II UK 136/14

Sygn. akt II UK 136/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 marca 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Zbigniew Korzeniowski (przewodniczący)

SSN Romualda Spyt

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku I. F. S. Spółki z o.o. w W.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G.

o wydanie pisemnej interpretacji,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 marca 2015 r.,

skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 4 października 2013 r.,

I. oddala skargę kasacyjną,

II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w

G. na rzecz I. F. S. Spółki z o.o. w W. kwotę 120 (sto dwadzieścia)

zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

2

Decyzją z dnia 2 stycznia 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział

w G. odmówił I. F. S. Spółce z o.o. w W. wydania pisemnej interpretacji przepisów

ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych co do zasad ustalania podstawy

wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i składki zdrowotnej w zakresie - czy

wydatki poniesione przez menedżerów w imieniu i na rzecz Spółki, w związku z

pełnieniem funkcji, a w szczególności wydatki poniesione w związku z podróżą

służbową oraz wydatki na spotkania z kontrahentami, które są finansowane z

zaliczek lub zwracane przez Spółkę, stanowią podstawę wymiaru składek na

ubezpieczenia społeczne i zdrowotne i w związku z tym na Spółce, jako płatniku,

ciąży obowiązek naliczenia, pobrania i wpłacenia składek. Pytanie to odniesiono do

stanu prawnego obowiązującego przed i po dniu 1 sierpnia 2010 r.

Wyrokiem z dnia 12 lipca 2012 r. Sąd Okręgowy w W. zmienił powyższą

decyzję w ten sposób, że zobowiązał Zakład do wydania pisemnej interpretacji w

sprawie wniosku z dnia 7 grudnia 2011 r. w przedmiocie wyłączenia z podstawy

wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne zwrotu kosztów podróży

służbowych i wydatków reprezentacyjnych ponoszonych przez menedżerów w

imieniu i na rzecz wnioskodawcy. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące

ustalenia.

Wnioskodawca angażował na własne potrzeby kadrę menedżerską.

