II KK 78/15

Sygn. akt II KK 78/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 marca 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Stanisław Zabłocki (przewodniczący)

SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca)

SSN Przemysław Kalinowski

Protokolant Marta Brylińska

w sprawie R. H.

skazanego z art. 283 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. i innych

po rozpoznaniu w Izbie Karnej

na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

w dniu 30 marca 2015 r.,

kasacji Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego

od wyroku Sądu Rejonowego w P.

z dnia 25 listopada 2014 r.

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi

Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

Prokurator Prokuratury Rejonowej w P. oskarżył R. H. o to,

że:

I. w dniu 28 czerwca 2014 r. przy sklepie nocnym przy ulicy M. w N.

poprzez pchnięcie za szyję A. W. na ścianę sklepu doprowadził A. W. i

W. G. do stanu bezbronności, a następnie ukradł im dwa piwa Perła,

2

gdzie łączna suma strat wyniosła 5,20 zł. na szkodę w/w, przy czym czyn

ten stanowił przypadek mniejszej wagi tj. czyn z art. 280 § 1 k.k. w zw. z

art. 283 k.k.;

II. w dniu 24 czerwca 2014 r. w N. dokonał od A. W. i W. G. zaboru w celu

przywłaszczenia reklamówki z zawartością dwóch piw Perła, dwóch piw

Lech, jednego piwa Perła Miodowa oraz jednej butelki wódki Żubrówka

Biała, a następnie bezpośrednio po dokonaniu kradzieży, w celu

utrzymania się w posiadaniu zabranych rzeczy użył przemocy w postaci

kopnięcia w korpus A. W. i uderzenia w twarz W. G., gdzie łączna suma

strat wyniosła 43,80 zł. na szkodę w/w, przy czym czyn ten stanowił

przypadek mniejszej wagi tj. czyn z art. 281 k.k. w zw. z art. 283 k.k.

W akcie oskarżenia prokurator sformułował też – w trybie art. 335 § 1 k.p.k. –

wniosek, w którym domagał się wydania wobec oskarżonego wyroku skazującego

bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenia oskarżonemu, uzgodnionej z nim

kary, to jest za czyn pierwszy oraz czyn drugi po 8 miesięcy pozbawienia wolności,

kary łącznej 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu na okres

próby lat 4 oraz orzeczenia na podstawie art. 33 § 2 k.k. grzywny w wysokości 200

stawek o wartości 15 zł. każda stawka, dozoru kuratora, kosztów i opłat sądowych.

Sąd Rejonowy w P. uwzględnił wniosek prokuratora i wyrokiem z dnia 25

listopada 2014 r., sygn. akt … 644/14, wydanym na posiedzeniu w trybie art. 343

k.p.k., uznał R. H. za winnego obu zarzucanych mu czynów i wymierzył mu za nie

kary po 8 miesięcy pozbawienia wolności. Rozstrzygnięciem zawartym w pkt II

wyroku te orzeczone kary połączył, wymierzając karę łączną 1 roku i 6 miesięcy

pozbawienia wolności.

Wyrok ten nie był przez strony zaskarżony i uprawomocnił się w dniu 3

grudnia 2014 r.

Prokurator Generalny zaskarżył ten wyrok kasacją na korzyść skazanego w

której zarzucił temu orzeczeniu:

- rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisów prawa

procesowego, a mianowicie art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k. polegające

na uwzględnieniu zawartego w akcie oskarżenia wadliwego wniosku prokuratora i

wymierzenie oskarżonemu R. H. uzgodnionych z nim jednostkowych kar

3

pozbawienia wolności oraz kary łącznej pozbawienia wolności, skutkujące rażącym

naruszeniem przepisu prawa materialnego, tj. art. 86 § 1 k.k. poprzez orzeczenie

kary łącznej pozbawienia wolności w rozmiarze przekraczającym sumę

podlegających łączeniu kar jednostkowych orzeczonych za poszczególne

przestępstwa i wniósł o uchylenie wyroku oraz przekazanie sprawy Sądowi

Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja – o ile zarzuca rażącą obrazę wskazanych w zarzucie przepisów

prawa procesowego i materialnego - jest zasadna w stopniu oczywistym, co

pozwoliło rozpoznać ją w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

Zasadność podniesionego w kasacji zarzutu jest bowiem oczywista.

