IV KK 381/14

Sygn. akt IV KK 381/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 marca 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jacek Sobczak (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Jan Bogdan Rychlicki

SSN Dariusz Świecki

Protokolant Danuta Bratkrajc

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Krzysztofa Parchimowicza

w sprawie Z. S.

skazanego z art. 14 § 1 kk w zw. z art. 278 § 1 kk przy zast. art. 58 § 3 kk

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 12 marca 2015 r.,

kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich

od wyroku Sądu Rejonowego w K.

z dnia 26 czerwca 2013 r.

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi

Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w K. wyrokiem z dnia 26 czerwca 2013 r., uznał Z. S. za

winnego tego, że w dniu 28 marca 2013 r. w K. na terenie kompleksu leśnego

usiłował dokonać zaboru w celu przywłaszczenia drewna składowanego przy

drodze leśnej o wartości 95 zł na szkodę Nadleśnictwa K., jednak zamierzonego

2

celu nie osiągnął z uwagi na postawę leśniczego, tj. czynu z art.13 § 1 k.k. w zw. z

art. 278 k.k. i za ten czyn wymierzono oskarżonemu karę grzywny w liczbie 100

stawek dziennych przy przyjęciu wysokości stawki na kwotę 10 zł. Na poczet

orzeczonej kary zaliczono okres zatrzymania oskarżonego w sprawie oraz

rozstrzygnięto w przedmiocie kosztów sądowych.

Wyrok Sądu Rejonowego, nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił

się z dniem 4 lipca 2013 r.

Kasację od wyroku Sądu Rejonowego – na korzyść skazanego - wywiódł

Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucając rażące i mające istotny wpływ na jego

treść naruszenie prawa karnego procesowego, tj. art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335

§ 1 k.p.k., polegające na skazaniu Z. S. bez przeprowadzenia rozprawy i

wymierzeniu mu uzgodnionej kary, pomimo tego, że wniosek prokuratora, o którym

mowa w art. 335 § 1 k.p.k., w formie w jakiej został złożony, nie został

uwzględniony, bowiem Sąd dokonał istotnej zmiany w opisie czynu zarzucanego

oskarżonemu i w konsekwencji rażąco naruszył prawo karne materialne, tj. art. 278

§ 1 k.k., przez błędne przyjęcie, ze przypisany oskarżonemu czyn stanowi

przestępstwo, podczas gdy ze względu na wartość przedmiotu czynności

wykonawczej, stanowi on wykroczenie z art. 119 k.w.

Skarżący w konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie

sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja jest zasadna, dlatego należało ją uwzględnić w oparciu o przepis

art. 535 § 5 k.p.k.

Celem zobrazowania popełnionego przez rozstrzygający Sąd uchybienia

należy przypomnieć, iż Z. S. został oskarżony o to, że w dniu 28 marca 2013 r. w K.

na terenie kompleksu leśnego usiłował dokonać zaboru w celu przywłaszczenia w

postaci drzewa składowanego przy drodze leśnej o wartości 95 zł na szkodę

Nadleśnictwa K., jednak zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na postawę

leśniczego, tj. popełnienia czynu z art. art.13 § 1 k.k. w zw. z art. 278 k.k. (k.52). W

akcie oskarżenia zawarto jednocześnie wniosek o dobrowolne poddanie się

odpowiedzialności – art. 335 k.p.k. – przez oskarżonego na karę grzywny w

wysokości 100 stawek dziennych przy założeniu jednej stawki na kwotę 10 zł. Z

3

wyroku Sądu Rejonowego jednoznacznie i bezspornie wynika, że wniosek

prokuratora w zakresie umówionej kary grzywny został w całości i bez jakichkolwiek

modyfikacji uwzględniony.

Rzecz jednak w tym, że podstawą zawartego konsensusu pomiędzy

stronami jest nie tylko uzgodniona kara, ale także wszelkie okoliczności sprawy,

które zgodnie przyjęte, budzić nie mogą najmniejszych wątpliwości (art. 335 k.p.k.).

