IV KK 28/15

Sygn. akt IV KK 28/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 28 maja 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Roman Sądej (przewodniczący)

SSN Tomasz Grzegorczyk

SSA del. do SN Dariusz Czajkowski (sprawozdawca)

Protokolant Danuta Bratkrajc

w sprawie W. M.

oskarżonej z art. 212 § 2 kk, art. 216 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i art. 12 kk

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 28 maja 2015 r.,

kasacji, wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego

od wyroku Sądu Okręgowego w K.

z dnia 25 września 2014 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K.

z dnia 3 kwietnia 2014 r.

1) uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi

Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania;

2) zarządza zwrot oskarżycielowi prywatnemu opłaty od

kasacji.

UZASADNIENIE

2

Wyrokiem z dnia 25 września 2014 r., Sąd Okręgowy w K. utrzymał w mocy

wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 3 kwietnia 2014 r., mocą którego W. M.

została uniewinniona od popełnienia zarzucanego jej przez oskarżyciela

prywatnego – J. G. – czynu z art. 212 § 1 k.k. w zw. z art. 216 § 2 k.k. w zw. z art.

11 § 2 k.k. i art. 12 k.k.

Kasację od powyższego orzeczenia Sądu Okręgowego wniósł pełnomocnik

oskarżyciela prywatnego, stawiając w niej zarzuty rażącej obrazy przepisów

postępowania:

1) art. 29 § 1 k.p.k. w zw. 476 § 2 k.p.k. i art. art. 485 k.p.k. w zw. z art.

484 § 1 i 2 k.p.k., stanowiące wedle pełnomocnika bezwzględną przyczynę

odwoławczą, gdyż Sąd odwoławczy był nienależycie obsadzony z uwagi na fakt, że

w toku postępowania w sprawie z oskarżenia prywatnego, toczącego się przed

Sądem I instancji, doszło do zmiany trybu z uproszczonego na zwyczajny, bowiem

przerwa w rozprawie przekroczyła 21 dni, a mimo to Sąd II instancji nie rozpoznał

sprawy w postępowaniu odwoławczym w należytym trzyosobowym składzie, lecz

jednoosobowo;

2) art. 366 § 1 k.p.k. i art. 410 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 §

3 k.p.k. - poprzez rażąco wadliwą kontrolę instancyjną i uznanie za prawidłowe

pominięcie przez Sąd I instancji przy orzekaniu oświadczeń oskarżonej składanych

na posiedzeniu pojednawczym;

3) art. 7 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. - poprzez

rażąco wadliwą kontrolę instancyjną podstawy faktycznej wyroku Sądu I instancji,

polegającą na pominięciu w ocenie zgromadzonego w sprawie materiału

dowodowego istotnego fragmentu wyjaśnień oskarżonej;

4) art. 366 § 1 k.p.k. oraz art. 393 § 3 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k., które

mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku - poprzez nieujawnienie na rozprawie

apelacyjnej listu prywatnego złożonego przez oskarżoną po zamknięciu przewodu

sądowego przed Sądem I instancji, a który stanowił istotny dowód winy oskarżonej.

Mając powyższe zarzuty na uwadze, pełnomocnik wniósł o uchylenie

zaskarżonego wyroku oraz utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Rejonowego w

całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania,

3

ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy

Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja okazała się być oczywiście zasadna w zakresie zarzutu

podniesionego w jej punkcie 1, a wskazującego na zaistnienie bezwzględnej

przyczyny odwoławczej, polegającej na wadliwej obsadzie Sądu Okręgowego

rozpoznającego apelację pełnomocnika oskarżyciela prywatnego. Uznanie

zasadności tego zarzutu kasacji, zwalnia Sąd Najwyższy od obowiązku

ustosunkowywania się do argumentacji zawartej w pozostałych zarzutach,

opisanych w pkt 2, 3 i 4 skargi, gdyż wobec konieczności ponowienia całości

postępowania odwoławczego w stosunku do J. S., czynność ta byłaby

przedwczesna (art. 436 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.).

Przedmiotowa sprawa toczyła się w trybie prywatnoskargowym, do którego

w myśl art. 485 k.p.k. stosuje się – z zachowaniem przepisu rozdziału 52 k.p.k. –

przepisy dotyczące postępowania uproszczonego. Oznacza to, że w postępowaniu

z oskarżenia prywatnego zastosowanie ma również art. 484 § 2 k.p.k. , który

dotyczy zmiany trybu z uproszczonego na zwyczajny w przypadku niemożności

rozpoznania sprawy w okresie 21 - dniowej przerwy. Konsekwencją zmiany tego

trybu jest skład sądu, który powinien rozpoznać sprawę w instancji odwoławczej.

Wynikające z art. 476 § 2 k.p.k. uprawnienie prezesa sądu okręgowego do

wyznaczenia składu jednoosobowego dotyczy bowiem tylko sytuacji, gdy sprawa

rozpoznana została w pierwszej instancji postępowaniu uproszczonym, a nie

zwyczajnym. Co do takiej interpretacji normy zawartej w cyt. przepisie istnieje

całkowita doktrynalna i orzecznicza zgodność (vide J. Grajewski, S. Steinborn -

Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz do art. 476 k.p.k., LEX 2013;

uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego – zasada prawna- z dnia 27 października

2005 r., sygn. akt I KZP 38/05, OSNKW z 2005 r., z.11, poz. 103, wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2013 r, sygn. akt III KK 65/13, LEX nr 1375224).

W realiach przedmiotowej sprawy, z uwagi na przekroczenie przez Sąd a

quo 21 – dniowego okresu pomiędzy poszczególnymi rozprawami, niemożliwe było

4

dalsze odpowiednie stosowanie w postępowaniu prywatno-skargowym przepisów o

trybie uproszczonym. Tym samym również, niemożliwe było skorzystanie przez

Prezesa Sądu Okręgowego z zawartej w art. 476 § 2 k.p.k. prerogatywy do

wyznaczenia jednoosobowego składu rozpoznającego apelację od wyroku Sądu

Rejonowego. Wydanie wyroku w tym składzie stanowiło zatem bezwzględną

przyczynę odwoławczą, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., polegającą na

nienależytej obsadzie sądu. Stwierdzenie powyższego uchybienia musi zatem

skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku niezależnie od granic zaskarżenia i

podniesionych zarzutów i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w

postępowaniu odwoławczym.

Z uwagi na opisane wyżej okoliczności, Sąd Najwyższy orzekł jak na

wstępie.

O zwrocie opłaty od kasacji Sąd orzekł na podstawie art. 527 § 4 k.p.k.