK

455/12, Lex nr 1321751; wyrok z dnia 4 października 2010 r., III KK 28/11, OSNKW

2011/11/101; uchwała składu siedmiu sędziów z dnia 18 grudnia 2013 r., I KZP

19/13, OSNKW 2014/1/1, uchwała z dnia 18 grudnia 2013 r., I KZP 20/13, OSNKW

2014/1/2). Także sięgnięcie do uzasadnienia wyroku Sądu I instancji nie daje

wskazówek pozwalających na ustalenie, o jaki czyn zabroniony chodziło w opisie

czynu przypisanego M. G. w pkt VI wyroku. Z rozważań zawartych w tym

uzasadnieniu można natomiast wywnioskować, że Sąd I instancji, w odniesieniu do

złomu utożsamiał znamię „pochodzenia z czynu zabronionego” z pochodzeniem z

nielegalnego czy nieudokumentowanego źródła (por. s. 194, 196, 204, 206

uzasadnienia wyroku). Wprost stwierdza to Sąd I instancji na str. 215 uzasadnienia

prezentując oczywiście błędną wykładnię art. 299 § 1 k.k., której istota

przestępstwa określonego w tym przepisie miałaby polegać na działaniach

„zmierzających do wprowadzenia do legalnego obrotu gospodarczego lub

finansowego, ujmując szeroko, mienia pochodzącego z działalności przestępczej

lub innych nielegalnych źródeł”. Taka interpretacja nie ma żadnych podstaw w

treści art. 299 § 1 k.k., który wyraźnie wskazuje na konieczność udowodnienia, że

środki majątkowe stanowiące przedmiot czynności wykonawczych opisanych w tym

przepisie pochodzą z konkretnego czynu zabronionego.

W dalszej części wywodów zawartych w uzasadnieniu Sąd I instancji

stwierdza, że w odniesieniu do środków pieniężnych które były przyjmowane lub

16

przekazywane z rachunku bankowego nr […] lub wypłacane w gotówce z tego

rachunku za przestępstwo bazowe przyjął występek skarbowy z art. 56 § 1 k.k.s. W

odniesieniu do złomu który w opisie czynu uznano również za „brudne pieniądze”,

Sąd nie wskazał już, z jakiego konkretnie czynu zabronionego miał on pochodzić.

Należy nadto podkreślić, że zawarte w uzasadnieniu wyroku twierdzenie

Sądu, jakoby za przedmiot czynności wykonawczej przyjął kwoty stanowiące

równowartość nieuiszczonego podatku VAT, sprzeczne jest ze sposobem

wyliczenia wartości „brudnych pieniędzy”, które miały stanowić przedmiot czynności

wykonawczych przypisanych M. G. Sąd, wyjaśniając skąd pochodzi kwota

30.481.753,45 zł wprowadzona do opisu czynu w pkt VI wyroku, wskazał na

wartość brutto transakcji opisanych w fikcyjnych fakturach wystawionych dla M. Z.,

oraz otrzymanych od R. T. oraz J. Ś. i A. C. (s. 217 uzasadnienia). Kwota ta nie

odpowiada jednak wysokości ewentualnie uszczuplonego podatku od towarów i

usług, nawet gdyby przyjąć, że owo uszczuplenie wynika z obniżenia wysokości

podatku należnego przez niezasadne ustalenie podatku naliczonego w oparciu o

fikcyjne faktury. Wartości uszczuplonego podatku nie można przecież utożsamiać

z wartością brutto fikcyjnych transakcji, w których miał uczestniczyć M. G.

Niezależnie od tego, owa występująca w opisie czynu zabronionego kwota miała

obejmować także wartość złomu, który wg Sądu miał stanowić przedmiot czynności

wykonawczych z art. 299 § 1 k.k. Brak jest jednak w ustaleniach faktycznych

jakiegokolwiek oszacowania wartości tego złomu.