Podstawę prawną wykonywania obowiązków przez jej członków stanowiło, po

pierwsze - powołanie w skład organów osób prawnych w trybie przepisów Kodeksu

spółek handlowych w przypadkach gdy dany menedżer jest członkiem organów

spółki, a akt powołania, co do zasady, nie określa wynagrodzenia członka organu

oraz po drugie - umowa, kontrakt menedżerski, precyzująca prawa i obowiązki

każdej ze stron umowy, określająca wynagrodzenie zasadnicze menedżera,

zawierana bez względu na pełnienie lub nie przez danego menedżera funkcji

członka zarządu. Poza wynagrodzeniem zasadniczym menedżerom może zostać

przyznana premia na zasadach określonych kontrakcie menedżerskim. Od

wypłacanego menedżerom wynagrodzenia zasadniczego i premii, Spółka naliczała

składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. W ramach

wykonywania czynności na rzecz Spółki menedżerowie odbywali podróże służbowe

3

i ponosili inne wydatki. Zgodnie z postanowieniami kontraktów, co do zasady

menedżer odbywał podróże służbowe na koszt Spółki, tj. z wyprzedzeniem

nabywała ona towary i usługi niezbędne do odbycia podróży służbowej przez

menedżera. Zdarzało się, że menedżerowie ponosili wydatki związane z

wykonywaniem funkcji z własnych środków lub Spółka wypłacała im zaliczkę na

poczet kosztów. W przypadku pokrycia wydatków z własnych środków, Spółka

zwracała je menedżerom. Co do zasady zwrot wydatków obejmował poniesione

przez menedżera koszty podróży służbowych - bilety lotnicze i kolejowe, koszty

bieżącej eksploatacji samochodów służbowych (paliwo, opłaty parkingowe i

autostradowe), koszty zakwaterowania (hotele oraz koszty spotkań z

kontrahentami). W każdym przypadku wydatki ponoszone były w imieniu i na rzecz

Spółki, w szczególności faktury i rachunki dokumentujące nabycie towarów i usług

wystawiane były na Spółkę, o ile dokumenty takie wskazują nabywcę. Nie dotyczyło

to biletów parkingowych lub autostradowych. Ponieważ Spółka zwracała

menedżerom poniesione przez nich koszty, nie otrzymywali oni zryczałtowanych

diet z tytułu podróży służbowych. W przypadkach, gdy Spółka wypłacała

menedżerom zaliczki na poczet wydatków z tytułu podróży służbowych, kwota

zaliczki rozliczana była na podstawie przedstawionych dokumentów księgowych

takich jak faktury VAT, rachunki, bilety, przy czym kwota zaliczki nieznajdująca

pokrycia w dokumentach była zwracana przez menedżera. W przypadkach gdy

menedżer poniósł wydatek z własnych środków, zwrot kosztów następował na

podstawie przedstawionych dokumentów - faktur VAT, rachunków, biletów

wystawionych na Spółkę. Na potrzeby rozliczania tych wydatków wnioskodawca

przyporządkował każdemu z menedżerów rozliczeniowe konto księgowe, na którym

zapisywane było rozliczenie wydatków związanych z pełnieniem funkcji, np.

spotkania z kontrahentami.

W wyniku przeprowadzonej kontroli w zakresie poprawności obliczania i

odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne za okres od 1 stycznia do

31 marca 2011 r. Zakład stwierdził zaniżenie przez Spółkę podstawy wymiaru

składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne w odniesieniu do wynagrodzenia

otrzymywanego na podstawie kontraktów menedżerskich z powodu

nieuwzględnienia zwrotu wydatków związanych z podróżami służbowymi

4

menedżerów. W szczególności zakwestionowano rozliczenia zaliczek pobranych

przez menedżerów na poczet kosztów podróży, które to zaliczki zostały następnie

rozliczone po przedstawieniu dokumentów, tj. faktur i rachunków wystawionych na

Spółkę. Spółka nie wniosła zastrzeżeń do protokołu kontroli z dnia 20 czerwca

2011 r. oraz uregulowała kwotę wskazaną w protokole kontroli.

W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy - z powołaniem się na art.

10 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

(jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) - stanął na stanowisku,

że ze sformułowanego przez Spółkę pytania wynikało, że jego przedmiotem jest

wykładnia art. 18 ust. 3 w związku z art. 18 ust. 1 i art. 4 pkt 9 ustawy z dnia

13 października 1008 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U.

z 2013 r., poz. 1442 ze zm., dalej jako ustawa systemowa). W ocenie Sądu

pierwszej instancji, nie jest możliwe właściwe odczytanie treści znaczeniowej normy

prawnej zawartej w art. 18 ust. 1 w związku z art. 18 ust. 3 ustawy systemowej bez

określenia znaczenia pojęcia przychodu, do którego odwołuje się art. 4 pkt 9 tej

ustawy. Zatem to Zakład - w celu określenia, czy Spółka jest zobowiązana do

naliczania, pobierania i wpłacania składek na ubezpieczenia społeczne i

ubezpieczenie zdrowotne z tytułu wydatków ponoszonych przez menedżerów w jej

imieniu i na jej rzecz, które są przez nią finansowane z zaliczek lub zwracane -

powinien w pierwszej kolejności ocenić, czy stanowią one przychód w rozumieniu

ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zakład nie jest właściwy do

udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy przedmiotowe wydatki stanowią przychód w

rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jednak - z uwagi na

odesłanie w ustawie systemowej do definicji przychodu w rozumieniu ustawy o

podatku dochodowym od osób fizycznych - ma obowiązek dokonać wykładni tego

pojęcia w celu udzielenia interpretacji zgodnie z wnioskiem. Zdaniem Sądu

Okręgowego, nie sprzeciwia się temu również dokonanie ustaleń kontrolnych, gdyż

nie doszło do wydania przez Zakład decyzji w trybie art. 91 ust. 5 ustawy

systemowej.

Wyrokiem z dnia 4 października 2013 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację

Zakładu od powyższego wyroku, podzielając ustalenia i ocenę prawną Sądu

pierwszej instancji.

