IV KK 79/15

Sygn. akt IV KK 79/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 kwietnia 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Józef Szewczyk (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Rafał Malarski

SSN Jarosław Matras

Protokolant Dorota Szczerbiak

na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

w sprawie D. S.

skazanego z art. 178a § 1 k.k.,

po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 9 kwietnia 2015 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego

od wyroku Sądu Rejonowego w Z.

z dnia 20 października 2014 r.

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi

Rejonowemu w Z. do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2014 r. D. S. przedstawiono zarzut

popełnienia przestępstwa polegającego na tym, że w dniu 10 czerwca 2014 r. w Z.,

znajdując się w stanie nietrzeźwości, wyrażającym się zawartością alkoholu w

wydychanym powietrzu: I badanie: 0,31 mg/l, II badanie: 0,31 mg/l, prowadził po

2

drodze publicznej pojazd mechaniczny tj. samochód osobowy marki Fiat 170, tj.

czynu z art. 178a § 1 k.k.

Następnie prokurator Prokuratury Rejonowej oskarżył D. S. o to, że w dniu 6

czerwca 2014 r. w Z., znajdując się w stanie nietrzeźwości, wyrażającym się

zawartością alkoholu w wydychanym powietrzu: I badanie: 0,38 mg/l, II badanie:

0,36 mg/l, III badanie: 0,33 mg/l, IV badanie: 0,33 mg/l, prowadził po drodze

publicznej pojazd mechaniczny tj. motorower marki Benda, tj. o czyn z art. 178a § 1

k.k. Jednocześnie w akcie oskarżenia został umieszczony wniosek, na podstawie

art. 335 § 1 k.p.k., o wydanie wyroku skazującego i orzeczenie uzgodnionej z

oskarżonym kary 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej

wykonania na okres 5 lat próby, oddania oskarżonego pod dozór kuratora,

orzeczenia w stosunku do niego grzywny w wysokości 30 stawek dziennych po 10

zł każda, świadczenia pieniężnego w kwocie 200 zł oraz zakazu prowadzenia

pojazdów mechanicznych na okres 1 roku, zobowiązania oskarżonego do

aktywnego poszukiwania stałej pracy i rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy

oraz pokrycia kosztów i opłat.

Wyrokiem z dnia 20 października 2014 r. Sąd Rejonowy w Z. uznał

oskarżonego D. S. za winnego tego, że w dniu 6 czerwca 2014 r. w Z. znajdując się

w stanie nietrzeźwości wyrażającym się zawartością alkoholu w wydychanym

powietrzu w ilości: I badanie: 0,38 mg/l, II badanie: 0,36 mg/l, prowadził w ruchu

lądowym motorower marki Benda, tj. występku z art. 178a § 1 k.k., i za to skazał go

na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na

okres 5 lat próby. Na mocy art. 73 § 2 k.k. oddał oskarżonego w okresie próby pod

dozór kuratora sądowego. Na podstawie art. 71 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego

karę grzywny w wymiarze 30 stawek dziennych po 10 zł każda. Na mocy art. 42 § 2

k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia

pojazdów mechanicznych na okres 1 roku. Na mocy art. 72 § 1 pkt 8 k.k.

zobowiązał oskarżonego do aktywnego poszukiwania stałej pracy, w tym do

rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy. Na podstawie art. 49 § 2 k.k. zobowiązał

oskarżonego do zapłaty świadczenia pieniężnego w kwocie 200 zł na rzecz

Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Na podstawie

art. 627 k.p.k. i art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 3 ust. 2 Ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o

3

opłatach w sprawach karnych zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa

koszty sądowe obejmujące opłatę w wysokości 210 zł i wydatki w wysokości 70 zł.

Wyrok ten nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 28

października 2014 r.

Od powyższego wyroku kasację na korzyść D. S. wniósł Prokurator

Generalny zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie

przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 343 § 7 k.p.k. i art. 335 § 1

k.p.k., polegające na uwzględnieniu przez Sąd wniosku prokuratora o wydanie wobec D. S.

wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie mu uzgodnionej z nim

kary, w sytuacji błędnego określenia w akcie oskarżenia zarzucanego mu czynu w zakresie

czasu i miejsca zdarzenia, stanu nietrzeźwości oraz rodzaju prowadzonego przez niego

pojazdu.