Przyjmuje się, że przedmiotem czynności wykonawczych przestępstwa z art.

299 § 1 k.k. może być także nienależna korzyść uzyskana w związku z

popełnieniem czynu zabronionego z art. 56 § 1 k.k.s. w postaci nieodprowadzonego

podatku od towarów i usług. Należy jednak mieć na uwadze, że w perspektywie

znamion przestępstwa prania brudnych pieniędzy owa korzyść musi być

identyfikowalna, to znaczy pozwalająca na ustalenie, że konkretna czynność

odnosząca się do wartości majątkowych znajdujących się w majątku sprawcy

przestępstwa skarbowego z art. 56 § 1 k.k. odnosi się właśnie do tej części

majątku, który powinien być odprowadzony w formie podatku. Nie można w tej

sytuacji in abstracto przesądzić, że owa nienależna korzyść pojawiła się na

rachunku bankowym, a w związku z tym każda transakcja dokonywana na tym

17

rachunku ma za swój przedmiot brudne pieniądze (czyli środki majątkowe

pochodzące z występku określonego w art. 56 § 1 k.k.). W istocie owa korzyść

pojawia się w odniesieniu do całego majątku sprawcy, o ile tylko każdy z

elementów tego majątku mógł służyć do uregulowania zobowiązań podatkowych.

Może to więc dotyczyć zarówno środków gromadzonych na rachunku bankowym,

jak posiadanych zasobów gotówkowych. W tej sytuacji, uznając, że określona

transakcja z rachunku bankowego ma charakter prania brudnych pieniędzy,

konieczne jest wskazanie argumentów przesądzających o tym, że właśnie w

środkach majątkowych będących przedmiotem tej transakcji uprzedmiotowiła się

korzyść uzyskana z nieodprowadzenia należnego podatku. Jest przy tym

oczywiste, że wcześniej ustalić trzeba jaka jest faktyczna wartość uzyskanej

korzyść, a więc wysokość nieodprowadzonego podatku.

Powyższe rozważania dotyczące błędnego sposoby kwalifikowania czynów

przypisanych M. G., mają analogiczne zastosowanie do czynów przypisanych w

wyroku skazującym M. Z. oraz R. T. W przypadku M. Z. w opisie czynu z pkt XX

wyroku kwalifikowanego m.in. z art. 56 § 1 k.k.s. ograniczono się wyłącznie do

określenia wysokości niezasadnie obliczonego podatku naliczonego (w oparciu o

fikcyjne faktury) bez ustalenia jaka była wysokość podatku należnego, a w związku

z tym jaka była faktyczna wysokość uszczuplenia. W odniesieniu do czynu z pkt

XXIV wyroku Sądu I instancji, kwalifikowanego jako przestępstwo z art. 299 § 1 i §

5 k.k. popełniono te same błędy, co w przypadku analogicznego czynu

przypisanego M. G. Nie wskazano, z jakiego czynu zabronionego pochodził złom,

uznany za przedmiot czynności wykonawczych, a za wartość „brudnych pieniędzy”

przyjęto kwotę stanowiącą sumę kwot wskazanych na fikcyjnych fakturach VAT,

jako wartość transakcji wskazanych w tych fakturach. Brak było także ustaleń

pozwalających na przyjęcie, że transakcje przeprowadzane na rachunkach

bankowych odnosiły się do korzyści pochodzącej z nieodprowadzonego podatku

VAT, co w przypadku oskarżonego M. Z. miało tym większe znaczenie, że jak

wynika z ustaleń dokonanych przez Sąd I instancji oskarżony ten prowadził także

faktyczny obrót złomem, a więc nie wszystkie środki zgromadzone na tym rachunku

mogły być utożsamione z kwotą odpowiadającą nieodprowadzonemu podatkowi

VAT.

