II KK 62/15

Sygn. akt II KK 62/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 marca 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Stanisław Zabłocki (przewodniczący)

SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca)

SSN Przemysław Kalinowski

Protokolant Marta Brylińska

w sprawie K. L.

ukaranego z art. 97 k.w. w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 2 oraz z art. 97 k.w. w zw. z art.

49 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

po rozpoznaniu w Izbie Karnej

na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

w dniu 30 marca 2015 r.,

kasacji Prokuratora Generalnego na korzyść ukaranego

od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w W.

z dnia 2 grudnia 2014 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi

Rejonowemu w W. do

ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

Do Sądu Rejonowego Straż Miejska w dniu 18 sierpnia 2014 r. skierowała

wniosek o ukaranie K. L. za to, że:

2

1. w dniu 26 września 2013 roku o godz. 16.05 w W. na ulicy N., będąc

kierowcą pojazdu marki Opel, dokonał postoju pojazdem na drodze

dwukierunkowej o dwóch pasach ruchu w odległości mniejszej niż 10 merów za

przejściem dla pieszych, tj. wykroczenie z art. 97 k.w. w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 2

ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym,

2. w tym samym czasie i miejscu co w pkt 1, będąc kierowcą pojazdu

marki Opel, dokonał postoju pojazdu wzdłuż linii ciągłej zmuszając innych

uczestników ruchu do najeżdżania na tę linię, tj. wykroczenie z art. 97 k.w. w zw. z

art. 49 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym.

Wyrokiem nakazowym z dnia 2 grudnia 2012 roku, Sąd Rejonowy uznał K. L.

za winnego wykroczeń zarzucanych mu we wniosku o ukaranie i wymierzył za

każde z tych wykroczeń kary grzywny po 200 zł, obciążając go ponadto kosztami

procesowymi. Wyrok ten nie został zaskarżony przez żadną ze stron i

uprawomocnił się w dniu 20 grudnia 2014 roku (k. 25, 26).

Prokurator Generalny wniósł od powyższego wyroku kasację na korzyść

ukaranego.

Zaskarżył to orzeczenie w całości i zarzucił mu rażące i mające istotny wpływ

na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie

art. 9 § 1 k.w., polegające na wadliwym przypisaniu K. L. dwóch wykroczeń, tj.: z

art. 97 k.w. w zw. art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o

ruchu drogowym oraz z art. 97 k.w. w zw. art. 49 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20

czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym i wymierzeniu mu za te wykroczenia

odrębnych kar grzywny, w sytuacji gdy zachowanie obwinionego stanowiło jeden

czyn wyczerpujący znamiona wskazanych wykroczeń, co powinno skutkować

orzeczeniem jednej kary w granicach zagrożenia przewidzianych w art. 97 k.w.

W konkluzji Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i

przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja zasługuje na uwzględnienie.

Zarzut podniesiony w kasacji jest zasadny i to w stopniu oczywistym. Taka

ocena umożliwiła rozpoznanie tej kasacji w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

3

W istocie, wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego obwiniony został uznany

winnym dwóch odrębnych wykroczeń. Zestawienie opisów obu tych przypisanych

wykroczeń nie pozostawia wątpliwości, że odnoszą się one do tego samego

zachowania (czynu) obwinionego w dniu 26 września 2013 r., które

zakwalifikowano jako naruszające (- cy) dwie normy ruchu drogowego, tj. art. 49

ust. 1 pkt 2 oraz art. 49 ust. 1 pkt 4 prawa o ruchu drogowym.

Nie ulega wątpliwości, iż w kodeksie wykroczeń brak jest odpowiednika art.

11 k.k., w myśl którego jeden czyn może stanowić tylko jedno przestępstwo. W

literaturze i orzecznictwie nie ma jednak wątpliwości, że reguła taka obowiązuje

również na gruncie przyjętej w art. 9 § 1 k.w. konstrukcji eliminacyjnego zbiegu

przepisów ustawy i w ten sposób rozstrzyga kwestię zbiegu przepisów ustawy

naruszonych tym samym czynem sprawcy. Przepis ten przy tym dotyczy tylko

rzeczywistego (realnego) zbiegu przepisów, a nie zbiegu będącego zbiegiem

pozornym. Ten natomiast zaistnieje zawsze, gdy za pomocą tzw. reguł kolizyjnych

(specjalności, pochłaniania i subsydiarności) można wyeliminować rzekomą wielość

ocen (kwalifikacji) prawnych danego zachowania (zob. T. Grzegorczyk (red.), W.

Jankowski, M. Zbrojewska, Kodeks wykroczeń. Komentarz, Warszawa 2013, Baza

Lex; M. Mozgawa, Komentarz do art. 9 kodeksu wykroczeń, stan prawny na 1. IX.

2001 r., Baza Lex oraz, wyrok SN z dnia 8 maja 2008 r., III KK 492/07, Lex nr

398521).

Stosownie do treści przywołanego art. 9 § 1 k.w., w sytuacji, w której czyn

wyczerpuje znamiona wykroczeń określonych w dwóch lub więcej przepisach

ustawy, stosuje się przepis przewidujący najsurowszą karę. W konsekwencji

wówczas – następuje redukcja naruszonych przepisów do tego z nich, który

przewiduje najsurowszą karę, co nie stoi na przeszkodzie – zgodnie z dalszą

treścią art. 9 § 1 k.w. – orzeczeniu środków karnych na podstawie innych

naruszonych przepisów. Odnosząc te rozważania do realiów rozpoznawanej

sprawy nie ulega zatem wątpliwości, iż zachowanie K. L., którego dopuścił się 26

września 2013 r., około godz. 16:05 w W., na ulicy N., nieprawidłowo parkując

pojazd marki OPEL stanowiło, w świetle art. 9 § 1 k.w., jedno wykroczenie,

wypełniające znamiona dwóch typów czynów zabronionych sankcjonowanych

przez kodeks wykroczeń, tj. art. 97 k.w. w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 2 prawa o ruchu

4

drogowym oraz art. 97 k.w. w zw. art 49 ust. 1 pkt 4 prawa o ruchu drogowym. W

tym stanie rzeczy oczywiste jest, że „rozbicie” zachowania obwinionego i

przypisanie mu tegoż jako dwóch odrębnych wykroczeń i wymierzenie za każde z

nich odrębnych kar, jest rażącym naruszeniem art. 9 § 1 k.w., które to uchybienie –

z racji na swój charakter i następstwa (wymierzenie dwóch kar w sytuacji, gdy

ustawa dopuszcza możliwość orzeczenia tylko jednej) miało istotny wpływ na treść

zaskarżonego wyroku.

Z tego względu kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna.

W konsekwencji tej oceny Sąd Najwyższy zdecydował o uchyleniu

zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego i przekazaniu sprawy temuż Sądowi do

ponownego rozpoznania. W postępowaniu ponownym Sąd ten rozpozna wniosek o

ukaranie obwinionego K. L. za zarzucane mu czyny, bacząc na przestrzeganie

wynikających z art. 9 § 1 k.w. zasad rozstrzygania zbiegu przepisów ustawy w

prawie wykroczeń.

W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.