5

Wskazując na treść art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o swobodzie działalności

gospodarczej, Sąd odwoławczy podniósł, że istotą postępowania o wydanie

pisemnej interpretacji jest uzyskanie przez stronę wyjaśnienia treści przepisów

prawa i ich zastosowania w odniesieniu do indywidualnej sytuacji wskazanej we

wniosku. Organ nie może ingerować w stan faktyczny opisany we wniosku,

podważać go, uzupełniać czy zmieniać w oparciu o inne źródła lub wiedzę znaną

mu z urzędu (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 18 kwietnia 2011 r., III UK

117/10). Przedmiotem interpretacji mogą być sprawy, które odnoszą się do zakresu

i zastosowania wyłącznie przepisów, z których wynika obowiązek dokonania przez

przedsiębiorcę świadczenia pieniężnego o charakterze publicznoprawnym, innego

niż podatek. Przepis ten nie obejmuje swoim zakresem przedmiotowym

postępowań kontrolnych prowadzonych przez organ rentowy w trybie art. 91 ustawy

systemowej, co jednak w sprawie nie miało miejsca, gdyż Spółka uiściła składki

należne zgodnie z wynikami przeprowadzonej kontroli. W ocenie Sądu

Apelacyjnego, przeprowadzone postępowanie kontrolne nie stoi zatem na

przeszkodzie domaganiu się przez wnioskodawcę wydania pisemnej interpretacji w

odniesieniu do zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych, przy czym

przez „zaistniały stan faktyczny” należy rozumieć stan, który rzeczywiście zaistniał,

a jego skutki trwają nadal w dacie zgłoszenia wniosku o interpretację, niezależnie

od tego, kiedy ten stan faktyczny powstał. Takie rozumienie pojęcia „stanu

zaistniałego” ma służyć dokonaniu interpretacji przepisów, które w ramach

subsumcji będą stosowane do konkretnego stanu faktycznego. Za błędne uznał

Sąd drugiej instancji stanowisko Zakładu, że dla dokonania interpretacji przepisów

ustawy systemowej wymagane jest w pierwszej kolejności dokonanie przez organ

podatkowy interpretacji definicji przychodu, tj. kwalifikacji danego składnika

wynagrodzenia jako przychodu ze stosunku pracy w rozumieniu przepisów prawa

podatkowego. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych i ustawa

systemowa zajmują się odrębnymi przedmiotami regulacji. Odesłanie w art. 18

ust. 1 ustawy systemowej do pojęcia przychodu w znaczeniu nadanym mu ustawą

o podatku dochodowym od osób fizycznych oznacza, że wspólną podstawą do ich

zastosowania jest tytuł podlegania ubezpieczeniom społecznym w związku z

zawarciem i realizacją umowy menedżerskiej. Natomiast ustawa systemowa

6

samodzielnie reguluje podstawę podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom

społecznym. Zadaniem organu rentowego jest zatem ustalenie, jakiego rodzaju

przychody otrzymywane przez menedżera stanowią podstawę wymiaru składki na

ubezpieczenia społeczne, a które nie stanowią podstawy wymiaru składek w

rozumieniu art. 18 ust. 1 i 3 tej ustawy w związku z przepisami rozporządzenia

Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie

szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia

emerytalne i rentowe (Dz.U. Nr 161, poz. 1106 ze zm.). Z uwagi na odesłanie

ustawodawcy do definicji przychodu zawartej w ustawie podatkowej, Zakład ma

obowiązek dokonania wykładni tego pojęcia na użytek ustawy systemowej w celu

udzielenia interpretacji zgodnie z jej wnioskiem.