18

W odniesieniu do R. T., opis czynu, który przypisano mu w pkt XIII oraz XIV,

z tych samych przyczyn, co w przypadku oskarżonego M. G., nie pozwala na

przyjęcie kwalifikacji z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 56 § 1 k.k.s. (pkt XIII) oraz 56 § 1

k.k.s. (pkt XIV). Podobnie, w przypadku przypisanego mu przestępstwa z art. 299 §

1 i § 5 k.k. nie wskazano na wszystkie elementy niezbędne do przyjęcia realizacji

znamion tego przestępstwa lub też określono je w sposób niepoprawny, co w

szczególności odnosi się do wartości „brudnych pieniędzy”, którą, tak jak w

przypadku pozostałych oskarżonych, ustalono jako wartość brutto fikcyjnych

transakcji (pkt. XVII wyroku Sądu I instancji).

Mając na względzie treść art. 536 k.p.k. w zw. z art. 435 k.p.k. Sąd

Najwyższy z urzędu uwzględnił także fakt, że do naruszenia prawa materialnego o

tym samym charakterze, co w przypadku oskarżonych składających kasacje,

doszło także w odniesieniu do M. P., skazanego tym samym wyrokiem Sądu

Okręgowego za czyny kwalifikowane m.in. z art. 56 § 1 k.k.s. oraz art. 299 § 1 i 5

k.k. (pkt. XXV oraz XXVI wyroku).

Powyższe błędy w sposobie ujęcia czynów przypisanych oskarżonym

mające swe źródło w błędnej interpretacji znamion z art. 56 § 1 k.k.s. oraz art. 299

§ 1 k.k. powinny zostać z urzędu dostrzeżone przez Sąd II instancji na zasadzie

określonej w art. 440 k.p.k. lub w związku z rozpoznawaniem apelacji M. Z. Sąd

Odwoławczy nie dochował jednak standardów kontroli odwoławczej, co musiało

skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku, a także wyroku Sądu I instancji, który

na nowo rozpoznając sprawę będzie zobligowany do ustalenia, jakie przestępstwa

popełnili oskarżeni, dokonując tej oceny w granicach wyznaczonych aktem

oskarżenia, kierunkiem środków zaskarżenia oraz sposobem interpretacji znamion

art. 56 § 1 k.k.s oraz art. 299 § 1 k.k. zaprezentowanym w niniejszym orzeczeniu.

Mając na względzie fakt, że doszło do uchylenia wyroku I instancji w

zakresie uznania oskarżonych za winnych popełnienia przestępstw przypisanych im

w tym wyroku, zbędnym lub przedwczesnym stało się rozpoznawanie pozostałych

zarzutów sformułowanych w kasacjach obrońców. Należy jedynie podkreślić, że

trafnie wskazano w odpowiedzi prokuratora Prokuratury Apelacyjnej na kasację, że

wystawienie fikcyjnej faktury VAT może być traktowane jako realizacja znamion

występku skarbowego z art. 62 § 2 k.k.s., bowiem dobro prawne stojące u podstaw

19

typu czynu zabronionego określonego w tym przepisie, jakim jest obowiązek

podatkowy, nie daje podstaw do twierdzenia, że wystawienie lub posługiwanie się

fikcyjnymi fakturami VAT realizacji obowiązków podatkowych nie zagraża. Art. 62 §

2 k.k.s. ma charakter przestępstwa formalnego, charakteryzującego się jedynie

abstrakcyjnym narażeniem na niebezpieczeństwo dobra prawnego.

Funkcjonowanie w obrocie fikcyjnych faktur VAT, które mogą być wykorzystywane

do popełnienia przestępstwa oszustwa podatkowego z art. 56 § 1 k.k.s, stwarza

niebezpieczeństwo powstania uszczerbku podatkowego (por. uchwała składu 7

sędziów SN z dnia 30 września 2003 r., I KZP 22/03, postanowienie SN z dnia 31

marca 2015 r. I KZP 28/14).

Mając na względzie powyższe okoliczności, należało orzec jak w sentencji.