SNO 25/15

Sygn. akt SNO 25/15

UCHWAŁA

Dnia 28 maja 2015 r.

Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny w składzie:

SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)

SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca)

SSN Bogumiła Ustjanicz

Protokolant Katarzyna Wojnicka

w sprawie sędziego Sądu Rejonowego K. Ś.,

obwinionej z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów

powszechnych,

po rozpoznaniu na posiedzeniu,

w dniu 28 maja 2015 r.,

zażaleń, wniesionych przez obrońców obwinionej,

na uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego,

z dnia 23 stycznia 2015 r.,

w przedmiocie zawieszenia sędziego w czynnościach służbowych z jednoczesnym

obniżeniem jego wynagrodzenia oraz określenia wysokości obniżenia

wynagrodzenia sędziego

uchwalił:

utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 12 września 2014 roku, Sąd Apelacyjny – Sąd

Dyscyplinarny […] obwinioną - sędziego K. Ś. uznał za winną popełnienia trzech

przewinień dyscyplinarnych z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku – Prawo

2

o ustroju sądów powszechnych i za każde z nich orzekł wobec obwinionej karę

dyscyplinarną złożenia jej z urzędu sędziego.

Uchwałą wydaną w dniu 23 stycznia 2015 roku Sąd Apelacyjny – Sąd

Dyscyplinarny na podstawie art. 123 § 1 w zw. z art. 129 § 3 ustawy – Prawo o

ustroju sądów powszechnych stwierdził z kolei, że zawieszenie sędziego Sądu

Rejonowego K. Ś. w czynnościach służbowych z jednoczesnym obniżeniem jej

wynagrodzenia na czas trwania zawieszenia nastąpiło z mocy prawa z dniem 12

września 2014 roku – to jest z dniem wydania wobec niej wyroku w sprawie […],

orzekającego karę złożenia jej z urzędu; a ponadto określił, że obniżenie

wynagrodzenia sędziego K. Ś. w podanym wyżej okresie wynosi 25%.

Zażalenia na powyższą uchwałę wnieśli obrońcy obwinionej, którzy

zaskarżając uchwałę w całości na korzyść obwinionej zarzucili jej obrazę przepisów

prawa materialnego tj. art. 123 § 1 w zw. z art. 129 § 3 ustawy – Prawo o ustroju

sądów powszechnych przez wydanie zaskarżonej uchwały w sytuacji, gdy brak było

ku temu podstaw prawnych, ponieważ ani przepisy powołanej wyżej ustawy ani też

stosowane w postępowaniu dyscyplinarnym odpowiednio przepisy Kodeksu

postępowania karnego nie przewidują możliwości uzupełnienia wyroku z dnia 12

września 2014 r. w tym trybie.

W konkluzji obrońcy obwinionej wnieśli o uchylenie zaskarżonej uchwały w

całości.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozważył, co następuje.

Zażalenia obrońców obwinionej nie są zasadne.

Z art. 123 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów

powszechnych wynika, że jeżeli orzeczona została kara złożenia sędziego z

urzędu, a sąd dyscyplinarny wcześniej nie zawiesił sędziego w czynnościach

służbowych, wyrok wywołuje zawieszenie sędziego w czynnościach służbowych, z

jednoczesnym obniżeniem do 50% jego wynagrodzenia na czas trwania

zawieszenia. Jak z kolei stanowi odpowiednio stosowany art. 129 § 3 ustawy (art.

123 § 1 zdanie drugie u.s.p.), sąd dyscyplinarny, zawieszając sędziego w

czynnościach służbowych, obniża w granicach od 25% do 50% wysokość jego

wynagrodzenia na czas trwania tego zawieszenia.

3

Mając powyższe na uwadze nie ulega wątpliwości, że orzekając w wyroku z

dnia 12 września 2014 roku wobec obwinionej - sędziego K. Ś. karę dyscyplinarną

złożenia jej z urzędu sędziego, Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny zobligowany

był do zamieszczenia w wyroku także orzeczenia o obniżeniu wynagrodzenia na

czas zawieszenia w czynnościach. Brak tego rodzaju rozstrzygnięcia w wyroku z

dnia 12 września 2014 roku, zdaniem Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego,