Nie ulega wszak wątpliwości, iż orzekając na podstawie art. 343 k.p.k. w

przedmiocie złożonego przez prokuratora przewidzianego w art. 335 k.p.k. wniosku,

sąd powinien – stosownie do treści a contrario § 7 tegoż przepisu art. 343 k.p.k. –

dokonać oceny poprawności tego wniosku. Tą jego kontrolę sąd ma obowiązek

przeprowadzić zarówno w aspekcie formalnym (sprawdzając zgodność treści

wniosku z przepisami obowiązującego prawa materialnego i procesowego), jak i w

aspekcie merytorycznym (badając zasadniczą kwestię słuszności zarzutu co do

sprawstwa przedmiotowego czynu przez tą konkretną osobę). Dostrzeżenie zaś –

w toku tej kontroli - formalnego (i możliwego do usunięcia) błędu wniosku obliguje

sąd do zainicjowania jego „poprawienia’’ poprzez wezwanie prokuratora do

zmodyfikowania wniosku w tym zakresie i uzyskania na to zgody oskarżonego.

Natomiast w przypadku bezskuteczności takich działań i gdy sąd uzna – z różnych

powodów - brak w ogóle podstaw do uwzględnienia złożonego w tym trybie

wniosku prokuratora powinien wówczas skierować sprawę na rozprawę w celu

rozpoznania jej na zasadach ogólnych (art. 343 § 7 k.p.k.).

Taki zakres wymaganej kontroli złożonego przez prokuratora w oparciu o

przepis art. 335 § 1 k.p.k. wniosku o skazanie oskarżonego bez rozprawy

konsekwentnie określał Sąd Najwyższy w licznych orzeczeniach (por. wyroki Sądu

Najwyższego z: 4 sierpnia 2011 r., IV KK 119/11, Lex nr 1044021; 25 września

2012 r., IV KK 163/12, Lex nr 1226727; 20 lutego 2013 r., V KK 434/12, Lex nr

4

1289074; 1 sierpnia 2013 r., II KK 780/13, Lex nr 1353961; 16 lipca 2013 r., III KK

202/13, Lex nr 1335580).

Sąd Rejonowy w P. nie sprostał jednak tym powinnościom.

Uwzględniając wniosek prokuratora z art. 335 § 1 k.p.k. nie dokonał

należycie wymaganej jego kontroli i skazał R. H. za zarzucane mu czyny – zgodnie

z treścią tego wniosku - na dwie kary po osiem miesięcy pozbawienia wolności oraz

karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze roku i sześciu miesięcy. Uczynił tak

pomimo, że wymiar zaproponowanej w tym wniosku kary łącznej rażąco naruszał

przepis art. 86 § 1 k.k., gdyż przekraczał sumę kar jednostkowych podlegających

łączeniu.

W tej sytuacji oczywiste jest rażące naruszenie przez Sąd Rejonowy w P.

zarówno prawa procesowego, tj. art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., jak

też – będące następstwem tego uchybienia – równie rażące naruszenie prawa

materialnego, tj. art. 86 § 1 k.k.

Wpływ tych uchybień na treść zaskarżonego wyroku jest istotny. W ich

następstwie wymierzono bowiem wobec skazanego karę łączną w wymiarze – w

zaistniałym układzie procesowym – z mocy prawa niedopuszczalnym.

W tym stanie rzeczy uwzględnienie kasacji okazało się zasadne i to w

stopniu oczywistym.

Trafny jest również zawarty w kasacji wniosek o uchylenie w całości

zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania. Wprawdzie stwierdzone uchybienia dotyczą tylko orzeczenia o karze

łącznej, niemniej jednak za uchyleniem w całości tegoż orzeczenia przemawia

zarówno konsensualny tryb procedowania w sprawie, jak też i to, że wspomnianą

wadliwością był dotknięty wniosek prokuratora już na etapie postępowania

przygotowawczego.

Zauważyć tez należy, iż stwierdzenie powyższych zaszłości nie wyklucza

możliwości ponownego zakończenia sprawy w trybie konsensualnym. Będzie to

jednak możliwe tylko po stosownych modyfikacjach wniosku przez prokuratora oraz

wyrażeniu na tą zmianę zgody przez oskarżonego. Sąd Rejonowy będzie miał przy

tym na względzie wynikły z kierunku rozpoznanej kasacji zakaz refrmationis in

peius (art. 443 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.).

5

Z tych to względów orzeczono jak wyżej.