Autor kasacji w konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie

sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, przez co

skutkować musi uchyleniem zaskarżonego orzeczenia w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

Wystąpienie z wnioskiem o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy na

podstawie art. 335 k.p.k., a także jego późniejsze uwzględnienie przez Sąd, jest

uzależnione od spełnienia dwóch warunków. Po pierwsze, okoliczności popełnienia

przestępstwa nie mogą budzić wątpliwości, po drugie, postawa oskarżonego ma

wskazywać, że cele postępowania zostaną osiągnięte, pomimo

nieprzeprowadzania rozprawy. Pierwszy z tych warunków wymaga zatem

dokonania ustaleń, w świetle których zaistnienie czynu zabronionego, sprawstwo

oraz wina oskarżonego nie mogą budzić wątpliwości.

Sąd pierwszej instancji rozpoznając wniosek prokuratora uzgodniony z

oskarżonym i złożony w oparciu o przepis art. 335 k.p.k. związany jest treścią

wniosku, co nie oznacza obowiązku jego uwzględnienia. Sąd zobowiązany jest

bowiem przeanalizować treść uzgodnień pomiędzy prokuratorem i oskarżonym,

sprawdzić czy wniosek jest zgodny z ustaleniami faktycznymi i prawnymi

wynikającymi ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, czy nie

narusza przepisów prawa materialnego i procesowego, jak też czy odpowiada

4

zasadom wymiaru kary i środków karnych. W sytuacji zaś dostrzeżenia

jakichkolwiek wad propozycji oskarżyciela publicznego, w tym sprzeczności w

materiale dowodowym, nie tylko nie może wniosku takiego uwzględnić, ale

zobligowany jest skierować sprawę do rozpoznania na zasadach ogólnych -

zgodnie z treścią art. 343 § 7 k.p.k. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje

się, że występowanie wątpliwości, dotyczących okoliczności dokonania czynu,

będzie podstawą nieuwzględnienia przez Sąd wniosku prokuratora także w razie

stwierdzenia popełnienia innego przestępstwa, niż to, które zostało zarzucone w

akcie oskarżenia (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 11 marca 2009 r., II KK

346/08, nie publ.; z dnia 20 czerwca 2007 r., sygn. akt III KK 129/07, nie publ.; z

dnia 11 września 2008 r., sygn. akt IV KK 292/08, nie publ.).

Odnosząc powyższe uwagi do realiów rozpoznawanej sprawy zauważyć

należy, że w toku postępowania przygotowawczego o sygn. akt 3 Ds. …/14, w

stosunku do D. S. wydano, a następnie ogłoszono mu, postanowienie o

przedstawieniu zarzutów, co do czynu, którego opis zarówno w zakresie określenia

jego czasu i miejsca, jak i stanu nietrzeźwości podejrzanego oraz rodzaju

prowadzonego przez niego pojazdu, był odmienny od opisu czynu następnie mu

zarzuconego w akcie oskarżenia. W tych okolicznościach Sąd I instancji winien

wniosku w takiej postaci nie uwzględnić i zwrócić sprawę prokuratorowi bowiem akt

oskarżenia nie obejmował zdarzenia, które zarzucono oskarżonemu i co do którego

tenże się przyznał. Akta sprawy nie zawierają także informacji czy oskarżony był

sprawcą również zdarzenia opisanego w akcie oskarżenia. Wydając zaskarżony

wyrok z pominięciem oceny, czy zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku

oskarżyciela publicznego, Sąd Rejonowy dopuścił się naruszenia art. 335 § 1 k.p.k.

i art. 343 § 7 k.p.k. Naruszenie tych przepisów miało charakter rażący i istotnie

wpływało na treść orzeczenia w rozumieniu art. 523 § 1 k.p.k.

Z powyższych powodów Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu

Rejonowemu i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W toku

ponownego rozpoznania sprawy koniecznym będzie uniknięcie uchybień będących

podstawą uwzględnienia kasacji.

Kierując się powyższą argumentacją Sąd Najwyższy orzekł, jak w części

dyspozytywnej wyroku.

5