nie czynił niemożliwym wydania odrębnej uchwały, mocą której doprecyzowano, że

zawieszenie sędziego Sądu Rejonowego K. Ś. w czynnościach służbowych z

jednoczesnym obniżeniem jej wynagrodzenia na czas trwania zawieszenia

nastąpiło z mocy prawa z dniem 12 września 2014 roku – to jest z dniem wydania

wobec niej wyroku w sprawie […], orzekającego karę złożenia jej z urzędu; a

ponadto określono, że obniżenie wynagrodzenia sędziego K. Ś. w podanym wyżej

okresie wynosi 25%. O ile Sądowi Najwyższemu znane są przytaczane przez

obrońców obwinionej poglądy piśmiennictwa w kwestii sanowania braku orzeczenia

o obniżeniu wynagrodzenia w wyroku orzekającym karę dyscyplinarną złożenia

sędziego z urzędu (zob. T. Ereciński, J. Gudowski, J. Iwulski, Prawo o ustroju

sądów powszechnych. Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa. Komentarz,

Warszawa 2009), o tyle zauważyć należy, że uchwała z dnia 23 stycznia 2015 roku

miała wybitnie akcesoryjny charakter wobec wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu

Dyscyplinarnego z dnia 12 września 2014 roku. To natomiast sprawia, że skoro –

jak wynika wprost z art. 123 § 1 u.s.p. – zawieszenie sędziego w czynnościach

służbowych jest obligatoryjnym posunięciem w wypadku orzeczenia kary złożenia

sędziego z urzędu to odwoławczy sąd dyscyplinarny zobligowany jest do

utrzymania w mocy uchwały w przedmiocie ustalenia, że zawieszenie sędziego w

czynnościach służbowych z jednoczesnym obniżeniem wynagrodzenia sędziego

nastąpiło z mocy prawa z dniem orzeczenia kary złożenia sędziego z urzędu.

Wyjątek w tym przypadku stanowiłaby jedynie sytuacja, w której odrębnie wydana

uchwała "akcesoryjna" obarczona byłaby uchybieniem stanowiącym tzw.

bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia.

Inaczej rzecz ujmując: jakkolwiek w postępowaniu dyscyplinarnym o

zwieszeniu sędziego w czynnościach służbowych decyduje sąd dyscyplinarny

(zob. art. 129 § 1 i 2 u.s.p. oraz art. 130 § 3 u.s.p.), to jednak nie dotyczy to sytuacji

4

przewidzianej właśnie w art. 123 § 1 u.s.p., skoro wyrok orzekający wobec

sędziego karę złożenia z urzędu wywołuje z mocy prawa zawieszenie takiego

sędziego w czynnościach służbowych i obniżenie jego wynagrodzenia (zob.

uchwała SN z 23 września 2002 r., SNO 30/02, LEX nr 470189). Trudno wręcz

sobie wyobrazić, ażeby sędzia złożony z urzędu nieprawomocnym wyrokiem dalej

wykonywał czynności służbowe związane z zajmowanym urzędem. Brak również

racjonalnych argumentów, które przemawiałyby za tym, aby nieprawomocnie

złożony z urzędu i niewykonujący obowiązków służbowych sędzia pobierał

wynagrodzenie w pełnej wysokości.

Jeżeli chodzi natomiast o samą kwestię określenia wysokości obniżonego

sędziemu K. Ś. wynagrodzenia to zauważyć należy, o czym była mowa już

powyżej, że z art. 123 § 1 u.s.p. wynika, iż jeżeli orzeczona została kara złożenia

sędziego z urzędu, a sąd dyscyplinarny wcześniej nie zawiesił sędziego w

czynnościach służbowych, wyrok wywołuje zawieszenie sędziego w czynnościach

służbowych, z jednoczesnym obniżeniem do 50% jego wynagrodzenia na czas

trwania zawieszenia. Przepis art. 129 § 3 u.s.p. pozostawia w tej sferze sądowi

dyscyplinarnemu tzw. luz decyzyjny jedynie co do skali tej obniżki (w granicach od

25% do 50% wynagrodzenia), ale nie co do samej zasady zastosowania obniżenia.

Jak wynika z pkt 2 zaskarżonej uchwały z dnia 23 stycznia 2015 roku

wynagrodzenie sędziego K. Ś. obniżone zostało w skali minimalnej (najniższej

możliwej) – o 25%, co wobec kierunku wniesionych w niniejszej sprawie środków

odwoławczych czyni bezprzedmiotowym rozważania w przedmiocie wysokości

obniżonego wynagrodzenia. Tożsame stanowisko zajął już Sąd Najwyższy w

uchwale z dnia 30 czerwca 2009 r. (SNO 12/09, LEX nr 1615477).

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł jak

na wstępie.