Sąd rozstrzygając wniosek baczyć winien z jednej strony na zawarte warunki

porozumienia z drugiej zaś weryfikować czy w okolicznościach danej sprawy

rozstrzygnięcie w trybie konsensualnym jest w ogóle możliwe. W przeciwnym razie,

jeżeli Sąd uzna, iż w sprawie nie zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku

prokuratora, to zgodnie z art. 343 § 7 k.p.k., sprawa podlega rozpoznaniu na

zasadach ogólnych.

Tymczasem, w niniejszej sprawie żaden z powyższych postulatów nie został

właściwie sprawdzony i wypełniony.

Jak wynika z przyjętego przez Sąd Rejonowy w zaskarżonym wyroku opisu

czynu przypisanego skazanemu, Z. S. dopuścił się usiłowania kradzieży „drewna”,

odmiennie niż ustalono w akcie oskarżenia „drzewa” na szkodę Nadleśnictwa K. Z

akt sprawy i znajdujących się tam dokumentów wynika zaś, że oskarżony usiłował

dokonać kradzieży drewna nie zaś drzewa.

Ta ewidentna niejasność i nieprecyzyjność w ustaleniu co konkretnie było

przedmiotem czynności wykonawczej przypisanego oskarżonemu czynu

degradowała możliwość rozstrzygnięcia w trybie konsensualnym. Nie zostało to

właściwie wychwycone przez rozstrzygający Sąd Rejonowy co stało się podstawą

nie tylko naruszenia przezeń przepisów proceduralnych wskazanym w petitum

kasacji ale także przepisu prawa karnego materialnego, tj. art. 278 § 1 k.k.

Taki stan rzeczy jest niebagatelny z punktu widzenia odpowiedzialności Z.

S., albowiem prawidłowe rozgraniczenie przedmiotu czynności wykonawczej – w

tym wypadku przedmiotu czynu „drzewa” i „drewna” - jest podstawą ustalenia, z

którym konkretnie czynem zabronionym mamy do czynienia i czy czyn ten należy

traktować jako przestępstwo czy wykroczenie.

Jak wskazuje się orzecznictwie przedmiotu, pojęcie „drzewa”, o którym

mowa w art. 290 § 2 k.k. oraz w art. 120 k.w. dotyczy drzewa w stanie

4

surowym, tj. takim, w jakim pozostało w lesie po wyrąbaniu lub powaleniu. W

razie przerobienia takiego wyrąbanego lub powalonego drzewa na materiał

budowlany lub inny materiał użytkowy, drzewo otrzymało już inną postać (np.

drewna) i inną wartość, traci postać drzewa, o którym mowa w wymienionych

przepisach. Wyrąbane lub powalone drzewo, jeżeli przed kradzieżą zostało

przerobione na materiał budowlany lub inny użytkowy, może stanowić przedmiot

czynności wykonawczej w typie wykroczenia określonego w art. 119 § 1 k.w. albo

typie przestępstwa określonym w art. 278 § 1 lub 3 k.k. (zob. wyrok SN z dnia 3

września 2009 r., V KK 171/09, OSNKW 2010, nr 8, str. 19-20).

Stwierdzić trzeba, że tego typu rozważań i dociekań zabrakło w toku

procedowania w przedmiotowej sprawie, dlatego odnotować należy, iż potoczne i

zamiennie przyjmowane określenie drzewo innym razem drewno, wypadło

pożądane w tym wypadku potraktowanie i rozważenie przedmiotu przestępstwa na

gruncie ustawy karnej.

W toku ponownego rozpoznania sprawy Sąd Rejonowy uwzględni powyżej

wskazane uwagi i będąc związany wyrażonymi tam zapatrywaniami prawnymi

dokona poprawnej oceny zachowania Z. S.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.