IV KK 414/14

Sygn. akt IV KK 414/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 2 kwietnia 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Dariusz Świecki (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Michał Laskowski

SSA del. do SN Dariusz Czajkowski

Protokolant Jolanta Grabowska

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Krzysztofa Parchimowicza

w sprawie S. R.

skazanej z art. 270 § 1 k.k. i inne

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 2 kwietnia 2015 r.,

kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść

od wyroku Sądu Okręgowego w K.

z dnia 24 listopada 2010 r.,

1. uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej

rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 3;

2. wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb

Państwa.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w K., uwzględniając wniosek prokuratora złożony w trybie

art. 335 § 1 k.p.k., wyrokiem z dnia 24 listopada 2010 r., uznał S. R. za winną

2

popełnienia przestępstwa z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 11

§ 2 k.k. i art. 294 § 1 k.k. i art. 12 k.k. i za to na podstawie art. 278 § 1 k.k. w zw. z

art. 294 § 1 k.k. i art. 11 § 3 k.k. i art. 33 § 1, 2, 3 k.k. wymierzył karę 2 lat

pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił okres 4 lat oraz orzekł

grzywnę w wymiarze 20 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na

kwotę 50 zł. Na podstawie art. 72 § 2 k.k. zobowiązał oskarżoną do naprawienia w

całości wyrządzonej przestępstwem szkody poprzez uiszczenie na rzecz

pokrzywdzonej Spółki z o. o. kwoty 381.100 zł w terminie 3 lat od daty

uprawomocnienia się orzeczenia.

Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się w pierwszej instancji.

Kasację od tego wyroku na korzyść S. R. wniósł Rzecznik Praw

Obywatelskich zaskarżając go w części dotyczącej nałożenia na oskarżoną

obowiązku naprawienia szkody. Skarżący zarzucił rażące i mające istotny wpływ

na treść wyroku naruszenie prawa karnego procesowego, to jest art. 343 § 7 k.p.k.

w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na uwzględnieniu przez Sąd Okręgowy

sprzecznego z wymogami prawa wniosku prokuratora i wydaniu wyroku zgodnego

z tym wnioskiem w zakresie proponowanego obowiązku naprawienia szkody w

sytuacji, gdy o roszczeniu wynikającym z popełnionego przez skazaną

przestępstwa prawomocnie orzekł już wcześniej sąd cywilny, w konsekwencji

czego doszło do rażącego naruszenia przepisu prawa procesowego - art. 415 § 5

k.p.k. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu

Okręgowego, w części dotyczącej zobowiązania skazanej do naprawienia szkody

(punkt 3 orzeczenia). Ponadto skarżący złożył wniosek o dopuszczenie dowodu z

dokumentów z akt sprawy Sądu Okręgowego, sygn. akt …/09, to jest:

- pozwu o zapłatę wniesionego wobec pozwanej S. R. w dniu 17 lipca 2009 r.;

- wyroku zaocznego w sprawie o sygn. …/09.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest oczywiście zasadna. Doszło bowiem do rażącego i mającego

istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów procesowych w sposób

opisany w zarzucie kasacji. Istota uchybienia sprowadza się do nieuwzględnienia

tzw. reguły antykumulacyjnej unormowanej w art. 415 § 5 k.p.k. Z przepisu tego

wynika zakaz orzekania przez sąd m.in. o obowiązku naprawienia szkody w

3

sytuacji, gdy roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem

innego postępowania lub o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono. W

orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że owa klauzula

antykumulacyjna dotyczy każdego karnoprawnego obowiązku naprawienia szkody,

więc także orzeczonego na podstawie art. 72 § 2 k.k. (por. m.in. wyrok z dnia 18

stycznia 2013 r., V KK 378/12, Lex nr 1277805).

W rozpoznawanej sprawie o roszczeniu będącym przedmiotem obowiązku

nałożonego na podstawie art. 72 § 2 k.k. orzeczono już w postępowaniu cywilnym

prawomocnym wyrokiem zaocznym wydanym przez Sąd Okręgowy z dnia 21

września 2009 r., sygn. akt …/09.

Wobec powyższego ponowne orzekanie w tym samym zakresie

przedmiotowym i podmiotowym w postępowaniu karnym było niedopuszczalne.

Z tego też względu Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części

zawierającej wadliwe rozstrzygnięcie.