W skardze kasacyjnej organ rentowy zarzucił: I. naruszenie prawa

materialnego, tj: 1) art. 10 ust. 1 oraz art. 10a ust. 4 ustawy o swobodzie

działalności gospodarczej, przez błędną wykładnię w postaci uznania, że Zakład

ma obowiązek wydać pisemną interpretację niezależnie od przeprowadzonego

postępowania kontrolnego oraz że Zakład ma obowiązek wydania interpretacji w

zakresie przepisów podatkowych; 2) art. 83d ustawy systemowej, przez jego

niezastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy orzeczenia Sądu pierwszej

instancji zobowiązującego Zakład do wydania interpretacji w zakresie przepisów

podatkowych, podczas gdy art. 83d ustawy systemowej, wprowadzony ustawą z

dnia 16 listopada 2012 r. o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w

gospodarce (Dz.U. z 2012 r., poz. 1342), nie daje prawnej możliwości wydania

przez organ rentowy pisemnej interpretacji w tym przedmiocie; II. naruszenie

przepisów prawa procesowego, a to: 1) art. 316 § 1 k.p.c., które miało wpływ na

wynik sprawy, przez wydanie wyroku z pominięciem wprowadzonego w życie z

dniem 1 stycznia 2013 r. przepisu art. 83d ustawy systemowej, który w katalogu

przedmiotowym spraw podlegających interpretacji na podstawie art. 10 ustawy o

swobodzie działalności gospodarczej nie wymienia sytuacji, o którą wnioskuje

przedsiębiorca - zobowiązując Zakład do wydania decyzji bez podstawy prawnej i

naruszenia tym samym art. 83d ustawy systemowej; 2) art. 477 § 1 k.p.c., przez

bezpodstawne przyjęcie, że w sprawie zachodzą podstawy i powody do zmiany

zaskarżonej decyzji.

7

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości

zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego

rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych zarzutów.

W pierwszej kolejności bezzasadne są zarzuty naruszenia przepisów

postępowania. Po pierwsze, zarzut obrazy art. 477 § 1 k.p.c. jest niezrozumiały.

Wskazany artykuł nie zawiera bowiem paragrafów i w ogóle nie dotyczy spraw z

zakresu ubezpieczeń społecznych, a skarżący nie uzasadnia bliżej zarzutu jego

naruszenia. Po drugie, nie jest zasadny zarzut obrazy art. 316 § 1 k.p.c.,

upatrywanej przez skarżącego w pominięciu przez Sąd odwoławczy art. 83d ustawy

systemowej, gdyż nieuwzględnienie tego przepisu przez Sąd drugiej instancji nie

miało wpływu na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej,

przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu administracji publicznej lub

państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie pisemnej interpretacji co

do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek

świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia

społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie. Stosownie do art. 10a

ust. 4 tej ustawy, zasady i tryb udzielania interpretacji przepisów prawa

podatkowego reguluje ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

(Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.). Wreszcie w myśl art. 83d ustawy systemowej,

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje interpretacje indywidualne, o których

mowa w art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w zakresie

obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym, zasad opłacania składek na

ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz

Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych

oraz podstawy wymiaru tych składek.

W ramach zarzutów naruszenia tych przepisów skarżący podnosi, że po

pierwsze - stan faktyczny, którego dotyczył wniosek, nie pozwalał na wydanie

8

pisemnej interpretacji, gdyż w trybie tym organ rentowy nie może rozstrzygać

spraw, które były przedmiotem postępowania kontrolnego jednostki terytorialnej

Zakładu, po drugie - wydana interpretacja nie może dotyczyć stanu przeszłego,

a skoro obowiązek opłacenia składek został przez wnioskodawcę spełniony

zgodnie z ustaleniami pokontrolnymi i wydaną w tym przedmiocie decyzją, to nie

można mówić o sytuacji, w której zaistniałe zdarzenie nadal wywołuje skutki prawne

w sferze obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, po trzecie -

Zakład, w trybie wydawania pisemnych interpretacji, nie ma prawnych możliwości

dokonania wykładni pojęcia przychodu i ustalenia, jakie przychody menedżerów

stanowią przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób

fizycznych.

W judykaturze Sądu Najwyższego (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia

18 grudnia 2014 r., III UK 72/14 oraz z dnia 12 marca 2015 r., II UK 79/14,

niepublikowane) przyjmuje się, i obecny skład pogląd ten podziela, że przewidziana

w art. 10 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej instytucja

interpretacji dotyczy wszystkich przepisów kształtujących obowiązki płatników w

zakresie świadczenia przez nich danin publicznych i składek na ubezpieczenia

społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne, a zatem przepisów dotyczących ich

ustalania, obliczania i uiszczania (opłacania). W prawie ubezpieczeń powstanie

tytułu ubezpieczenia społecznego, a także określenie wysokości składek na to

ubezpieczenie regulowane są przepisami ustawy systemowej. Niejednokrotnie

przepisy te mają charakter norm odwołujących się do pojęć prawnych

usytuowanych w innych gałęziach prawa, o ile nie zawierają ich samodzielnej

definicji (np. art. 8 ust. 2a - kreujący definicję pracownika na użytek prawa

ubezpieczeń społecznych). Powoduje to, że rozstrzyganie o stosunku

ubezpieczenia społecznego i wysokości należnych z tego tytułu składek nie jest

możliwe bez sięgania do pojęć i definicji ustawowych funkcjonujących w całym

systemie prawa. Jest to jednak nadal rozstrzyganie o obowiązku świadczenia przez

przedsiębiorcę składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne w rozumieniu

art. 10 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W takim bowiem

przypadku przepisy z innych gałęzi prawa, jeśli uzupełniają i rozwijają przepisy

prawa ubezpieczeń społecznych, stają się częścią jego norm. Nic innego nie

9

wynika z dodanego z dniem 1 stycznia 2013 r. do ustawy systemowej art. 83d,

który nie ma charakteru nowości normatywnej, a jedynie uściśla i doprecyzowuje

obowiązki regulowane w art. 10 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności

gospodarczej w zakresie zwrotu „zakres i sposób zastosowania przepisów, z

których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz

składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne” oraz określa obszar

kompetencji Zakładu do dokonywania interpretacji z zakresu wymierzania i

pobierania składek zarówno na ubezpieczenia społeczne, jak i ubezpieczenie

zdrowotne, co budziło wcześniej wątpliwości (por. także postanowienie z dnia

7 stycznia 2014 r., II UK 412/13, niepublikowane oraz uzasadnienie projektu ustawy

o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce, Sejm VII kadencji,

nr druku 833).

Na gruncie rozpoznawanej skargi kasacyjnej oznacza to nietrafność poglądu

skarżącego, jakoby Zakład nie posiadał uprawnień do wypowiadania się co do

zakwalifikowania danego przychodu jako podstawy wymiaru składek na

ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne. Skarżący pomija przy tym, że odesłanie w

art. 10a ust. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej do Ordynacji

podatkowej w zakresie zasad i trybu udzielania interpretacji, dotyczy przepisów

prawa podatkowego i ma na celu zapewnienie ich jednolitego stosowania przez

organy podatkowe i organy kontroli skarbowej (por. art. 14a Ordynacji podatkowej).

Ustawa systemowa ma inny przedmiot regulacji i chociaż w zakresie ustalania

podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne odsyła do pojęcia

przychodu w rozumieniu przepisów podatkowych, to kompetencję do wydania

pisemnej interpretacji w przedmiocie obowiązku opłacania składek w określonej

wysokości, w tym wstępnego rozstrzygnięcia co do zakwalifikowania danego

przychodu jako podstawy ich wymiaru, ma Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Wywody skarżącego o niemożności wydania przez organ rentowy

interpretacji dotyczącej przeszłego stanu faktycznego, w zakresie którego

przeprowadzone zostało przez jednostkę terytorialną Zakładu postępowanie

kontrolne stanowiące podstawę wydania decyzji i powodujące uregulowanie przez

wnioskodawcę składek opłaconych w zaniżonej wysokości, nie mogą odnieść

zamierzonego skutku już tylko dlatego, że zagadnienie to reguluje w pierwszym

10

rzędzie art. 10 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, którego

naruszenia nie zarzucono w podstawach kasacyjnych. Niezależnie od tego

prezentowane przez skarżącego stanowisko nie jest trafne.

Po pierwsze, w myśl art. 10 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności

gospodarczej, wniosek o wydanie interpretacji może dotyczyć zaistniałego stanu

faktycznego lub zdarzeń przyszłych. Określenie „zaistniałego stanu faktycznego”,

zgodnie z jego gramatyczną wykładnią, powinno być rozumiane w ten sposób, iż

wnioski muszą dotyczyć stanu faktycznego, który już się zdarzył, nie jest natomiast

istotne, kiedy stan ten powstał. Istotne jest to, aby skutki jego zaistnienia nadal

(również w dacie zgłoszenia wniosku o interpretację) wymagały dokonania

interpretacji przepisów, które mają być stosowane w odniesieniu do tego stanu

faktycznego. Rozważana interpretacja może dotyczyć także takiego stanu

faktycznego, który zaistniał wprawdzie w przeszłości, ale nadal wywiera skutki

prawne polegające na konieczności zastosowania określonych przepisów, których

ma dotyczyć interpretacja, gdyż z ich zastosowania wynikać będzie obowiązek

świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia

społeczne lub zdrowotne. W rezultacie zakresem art. 10 ust. 2 ustawy o swobodzie

działalności gospodarczej są objęte zarówno zdarzenia, które miały miejsce w

przeszłości, jak i zdarzenia, które aktualnie trwają, a nawet te, które mają dopiero w

przyszłości się pojawić. Jeżeli zatem wniosek dotyczy „zaistniałego stanu

faktycznego” w przedstawionym rozumieniu, gdyż rodzi określone skutki w zakresie

bieżącego obowiązku świadczenia przez przedsiębiorcę składek na ubezpieczenia

społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, to Zakład zobowiązany jest do dokonania

stosownej interpretacji (por. powołany wyżej wyrok z dnia 18 grudnia 2014 r., III UK

72/14 oraz postanowienie z dnia 5 grudnia 2013 r., III UK 179/13, LEX nr 1430465).

Twierdzenie skarżącego, jakoby sporny wniosek obejmował wyłącznie przeszły

stan faktyczny od 1 stycznia do 31 marca 2011 r. i sprowadzał się do potwierdzenia

lub zanegowania ustaleń pokontrolnych, pozostaje poza stanem faktycznym

sprawy, którym Sąd Najwyższy jest związany na podstawie art. 39813

§ 2 k.p.c.

Po drugie, błędne jest założenie skarżącego, że uregulowanie przez

przedsiębiorcę składek w wykonaniu ustaleń pokontrolnych jednostki terytorialnej

Zakładu spowodowało spełnienie obowiązku ich opłacenia, a w rezultacie objęty

11

wnioskiem stan faktyczny nie wywołuje już skutków prawnych w tej sferze. W

powołanym wyżej wyroku z dnia 18 grudnia 2014 r., III UK 72/14 Sąd Najwyższy

wyraził pogląd, podzielany przez obecny skład tego Sądu, że art. 10 ustawy o

swobodzie działalności gospodarczej, odnosząc się do przepisów dotyczących

ustalania, obliczania i opłacania składek musi uwzględniać z jednej strony to, aby

nie doszło do nieuiszczenia przez płatnika składek należnych, z drugiej zaś, aby nie

wystąpiła ich nadpłata. Celem interpretacji tych przepisów ma być zatem nie tylko

ustalenie, obliczanie i opłacanie składek należnych, ale również unikanie nadpłaty

składek i konieczności przeprowadzania dalszych czynności, o których stanowi,

między innymi, art. 24 ustawy systemowej. Brak jest przy tym podstaw do

negowania możliwości wyboru przez przedsiębiorcę pomiędzy wnioskiem o

interpretację przepisów a wnioskiem o wydanie przez Zakład merytorycznej decyzji.

Twierdzenie skarżącego o wydaniu decyzji w trybie art. 91 ust. 5 ustawy

systemowej pozostaje w sprzeczności z ustalonym w sprawie stanem faktycznym.

Z powyższych względów skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie

art. 39814

k.p.c.